Interpelacja w sprawie problemu w funkcjonowaniu systemu CEIDG, który może pogrążyć małe firmy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 207
do ministra finansów
w sprawie problemu w funkcjonowaniu systemu CEIDG, który może pogrążyć małe firmy
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 06-12-2023
Szanowny Panie Ministrze,
1.01.2022 r. wszedł w życie Polski Ład. Tysiące małych firm zmieniły formę opodatkowania na ryczałt ewidencjonowany, bo ustawa preferencyjnie traktowała tę formę płatności podatku dochodowego i składki zdrowotnej. Dokonanie takiej zmiany wymagało zalogowania się do systemu CEIDG i zgłoszenia zmiany. Tak właśnie zrobiły tysiące małych podatników. Po ponad roku, a dokładnie w październiku br. ci mali podatnicy zaczęli masowo otrzymywać wezwania z urzędów skarbowych o rozliczenie swojego podatku za 2022 r. wg skali podatkowej bądź podatku liniowego, bo w systemie CEIDG nie widać zmian formy opodatkowania.
Jakie konsekwencje rodzi taki stan rzeczy, nie muszę specjalnie Pana Ministra uświadamiać. Wystarczy, że napiszę o składce zdrowotnej, która drastycznie wzrośnie. Wzrośnie bez winy tych podatników, gdyż oni dokonali prawidłowo zgłoszeń i mają wydruk z systemu CEIDG zgodnie z ustawowym terminem dokonania takiej zmiany. Co więcej, w systemie widoczny jest ślad po logowaniu się w dniu dokonania zmiany, ale zmiana nie została zarejestrowana. Urzędy skarbowe nie przyjmują ani wyjaśnień, ani wydruków z CEIDG z dokonaną zmianą, wzywają do korekty i dopłaty podatku za 2022 r.
Pytam zatem Pana Ministra:
Czy ten masowy problem jest Panu znany?
Jak ma Pan zamiar rozwiązać ten problem tysięcy małych firm?
Czy zasada zaufania do organów podatkowych, zawarta w Ordynacji podatkowej, nie obowiązuje już w naszym kraju?
Małe firmy szczególnie zostały obciążone poprzez ustawę nazywaną potocznie Polskim Ładem. Wiele z tych firm dziś stoi przed decyzją o zamknięciu swoich przedsiębiorstw przez błąd systemu informatycznego, który Pan nadzoruje. Podatnicy ci uczciwie płacą podatki i ta sytuacja jest dla nich kompletnie niezrozumiała. To jest nieakceptowalne. Proszę Pana Ministra o zajęcie się tym problemem w trybie pilnym.
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Bardzo krótka odpowiedź w stosunku do liczby pytań poselskich
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14122 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 29 grudnia 2023 roku
Sprawa: Interpelacja nr 207
Znak sprawy: DPP1.054.1.2023
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 207 z 11 grudnia 2023 r., Pani Katarzyny Kierzek-
Koperskiej, Posłanki na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej, w sprawie problemu w
funkcjonowaniu systemu CEIDG, który może pogrążyć małe firmy, uprzejmie
przedkładam Panu Marszałkowi wyjaśnienia będące odpowiedzią na następujące
pytania:
- czy ten masowy problem jest Panu znany,
- jak ma Pan zamiar rozwiązać ten problem dla tysięcy małych firm,
- czy zasada zaufania do organów podatkowych, zawarta w Ordynacji Podatkowej nie
obowiązuje już w naszym kraju?
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej [1] organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Zasada ta została powtórzona w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa [2], zgodnie
z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasady te
wyraźnie nakazują organom podatkowym, aby każde swoje działanie opierały na
konkretnym przepisie prawa, który z jednej strony nakazuje określone działania,
a z drugiej określa granice poza które działania organów nie mogą wychodzić. Co
prawda art. 162 Ordynacji podatkowej przyznaje organom podatkowym
uprawnienie do przywracania terminów, lecz § 3 tego artykułu ogranicza
stosowanie tej instytucji wyłącznie do terminów procesowych.
-- 1 of 4 --
2/4
Terminy o których mowa w art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych [3] oraz w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych dochodów osiąganych przez osoby fizyczne [4], nie są jednak
terminami procesowymi, lecz terminami materialnymi. Takie terminy nie podlegają
przywróceniu1. W polskim porządku prawnym nie istnieje żaden inny przepis, który
uprawniałby organ podatkowy do przywrócenia tego typu terminów. Wyrażona
w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zaufania do organów podatkowych,
realizowana jest właśnie m.in. poprzez rozstrzyganie spraw w granicach
obowiązującego prawa, w oparciu o obiektywne i jednolite kryteria oraz
rozstrzyganiu ewentualnych wątpliwości na korzyść podatnika.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podatnik może wybrać formę
opodatkowania w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w
którym został osiągnięty pierwszy przychód w roku podatkowym albo do końca
roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu [5].
Wybór formy opodatkowania następuje poprzez złożenie odpowiedniego
oświadczenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Uchybienie powyższemu terminowi powoduje skutek prawny – wygaśnięcie
uprawnienia do złożenia takiego oświadczenia.
W związku z powyższym, nawet stosując wyrażoną w art. 2a Ordynacji podatkowej,
zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, organy podatkowe nie
mają prawnej możliwości przywrócenia takiego terminu. Tym niemniej w sytuacji
gdy brak właściwego odnotowania skutków dokonanego przez podatnika
zgłoszenia wynika z okoliczności istniejących po stronie administracji publicznej
(np. ewentualne błędne działania systemu informatycznego lub organu
podatkowego), zgłoszenie jest traktowane jako dokonane. Podczas weryfikacji tych
okoliczności w pełni stosowana jest wspomniana powyżej zasada rozstrzygania
wątpliwości na korzyść podatnika.
Zarówno ustawa PDOF [3] jak i ustawa o ryczałcie [6] dopuszczają możliwość
złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na podstawie przepisów
ustawy o CEIDG [7].
Informacja o wyborze formy opodatkowania złożona za pośrednictwem CEIDG jest
przekazywana następnie przez system Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej:
MRiT) do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Podkreślić należy, że portale Biznes.gov.pl oraz CEIDG.gov.pl jak i sam system
teleinformatyczny CEIDG nadzorowane są przez MRiT.
Z uwagi na powyższe okoliczności Ministerstwo Finansów pozostawało w
kontakcie z MRiT, które poinformowało o przeanalizowaniu szczegółowo wielu
przypadków i problemów w zakresie zgłoszenia zmiany formy opodatkowania
1 Na ten temat wypowiadały się również sądy administracyjne – m.in. Wyrok WSA
w Gliwicach z 19 września 2023 r., sygn. akt. I SA/Gl 230/23 oraz Wyrok WSA w Szczecinie
z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt. I SA/Sz 379/23.
-- 2 of 4 --
3/4
przez CEIDG, zgłoszonych zarówno przez naczelników urzędów skarbowych oraz
samych przedsiębiorców.
Z informacji przekazanej przez MRiT wynika, że nie wystąpiły błędy systemu, które
obciążałyby przedsiębiorców. MRiT wskazało, że pomimo sprawnie działającego
systemu CEIDG, oświadczenia o formie opłacania podatku dochodowego - albo nie
zostały złożone (brak zaznaczenia pozycji 15 w przeanalizowanych wnioskach)
albo brakowało wysłania wniosku przez przedsiębiorcę lub pełnomocnika
przedsiębiorcy. Wnioski CEIDG były generowane prawidłowo, często zawierały
podpis, ale brakowało ich ostatecznego wysłania do urzędu. Powyżej wskazane
powody skutkowały brakiem wpływu dokumentów do naczelników urzędów
skarbowych.
Ponadto, według MRiT w momentach największego obciążenia, a takie mają
miejsce np. na przełomie każdego roku lub pod koniec miesiąca, mogą się zdarzyć
sytuacje, że systemy działają wolniej - z uwagi na liczbę użytkowników
korzystających z usług. Spowolnienia te jednak nie uniemożliwiały złożenia
wniosku, czy też wysyłki potwierdzenia złożenia wniosku.
Jednocześnie informuję, że zdecydowałem o skierowaniu do Dyrektorów Izb
Administracji Skarbowych w najbliższym czasie pisma, w którym wskażę,
aby w przypadku uprawdopodobnienia przez podatnika, że dokonał złożenia
oświadczenia o wyborze formy opodatkowania – organy podatkowe rozstrzygały
takie sprawy na korzyść podatnika w myśl art. 2a Ordynacji podatkowej.
Podstawa Prawna
1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78,
poz. 483, z późn. zm.
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2023 r. poz.
2383, zwana dalej „ordynacją podatkową”.
3. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.
U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm., zwana dalej „ustawą PDOF”.
4. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz. U. z 2022 r. poz.
2540, z późn. zm., zwana dalej „ustawą o ryczałcie”.
5. Art. 9a ust. 2 ustawy PDOF oraz art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcie.
6. Odpowiednio art. 9a ust. 2c ustawy PDOF oraz art. 9 ust. 1c ustawy o ryczałcie.
7. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, Dz. U. z 2022 r. poz. 541,
zwana „ustawą o CEIDG”.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej
Administracji Skarbowej
-- 4 of 4 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 29 grudnia 2023 roku
Sprawa: Interpelacja nr 207
Znak sprawy: DPP1.054.1.2023
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 207 z 11 grudnia 2023 r., Pani Katarzyny Kierzek-
Koperskiej, Posłanki na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej, w sprawie problemu w
funkcjonowaniu systemu CEIDG, który może pogrążyć małe firmy, uprzejmie
przedkładam Panu Marszałkowi wyjaśnienia będące odpowiedzią na następujące
pytania:
- czy ten masowy problem jest Panu znany,
- jak ma Pan zamiar rozwiązać ten problem dla tysięcy małych firm,
- czy zasada zaufania do organów podatkowych, zawarta w Ordynacji Podatkowej nie
obowiązuje już w naszym kraju?
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej [1] organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Zasada ta została powtórzona w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa [2], zgodnie
z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasady te
wyraźnie nakazują organom podatkowym, aby każde swoje działanie opierały na
konkretnym przepisie prawa, który z jednej strony nakazuje określone działania,
a z drugiej określa granice poza które działania organów nie mogą wychodzić. Co
prawda art. 162 Ordynacji podatkowej przyznaje organom podatkowym
uprawnienie do przywracania terminów, lecz § 3 tego artykułu ogranicza
stosowanie tej instytucji wyłącznie do terminów procesowych.
-- 1 of 4 --
2/4
Terminy o których mowa w art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych [3] oraz w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych dochodów osiąganych przez osoby fizyczne [4], nie są jednak
terminami procesowymi, lecz terminami materialnymi. Takie terminy nie podlegają
przywróceniu1. W polskim porządku prawnym nie istnieje żaden inny przepis, który
uprawniałby organ podatkowy do przywrócenia tego typu terminów. Wyrażona
w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zaufania do organów podatkowych,
realizowana jest właśnie m.in. poprzez rozstrzyganie spraw w granicach
obowiązującego prawa, w oparciu o obiektywne i jednolite kryteria oraz
rozstrzyganiu ewentualnych wątpliwości na korzyść podatnika.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podatnik może wybrać formę
opodatkowania w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w
którym został osiągnięty pierwszy przychód w roku podatkowym albo do końca
roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu [5].
Wybór formy opodatkowania następuje poprzez złożenie odpowiedniego
oświadczenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Uchybienie powyższemu terminowi powoduje skutek prawny – wygaśnięcie
uprawnienia do złożenia takiego oświadczenia.
W związku z powyższym, nawet stosując wyrażoną w art. 2a Ordynacji podatkowej,
zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, organy podatkowe nie
mają prawnej możliwości przywrócenia takiego terminu. Tym niemniej w sytuacji
gdy brak właściwego odnotowania skutków dokonanego przez podatnika
zgłoszenia wynika z okoliczności istniejących po stronie administracji publicznej
(np. ewentualne błędne działania systemu informatycznego lub organu
podatkowego), zgłoszenie jest traktowane jako dokonane. Podczas weryfikacji tych
okoliczności w pełni stosowana jest wspomniana powyżej zasada rozstrzygania
wątpliwości na korzyść podatnika.
Zarówno ustawa PDOF [3] jak i ustawa o ryczałcie [6] dopuszczają możliwość
złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na podstawie przepisów
ustawy o CEIDG [7].
Informacja o wyborze formy opodatkowania złożona za pośrednictwem CEIDG jest
przekazywana następnie przez system Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej:
MRiT) do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Podkreślić należy, że portale Biznes.gov.pl oraz CEIDG.gov.pl jak i sam system
teleinformatyczny CEIDG nadzorowane są przez MRiT.
Z uwagi na powyższe okoliczności Ministerstwo Finansów pozostawało w
kontakcie z MRiT, które poinformowało o przeanalizowaniu szczegółowo wielu
przypadków i problemów w zakresie zgłoszenia zmiany formy opodatkowania
1 Na ten temat wypowiadały się również sądy administracyjne – m.in. Wyrok WSA
w Gliwicach z 19 września 2023 r., sygn. akt. I SA/Gl 230/23 oraz Wyrok WSA w Szczecinie
z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt. I SA/Sz 379/23.
-- 2 of 4 --
3/4
przez CEIDG, zgłoszonych zarówno przez naczelników urzędów skarbowych oraz
samych przedsiębiorców.
Z informacji przekazanej przez MRiT wynika, że nie wystąpiły błędy systemu, które
obciążałyby przedsiębiorców. MRiT wskazało, że pomimo sprawnie działającego
systemu CEIDG, oświadczenia o formie opłacania podatku dochodowego - albo nie
zostały złożone (brak zaznaczenia pozycji 15 w przeanalizowanych wnioskach)
albo brakowało wysłania wniosku przez przedsiębiorcę lub pełnomocnika
przedsiębiorcy. Wnioski CEIDG były generowane prawidłowo, często zawierały
podpis, ale brakowało ich ostatecznego wysłania do urzędu. Powyżej wskazane
powody skutkowały brakiem wpływu dokumentów do naczelników urzędów
skarbowych.
Ponadto, według MRiT w momentach największego obciążenia, a takie mają
miejsce np. na przełomie każdego roku lub pod koniec miesiąca, mogą się zdarzyć
sytuacje, że systemy działają wolniej - z uwagi na liczbę użytkowników
korzystających z usług. Spowolnienia te jednak nie uniemożliwiały złożenia
wniosku, czy też wysyłki potwierdzenia złożenia wniosku.
Jednocześnie informuję, że zdecydowałem o skierowaniu do Dyrektorów Izb
Administracji Skarbowych w najbliższym czasie pisma, w którym wskażę,
aby w przypadku uprawdopodobnienia przez podatnika, że dokonał złożenia
oświadczenia o wyborze formy opodatkowania – organy podatkowe rozstrzygały
takie sprawy na korzyść podatnika w myśl art. 2a Ordynacji podatkowej.
Podstawa Prawna
1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78,
poz. 483, z późn. zm.
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2023 r. poz.
2383, zwana dalej „ordynacją podatkową”.
3. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.
U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm., zwana dalej „ustawą PDOF”.
4. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz. U. z 2022 r. poz.
2540, z późn. zm., zwana dalej „ustawą o ryczałcie”.
5. Art. 9a ust. 2 ustawy PDOF oraz art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcie.
6. Odpowiednio art. 9a ust. 2c ustawy PDOF oraz art. 9 ust. 1c ustawy o ryczałcie.
7. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, Dz. U. z 2022 r. poz. 541,
zwana „ustawą o CEIDG”.
-- 3 of 4 --
4/4
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej
Administracji Skarbowej
-- 4 of 4 --