Interpelacja w sprawie sporów sądowych dotyczących rozliczania dotacji z programu "Czyste Powietrze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20874
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie sporów sądowych dotyczących rozliczania dotacji z programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Jarosław Krajewski
Data wpływu: 04-11-2026
Szanowna Pani Minister,
z doniesień medialnych wynika, iż przeciwko wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej wniesiono co najmniej 81 pozwów dotyczących rozliczania dotacji z programu „Czyste Powietrze”. Najwięcej postępowań, bo 17, dotyczy funduszu w Kielcach, gdzie dwie sprawy zakończyły się prawomocnymi wyrokami korzystnymi dla beneficjentów.
Istotą części sporów jest kwestionowanie wysokości kosztów inwestycji realizowanych na podstawie umów zawartych w latach 2023-2024, kiedy nie obowiązywały obecne limity kosztów kwalifikowanych. Według doniesień prasowych wojewódzkie fundusze w niektórych przypadkach obniżają wysokość dofinansowania, powołując się na zawyżenie kosztów, pomimo wcześniejszego zaakceptowania wniosków i zawarcia umów.
Jednocześnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podkreśla obowiązek kontroli prawidłowości wydatkowania środków publicznych oraz przeciwdziałania nieuzasadnionemu zawyżaniu cen.
Wątpliwości budzi możliwość stosowania przy rozliczaniu wcześniejszych umów kryteriów kosztowych wprowadzonych po ich zawarciu oraz brak jednolitej praktyki postępowania wojewódzkich funduszy. Przedłużające się spory mogą powodować trudności finansowe beneficjentów i wykonawców, a także generować dodatkowe koszty postępowań sądowych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Ile postępowań sądowych dotyczących rozliczania dotacji z programu „Czyste Powietrze” toczy się obecnie przeciwko wojewódzkim funduszom, jaka jest łączna wartość roszczeń i ile spraw zakończyło się prawomocnymi wyrokami?
2. Na jakiej podstawie prawnej wojewódzkie fundusze obniżają dofinansowanie przy rozliczaniu umów zawartych przed wprowadzeniem w 2025 r. nowych limitów kosztów kwalifikowanych?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło działania zmierzające do ujednolicenia zasad rozliczania wcześniejszych umów oraz ograniczenia liczby sporów sądowych z beneficjentami i wykonawcami?
4. Czy ministerstwo przeanalizowało dotychczasowe wyroki sądowe dotyczące odmowy lub ograniczenia wypłat dotacji i czy przewiduje weryfikację podobnych rozstrzygnięć wojewódzkich funduszy?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmu ponownego rozpatrywania spornych rozliczeń lub pozasądowego rozwiązywania sporów, aby ograniczyć koszty postępowań i przyspieszyć wypłatę należnych środków?
Z poważaniem