Interpelacja w sprawie zalegających odpadów popiołowych w Iławie i Olsztynku oraz skuteczności działań organów państwa w zakresie ich usunięcia i ustalenia odpowiedzialności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20781
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zalegających odpadów popiołowych w Iławie i Olsztynku oraz skuteczności działań organów państwa w zakresie ich usunięcia i ustalenia odpowiedzialności
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 29-10-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się w sprawie zalegających na terenach w Iławie i Olsztynku odpadów popiołowych, których obecność budzi poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa środowiskowego oraz skuteczności działań właściwych organów administracji publicznej.
Jak wynika z doniesień medialnych, na terenie województwa warmińsko-mazurskiego ujawniono przypadki nielegalnego składowania popiołów lotnych i dennych, które mogły zawierać niebezpieczne substancje, w tym metale ciężkie. Sprawą zajmują się m.in. Prokuratura Okręgowa w Olsztynie oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie. W ramach prowadzonego śledztwa zatrzymano osoby podejrzewane o udział w procederze nielegalnego gospodarowania odpadami. Należy przy tym podkreślić, że o odpowiedzialności karnej poszczególnych osób rozstrzygną właściwe organy.
Szczególnie niepokojąca jest sytuacja w Olsztynku, gdzie według doniesień medialnych mimo wydania przez burmistrza decyzji nakazującej usunięcie odpadów w wyznaczonym terminie, nie zostały one usunięte. Sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w związku z odwołaniem podmiotu objętego decyzją. Z kolei w Iławie prowadzone jest postępowanie administracyjne mające doprowadzić do usunięcia zalegających odpadów, jednak termin i sposób rozwiązania problemu pozostają niejasne.
Przedłużający się stan niepewności jest nie do zaakceptowania. Mieszkańcy mają prawo do informacji o charakterze zalegających odpadów, potencjalnych zagrożeniach dla gleby i wód oraz działaniach podejmowanych w celu zabezpieczenia terenów. Nie można dopuścić do sytuacji, w której skomplikowane postępowania administracyjne i spory dotyczące odpowiedzialności będą prowadziły do wielomiesięcznej bezczynności.
Równie istotne jest ustalenie, kto powinien ponieść koszty zabezpieczenia, transportu i zgodnego z prawem zagospodarowania odpadów, a w razie potrzeby także remediacji lub rekultywacji terenu. Wydatki te nie powinny być automatycznie przerzucane na samorządy i podatników, jeżeli przepisy pozwalają na wyegzekwowanie odpowiedzialności od podmiotów zobowiązanych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jaki jest aktualny stan rozpoznania i oceny zagrożeń środowiskowych związanych z odpadami popiołowymi zalegającymi na terenach w Iławie i Olsztynku? Czy przeprowadzono badania laboratoryjne tych odpadów, a jeśli tak, jakie były ich wyniki, w szczególności w zakresie obecności metali ciężkich i możliwości przenikania substancji niebezpiecznych do gleby oraz wód?
Jakie działania kontrolne i administracyjne podjął Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie w obu sprawach? Proszę o wskazanie dat przeprowadzonych kontroli, ich najważniejszych ustaleń oraz wydanych zaleceń lub decyzji.
Na jakim etapie znajdują się działania zmierzające do usunięcia odpadów w Iławie i Olsztynku? Jakie przeszkody prawne lub faktyczne uniemożliwiają ich niezwłoczne usunięcie i jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić skuteczne stosowanie przepisów?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje o liczbie lokalizacji objętych postępowaniami dotyczącymi nielegalnego składowania popiołów lotnych i dennych na terenie województwa warmińsko-mazurskiego oraz o szacunkowej łącznej masie zdeponowanych odpadów? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dostępnych danych.
Kto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinien ponieść koszty usunięcia i zagospodarowania odpadów w Iławie i Olsztynku? Jakie instrumenty prawne pozwalają na wyegzekwowanie tych kosztów od podmiotów odpowiedzialnych oraz w jakich okolicznościach konieczne może być zaangażowanie środków publicznych?
Czy w przypadku braku dobrowolnego usunięcia odpadów lub przedłużającego się postępowania odwoławczego istnieją podstawy prawne do podjęcia działań zastępczych przez właściwe organy? Jeżeli tak, jakie warunki muszą zostać spełnione i jakie rozwiązania mogą zostać zastosowane w omawianych sprawach?
Czy ministerstwo monitoruje współpracę WIOŚ, organów samorządowych, samorządowego kolegium odwoławczego oraz organów ścigania w przedmiotowych sprawach? Czy stwierdzono problemy kompetencyjne lub proceduralne utrudniające skuteczne usunięcie odpadów?
Czy ministerstwo zamierza podjąć dodatkowe działania nadzorcze, kontrolne lub legislacyjne, które pozwolą usprawnić postępowania w sprawach nielegalnego składowania odpadów mogących stwarzać zagrożenie dla środowiska, w szczególności w sytuacji, gdy spór administracyjny uniemożliwia szybkie wykonanie decyzji?
W jakim terminie można oczekiwać skutecznego rozwiązania problemu w Iławie i Olsztynku oraz jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapewnić mieszkańcom rzetelną informację o zagrożeniach i postępach w usuwaniu odpadów?
Sprawa wymaga zdecydowanej reakcji i skutecznej współpracy instytucji państwa. Ochrona środowiska nie może ograniczać się do prowadzenia kolejnych postępowań, podczas gdy odpady nadal zalegają na miejscu. Konieczne jest ustalenie odpowiedzialności, zabezpieczenie terenów i doprowadzenie do zgodnego z prawem usunięcia odpadów, przy jednoczesnym ograniczeniu obciążenia mieszkańców kosztami cudzych zaniedbań lub bezprawnych działań.
Z poważaniem
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej