Interpelacja w sprawie planów zmian legislacyjnych w zakresie rozliczania energii pochodzącej z systemów fotowoltaicznych produkowanej przez prosumentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2087
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów zmian legislacyjnych w zakresie rozliczania energii pochodzącej z systemów fotowoltaicznych produkowanej przez prosumentów
Zgłaszający: Aleksander Miszalski
Data wpływu: 15-03-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zwrócili się wyborcy zgłaszający zainteresowanie korzystnymi zasadami rozliczania produkowanej energii i zapotrzebowanie na to. Takie rozwiązanie przyczyniłoby się do niższych rachunków za prąd dla osób inwestujących w fotowoltaikę. Wprowadzenie takiego rozwiązania w życie byłoby również szansą na ponowną popularyzację systemów fotowoltaicznych. Z kolei korzystanie z tego rodzaju źródeł energii ograniczałoby emisję zanieczyszczeń i pozytywnie wpływałoby na politykę państwa w dziedzinie energetyki oraz na stan środowiska i klimatu. Taki stan rzeczy miałby także pozytywne skutki zdrowotne i ekonomiczne dla społeczeństwa.
W związku z powyższym na podstawie art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo pracuje nad zmianami prawa w zakresie korzystnej dla prosumentów zmiany zasad rozliczania produkowanej energii?
Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, jakie zmiany są obecnie projektowane?
Czy opracowano już przewidywany termin przedłożenia Sejmowi stosownych zmian legislacyjnych w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Aleksander Miszalski
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14557 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.5.2024.AJ
3106672.12147811.9790830
Warszawa, 04-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT2087 Pana Posła Aleksandra Miszalskiego
z 21 marca 2024 r. w sprawie planów zmian legislacyjnych w zakresie rozliczania energii
pochodzącej z systemów fotowoltaicznych produkowanej przez prosumentów, proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo pracuje nad zmianami prawa w zakresie korzystnej dla
prosumentów zmiany zasad rozliczania produkowanej energii?
Na wstępie chciałbym podkreślić, że opłacalność inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie
jest ściśle związana z realizacją idei energetyki obywatelskiej, która została wyjaśniona
w definicji prosumenta energii odnawialnej, zawartej w art. 2 ust. 27a ustawy z dnia 20 lutego
2015 roku o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2023 r., poz. 1436 z późn, zm), dalej:
„ustawa OZE”. Zgodnie z przywołaną definicją prosumentem energii odnawialnej jest
odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł
energii na własne potrzeby w mikroinstalacji pod warunkiem, że w przypadku odbiorcy
końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym nie
stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r.
o statystyce publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 773). Mając na uwadze powyższe założenia należy
podkreślić, że system rozliczeń net-billing jest korzystnym systemem rozliczania prosumenta
energii odnawialnej pod warunkiem dążenia do jak najwyższej autokonsumpcji
wyprodukowanej energii.
Zgodnie z założeniami systemu rozliczeń net-billing, prosument jest aktywnym
i świadomym uczestnikiem rynku energii, który dąży do zwiększenia autokonsumpcji
energii oraz prowadzi działania mające na celu pobieranie energii z sieci
elektroenergetycznej w okresach, kiedy jest ona tańsza. W ten sposób prosument ma
bezpośredni wpływ na kształtowanie swojego zużycia energii, a to przekłada się na obniżenie
wysokości jego rachunków za energię elektryczną. Takie podejście zachęca do częściowego
przesunięcia zapotrzebowania na energię na godziny pozaszczytowe lub gromadzenia
wyprodukowanych nadwyżek energii za pomocą magazynu energii elektrycznej lub ciepła,
tak aby uniknąć wprowadzania do sieci wytwarzanej energii w okresach szczytowej podaży,
gdy jej cena jest najniższa. Zgromadzoną w magazynie energię prosument może wykorzystać
-- 1 of 5 --
w czasie, gdy instalacja nie produkuje energii, unikając w ten sposób kupowania energii od
sprzedawcy lub wykorzystywania nośników konwencjonalnych. Takie postępowanie
zwiększa opłacalność systemu net-billing, ale też podnosi bezpieczeństwo i stabilizuje
krajowy system elektroenergetyczny.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: „MKiŚ”) aktywnie monitoruje i wspiera rynek
energetyki prosumenckiej, m.in. poprzez objęcie tarczą solidarnościową prosumentów
energii odnawialnej, w oparciu o ustawę z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu
wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. 2023 poz. 2760), która przedłużyła mechanizmy wspierające pokrycie kosztów
energii elektrycznej przez gospodarstwa domowe obowiązujące w 2023 r. od dnia 1 stycznia
2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. W ww. terminie zagwarantowano zamrożenie cen i
stawek opłat na poziomie obowiązującym z 2022 r. do poziomu podstawowego limitu zużycia
1,5 MWh dla ogółu gospodarstw domowych, a w przypadku przekroczenia limitu
zapewniono rozliczenie po cenie maksymalnej 693 zł/MWh. Wskazana cena maksymalna
została ustalona w celu ochrony gospodarstw domowych przed skutkiem wzrostów cen
energii elektrycznej związanych z kryzysem energetycznym panującym w UE.
Dodatkowo, w celu skrócenia okresu zwrotu inwestycji w mikroinstalację fotowoltaiczną,
MKiŚ wprowadziło programy dotacyjne, które cieszą się dużą popularnością wśród
beneficjentów. Należą do nich poniższe instrumenty wsparcia:
Mój Prąd - program ten ma na celu popularyzację i wspieranie inwestycji w instalacje
fotowoltaiczne przez osoby fizyczne. Uczestnicy tego programu mogą otrzymać wsparcie
finansowe w formie dotacji na zakup i montaż paneli fotowoltaicznych, inwertera oraz
elementów związanych z instalacją fotowoltaiczną. Wysokość wsparcia w ramach programu
zależy od rodzaju urządzeń zgłoszonych do dofinansowania, a także całkowitego poziomu
kosztów kwalifikowanych poniesionych przez inwestora i maksymalnego progu dotacji
wynikającego z programu Mój Prąd. Program umożliwia zatem realne zmniejszenie
nakładów inwestycyjnych po stronie beneficjenta umożliwiając obniżenie rachunków za
prąd oraz przyczynia się do zwiększenia zużycia energii z odnawialnych źródeł w Polsce.
Obecnie zakończył się nabór wniosków w ramach V edycji programu. W ramach tej edycji
potencjalni beneficjenci mogli ubiegać się o bezzwrotną dotację, nawet w wysokości do 58
tys. zł. Wsparciem był objęty nie tylko zakup mikroinstalacji PV, ale również magazynów
energii i ciepła oraz kolektorów słonecznych i pomp ciepła. Obecnie trwają prace nad
uruchomieniem szóstej edycji programu ,,Mój Prąd”.
Czyste Powietrze - we wrześniu 2018 r. ruszył rządowy program priorytetowy pn. Czyste
Powietrze, który potrwa do 2029 r. Program ten skupia się na poprawie efektywności
energetycznej budynków, w tym poprzez dotowanie instalacji fotowoltaicznych. W ramach
programu beneficjenci mogą ubiegać się o wsparcie finansowe na termomodernizację
budynku, której częścią może być montaż paneli fotowoltaicznych. Program ma na celu
ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz poprawę jakości powietrza poprzez
zmniejszenie zużycia energii konwencjonalnej. Dofinansowanie w tym programie zależy od
spełnienia określonych warunków i uzyskania odpowiednej kalkulacji efektywności
energetycznej budynku. Program ten w szczególności obejmuje inwestycje osób fizycznych
polegające na demontażu nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe oraz zastąpienie go
nowoczesnym ekologicznym rozwiązaniem tj. pompą ciepła typu powietrze woda albo
gruntową pompą ciepła lub innym źródłem ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania
i CWU (ciepła woda użytkowa). Dofinansowaniu podlega również audyt energetyczny,
-- 2 of 5 --
ocieplenie ścian, stropu, podłogi, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, bram garażowych,
wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła oraz mikroinstalacje fotowoltaiczne.
Agroenergia - celem programu jest zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych
w sektorze rolniczym. Rodzajami dofinansowywanych przedsięwzięć są: instalacja
fotowoltaiczna, wiatrowa (w tym turbiny pionowe) i pompy ciepła o mocy zainstalowanej
powyżej 10 kW i nie większej niż 50 kW, w tym także instalacje hybrydowe oraz
towarzyszące im magazyny energii elektrycznej, biogazownie rolnicze wraz z towarzyszącą
instalacją wytwarzania biogazu rolniczego oraz elektrownie wodne o mocy nie większej niż
500 kW wraz z towarzyszącymi im magazynami energii. Program dedykowany jest osobie
fizycznej, będącej właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna
powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale od 1 ha do 300 ha. Istotne jest aby
co najmniej rok przed złożeniem wniosku beneficjent prowadził osobiście gospodarstwo
rolne, bądź powierzył jego prowadzenie osobie prawnej będącej właścicielem lub dzierżawcą
nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych zawiera się w
przedziale od 1 ha do 300 ha oraz co najmniej rok przed złożeniem wniosku o udzielenie
dofinansowania prowadziła ona działalność rolniczą lub działalność gospodarczą w zakresie
usług rolniczych. Program ten realizowany będzie do 2027 r., przy czym zobowiązania
(podpisywanie umów) podejmowane będą do 31.12.2025 r. Dofinansowanie będzie
udzielane w formie dotacji oraz pożyczki.
Energia dla wsi w ramach programu można ubiegać się o dofinansowanie na inwestycje
dotyczące budowy elektrowni wodnych lub instalacji wytwarzania energii z biogazu
rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. W ramach programu można też
składać wnioski o pożyczkę na inwestycje dotyczące budowy instalacji wiatrowych oraz
instalacji fotowoltaicznych. Można także uzyskać wsparcie na magazyn energii, ale pod
warunkiem zintegrowania go ze źródłem energii, które będzie realizowane równolegle w
ramach ww. inwestycji. Rozpoczęcie projektu nie może nastąpić przed dniem złożenia
wniosku o dofinansowanie. W przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jest
ono udzielane jako pomoc horyzontalna na OZE. Beneficjentami programu są istniejące lub
nowe spółdzielnie energetyczne, a także rolnicy.
Oprócz stymulującego wpływu na inwestorów wyżej wymienionych programów, chcę także
zwrócić uwagę, że na rynku obserwujemy stały spadek cen instalacji fotowoltaicznych, co
skutkuje zwiększeniem opłacalności tego typu inwestycji. Ponadto, możliwa jest dalsza
optymalizacja korzyści z posiadanej instalacji PV poprzez zastosowanie magazynu energii, na
którego zakup można uzyskać dofinansowanie z ww. programów. Wykorzystanie
magazynów do przechowywania nadwyżek wyprodukowanej w instalacji energii
elektrycznej pomaga zrównoważyć produkcję i konsumpcję energii. W okresach, gdy
produkcja energii jest wyższa niż jej zużycie, nadmiarowa energia jest magazynowana w
akumulatorach, a następnie może być wykorzystywana w godzinach szczytu lub w chwilach,
gdy produkcja energii jest niższa. Efektywna autokonsumpcja energii wraz z jej
magazynowaniem przyczynia się do obniżenia kosztów inwestycyjnych w instalację
fotowoltaiczną oraz obniżenia rachunków za energię elektryczną.
W rozwiązaniach dedykowanych dla energetyki rozproszonej, coraz częściej stosowane są
także zaawansowane technologie informatyczne, w tym rozwiązania typu Internet of Things
(IoT), które służą efektywnemu zarządzaniu energią, pozwalając na dostosowanie zużycia
energii przez poszczególne odbiorniki do aktualnej dostępności energii z OZE, w efekcie
umożliwiając zwiększenie poziomu autokonsumpcji i obniżenie rachunków za prąd.
-- 3 of 5 --
Po powyższych wyjaśnieniach chcę podkreślić, że MKiŚ aktywnie wspiera rozwój
energetyki lokalnej oraz na bieżąco monitoruje sytuację sektora prosumenckiego,
analizuje zgłaszane postulaty i pracuje nad propozycjami usprawnień/ modyfikacji w
systemie net-billing, tak aby prosumenci odnosili większe korzyści z udziału w systemie, a
także aby rentowność mikroinstalacji fotowoltaicznych była wyższa. Należy jednak
pamiętać, że ewentualne zmiany muszą być zgodne z regulacjami unijnymi w tym zakresie.
Dodatkowo zgodnie z powyższym należy przypomnieć, że ideą prosumeryzmu jest
autokonsumpcja energii w miejscu jej wytwarzania i umożliwienie prosumentom
oszczędzania na rachunkach. Z tego powodu powinni oni dążyć do dostosowania mocy
instalacji do rzeczywistego zapotrzebowania na energię.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie informuję, że MKiŚ opracowało projekt regulacji
prawnych obejmujących modyfikacje w systemie rozliczeń net-billing. Propozycje rozwiązań
zostaną poddane szerokim konsultacjom, tak aby zapewnić równowagę w sektorze
elektroenergetycznym i oczekiwane korzyści dla sektora prosumenckiego. Jednocześnie w
tym miejscu chciałbym zaznaczyć, że powrót do systemu rozliczeń ilościowych tj. tzw.
opustów (net-metering) nie jest możliwy. System ten nie był bowiem zgodny z prawem
europejskim, które wymaga stosowania mechanizmu rynkowej ceny do rozliczania energii
elektrycznej wytworzonej przez prosumenta. Taką zgodność zapewnia system net-billing.
2. Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, jakie zmiany są obecnie
projektowane?
Zakłada się modyfikację przepisów w ustawie OZE w kierunku zwiększenia opłacalności
systemu rozliczeń net-billing. Projektowane zmiany mają zachęcić prosumentów do podjęcia
świadomej decyzji o zmianie sposobu rozliczania ze sprzedawcą w oparciu o rynkową
miesięczną cenę energii elektrycznej (RCEm) lub rynkową godzinową cenę energii
elektrycznej (RCE).
Dodatkowo planowane jest podniesienie wartości depozytu prosumenckiego w celu
zwiększenia wartości energii wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej. W efekcie
wzrośnie opłacalność rozliczeń w systemie net-billing, poprzez zmniejszenie różnicy między
rynkową ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej, a oferowaną stawką z taryfy
operatora.
Dzięki proponowanym zmianom prosumenci rozliczający się w systemie net-billing zwiększą
stopień opłacalności swoich inwestycji w OZE. Możliwość zmiany sposobu rozliczeń w
oparciu o RCE lub RCEm będzie świadomym wyborem prosumenta i pozwoli na osiągnięcie
większych oszczędności poprzez optymalizację swojego zużycia dostosowanego do wyboru
sposobu wyliczenia rynkowej ceny energii. Natomiast podniesienie wartości depozytu
prosumenckiego spowoduje zmniejszenie dysproporcji pomiędzy wartością energii jaka jest
zapisywana na depozycie prosumenckim, a ceną oferowaną przez spółki obrotu za pobraną
przez prosumenta energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej.
W zakresie aktualnego stanu prac nad ww. rozwiązaniami uprzejmie informuję, że Minister
Klimatu i Środowiska działając na podstawie § 25 Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2022 r. poz. 348), zwrócił się z wnioskiem o pilne wpisanie do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów Projektu ustawy o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten jest prowadzony
w ramach Rządowego Procesu Legislacyjnego. Szczegółowe informacje dotyczące
projektowanych regulacji zostaną przekazane w procesie konsultacji i uzgodnień.
-- 4 of 5 --
3. Czy opracowano już przewidywany termin przedłożenia Sejmowi stosownych
zmian legislacyjnych w tym zakresie?
Uprzejmie informuję, że Projekt ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw zawierający ww. propozycje przepisów dotyczących zmian w
systemie rozliczeń net-billing, będzie przedmiotem prac rządowych, które zostaną
zwieńczone rozpatrzeniem go przez Radę Ministrów. Termin przekazania projektu do prac
parlamentarnych będzie uzależniony od tempa prac rządowych dlatego jego wskazanie nie
jest obecnie możliwe.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --