Interpelacja w sprawie dostępu do nagrań posiedzeń komisji rad gmin oraz zasad ich przechowywania, na przykładzie sprawy radnego Rady Miasta Rydułtowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20992
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie dostępu do nagrań posiedzeń komisji rad gmin oraz zasad ich przechowywania, na przykładzie sprawy radnego Rady Miasta Rydułtowy
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 10-11-2026
Zwracam się o przedstawienie stanowiska oraz planowanych działań ministerstwa w zakresie zapewnienia mieszkańcom i radnym skutecznego dostępu do istniejących nagrań posiedzeń komisji rad gmin.
Z przekazanej mi korespondencji wynika, że radny Rady Miasta Rydułtowy Zbigniew Berger wystąpił o udostępnienie elektronicznej kopii nagrania audio z posiedzenia Komisji Budżetu, Rozwoju, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, które odbyło się 21 października 2026 r.
W piśmie z 8 listopada 2026 r. radny podtrzymał żądanie otrzymania kopii, jednocześnie przyjmując zaproponowaną wcześniej możliwość odsłuchania nagrania w urzędzie. Wskazał również, że ewentualna konieczność ochrony określonych informacji powinna prowadzić do wskazania konkretnych przeszkód prawnych i rozważenia udostępnienia pozostałej części materiału.
W odpowiedzi z 9 listopada 2026 r., znak BSE.0003.3.2026, podpisanej przez sekretarza miasta Rydułtowy Krzysztofa Kisiela, poinformowano radnego, że jedyną możliwą formą dostępu jest odsłuchanie nagrania w urzędzie po wcześniejszym umówieniu terminu.
Stanowisko to uzasadniono roboczym charakterem nagrań, służących sporządzeniu protokołu. Wskazano także, że udostępnienie kopii wymagałoby przesłuchania materiału pod kątem anonimizacji, co miałoby wiązać się z „nieuzasadnionym nakładem czasu i pracy pracowników Urzędu”. Jednocześnie zapowiedziano usunięcie nagrania po sporządzeniu protokołu.
Opisany przypadek wskazuje na problem wymagający szerszej analizy: jakie gwarancje zapewniają obecne przepisy, aby istniejący materiał dokumentujący działalność samorządu był rzeczywiście dostępny, a jego usunięcie nie uniemożliwiało realizacji złożonego wcześniej wniosku.
Art. 11b ustawy o samorządzie gminnym ustanawia jawność działalności organów gminy i przewiduje, że jej ograniczenia mogą wynikać wyłącznie z ustaw. Jawność obejmuje również dostęp obywateli do posiedzeń komisji rady oraz dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych.
Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje zapewnienie możliwości kopiowania albo przesłania informacji lub przeniesienia jej na odpowiedni nośnik. Art. 14 tej ustawy określa zasadę udostępniania informacji zgodnie ze sposobem i formą wskazanymi we wniosku, z uwzględnieniem rzeczywistych możliwości technicznych podmiotu zobowiązanego.
Znaczenie dla tego zagadnienia ma także argumentacja przedstawiona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 lipca 2026 r., sygn. III SAB/Gl 222/26. Sąd wskazał, że istniejące nagranie posiedzenia komisji podlega udostępnieniu niezależnie od braku obowiązku jego sporządzenia oraz celu, któremu służyło. Orzeczenie jest oznaczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych jako nieprawomocne; przywołuję je jako istotny głos w wykładni przepisów dotyczących jawności samorządu.
Przykładem szerszego udostępniania prac komisji jest Wodzisław Śląski. Z oficjalnej informacji miasta z 27 października 2026 r. wynika, że posiedzenia komisji rady miejskiej, podobnie jak sesje, są transmitowane za pośrednictwem serwisu eSesja.tv. Miasto publikuje również informacje dotyczące ochrony danych osobowych podczas obrad.
Dostęp do już istniejącego nagrania oraz ustanowienie obowiązku nagrywania i transmitowania komisji to odrębne zagadnienia. Oba wymagają jednak spójnego podejścia do jawności, ochrony prywatności oraz organizacji pracy urzędów.
W mojej ocenie szczególnej uwagi wymaga zapowiedź usunięcia materiału, którego kopii zażądano przed jego skasowaniem. Powstaje wówczas ryzyko, że możliwość uzyskania informacji stanie się iluzoryczna, a ewentualna kontrola sądowa nastąpi już po utracie nagrania.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo wobec praktyki traktowania istniejących nagrań jawnych posiedzeń komisji rad gmin jako materiałów wyłączonych z udostępnienia wyłącznie z powodu ich roboczego charakteru lub przeznaczenia do sporządzenia protokołu?
Czy w ocenie ministerstwa umożliwienie wyłącznie odsłuchania nagrania w siedzibie urzędu wystarczająco realizuje wniosek o przekazanie kopii elektronicznej, jeżeli podmiot zobowiązany nie wykazał konkretnych przeszkód technicznych uniemożliwiających jej przekazanie?
Czy ogólne powołanie się na konieczność anonimizacji oraz nakład pracy pracowników może uzasadniać odmowę przekazania całego nagrania? Jakie standardy powinny zapewniać ograniczenie wyłączenia dostępu do rzeczywiście chronionych informacji oraz udostępnienie pozostałej części materiału?
Jakie przepisy regulują dopuszczalność usunięcia nagrania posiedzenia komisji po otrzymaniu wniosku o jego udostępnienie, a przed zakończeniem rozpoznawania tego wniosku i ewentualnej kontroli sądowej? Jakie mechanizmy mają chronić wnioskodawcę przed bezpowrotną utratą materiału w tym okresie?
Czy do ministerstwa wpływały sygnały dotyczące odmowy udostępniania istniejących nagrań komisji rad gmin albo ich usuwania pomimo złożenia wniosku o dostęp? Jeżeli tak, jaką skalę problemu odnotowano i jakie działania podjęto?
Czy ministerstwo planuje przygotowanie, we współpracy z właściwymi instytucjami i przedstawicielami samorządów, materiałów informacyjnych lub niewiążących rekomendacji dotyczących udostępniania nagrań, anonimizacji oraz zabezpieczania materiałów objętych wnioskami?
Czy rząd rozważa doprecyzowanie przepisów dotyczących okresu przechowywania istniejących nagrań komisji rad gmin, w szczególności ustanowienie jednoznacznej ochrony materiałów objętych nierozpatrzonym wnioskiem lub postępowaniem sądowym? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu i harmonogramu prac. Jeżeli nie, proszę o wyjaśnienie, dlaczego obecne rozwiązania uznawane są za wystarczające.
Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązku rejestrowania i publikowania jawnych posiedzeń komisji rad gmin, z zapewnieniem ochrony informacji podlegających ustawowym ograniczeniom dostępu? Czy przeprowadzono analizę kosztów takiego rozwiązania oraz możliwości wsparcia samorządów w jego realizacji?
Proszę o odrębną odpowiedź na każde pytanie, ze wskazaniem podstaw prawnych zajętego stanowiska oraz terminów ewentualnych działań.
Z poważaniem
Roman Fritz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Oczekiwanie na odpowiedź
Resort nie przekazał jeszcze oficjalnej odpowiedzi na tę interpelację.