Interpelacja nr 210
Interpelacja w sprawie działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
Interpelacja nr 210
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
Zgłaszający: Wioleta Tomczak, Izabela Bodnar, Agnieszka Buczyńska, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka, Tomasz Zimoch, Joanna Mucha, Mirosław Suchoń, Paweł Zalewski, Piotr Paweł Strach, Rafał Kasprzyk, Piotr Górnikiewicz, Michał Gramatyka, Adam Gomoła, Adam Luboński, Ewa Schädler, Kamil Wnuk
Data wpływu: 07-12-2023
Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej organizacje pozarządowe mogą prowadzić nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Ustawodawca wprowadził nowy zawód "doradca obywatelski" niezbędny do prowadzenia takich punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Aby nim zostać, trzeba ukończyć odpowiedni kurs, który może przeprowadzić certyfikowany przez ministra sprawiedliwości związek organizacji poradniczych. Zgodnie z art. 11b ust. 2 ustawy za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, może zostać uznany związek, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713 oraz z 2020 r. poz. 695 i 1086), który zrzesza co najmniej siedem organizacji pozarządowych świadczących poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o uznanie za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego. Jednocześnie związek organizacji poradniczych to nic innego niż minimum 7 NGO, które same startują w konkursach i wykazały odpowiednie doświadczenie przed wprowadzeniem systemu.
W skali całej Polski od 5 lat istnieje tylko jeden taki związek – Związek Biur Poradnictwa Obywatelskiego (dalej ZBPO), który zrzesza kilkanaście organizacji poradniczych. Próby pozostałych organizacji pozarządowych co do certyfikowania innych związków nie zostały uznane, ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że nie mają odpowiedniego doświadczenia.
Jeśli NGO chce prowadzić punkt poradnictwa obywatelskiego, musi wykazać, że współpracuje z osobami posiadającymi status doradcy obywatelskiego. Zatem w praktyce musi zgłosić się do związku, który jest de facto konkurentem (poprzez poszczególne uczestniczące w nim organizacje) w momencie składania wniosków konkursowych, zapłacić bardzo wysoką kwotę (aktualnie 3999 zł), a osoby wskazane przez podmiot muszą zdać egzamin.
Związek corocznie pobiera także od każdego z doradców od 500 do 1000 zł za tzw. obowiązkowy kurs doszkalający:
https://zbpo.org.pl/szkolenia/cennik/
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi:
Czy minister sprawiedliwości przewiduje podjęcie działań zmierzających do zapewnienia konkurencyjnych warunków uzyskania dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego? Jeśli tak, to jakie działania minister planuje?
Interpelacja nr 210
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
Zgłaszający: Wioleta Tomczak, Izabela Bodnar, Agnieszka Buczyńska, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka, Tomasz Zimoch, Joanna Mucha, Mirosław Suchoń, Paweł Zalewski, Piotr Paweł Strach, Rafał Kasprzyk, Piotr Górnikiewicz, Michał Gramatyka, Adam Gomoła, Adam Luboński, Ewa Schädler, Kamil Wnuk
Data wpływu: 07-12-2023
Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej organizacje pozarządowe mogą prowadzić nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Ustawodawca wprowadził nowy zawód "doradca obywatelski" niezbędny do prowadzenia takich punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Aby nim zostać, trzeba ukończyć odpowiedni kurs, który może przeprowadzić certyfikowany przez ministra sprawiedliwości związek organizacji poradniczych. Zgodnie z art. 11b ust. 2 ustawy za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, może zostać uznany związek, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713 oraz z 2020 r. poz. 695 i 1086), który zrzesza co najmniej siedem organizacji pozarządowych świadczących poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o uznanie za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego. Jednocześnie związek organizacji poradniczych to nic innego niż minimum 7 NGO, które same startują w konkursach i wykazały odpowiednie doświadczenie przed wprowadzeniem systemu.
W skali całej Polski od 5 lat istnieje tylko jeden taki związek – Związek Biur Poradnictwa Obywatelskiego (dalej ZBPO), który zrzesza kilkanaście organizacji poradniczych. Próby pozostałych organizacji pozarządowych co do certyfikowania innych związków nie zostały uznane, ponieważ Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że nie mają odpowiedniego doświadczenia.
Jeśli NGO chce prowadzić punkt poradnictwa obywatelskiego, musi wykazać, że współpracuje z osobami posiadającymi status doradcy obywatelskiego. Zatem w praktyce musi zgłosić się do związku, który jest de facto konkurentem (poprzez poszczególne uczestniczące w nim organizacje) w momencie składania wniosków konkursowych, zapłacić bardzo wysoką kwotę (aktualnie 3999 zł), a osoby wskazane przez podmiot muszą zdać egzamin.
Związek corocznie pobiera także od każdego z doradców od 500 do 1000 zł za tzw. obowiązkowy kurs doszkalający:
https://zbpo.org.pl/szkolenia/cennik/
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi:
Czy minister sprawiedliwości przewiduje podjęcie działań zmierzających do zapewnienia konkurencyjnych warunków uzyskania dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego? Jeśli tak, to jakie działania minister planuje?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5649 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.270.2023
Warszawa, 13 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 210 Pani Wioletty Tomczak oraz grupy posłów w sprawie
działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w której zadano pytanie:
"Czy Minister Sprawiedliwości przewiduje podjęcie działań zmierzających do zapewnienia
konkurencyjnych warunków uzyskania dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego? Jeśli
tak, to jakie działania Minister planuje?” - przedstawiam poniższą odpowiedź.
Poradnictwo obywatelskie zostało wprowadzone do systemu nieodpłatnej pomocy
w 2019 roku, na mocy ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw z dnia 15 czerwca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r.
poz. 1467). W uzasadnieniu projektu wskazywano, że prowadzenie tego rodzaju porad do
systemu ułatwi osobom, które uzyskały poradę, a mogą mieć pewne trudności ze
zrozumieniem skomplikowanego języka prawniczego, w pełni wykorzystać uzyskaną
wiedzę w praktyce. Podnoszono, iż poradnictwo obywatelskie niewątpliwie ułatwia
poruszanie się w systemie przepisów prawnych, zapobiega marginalizacji społecznej osób,
które korzystają z porad, pomaga rozwiązywać problemy osób już wykluczonych, a dzięki
temu ułatwia ich powrót do społeczeństwa. Stanowi też praktyczną formę edukacji
prawnej i obywatelskiej.
Obecnie obowiązujące przepisy wskazują na dwie drogi potwierdzenia kwalifikacji do
wykonywania zawodu doradcy obywatelskiego.
Zasady dostępu do wykonywania zawodu doradcy obywatelskiego w systemie publicznym
określa art. 11 ustawy. Osoba, która spełnia wymogi ustawowe oraz przeszła szkolenia
prowadzone przez „podmiot uprawniony” może świadczyć usługi poradnictwa
obywatelskiego finansowane ze środków publicznych. We wstępie do interpelacji słusznie
wskazano, że w tej chwili jedynie organizacja Związek Biur Porad Obywatelskich (ZBPO),
spełnia wymogi ustawowe dotyczące prowadzenia szkoleń.
-- 1 of 3 --
Poza systemem publicznym istnieje możliwość uzyskania kwalifikacji rynkowej pn.
„Prowadzenie ogólnodostępnego poradnictwa obywatelskiego niezależnego od systemu
regulowanego przepisami” w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK).
Związek Biur Porad Obywatelskich, we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych (IBE),
pracował w latach 2019-2020 nad zgłoszeniem w/w kwalifikacji, która została włączona
do ZSK w dniu 17 grudnia 2020. Podmiotem uprawnionym do certyfikacji jest Związek Biur
Porad Obywatelskich, a Podmiotem Zewnętrznym Zapewnienia Jakości (PZZJ) jest
Fundacja The Global Language System Polska. Także w tej ścieżce aktualnie jedynym
uprawnionym do certyfikacji podmiotem jest ZBPO.
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości Związek Biur Porad Obywatelskich wykonuje
swoje zadania prawidłowo. Zarówno monitoring realizacji szkoleń dla doradców
obywatelskich w systemie publicznym, jak i informacje z audytów prowadzonych przez
PZZJ, potwierdzają odpowiednią jakość merytoryczną prowadzonych szkoleń
i przygotowania do certyfikacji.
Związek Biur Porad Obywatelskich został także wpisany do Rejestru Instytucji
Szkoleniowych (RIS) pod numerem ewidencyjnym: 2.14/00163/2021. Wpis do RIS
oznacza, że osoby które chciałyby ukończyć szkolenie podstawowe na doradcę
obywatelskiego, mogą otrzymać z Powiatowego Urzędu Pracy dotację na sfinansowanie
nauki. O dofinansowanie (do 100% kosztu szkolenia) mogą się ubiegać osoby bezrobotne
w ramach środków na szkolenia indywidualne oraz pracodawcy.
Z uwagi na coraz szersze zainteresowanie i wykorzystanie nieodpłatnego poradnictwa
obywatelskiego zgadzam się, że koniecznym jest ułatwienie dostępu do zawodu oraz
wprowadzenie konkurencyjności na rynku szkoleń, w szczególności umożliwienia innym
podmiotom prowadzenie szkoleń i certyfikacji w systemie publicznym.
W tym celu, po pierwsze, aktualnie prowadzone są prace nad projektem ustawy o zmianie
ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
edukacji prawnej, który przewiduje zmniejszenie wymogów formalnych dla podmiotów
szkolących. Oczekiwanym efektem będzie spełnienie wymogu ustawowego przez inne
podmioty i wprowadzenie konkurencyjności na rynku oraz poprawy dostępności szkoleń.
Po drugie, opracowywana jest koncepcja wykorzystania Zintegrowanego Systemu
Kwalifikacji jako alternatywnej drogi zdobywania kwalifikacji z zakresu poradnictwa
obywatelskiego, zarówno poprzez włączanie nowych kwalifikacji specjalistycznych w tym
zakresie, jak również przez docelowe przeniesienie potwierdzania kwalifikacji doradcy
obywatelskiego do ZSK. Oparcie zawodu doradcy o kwalifikacje w ramach systemu ZSK
pozwoliłoby na otwarcie rynku dla różnych podmiotów szkolących i certyfikujących przy
jednoczesnym zapewnieniu monitorowania jakości szkoleń i certyfikacji w ramach tego
systemu.
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało również współpracę z Ministerstwem Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, dotyczącą włączenia zawodu doradcy obywatelskiego do
szerszej kategorii zawodów pomocowych, co wspomogłoby dalszy rozwój zawodu
doradcy obywatelskiego oraz mogłoby stanowić podstawę do zapewnienia szerszej
koordynacji usług pomocowych.
Podsumowując potwierdzam, że Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie
powyższych działań mających na celu zapewnienie konkurencyjnych warunków uzyskania
dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.270.2023
Warszawa, 13 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 210 Pani Wioletty Tomczak oraz grupy posłów w sprawie
działania punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w której zadano pytanie:
"Czy Minister Sprawiedliwości przewiduje podjęcie działań zmierzających do zapewnienia
konkurencyjnych warunków uzyskania dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego? Jeśli
tak, to jakie działania Minister planuje?” - przedstawiam poniższą odpowiedź.
Poradnictwo obywatelskie zostało wprowadzone do systemu nieodpłatnej pomocy
w 2019 roku, na mocy ustawy o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw z dnia 15 czerwca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r.
poz. 1467). W uzasadnieniu projektu wskazywano, że prowadzenie tego rodzaju porad do
systemu ułatwi osobom, które uzyskały poradę, a mogą mieć pewne trudności ze
zrozumieniem skomplikowanego języka prawniczego, w pełni wykorzystać uzyskaną
wiedzę w praktyce. Podnoszono, iż poradnictwo obywatelskie niewątpliwie ułatwia
poruszanie się w systemie przepisów prawnych, zapobiega marginalizacji społecznej osób,
które korzystają z porad, pomaga rozwiązywać problemy osób już wykluczonych, a dzięki
temu ułatwia ich powrót do społeczeństwa. Stanowi też praktyczną formę edukacji
prawnej i obywatelskiej.
Obecnie obowiązujące przepisy wskazują na dwie drogi potwierdzenia kwalifikacji do
wykonywania zawodu doradcy obywatelskiego.
Zasady dostępu do wykonywania zawodu doradcy obywatelskiego w systemie publicznym
określa art. 11 ustawy. Osoba, która spełnia wymogi ustawowe oraz przeszła szkolenia
prowadzone przez „podmiot uprawniony” może świadczyć usługi poradnictwa
obywatelskiego finansowane ze środków publicznych. We wstępie do interpelacji słusznie
wskazano, że w tej chwili jedynie organizacja Związek Biur Porad Obywatelskich (ZBPO),
spełnia wymogi ustawowe dotyczące prowadzenia szkoleń.
-- 1 of 3 --
Poza systemem publicznym istnieje możliwość uzyskania kwalifikacji rynkowej pn.
„Prowadzenie ogólnodostępnego poradnictwa obywatelskiego niezależnego od systemu
regulowanego przepisami” w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK).
Związek Biur Porad Obywatelskich, we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych (IBE),
pracował w latach 2019-2020 nad zgłoszeniem w/w kwalifikacji, która została włączona
do ZSK w dniu 17 grudnia 2020. Podmiotem uprawnionym do certyfikacji jest Związek Biur
Porad Obywatelskich, a Podmiotem Zewnętrznym Zapewnienia Jakości (PZZJ) jest
Fundacja The Global Language System Polska. Także w tej ścieżce aktualnie jedynym
uprawnionym do certyfikacji podmiotem jest ZBPO.
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości Związek Biur Porad Obywatelskich wykonuje
swoje zadania prawidłowo. Zarówno monitoring realizacji szkoleń dla doradców
obywatelskich w systemie publicznym, jak i informacje z audytów prowadzonych przez
PZZJ, potwierdzają odpowiednią jakość merytoryczną prowadzonych szkoleń
i przygotowania do certyfikacji.
Związek Biur Porad Obywatelskich został także wpisany do Rejestru Instytucji
Szkoleniowych (RIS) pod numerem ewidencyjnym: 2.14/00163/2021. Wpis do RIS
oznacza, że osoby które chciałyby ukończyć szkolenie podstawowe na doradcę
obywatelskiego, mogą otrzymać z Powiatowego Urzędu Pracy dotację na sfinansowanie
nauki. O dofinansowanie (do 100% kosztu szkolenia) mogą się ubiegać osoby bezrobotne
w ramach środków na szkolenia indywidualne oraz pracodawcy.
Z uwagi na coraz szersze zainteresowanie i wykorzystanie nieodpłatnego poradnictwa
obywatelskiego zgadzam się, że koniecznym jest ułatwienie dostępu do zawodu oraz
wprowadzenie konkurencyjności na rynku szkoleń, w szczególności umożliwienia innym
podmiotom prowadzenie szkoleń i certyfikacji w systemie publicznym.
W tym celu, po pierwsze, aktualnie prowadzone są prace nad projektem ustawy o zmianie
ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
edukacji prawnej, który przewiduje zmniejszenie wymogów formalnych dla podmiotów
szkolących. Oczekiwanym efektem będzie spełnienie wymogu ustawowego przez inne
podmioty i wprowadzenie konkurencyjności na rynku oraz poprawy dostępności szkoleń.
Po drugie, opracowywana jest koncepcja wykorzystania Zintegrowanego Systemu
Kwalifikacji jako alternatywnej drogi zdobywania kwalifikacji z zakresu poradnictwa
obywatelskiego, zarówno poprzez włączanie nowych kwalifikacji specjalistycznych w tym
zakresie, jak również przez docelowe przeniesienie potwierdzania kwalifikacji doradcy
obywatelskiego do ZSK. Oparcie zawodu doradcy o kwalifikacje w ramach systemu ZSK
pozwoliłoby na otwarcie rynku dla różnych podmiotów szkolących i certyfikujących przy
jednoczesnym zapewnieniu monitorowania jakości szkoleń i certyfikacji w ramach tego
systemu.
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało również współpracę z Ministerstwem Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, dotyczącą włączenia zawodu doradcy obywatelskiego do
szerszej kategorii zawodów pomocowych, co wspomogłoby dalszy rozwój zawodu
doradcy obywatelskiego oraz mogłoby stanowić podstawę do zapewnienia szerszej
koordynacji usług pomocowych.
Podsumowując potwierdzam, że Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie
powyższych działań mających na celu zapewnienie konkurencyjnych warunków uzyskania
dostępu do zawodu doradcy obywatelskiego.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --