telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.4.2024.MT
Warszawa, 03 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 2098 w sprawie skażonych produktów dostępnych w sieci
sklepów Action, złożoną przez grupę posłów Pana Jarosława Sachajko, Pana Pawła Sałka i
Pana Marka Jakubiaka, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Państwowa Inspekcja Sanitarna nie prowadzi kontroli
przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne takich
przedmiotów użytku jak wskazane w interpelacji, tj. zabawki dla dzieci czy leżaki.
Organem właściwym w tym zakresie jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów, który nadzoruje wykonywanie zadań przez Inspekcję Handlową. Stąd
ewentualne wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa przedmiotów użytku, takich jak
wskazane powyżej należy zgłaszać do Inspekcji Handlowej jako wyspecjalizowanego
organu kontroli służącego ochronie interesów i praw konsumentów. W obszarze działania
Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajduje się natomiast nadzór nad materiałami i wyrobami
do kontaktu z żywnością, środkami spożywczymi, a także produktami biobójczymi,
kosmetycznymi oraz substancjami chemicznymi i ich mieszaninami w tym detergentami.
Odnosząc się do szczegółowych pytań zawartych w interpelacji, w zakresie pytania nr 1
należy podkreślić, że Główny Inspektor Sanitarny nie nakazuje wycofania środków
spożywczych ani materiałów/wyrobów do kontaktu z żywnością z obrotu. Jeżeli taki nakaz
jest wydawany przez Państwową Inspekcję Sanitarną, to organem właściwym do jego

-- 1 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wydania, zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest
właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Natomiast Główny Inspektor
Sanitarny ostrzega konsumentów o niebezpiecznej żywności, a także o niebezpiecznych
materiałach/wyrobach do kontaktu z żywnością poprzez ostrzeżenia publiczne
zamieszczane na oficjalnej stronie Urzędu i w mediach społecznościowych na profilach
prowadzonych przez Urząd. Na podstawie danych z Systemu Wczesnego Ostrzegania o
Niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF) oraz Systemu Pomocy i Współpracy
Administracyjnej (AAC), Główny Inspektorat Sanitarny przygotował poniższe zestawienie
dotyczące żywności oraz wyrobów do kontaktu z żywnością, które zgłaszane były do
systemów RASFF i AAC w ciągu ostatnich 5 lat i były wprowadzane do obrotu przez firmę
Action w Polsce:
Lp. Rok Produkt Powód zgłoszenia powiadomienia Kto zgłosił
1. 2021 Kubek z melaminy z nadrukiem
obecność w składzie włókna bambusowego
nie wymienionego w załączniku I do
rozporządzenia 10/2011
Lubuski PWIS
2. 2021 Suplement diety Tlenek etylenu SCP Niemiec
3. 2021 Szpatułka nylonowa Migracja pierwszorzędowych amin
aromatycznych
SCP Belgii / SCP
Niderlandów
4. 2022 Chipsy Brak oznakowania w języku polskim /
produkt trafił przez pomyłkę do Polski SCP Niderlandów
5. 2022 Sweet chili sauce Bombaż SCP Niderlandów
6. 2022 Talerz z melaminy kolor
niebieski Migracja formaldehydu Podkarpacki PWIS
7. 2023 papierowe foremki na muffiny Migracja 3-monochlor-1,2-propanodiolu (3-
MCPD) SCP Niemiec
8. 2023 Deska do krojenia wykonana z
drewna kauczukowego
Migracja pestycydów karbendazymu i
diuronu SCP Niemiec
9. 2023 nieprzywierająca forma do
pieczenia
stwierdzenie zmian i łuszczenia się
wewnętrznej powłoki SCP Czech
10. 2023 Vegan Protein, plant based
protein powder, 400 g, Oznakowanie produktu SCP Niemiec (AAC)

-- 2 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
11. 2023 Ciastka Pleśń SCP Niderlandów
12. 2023 Suszone jagody goji Napromienianie SCP Niderlandów
13. 2024 Zestaw przyborów kuchennych Migracja pierwszorzędowych amin
aromatycznych SCP Francji
Ponadto w kwestii obrotu produktów biobójczych, kosmetycznych oraz substancji
chemicznych i ich mieszanin w tym detergentów, zgodnie z informacjami uzyskanymi od
Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych, od 2019 r. do dnia dzisiejszego w
sklepach sieci Action wydano:
• 5 decyzji wycofujących z obrotu produkty kosmetyczne – z uwagi na wykazanie w
składzie podanym w oznakowaniu produktów substancji zabronionej do stosowania, brak
oznakowania w języku polskim, brak wskazania terminu trwałości;
• 2 decyzje nakazujące wycofanie produktów biobójczych z uwagi na brak
pozwolenia na obrót.
W odniesieniu do pytania nr 2 informuję, że z przepisów z obszaru prawa żywnościowego
nie wynika obowiązek rejestrowania/zgłaszania poszczególnych materiałów i wyrobów
przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Nie ma również obowiązku uzyskiwania atestów,
zezwoleń ani innych tego typu form dopuszczenia do obrotu tych produktów w trybie
decyzji administracyjnych potwierdzających ich bezpieczeństwo zdrowotne. Przepisy te nie
wymagają również od przedsiębiorców uzyskiwania jakichkolwiek opinii czy certyfikatów
dotyczących materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością w zakresie ich
bezpieczeństwa.
Należy jednak podkreślić, że wszystkie wprowadzane do obrotu materiały i wyroby
przeznaczone do kontaktu z żywnością muszą spełniać wymagania ogólne określone w
rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27
października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z
żywnością - uchylającym dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z
13.11.2004, str. 4, ze zm.) oraz wymagania szczegółowe, jeżeli zostały określone dla danego
rodzaju wyrobu. Przykładowo, dla wyrobów z tworzyw sztucznych wymagania takie zostały
określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie
materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz.
Urz. UE L 12 z 15.01.2011, str. 1, ze zm.).

-- 3 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ww. rozporządzenie nr 1935/2004 ma zastosowanie do materiałów i wyrobów
przeznaczonych do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością, które w stanie
gotowym do użytkowania są: przeznaczone są do kontaktu z żywnością; pozostają w
kontakcie z żywnością i są przeznaczone do tego celu; lub można w sposób uzasadniony
oczekiwać, iż wejdą w kontakt z żywnością albo nastąpi migracja ich składników do
żywności w przypadku ich zastosowania w normalnych lub możliwych do przewidzenia
warunkach.
Zgodnie z art. 3 ww. rozporządzenia nr 1935/2004 materiały i wyroby powinny być
produkowane zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną, tak aby w normalnych lub możliwych
do przewidzenia warunkach użytkowania nie dochodziło do migracji ich składników do
żywności w ilościach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka,
powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub pogorszenie jej cech
organoleptycznych. Oznakowanie, reklama i sposób prezentowania materiału lub wyrobu
nie powinny wprowadzać konsumentów w błąd. Wymagania dotyczące oznakowania
materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością znajdują się w art. 15 rozporządzenia nr
1935/2004.
Obowiązujące przepisy prawne nie określają wykazu dokumentów niezbędnych do
potwierdzenia bezpieczeństwa materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z
żywnością. Przepisy określają, że podmiot powinien posiadać dokumentację (w tym np.
wyniki badań laboratoryjnych) potwierdzającą, że wszystkie materiały i wyroby spełniają
wymagania ogólne zawarte w art. 3 ww. rozporządzenia wspólnotowego oraz wymagania
określone w przepisach szczegółowych (np. dla opakowań plastikowych zostały określone
w przepisach szczegółowych). Obowiązek posiadania stosownej dokumentacji wynika
bezpośrednio z przepisu art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2023/2006 z dnia 22
grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i
wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. Urz. UE L 384 z 29.12.2006, str.
75), zgodnie z którym podmiot jest obowiązany sporządzić i utrzymywać stosowną
dokumentację w wersji papierowej lub w formie elektronicznej dotyczącą specyfikacji,
formuły wytwarzania i przetwarzania, które są istotne z punktu widzenia zgodności i
bezpieczeństwa gotowego materiału lub wyrobu. Zgodnie z tym samym przepisem,
przedsiębiorca jest zobowiązany udostępnić wspomnianą dokumentację na żądanie
organów urzędowej kontroli w ramach kontroli oraz kontrahentom.
Ponadto w przypadku materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych zgodnie z art. 15
rozporządzenia (WE) nr 10/2011 na etapach wprowadzania do obrotu innych niż sprzedaż
detaliczna dla produktów tych wystawia się pisemną deklarację, zgodną ze wzorem

-- 4 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
określonym w art. 16 rozporządzenia nr 1935/2004. Deklaracja taka może być wystawiona
przez producenta, importera lub podmiot wprowadzający te produkty do obrotu.
Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady
i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa
Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz.
WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdz. 15, t. 6, str. 463)
odpowiedzialność za żywność ponosi jej producent lub podmiot, który wprowadza ją do
obrotu. Ta sama zasada odnosi się również do materiałów i wyrobów przeznaczonych do
kontaktu z żywnością.
W związku z powyższym, podmiot wprowadzający do obrotu materiały lub wyroby np.
producent czy importer ma obowiązek posiadania dokumentów potwierdzających, że są
one bezpieczne i mogą być przeznaczone do kontaktu z żywnością. W przypadku importera
dokumentów potwierdzających bezpieczeństwo wyrobu do kontaktu z żywnością podmiot
może żądać od dostawcy lub ich producenta w państwie pochodzenia. Podobnie, podmiot
kupujący produkt w Polsce może żądać od wprowadzającego do obrotu potwierdzenia, że
produkt jest bezpieczny przy używaniu go zgodnie z przeznaczeniem. Dla potwierdzenia, że
produkt spełnia obowiązujące wymagania podmiot wprowadzający produkt do obrotu
(dystrybutor, importer) może wykonać badania laboratoryjne produktów w dowolnym
laboratorium badania materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością.
Ponadto zgodnie z art. 61 – 64 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie
żywności i żywienia podmioty działające w Polsce w zakresie produkcji i obrotu materiałów
i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością obowiązane są do dokonania
rejestracji przez właściwego terenowo państwowego powiatowego lub granicznego
inspektora sanitarnego, w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej
działalności, w formie pisemnej, według określonych wzorów. Dotyczy to producentów,
dystrybutorów i importerów tych produktów. Wniosek o rejestrację składa się do
właściwego terenowo organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (państwowego
powiatowego lub granicznego inspektora sanitarnego). Wzory stosownych formularzy
znajdują się w załącznikach do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2007 r. w
sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestracji i zatwierdzania zakładów
produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność podlegających urzędowej kontroli
Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 106, poz. 730).
Podmioty, które znajdują się w rejestrze zakładów podlegających urzędowej kontroli
organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, podlegają rutynowym kontrolom w ramach
bieżącego nadzoru. Kontrole są przeprowadzane w produkcji i obrocie w celu sprawdzenia

-- 5 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
przestrzegania wymagań wynikających z prawa żywnościowego, w tym dotyczących
bezpieczeństwa żywności oraz materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością. Kontrole
przeprowadza się zgodnie z terminami, rodzajami i zakresami, przyjętymi w
harmonogramach kontroli, a ich częstotliwość zależna jest od oceny ryzyka dotyczącego
m.in. rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, rodzaju produktów i stosowanych
procesów.
W odniesieniu do produktów biobójczych, produktów kosmetycznych, substancji
chemicznych i ich mieszanin w tym detergentów, zasady wprowadzania do obrotu i
udostępniania na rynku ww. grup produktów regulowane są m.in. przepisami prawa
unijnego, obowiązującego we wszystkich krajach członkowskich. Obecnie, dla wyżej
wymienionej grupy, tylko w przypadku produktów biobójczych, udostępnianie na rynku i
stosowanie musi być poprzedzone wydaniem odpowiedniego pozwolenia, zatem tylko
produkty biobójcze posiadające właściwe pozwolenie mogą być udostępniane na rynku i
stosowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy podkreślić, że za właściwą
jakość zdrowotną produktu odpowiada przedsiębiorca. Rolą organów nadzoru jest kontrola
produktów znajdujących się na rynku.
Odnosząc się do pytania nr 3 informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada informacji
pozwalających zweryfikować czy komunikaty o konieczności oddania danej partii
produktów uznanych przez Główny Inspektorat Sanitarny za niebezpieczne trafiają do
wszystkich konsumentów, którzy nabyli „skażony” produkt.
Główny Inspektor Sanitarny przygotowuje merytoryczną treść ostrzeżeń publicznych
dotyczących żywności i wyrobów do kontaktu z żywnością, a także produktów
kosmetycznych, publikowanych na stronie internetowej Głównego Inspektoratu
Sanitarnego na podstawie art. 10 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 oraz dystrybuuje te
informacje do konsumentów. Należy podkreślić, że po zamieszczeniu na stronie, informacje
o wycofaniu danej partii produktu są najczęściej tego samego dnia powielane przez
największe ogólnopolskie media w celu dotarcia do jak najszerszej grupy odbiorców.
Odpowiadając na pytanie nr 4 pragnę poinformować, że Główny Inspektor Sanitarny nie
prowadzi statystyki produktów uznanych za niebezpieczne i sprzedanych w danej sieci, a
następnie, po ogłoszeniu komunikatu dla konsumentów, oddanych.
Należy podkreślić, że za proces wycofywania żywności z obrotu odpowiada podmiot branży
spożywczej. Wynika to z artykułu 19 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. Artykuł 19 z dniem 1 stycznia 2005 r.
nałożył na podmioty działające na rynku spożywczym szczegółowe zobowiązania w
zakresie wycofania z rynku środków spożywczych niezgodnych z wymaganiami
bezpieczeństwa oraz powiadomienia o tym fakcie właściwych władz. W przypadku, kiedy

-- 6 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
produkt mógł już dotrzeć do konsumenta, podmiot odpowiedzialny za produkt powinien
poinformować go o tym oraz, w razie konieczności, odebrać od niego zakupiony i
dostarczony mu produkt. Obowiązek wycofania produktu z rynku (lub od konsumenta) oraz
powiadamiania o niebezpiecznym produkcie żywnościowym, wynikający z art. 19 powstaje,
gdy żywność jest lub może być niebezpieczna w świetle art. 14 rozporządzenia (WE) nr
178/2002. W celu określenia czy żywność jest niebezpieczna podmioty działające na rynku
spożywczym muszą wziąć pod uwagę kryteria z art.14 i ocenić, czy potrzebne jest podjęcie
działań określonych w art. 19. Powiadomienie właściwych organów przez podmioty
działające na rynku spożywczym umożliwia tym organom monitorowanie, czy podmioty
odpowiedzialne za produkt podjęły stosowne środki w celu przeciwdziałania zagrożeniu
spowodowanemu przez produkt wprowadzony na rynek, bądź umożliwia podjęcie
dodatkowych środków niezbędnych do uniknięcia tego zagrożenia. Artykuł 19 wskazuje na
niezbędność współpracy pomiędzy podmiotami w różnych częściach łańcucha dystrybucji
żywności w celu wycofania z rynku niebezpiecznych środków spożywczych.
Artykuł 19 nakłada również na podmioty działające na rynku spożywczym dodatkowy
obowiązek powiadamiania właściwych organów o tym, gdy podmiot uważa lub ma powód
sądzić, iż produkt wprowadzony przez niego na rynek może być szkodliwy dla zdrowia.
Zgodnie z art. 138 rozporządzenia (UE) 2017/625 właściwy organ może nakazać
podmiotowi branży spożywczej wycofanie żywności z obrotu, jednak to podmiot będzie
odpowiedzialny za wykonanie takiego nakazu, którego wykonanie organ nadzoruje.
Art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazuje, że:
„1. W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy
inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie
stwierdzonych uchybień.
2. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie
zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje
unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego
urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka
transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i
wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego
mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych
sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
(…)
6. W przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,
właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania
produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z

-- 7 of 8 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.”
Przepisy prawa żywnościowego nie nakładają na organy urzędowej kontroli żywności, w
tym organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, obowiązku „rozliczania” procesu wycofywania
żywności z obrotu. Jak wskazano powyżej za proces wycofywania żywności odpowiada
podmiot branży spożywczej i to podmioty sektora spożywczego posiadają szczegółowe
informacje jaką część wycofywanej partii żywności udało się wycofać z obrotu, a ile trafiło
do klienta indywidualnego. Proces ten jest weryfikowany i monitorowany urzędowo.
Przedsiębiorca musi przedstawić dowody (dokumenty) organowi, który tego zażąda, na
potwierdzenie tych informacji.
Odnośnie pytania nr 5 informuję, że aktualnie w Ministerstwie Zdrowia nie są prowadzone
prace w zakresie wprowadzenia przepisów w zakresie wskazanym w interpelacji. W tym
miejscu należy podkreślić, że jest to kwestia poza zakresem bezpieczeństwa żywności oraz
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 8 of 8 --