Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 18 kwietnia 2024 r.
znak sprawy: BM.zp.058.12.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 2125.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 2125 złożoną przez Posłów na Sejm RP Jarosława
Sachajko, Annę Gembicką oraz Marka Jakubiaka w sprawie informacji o finansowaniu
Funduszu Gwarancji Kredytów Rolnych na Ukrainie przez UE i Bank Światowy oraz
klasyfikacji gospodarstw rolnych ze względu na powierzchnię przedstawiam
następujące informacje w odniesieniu do zadanych w przedmiotowym piśmie pytań
będących w kompetencjach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W kwestii programów pomocowych jakie są/były finansowane/współfinansowane dla
rolników i przedsiębiorców ukraińskich przez Komisję Europejską w ostatnich 5 latach
w ramach WPR informuję, że nie było żadnego wsparcia dla ukraińskich rolników,
ponieważ WPR nie może zapewnić finansowania UE rolnikom w krajach trzecich.
Obecnie nie ma również pomocy przedakcesyjnej UE dla UA na rozwój obszarów
wiejskich takiej jak programy IPARD w niektórych krajach Bałkanów Zachodnich.
Istniało natomiast kilka raczej niewielkich projektów zarządzanych przez DG NEAR
- Dyrekcję Generalną ds. Europejskiej polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie
rozszerzenia i Delegaturę UE: na przykład projekt wsparcia drobnych rolników na
Ukrainie (o wartości 50 mln EUR).

-- 1 of 6 --

Co do planowanych (rozumiem, że przez Komisję Europejską) programów pomocowych
dla rolników/przedsiębiorców ukraińskich w latach 2024 i 2025 informuję, że
w nadchodzącym Planie dla Ukrainy władze ukraińskie zamierzają wykorzystać część
wsparcia na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich. Obecnie Komisja nie ma żadnych
dokładnych danych liczbowych na temat możliwego wsparcia dla sektora rolnego,
które można by wykorzystać na tworzenie struktur administracyjnych, FSDN, rejestr
gospodarstw rolnych, działania związane z rozminowywaniem itp.
Odnosząc się tego w jaki sposób Ministerstwo planuje wspierać rolnictwo w Polsce,
czy są planowane dodatkowe programy wsparcia i fundusze pomocowe oprócz tych,
które działają obecnie informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wielu
lat koncentruje swoje wysiłki na wdrażaniu unijnych przepisów dotyczących rynku
owoców i warzyw, które stymulują proces zrzeszania się producentów w organizacjach
producentów. Podmioty te mają pozostawać podstawowym filarem funkcjonowania
rynku owoców i warzyw w UE. Rolą organizacji producentów owoców i warzyw jest
więc wzmocnienie pozycji rynkowej i stabilizacja dochodów producentów poprzez
planowanie i dostosowywanie ich produkcji do popytu, koncentrację podaży,
oferowanie pomocy technicznej i zarządzanie kryzysami. Organizacje producentów
mają możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania kryzysowego oraz
zapobiegania kryzysom (obejmujących między innymi wycofanie owoców i warzyw
z rynku). Organizacje producentów są odpowiednio dużymi partnerami w relacjach
m.in. z zakładami przetwórczymi mającymi realny wpływ na ceny surowca. Koszty
wsparcia dla organizacji producentów są w pełni pokrywane ze środków UE.
Pomoc przyznawana podmiotom może wynosić 4,1% wartości produkcji sprzedanej
przez daną organizację producentów (4,6 %, jeśli organizacja realizuje środki
zarządzania kryzysowego). Wsparcie to jest ograniczone do 50% założonego przez
organizacje funduszu operacyjnego. W Polsce z uwagi na wciąż niski stopień
zorganizowania rynku wsparcie to zwiększa się do 60%.
Działania możliwe do realizacji w ramach programów operacyjnych są opisane
w opracowanej przez MRiRW „Strategii krajowej dla zrównoważonych programów
operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji
producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2025”.

-- 2 of 6 --

Kontynuacja tego wsparcia przewidziana została w ramach Planu Strategicznego dla
WPR na lata 2023-2027 jako interwencje w sektorze owoców i warzyw.
Przeprowadzenie pierwszego naboru wniosków o zatwierdzenie programów
operacyjnych planowane jest w okresie od 20 czerwca do 20 lipca 2024 r.
Ponadto należy wskazać, że wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego
w Polsce nakierowane jest przede wszystkim na rozwój mikro-, małych i średnich
przedsiębiorstw (MŚP), które należą do polskiego kapitału i są głównym odbiorcą
produktów rolnych wytwarzanych przez lokalnych producentów, co wpływa na
integrację kluczowych ogniw łańcucha żywnościowego (rolnik – przetwórca). Lokalne
przetwórstwo odgrywa kluczową rolę w zagospodarowywaniu surowców rolnych
wytwarzanych na obszarach wiejskich. Jednym z priorytetów Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi jest wdrażanie rozwiązań mających na celu rozwój rodzinnych małych
i średnich gospodarstw rolnych, w których produkowana jest żywność na małą skalę
na rynek lokalny. Takie gospodarstwa odgrywają ważną rolę w zapewnieniu
bezpieczeństwa żywnościowego Polaków, a także w rozwoju regionalnym oraz
kultywowaniu tradycji i kultury polskiej.
Należy zauważyć, że epidemia koronawirusa oraz trwająca obecnie wojna w Ukrainie
doprowadziły do zerwania globalnych łańcuchów dostaw żywności, a to skłania do
poszukiwania alternatywnych kanałów zbytu. Elementem niezbędnym dla rozwoju
łańcucha dostaw jest również bezpośrednie wchodzenie rolników w dalsze fazy
łańcucha żywnościowego poprzez rozpoczynanie lub rozwijanie działalności
przetwórczej w formie rolniczego handlu detalicznego (RHD), sprzedaży
bezpośredniej, działalności marginalnej i ograniczonej lub poprzez zakładanie
działalności gospodarczej w omawianym zakresie. Dlatego tak ważne jest wsparcie
krótkich łańcuchów dostaw żywności. W związku z dużymi potrzebami sektora od lat,
na przetwórstwo rolno-spożywcze kierowane są środki finansowe wspierające ten
obszar. W latach ubiegłych wsparcie było realizowane w ramach Programu Rozwoju
Obszarów Wiejskich (2007-2013 oraz 2014-2020). Inwestycje dotyczące wsparcia
polskiego przetwórstwa rolnospożywczego były realizowane z PROW 2014-2020
w ramach poddziałania 4.2„Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych,
obrót nimi lub ich rozwój”.

-- 3 of 6 --

Od roku 2022 wsparcie kontynuowane było w ramach środków KPO. Wsparcie
finansowe w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE na lata 2023-2027 będzie
przyznawane na podstawie dokumentu Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023-2027 (PS WPR).
Podsumowując, należy podkreślić, iż tuż po zakończeniu realizacji naborów w ramach
Inwestycji KPO A.1.4.1 planowane jest przeprowadzenie w 2025 r. pierwszego naboru
wniosków w ramach działań z PS WPR 2023-2027, mianowicie dla działania I.10.6.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - w gospodarstwie.
Przedmiotowe wsparcie nakierowane będzie przede wszystkim na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową rolników
/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów
łańcucha żywnościowego.
W ramach wsparcia przewidziano zwrot poniesionych kosztów w formie:
1. Ryczałtu (wysokość ryczałtu - maksymalnie 65 % kosztów operacji):
 w odniesieniu do zakładania i prowadzenia RHD – ryczałt na jednego
beneficjenta w okresie realizacji Programu wynosi w zależności od wielkości
operacji – nie więcej niż: 30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł
 w odniesieniu do zakładania działalności gospodarczej/MOL w zakresie
przetwarzania produktów rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji Programu wynosi w zależności od wielkości operacji - nie więcej niż:
30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł.
2. Refundacji do 50% kosztów kwalifikowalnych operacji w odniesieniu do kontynuacji
prowadzenia działalności gospodarczej/MOL przez mikroprzedsiębiorcę. Refundacja
na jednego beneficjenta w okresie realizacji Programu wynosi maksymalnie 500 000
zł, zaś minimalna kwota pomocy na realizację operacji wynosi 10 000 zł.
Inne planowane działania to działania I.10.7.1 gdzie wsparcie jest nakierowane na
realizację działań inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP
na obszarach wiejskich (na rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie
etapów łańcucha żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha

-- 4 of 6 --

wartości poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami
a przemysłem przetwórczym.
Pomoc będzie przyznawana w dwóch obszarach:
Obszar A - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych (MŚP);
Obszar B - przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów rolnych
(MŚP).
W celu zwiększenia liczby producentów ekologicznych przetwarzających produkty
ekologiczne w ramach systemu rolnictwa ekologicznego, a także w celu zwiększenia
zorientowania na rynek i konkurencyjności produktów ekologicznych, zaplanowano
wsparcie finansowe dla przetwórców do kosztów kontroli i certyfikacji, wynikających
z uczestnictwa w systemie rolnictwa ekologicznego - w ramach interwencji „Wsparcie
uczestników unijnych i krajowych systemów jakości żywności” Krajowego Planu
Strategicznego WPR 2023-2027.
W ramach instrumentu Poprawa pozycji rolników w łańcuchu wartości w okresie
2025-2027 przewidziano wsparcie dla beneficjentów (rolnik, domownik, małżonek
rolnika, mikroprzedsiębiorca oraz MŚP), które nakierowane jest na realizację działań
inwestycyjnych, które mają wzmocnić pozycję rynkową, a także wpłynąć na
dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego, a także promować
współpracę w ramach łańcucha wartości. Preferencyjnością zostały objęte operacje
przyczyniające się do realizacji celów Strategii Od pola do stołu – w tym
zrównoważone metody przetwarzania, wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu
produktów ekologicznych, uczestnictwo w systemach jakości żywności. Pierwszy
nabór wniosków planowany jest w 2025 r., czyli po zakończeniu realizacji naborów
w ramach inwestycji KPO A.1.4.1.
Należy także zwrócić uwagę, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 kontynuowane jest także wsparcie finansowe grup
producentów rolnych i organizacji producentów w ramach interwencji I.13.2, na
zasadach podobnych jak w działaniu 9 Tworzenie grup producentów i organizacji
producentów PROW 2014-2020.

-- 5 of 6 --

Odnośnie do dopłat do zbóż informuję, iż zgodnie z zapowiedziami pana Ministra
Siekierskiego oraz premiera Tuska podczas spotkań z rolnikami, podjęto decyzję o
realizacji dopłat dla rolników w związku ze sprzedażą zbóż wyprodukowanych w
2023 r. Aktualnie kończą się prace legislacyjne dotyczące zmiany rozporządzenia Rady
Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu
i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa celem wprowadzenia przepisów umożliwiających uruchomienie pomocy dla
producentów zbóż, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku
z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec
Ukrainy.
Przewiduje się, że pomocą zostaną objęci producenci zbóż, którzy w okresie od dnia
1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży pszenicy, żyta,
jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność
w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym
zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Stawki
pomocy będą zróżnicowane i będą wnosić 200zł/t zbóż sprzedanych od 1 stycznia do
10 marca br. oraz 300 zł/t zbóż sprzedanych od 11 marca do 31 maja br.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 6 of 6 --