Interpelacja w sprawie zasad ustalania poziomu potrzeby wsparcia osób niewidomych i niesłyszących przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20998
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad ustalania poziomu potrzeby wsparcia osób niewidomych i niesłyszących przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności
Zgłaszający: Iwona Hartwich
Data wpływu: 10-11-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały dotyczące sposobu ustalania poziomu potrzeby wsparcia osób niewidomych i niesłyszących przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Z przekazywanych informacji wynika, że osoby z poważnymi ograniczeniami sensorycznymi, które w codziennym funkcjonowaniu wymagają stałej, a niekiedy niemal całodobowej pomocy innych osób, otrzymują punktację na poziomie zaledwie od 70 do 74 punktów.
Tak niska ocena budzi uzasadnione wątpliwości, szczególnie w przypadkach osób, które nie są w stanie samodzielnie wykonywać wielu podstawowych czynności, bezpiecznie poruszać się poza miejscem zamieszkania, komunikować się z otoczeniem czy załatwiać codziennych spraw bez wsparcia innych osób. Pomimo znacznego zakresu wymaganej pomocy przyznawana punktacja kwalifikuje je do najniższych przedziałów wysokości świadczenia wspierającego.
Sytuacja ta rodzi pytanie, czy obowiązujące kryteria oceny poziomu potrzeby wsparcia w wystarczającym stopniu uwzględniają specyfikę niepełnosprawności wzroku i słuchu oraz rzeczywisty zakres pomocy niezbędnej do codziennego funkcjonowania. Należy podkreślić, że samodzielne wykonywanie niektórych czynności nie oznacza braku konieczności stałego wsparcia, szczególnie w sytuacjach związanych z bezpieczeństwem, komunikacją, przemieszczaniem się czy uczestnictwem w życiu społecznym.
Wątpliwości dotyczą również przygotowania członków zespołów oceniających do właściwego rozpoznawania potrzeb osób niewidomych i niesłyszących. Istotne jest, aby ocena nie ograniczała się do pojedynczych umiejętności, lecz uwzględniała całokształt codziennego funkcjonowania oraz rzeczywistą zależność od pomocy innych osób.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo dostrzega problem przyznawania osobom niewidomym i niesłyszącym, wymagającym stałej lub niemal całodobowej pomocy innych osób, punktacji na poziomie zaledwie 70–74 punktów, nieadekwatnej do ich rzeczywistych potrzeb w zakresie codziennego funkcjonowania?
2. Czy obowiązujące kryteria ustalania poziomu potrzeby wsparcia w wystarczającym stopniu uwzględniają specyfikę niepełnosprawności wzroku i słuchu, w szczególności ograniczenia związane z samodzielnym poruszaniem się, komunikacją, bezpieczeństwem i wykonywaniem codziennych czynności?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wysokości punktacji przyznawanej osobom niewidomym i niesłyszącym oraz jej adekwatności do rzeczywistego zakresu potrzebnego wsparcia?
4. Czy członkowie wojewódzkich zespołów ustalających poziom potrzeby wsparcia przechodzą specjalistyczne szkolenia dotyczące oceny funkcjonowania osób niewidomych i niesłyszących, a także czy zapewnia się udział specjalistów posiadających odpowiednią wiedzę w tym zakresie?
5. Czy ministerstwo planuje weryfikację obowiązującego systemu punktowego oraz zmianę kryteriów oceny, tak aby w większym stopniu uwzględniały one konieczność stałej pomocy i nadzoru ze strony innych osób?
6. Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie kontroli prawidłowości ustalania poziomu potrzeby wsparcia osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności?
Z poważaniem
Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP
Oczekiwanie na odpowiedź
Resort nie przekazał jeszcze oficjalnej odpowiedzi na tę interpelację.