Interpelacja nr 2086
Interpelacja w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku węgla dla polskiego rolnictwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku węgla dla polskiego rolnictwa
Interpelacja nr 2086
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku węgla dla polskiego rolnictwa
Zgłaszający: Jakub Rutnicki
Data wpływu: 15-03-2024
Szamotuły, dnia 15.03.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
polskie rolnictwo odgrywa kluczową rolę w gospodarce narodowej, należąc do pierwszego sektora gospodarki. Jest fundamentem dla rozwoju gospodarki żywnościowej kraju, obejmując zarówno uprawę roślin, jak i hodowlę zwierząt. Głównym celem działalności rolnictwa jest produkcja żywności, co zapewnia bezpieczeństwo żywnościowe i ekonomiczne kraju.
Warto zauważyć, że rolnictwo ma istotny udział w kształtowaniu produktu krajowego brutto (PKB) Polski, który wynosi około 3%. Ponadto sektor rolno-spożywczy zatrudnia 10% ludności aktywnej zawodowo. To pokazuje, że rolnictwo nie tylko jest kluczowym elementem wytwarzania żywności, ale także ma znaczący wpływ na zatrudnienie i gospodarkę kraju jako całości.
W kontekście tych danych rolnictwo w Polsce zasługuje na szczególną uwagę i wsparcie ze strony rządu oraz społeczeństwa, aby zapewnić jego trwały i zrównoważony rozwój oraz bezpieczeństwo żywnościowe dla wszystkich obywateli.
Dlatego zapytuję Pana Ministra w następujących kwestiach:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykonało analizę bilansu CO2 i gazów szklarniowych w przeliczeniu na ekwiwalent CO2?
Czy z tych analiz wynika, że Polska jest netto emitorem CO2 do atmosfery?
Które obszary aktywności produkcyjnej w rolnictwie decydują o dodatnim saldzie emisji CO2?
Czy na podstawie ewentualnych przeprowadzonych analiz bilansu CO2 powstała mapa kraju ze wskazaniem zróżnicowania regionalnego?
Czy wskazano czynniki prowadzące do emisji netto CO2?
Czy na podstawie tych analiz opracowano działania naprawcze w ujęciu krajowym i regionalnym?
Z wyrazami szacunku
POSEŁ NA SEJM RP
JAKUB RUTNICKI
Interpelacja nr 2086
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku węgla dla polskiego rolnictwa
Zgłaszający: Jakub Rutnicki
Data wpływu: 15-03-2024
Szamotuły, dnia 15.03.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
polskie rolnictwo odgrywa kluczową rolę w gospodarce narodowej, należąc do pierwszego sektora gospodarki. Jest fundamentem dla rozwoju gospodarki żywnościowej kraju, obejmując zarówno uprawę roślin, jak i hodowlę zwierząt. Głównym celem działalności rolnictwa jest produkcja żywności, co zapewnia bezpieczeństwo żywnościowe i ekonomiczne kraju.
Warto zauważyć, że rolnictwo ma istotny udział w kształtowaniu produktu krajowego brutto (PKB) Polski, który wynosi około 3%. Ponadto sektor rolno-spożywczy zatrudnia 10% ludności aktywnej zawodowo. To pokazuje, że rolnictwo nie tylko jest kluczowym elementem wytwarzania żywności, ale także ma znaczący wpływ na zatrudnienie i gospodarkę kraju jako całości.
W kontekście tych danych rolnictwo w Polsce zasługuje na szczególną uwagę i wsparcie ze strony rządu oraz społeczeństwa, aby zapewnić jego trwały i zrównoważony rozwój oraz bezpieczeństwo żywnościowe dla wszystkich obywateli.
Dlatego zapytuję Pana Ministra w następujących kwestiach:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykonało analizę bilansu CO2 i gazów szklarniowych w przeliczeniu na ekwiwalent CO2?
Czy z tych analiz wynika, że Polska jest netto emitorem CO2 do atmosfery?
Które obszary aktywności produkcyjnej w rolnictwie decydują o dodatnim saldzie emisji CO2?
Czy na podstawie ewentualnych przeprowadzonych analiz bilansu CO2 powstała mapa kraju ze wskazaniem zróżnicowania regionalnego?
Czy wskazano czynniki prowadzące do emisji netto CO2?
Czy na podstawie tych analiz opracowano działania naprawcze w ujęciu krajowym i regionalnym?
Z wyrazami szacunku
POSEŁ NA SEJM RP
JAKUB RUTNICKI
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6448 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 kwietnia 2024 r.
Znak sprawy: DPB.śk.060.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2086 w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku
węgla dla polskiego rolnictwa
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 2086 z dnia 20 marca 2024 r., którą złożył
poseł Jakub Rudnicki, przekazuję poniżej następujące wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykonało analizę bilansu CO2 i
gazów szklarniowych w przeliczeniu na ekwiwalent CO2?
Sektor rolny jest uwzględniany w raportach emisyjnych pn. „Krajowy Raport
Inwentaryzacyjny” sporządzanych corocznie przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i
Zarządzania Emisjami w związku ze zobowiązaniami Polski wynikającymi z Ramowej
Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz z
potrzebami statystyki krajowej i wymaganiami Unii Europejskiej.
W raportach emisyjnych uwzględnia się emisje wszystkich gazów wywołujących efekt
cieplarniany i następnie, zgodnie z obowiązującą metodyką opublikowaną przez
Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (Intergovermental Panel of Climate Change-
IPCC), przelicza się na ekwiwalent CO2.
-- 1 of 4 --
2. Czy z tych analiz wynika, że Polska jest netto emitorem CO2 do atmosfery?
Polska jest emitentem gazów cieplarnianych (GHG) w ilości odpowiadającej rocznie
379,9 mln ton ekwiwalentu CO21, co stanowi około 11 % emisji UE2.
3. Które obszary aktywności produkcyjnej w rolnictwie decydują o dodatnim
saldzie emisji CO2?
Emisje gazów cieplarnianych w rolnictwie pochodzą głównie ze stosowania nawozów
oraz chowu zwierząt. Ich głównymi źródłami w sektorze rolnym są gleby rolne (emisje
podtlenku azotu N2O związane z nawożeniem) oraz fermentacja jelitowa u zwierząt
(emisje metanu CH4). Emisje dwutlenku węgla (CO2) to przede wszystkim wapnowanie
gleb oraz stosowanie mocznika. Tabela nr 1 szczegółowo pokazuje emisje w
poszczególnych kategoriach w sektorze rolnym.
Tabela 1. Emisja gazów cieplarnianych z rolnictwa w 2021 r
% udziału w sumie emisji z
sektora 3. Rolnictwo emisji w
podziale na GHG
Emisja gazów cieplarnianych kategorie
Emisja gazów
cieplarnianych
( kt CO2 eq .]
% udziału
w sumie
emisji z
sektora 3.
Rolnictwo CO2 CH 4 N2O
3. ROLNICTWO CAŁKOWITE 34 035,26 100,0 4.1 47,0 48,8
A. Fermentacja jelitowa 14 586,57 42,9 0,0 42,9 0,0
B. Odchody zwierzęce 3 964,74 11.6 0,0 4.1 7.6
D. Gleby rolne 14 028,53 41.2 0,0 0,0 41.2
F. Spalanie odpadów roślinnych 43.31 0,1 0,0 0,1 0,0
G. Wapnowanie 871.08 2.6 2.6 0,0 0,0
H. Stosowanie mocznika 399.14 1.2 1.2 0,0 0,0
I. Inne nawozy 141,90 0,4 0,4 0,0 0,0
Źródło: Krajowy Raport Inwentaryzacyjny 2023. KOBIZE.
Należy również wyjaśnić, że emisje /pochłanianie z gleb rolnych są uwzględniane w
sektorze LULUCF ( użytkowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów i gospodarka
lesna). Jest to odrębna kategoria raportowania na potrzeby zobowiązań wynikających z
konwencji klimatycznej i w tym sektorze zgodnie z ostatnim raportem
inwentaryzacyjnym pochłanianie wyniosło 20 094,721.
1 Dane za rok 2021. Suma z kategorią 4. Źródło: ”Krajowy Raport Inwentaryzacyjny. Inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów
cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2021” KOBIZE 2023,
2 Źródło: Wyliczenie własne na podstawie: „Krajowego Raportu Inwentaryzacyjnego. Inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów
cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2021” KOBIZE 2023, oraz „Annual European Union greenhause gas inventory 1990-2021 and
inventory report 2023” European Environment Agency, 15 april 2023.
-- 2 of 4 --
4. Czy na podstawie ewentualnych przeprowadzonych analiz bilansu CO2
powstała mapa kraju ze wskazaniem zróżnicowania regionalnego?
Ze względu na przyjętą metodę raportowania na potrzeby Ramowej Konwencji
Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz z potrzeby statystyki
krajowej Unii Europejskiej, takie mapy nie są opracowywane. Emisje są pochodną
określonych kierunków, skali i wydajności produkcji, więc zrobienie szacunkowych map
byłoby możliwe. Ze względu na metodykę określania emisji i ich źródła w rolnictwie,
emisje będą wysokie w regionach nastawionych na produkcję zwierzęcą, zwłaszcza
chów bydła i tam, gdzie stosowane jest wysokie nawożenie azotem. Co do zasady
emisje gazów cieplarnianych rozliczane są w ujęciu ogólnokrajowym, bez potrzeby
wyszczególnienia wielkości emisji w poszczególnych regionach kraju.
5. Czy wskazano czynniki prowadzące do emisji netto CO2?
Źródłem emisji CO2 związanych produkcją rolną (uwzględnianych w raportach
emisyjnych) jest wapnowanie, stosowanie mocznika, a także emisje z użytkowania i
przekształcania gruntów w sektorze LULUCF . Warto dodać, że emisje wynikające ze
spalania paliw na potrzeby produkcji rolnej (do prac polowych, przechowywania,
transportu, ogrzewania budynków) nie są uwzględniane w raportach jako emisje z
rolnictwa.
Jak wskazano powyżej, o wysokości raportowanej emisji z sektora rolnego decyduje
przede wszystkim metan z produkcji zwierzęcej i podtlenek azotu z gleb rolnych.
6. Czy na podstawie tych analiz opracowano działania naprawcze w ujęciu
krajowym i regionalnym?
Kwestia zmniejszenia emisji z rolnictwa jest dość trudna i złożona, gdyż procesy
przyrodnicze stojące u źródeł produkcji rolnej powodują, że nie jest ona możliwa bez
emisji. Zatem znaczna redukcja emisji nie jest możliwa bez zmniejszenia nawożenia lub
zmniejszenia pogłowia, a to oznacza obniżenie poziomu produkcji rolnej. Ma to
bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo żywnościowe i uzależnienie od
zewnętrznych źródeł dostaw. Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego jest celem
-- 3 of 4 --
priorytetowym, wobec czego droga ograniczania emisji poprzez ograniczanie produkcji
jest nieakceptowalna.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są działania na rzecz ograniczenia emisji w
rolnictwie i poprawy bilansu emisji poprzez wdrażanie w ramach Planu Strategicznego
WPR 2023-2027 w rolnictwie praktyk sprzyjających retencjonowaniu węgla w glebach.
Instrumenty te są dobrowolne i polegają na wynagradzaniu rolników za stosowanie
praktyk służących ochronie zasobów gleby, wód, klimatu, dobrostanu zwierząt i
różnorodności biologicznej w produkcji rolnej.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 kwietnia 2024 r.
Znak sprawy: DPB.śk.060.1.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 2086 w sprawie zasad i czynników obliczania emisji dwutlenku
węgla dla polskiego rolnictwa
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 2086 z dnia 20 marca 2024 r., którą złożył
poseł Jakub Rudnicki, przekazuję poniżej następujące wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykonało analizę bilansu CO2 i
gazów szklarniowych w przeliczeniu na ekwiwalent CO2?
Sektor rolny jest uwzględniany w raportach emisyjnych pn. „Krajowy Raport
Inwentaryzacyjny” sporządzanych corocznie przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i
Zarządzania Emisjami w związku ze zobowiązaniami Polski wynikającymi z Ramowej
Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz z
potrzebami statystyki krajowej i wymaganiami Unii Europejskiej.
W raportach emisyjnych uwzględnia się emisje wszystkich gazów wywołujących efekt
cieplarniany i następnie, zgodnie z obowiązującą metodyką opublikowaną przez
Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (Intergovermental Panel of Climate Change-
IPCC), przelicza się na ekwiwalent CO2.
-- 1 of 4 --
2. Czy z tych analiz wynika, że Polska jest netto emitorem CO2 do atmosfery?
Polska jest emitentem gazów cieplarnianych (GHG) w ilości odpowiadającej rocznie
379,9 mln ton ekwiwalentu CO21, co stanowi około 11 % emisji UE2.
3. Które obszary aktywności produkcyjnej w rolnictwie decydują o dodatnim
saldzie emisji CO2?
Emisje gazów cieplarnianych w rolnictwie pochodzą głównie ze stosowania nawozów
oraz chowu zwierząt. Ich głównymi źródłami w sektorze rolnym są gleby rolne (emisje
podtlenku azotu N2O związane z nawożeniem) oraz fermentacja jelitowa u zwierząt
(emisje metanu CH4). Emisje dwutlenku węgla (CO2) to przede wszystkim wapnowanie
gleb oraz stosowanie mocznika. Tabela nr 1 szczegółowo pokazuje emisje w
poszczególnych kategoriach w sektorze rolnym.
Tabela 1. Emisja gazów cieplarnianych z rolnictwa w 2021 r
% udziału w sumie emisji z
sektora 3. Rolnictwo emisji w
podziale na GHG
Emisja gazów cieplarnianych kategorie
Emisja gazów
cieplarnianych
( kt CO2 eq .]
% udziału
w sumie
emisji z
sektora 3.
Rolnictwo CO2 CH 4 N2O
3. ROLNICTWO CAŁKOWITE 34 035,26 100,0 4.1 47,0 48,8
A. Fermentacja jelitowa 14 586,57 42,9 0,0 42,9 0,0
B. Odchody zwierzęce 3 964,74 11.6 0,0 4.1 7.6
D. Gleby rolne 14 028,53 41.2 0,0 0,0 41.2
F. Spalanie odpadów roślinnych 43.31 0,1 0,0 0,1 0,0
G. Wapnowanie 871.08 2.6 2.6 0,0 0,0
H. Stosowanie mocznika 399.14 1.2 1.2 0,0 0,0
I. Inne nawozy 141,90 0,4 0,4 0,0 0,0
Źródło: Krajowy Raport Inwentaryzacyjny 2023. KOBIZE.
Należy również wyjaśnić, że emisje /pochłanianie z gleb rolnych są uwzględniane w
sektorze LULUCF ( użytkowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów i gospodarka
lesna). Jest to odrębna kategoria raportowania na potrzeby zobowiązań wynikających z
konwencji klimatycznej i w tym sektorze zgodnie z ostatnim raportem
inwentaryzacyjnym pochłanianie wyniosło 20 094,721.
1 Dane za rok 2021. Suma z kategorią 4. Źródło: ”Krajowy Raport Inwentaryzacyjny. Inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów
cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2021” KOBIZE 2023,
2 Źródło: Wyliczenie własne na podstawie: „Krajowego Raportu Inwentaryzacyjnego. Inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów
cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2021” KOBIZE 2023, oraz „Annual European Union greenhause gas inventory 1990-2021 and
inventory report 2023” European Environment Agency, 15 april 2023.
-- 2 of 4 --
4. Czy na podstawie ewentualnych przeprowadzonych analiz bilansu CO2
powstała mapa kraju ze wskazaniem zróżnicowania regionalnego?
Ze względu na przyjętą metodę raportowania na potrzeby Ramowej Konwencji
Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz z potrzeby statystyki
krajowej Unii Europejskiej, takie mapy nie są opracowywane. Emisje są pochodną
określonych kierunków, skali i wydajności produkcji, więc zrobienie szacunkowych map
byłoby możliwe. Ze względu na metodykę określania emisji i ich źródła w rolnictwie,
emisje będą wysokie w regionach nastawionych na produkcję zwierzęcą, zwłaszcza
chów bydła i tam, gdzie stosowane jest wysokie nawożenie azotem. Co do zasady
emisje gazów cieplarnianych rozliczane są w ujęciu ogólnokrajowym, bez potrzeby
wyszczególnienia wielkości emisji w poszczególnych regionach kraju.
5. Czy wskazano czynniki prowadzące do emisji netto CO2?
Źródłem emisji CO2 związanych produkcją rolną (uwzględnianych w raportach
emisyjnych) jest wapnowanie, stosowanie mocznika, a także emisje z użytkowania i
przekształcania gruntów w sektorze LULUCF . Warto dodać, że emisje wynikające ze
spalania paliw na potrzeby produkcji rolnej (do prac polowych, przechowywania,
transportu, ogrzewania budynków) nie są uwzględniane w raportach jako emisje z
rolnictwa.
Jak wskazano powyżej, o wysokości raportowanej emisji z sektora rolnego decyduje
przede wszystkim metan z produkcji zwierzęcej i podtlenek azotu z gleb rolnych.
6. Czy na podstawie tych analiz opracowano działania naprawcze w ujęciu
krajowym i regionalnym?
Kwestia zmniejszenia emisji z rolnictwa jest dość trudna i złożona, gdyż procesy
przyrodnicze stojące u źródeł produkcji rolnej powodują, że nie jest ona możliwa bez
emisji. Zatem znaczna redukcja emisji nie jest możliwa bez zmniejszenia nawożenia lub
zmniejszenia pogłowia, a to oznacza obniżenie poziomu produkcji rolnej. Ma to
bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo żywnościowe i uzależnienie od
zewnętrznych źródeł dostaw. Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego jest celem
-- 3 of 4 --
priorytetowym, wobec czego droga ograniczania emisji poprzez ograniczanie produkcji
jest nieakceptowalna.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są działania na rzecz ograniczenia emisji w
rolnictwie i poprawy bilansu emisji poprzez wdrażanie w ramach Planu Strategicznego
WPR 2023-2027 w rolnictwie praktyk sprzyjających retencjonowaniu węgla w glebach.
Instrumenty te są dobrowolne i polegają na wynagradzaniu rolników za stosowanie
praktyk służących ochronie zasobów gleby, wód, klimatu, dobrostanu zwierząt i
różnorodności biologicznej w produkcji rolnej.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --