Interpelacja w sprawie konieczności zaostrzenia odpowiedzialności karnej za skrajnie niebezpieczną jazdę prowadzącą do śmierci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20632
do ministra sprawiedliwości
w sprawie konieczności zaostrzenia odpowiedzialności karnej za skrajnie niebezpieczną jazdę prowadzącą do śmierci
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 23-10-2026
21 października 2026 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim skazał Sebastiana M. na osiem lat pozbawienia wolności za spowodowanie na autostradzie A1 wypadku, w którym zginęli rodzice i ich pięcioletni syn. Orzeczono również piętnastoletni zakaz prowadzenia pojazdów oraz łącznie 2,5 mln zł zadośćuczynienia dla bliskich ofiar. Wyrok nie zakończył jeszcze postępowania w zwykłym toku instancji.
Osiem lat było najwyższą karą możliwą przy kwalifikacji prawnej przyjętej w akcie oskarżenia na podstawie art. 177 § 2 Kodeksu karnego. Taka górna granica jest rażąco niewystarczająca w sprawach, w których kierowca świadomie prowadzi z prędkością wielokrotnie przekraczającą dopuszczalny limit i tworzy śmiertelne zagrożenie dla przypadkowych ludzi. Droga publiczna nie może być traktowana jak tor wyścigowy, a śmierć całej rodziny jak zwykły skutek nieumyślnego błędu.
Prokuratura ma obowiązek analizować nie tylko przepis o wypadku komunikacyjnym, lecz wszystkie kwalifikacje odpowiadające ustalonemu zamiarowi i poziomowi zagrożenia, w tym przepisy dotyczące katastrofy w ruchu lądowym oraz przestępstw przeciwko życiu. Każda sprawa wymaga oceny dowodów, ale państwo nie może z góry zamykać drogi do surowszej odpowiedzialności przez schematyczne stosowanie najłagodniejszej kwalifikacji.
Minister sprawiedliwości i prokurator generalny odpowiada za przygotowanie zmian prawa oraz standardy działania prokuratury. Rodziny ofiar mają prawo wiedzieć, czy wyrok zostanie zaskarżony, dlaczego przyjęto określoną kwalifikację i kiedy powstanie typ kwalifikowany obejmujący skrajne przekroczenie prędkości, nielegalne wyścigi lub świadome stworzenie bezpośredniego zagrożenia śmiercią.
Proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy prokuratura wniesie apelację od wyroku z 21 października 2026 r. w zakresie kary lub kwalifikacji prawnej? Kto podejmie decyzję i w jakim terminie?
Jakie kwalifikacje prawne analizowano w toku śledztwa i przed wniesieniem aktu oskarżenia, w szczególności przepisy dotyczące sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym oraz przestępstw przeciwko życiu, i dlaczego ostatecznie zastosowano art. 177 § 2 Kodeksu karnego?
Ile osób skazano w latach 2021-2026 z art. 177 § 2 Kodeksu karnego, jakie kary orzeczono i w ilu sprawach prokuratura zaskarżyła wyrok jako zbyt łagodny? Proszę o dane roczne.
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przygotuje podwyższenie górnej granicy kary albo nowy typ kwalifikowany obejmujący śmiertelny wypadek spowodowany skrajnym przekroczeniem prędkości, nielegalnym wyścigiem lub rażącym naruszeniem zasad bezpieczeństwa?
Czy resort planuje możliwość orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów oraz skuteczniejszego przepadku pojazdu w przypadkach, w których sprawca świadomie tworzy skrajne zagrożenie i doprowadza do śmierci?
Czy prokurator generalny wyda wytyczne dotyczące badania zamiaru ewentualnego oraz alternatywnych kwalifikacji prawnych w sprawach ekstremalnie niebezpiecznej jazdy, aby prokuratorzy nie ograniczali się automatycznie do art. 177 Kodeksu karnego?
Kiedy konkretny projekt zmian zostanie przedstawiony Radzie Ministrów i Sejmowi RP oraz kto w ministerstwie odpowiada za jego przygotowanie?
Proszę o osobną, merytoryczną odpowiedź na każde pytanie. Kwoty, daty, liczbę spraw i wyniki czynności proszę przedstawić w tabelach. Do odpowiedzi proszę dołączyć wskazane dokumenty w ich jawnej części, a dla informacji nieudostępnionych podać konkretną podstawę prawną ograniczenia.
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6985 znaków00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.542.2026
Warszawa, 13 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 20632 Pana Posła Dariusza
Mateckiego, w sprawie „konieczności zaostrzenia odpowiedzialności karnej za skrajnie
niebezpieczną jazdę prowadzącą do śmierci”.
Odpowiedź na pyt. 1-2, 6 została przygotowana przez Prokuraturę Krajową, w ramach
właściwości.
Ad. 1
Zgodnie z wyjaśnieniem Prokuratury Krajowej, w toku analizy wyroku Sądu Rejonowego
w Piotrkowie z dnia 21 października 2026 r. nie stwierdzono uchybień, które mogłyby
stanowić podstawę do wywiedzenia apelacji, w szczególności zaś wystąpienia
bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 Kodeksu postępowania
karnego (k.p.k.). Sąd uznał kwalifikację prawną przyjętą w akcie oskarżenia za prawidłową,
wymierzył oskarżonemu karę w najwyższym, ustawowo dopuszczalnym wymiarze
za przypisany mu czyn, zgodnie z wnioskiem prokuratora.
Także w zakresie pozostałych rozstrzygnięć wyrok odpowiadał wnioskom oskarżyciela
publicznego.
Tym samym, wobec braku podstaw do kwestionowania orzeczenia, nie zaistniały
przesłanki uzasadniające wystąpienie o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia
wyroku. Stanowisko prokuratora uczestniczącego w rozprawie zostało zaakceptowane
przez jego przełożonego.
Ad. 2
Zasady dostępu do informacji zawartych w aktach zakończonych postępowań
przygotowawczych uregulowane zostały w art. 156 § 5b k.p.k. – dostęp jest możliwy
wyłącznie za zgodą prokuratora - referenta konkretnej sprawy.
Ad. 6
Prokuratura Krajowa nie dysponuje informacjami o zamierzeniach Prokuratora
Generalnego w zakresie objętym pytaniem.
-- 1 of 3 --
2
Odpowiedzi w zakresie właściwości resortu
Ad. 3
Źródłem danych dotyczących liczby osób osądzonych w I instancji według przestępstw
z art. 177 § 2 kk w sądach rejonowych w latach 2021 - 2025 oraz I półroczu 2026
jest sprawozdanie MS-S6r w sprawie osób osądzonych w pierwszej instancji
(według właściwości rzeczowej)1.
Ad. 4-5
W resorcie trwają prace nad projektem zmian w obszarze bezpieczeństwa ruchu
drogowego – tj. projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw (UD456). Projekt przewiduje szereg kolejnych zmian, mających poprawić
bezpieczeństwo w ruchu drogowym oraz wzmocnić bezpieczeństwo użytkowników ruchu
drogowego, pieszych, rowerzystów oraz użytkowników hulajnóg i innych urządzeń
transportu osobistego:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-karny-
oraz-niektorych-innych-ustaw5
Trzeba natomiast odnotować, że większość celów związanych z zaostrzeniem
odpowiedzialności karnej za przestępstwa drogowe, do których zmierza interpelacja,
została już uwzględniona w kompleksowej reformie przepisów przeprowadzonej na mocy
przygotowanej wspólnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw
Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwo Infrastruktury ustawy z dnia 4 grudnia
2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego
(Dz. U. Poz. 1872). Ustawa weszła w życie w dniu 29 stycznia 2026 r. (większość przepisów)
i 30 marca 2026 r. (pozostała część):
- w ramach art. 178c k.k. wprowadzono odpowiedzialność karną za organizowanie,
prowadzenie oraz uczestnictwo w nielegalnych wyścigach pojazdów mechanicznych (kara
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat), a także spenalizowano karą do 3 lat
pozbawienia wolności przygotowanie do tego przestępstwa;
- w zakresie art. 178d k.k. skryminalizowano tzw. brawurową jazdę (połączenie rażącego
przekroczenia prędkości z rażącym naruszeniem innych zasad bezpieczeństwa
i stworzeniem bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia), zagrożoną karą
od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności;
- zgodnie z art. 177 § 2a k.k., sprawca wypadku śmiertelnego lub powodującego ciężki
uszczerbek na zdrowiu, działający w warunkach nielegalnego wyścigu, brawurowej jazdy
lub łamiący zakaz prowadzenia pojazdów, podlega surowszej karze od roku do 10 lat
pozbawienia wolności. W przypadku sprawców nietrzeźwych, odurzonych
lub uciekających z miejsca zdarzenia, minimalny próg ustawowego zagrożenia wzrasta
zgodnie z dyspozycją art. 178 § 1a k.k.;
- sprawcy, którzy dopuszczają się niestosowania do orzeczonego środka karnego w postaci
zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 k.k.), podlegają nie tylko karze pozbawienia
wolności do lat 5, ale zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 42 k.k. sąd ma w takich
1 https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/
-- 2 of 3 --
3
wypadkach obowiązek orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych;
- instytucja przepadku pojazdu mechanicznego (art. 44b k.k.) stanowi istotny element
reakcji prawnokarnej. W przypadku kierowców prowadzących pojazd przy stężeniu
alkoholu przekraczającym 1,5 promila orzeczenie przepadku (lub nawiązki w razie braku
wyłącznej własności) ma charakter obligatoryjny, a uprawnienia Policji w zakresie
tymczasowego zajęcia pojazdu mechanicznego (art. 295 § 1a k.p.k.) zapewniają
zabezpieczenie mienia bezpośrednio na miejscu zdarzenia.
W aktualnym stanie prawnym tj. od dnia 29 stycznia 2026 r. w przypadku prowadzenia
pojazdu w określonym stanie faktycznym2 możliwe byłoby orzeczenie bardziej dolegliwej
kary, gdyż – wspomniane powyżej - przepisy wprowadzone ustawą z dnia 4 grudnia 2025
r. przewidują wyższe zagrożenie karą pozbawienia wolności.
Ad. 7
Zgodnie z informacją podaną w odpowiedzi na pytanie szóste, Ministerstwo
Sprawiedliwości opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny
oraz niektórych innych ustaw, który został wprowadzony do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD456.
Termin przyjęcia projektu ustawy przez Radę Ministrów zaplanowano na I kwartał 2027 r.
Po przyjęciu przez Radę Ministrów projekt zostanie przedstawiony Sejmowi.
Komórką merytoryczną odpowiedzialną za opracowanie projektu ustawy jest
Departament Prawa Karnego.
W zakresie zawartego w końcowej części interpelacji żądania dołączenia dokumentów
z akt sprawy oraz podania podstawy prawnej ograniczenia dostępu, wyjaśniam,
że Minister Sprawiedliwości nie jest dysponentem akt sądowych toczącego się
postępowania i nie jest uprawniony do udostępniania dokumentów procesowych
zgromadzonych w aktach indywidualnych spraw karnych w trybie odpowiedzi
na interpelację poselską (zasady i tryb udostępniania akt postępowania karnego reguluje
art. 156 i n. k.p.k.).
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
2 Art. 177 § 2a k.k.: „Jeśli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 2, uczestnicząc w nielegalnym wyścigu
pojazdów mechanicznych albo w warunkach określonych w art. 178d, albo w czasie obowiązywania środka
karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”.
-- 3 of 3 --