Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia postępowań interpretacyjnych oraz zaniechania poboru spornego podatku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20612
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia postępowań interpretacyjnych oraz zaniechania poboru spornego podatku
Zgłaszający: Włodzimierz Skalik
Data wpływu: 22-10-2026
W modelu franczyzy działają w Polsce ponad 83 tysiące placówek (dane za 2020 r. przywołane przez ministra finansów w piśmie z 30 kwietnia 2025 r., znak PT8.8020.1.2025). Część franczyzobiorców działa w sieciach, w których organizator ustala ceny sprzedaży, przejmuje utargi i kontroluje zaopatrzenie. W takich przypadkach sporne jest, kto w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług rozporządza towarem jak właściciel, a więc kto jest podatnikiem z tytułu sprzedaży w placówce. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu w opinii z dnia 7 lipca 2025 r. stwierdziło, że „w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe – w kategoriach ogólnych – jednoznaczne wskazanie podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu w podatku VAT (podatnika VAT) w odniesieniu do umów franczyzy”, a orzecznictwo organów skarbowych w tym zakresie „nie jest jednolite”.
W przywołanym piśmie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny minister finansów wskazał, że wątpliwości w zakresie opodatkowania VAT działalności franczyzobiorców „mają swoje źródło właśnie w niejednolitej ocenie skutków prawnych postanowień zawieranych umów franczyzy”. Z pisma wynika, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje indywidualne stwierdzające brak obowiązku podatkowego po stronie franczyzobiorcy, a dyrektorzy izb administracji skarbowej - pomimo tych interpretacji - uznają, że franczyzobiorcy są obowiązani do rozliczania podatku od całości sprzedaży. Według tego samego pisma liczba wniosków franczyzobiorców o interpretację wyniosła 51 w 2024 r. i 29 w pierwszych trzech miesiącach 2025 r. Rozbieżność stanowisk organów Ministerstwo Finansów opisało ponownie w piśmie do Komisji Finansów Publicznych z 28 sierpnia 2025 r. (znak PT8.813.5.2025). W latach 2020–2024 dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje potwierdzające stanowisko franczyzobiorców (m.in. z 14 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.162.2020.2.AW, i z 8 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK). Interpretację odmienną z 28 listopada 2023 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW) szef Krajowej Administracji Skarbowej zmienił z urzędu 30 września 2024 r. (znak DOP8.8013.2.2024). W 2025 r. praktyka się odwróciła: jak podał sam minister finansów, „w 2025 r. nie odnotowano interpretacji indywidualnych dyrektora KIS, w których potwierdzono brak wystąpienia czynności opodatkowanych”.
Przepisy mające znaczenie dla tej oceny nie uległy w tym czasie zmianie. Od 2025 r. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawia też w takich sprawach wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, wskazując na niespójność opisu stanu faktycznego po uprzednim wezwaniu wnioskodawcy do jego doprecyzowania. W 15 znanych sprawach, rozpoznanych przez sześć wojewódzkich sądów administracyjnych od października 2025 r. do czerwca 2026 r. (m.in. I SA/Bd 512/25, I SA/Ke 376/25, I SA/Wr 764/25, I SA/Gl 1028/25, I SA/Bk 123/26 oraz dziesięć wyroków WSA w Rzeszowie), sądy uchyliły te postanowienia i zasądziły od organu koszty - w tych 15 sprawach łącznie 8938 zł. Wyroki te dotyczą obowiązku rozpoznania wniosku; spór co do istoty, czyli o to, kto jest podatnikiem, oczekuje na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mimo tych wyroków jeszcze w sierpniu 2026 r. zapadały kolejne postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (m.in. sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.458.2026.2.KF i 0112-KDIL1-2.4012.232.2026.2.AK). Komisja Polityki Społecznej i Rodziny w dezyderacie nr 1 z 9 czerwca 2026 r., przyjętym jednogłośnie, wskazała na potrzebę ustawowego uregulowania umowy franczyzy. W piśmie z 29 lipca 2026 r. (znak DOP7.0723.9.2026) Ministerstwo Finansów poinformowało jedną z podatniczek, że jej uwagi dotyczące odmowy wydania interpretacji „zostały potraktowane jako sygnał o możliwej zaistniałej nieprawidłowości”, że zagadnienia te są przez ministerstwo monitorowane oraz że podejmuje ono „odpowiednie działania, również w ramach współpracy międzyresortowej”. 17 września 2026 r. Forum Przedsiębiorców BizRescue złożyło do ministra finansów i gospodarki petycję o wydanie, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, rozporządzenia o zaniechaniu poboru spornego podatku od franczyzobiorców do czasu ustawowego uregulowania umowy franczyzy. 30 września 2026 r. forum wystąpiło ponadto do ministra finansów i gospodarki i szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, pytając m.in., czy do organów podatkowych skierowano wytyczne lub zalecenia dotyczące spraw franczyzobiorców.
Zaniechanie poboru i wstrzymanie egzekucji
1. Czy minister finansów i gospodarki rozpatrzył petycję Forum Przedsiębiorców BizRescue z 17 września 2026 r. i jakie stanowisko zajął? Jeżeli petycja nie została jeszcze rozpatrzona - w jakim terminie to nastąpi?
2. Czy minister finansów i gospodarki wyda rozporządzenie na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o zaniechaniu poboru spornego podatku od towarów i usług od franczyzobiorców działających w sieciach, w których ceny, utargi i zaopatrzenie pozostają pod kontrolą organizatora? Jeżeli nie - z jakich przyczyn i czy ministerstwo analizowało możliwość udzielenia takiej ulgi jako pomocy de minimis?
3. Czy do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny albo wejścia w życie ustawy o franczyzie ministerstwo wyda organom podatkowym wytyczne dotyczące wstrzymywania wykonania decyzji i postępowań egzekucyjnych w tych sprawach?
Jednolitość praktyki i nadzór nad organami
4. Czy minister finansów i gospodarki wyda interpretację ogólną albo objaśnienia podatkowe (art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej) dotyczące przesłanek rozporządzania towarem jak właściciel w relacjach franczyzowych? Jeżeli nie - w jaki sposób zamierza usunąć niejednolitość ocen, którą sam opisał w pismach z 30 kwietnia i 28 sierpnia 2025 r.?
5. Z jakich przyczyn dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od 2025 r. odstąpił od stanowiska wyrażanego w interpretacjach z lat 2020–2024 i potwierdzonego w 2024 r. przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej, skoro przepisy się nie zmieniły?
6. Czy minister finansów i gospodarki, szef Krajowej Administracji Skarbowej lub komórki organizacyjne ministerstwa skierowali od 1 stycznia 2024 r. do organów Krajowej Administracji Skarbowej wytyczne, zalecenia, polecenia, pisma okólne lub inne dokumenty dotyczące: opodatkowania działalności franczyzobiorców, prowadzenia wobec nich kontroli, postępowań podatkowych i egzekucyjnych, rozpatrywania ich wniosków o interpretację indywidualną albo typowania ich do kontroli? Jeżeli tak - kiedy, do kogo i jakiej treści?
7. Jakie dane zgromadziło Ministerstwo Finansów w ramach monitorowania orzecznictwa i praktyki organów podatkowych w sprawach umów franczyzowych, o którym mowa w piśmie z 30 kwietnia 2025 r. - w tym jakie informacje przekazał dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pismem z 14 lutego 2025 r. (nr 2401-IWZ.033.21.2025.56) - oraz jakie „odpowiednie działania, również w ramach współpracy międzyresortowej” podjęto po piśmie z 29 lipca 2026 r. (kiedy, wobec kogo i z jakim wynikiem)?
8. Jakie działania podjął szef Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej po sygnale, o którym mowa w piśmie z 29 lipca 2026 r.? Ile interpretacji indywidualnych dotyczących franczyzobiorców poddano od 2024 r. analizie w tym trybie i ile z nich zmieniono?
Dane
9. Ile wniosków franczyzobiorców o interpretację indywidualną w zakresie VAT wpłynęło w latach 2024, 2025 i 2026 i jak zostały załatwione (interpretacja potwierdzająca stanowisko wnioskodawcy, interpretacja odmienna, odmowa wszczęcia, umorzenie)? Czy Krajowa Informacja Skarbowa prowadzi nadal ewidencję tych spraw, skoro w 2025 r. przekazała ministerstwu dane za 2024 r. i pierwszy kwartał 2025 r.?
10. Ile postanowień o odmowie wszczęcia postępowania w tych sprawach zostało w latach 2024–2026 zaskarżonych do sądów administracyjnych, ile uchylono, w ilu sprawach organ wniósł skargę kasacyjną, w ilu po wyroku wydał interpretację i jaka była łączna kwota kosztów zasądzonych od organu?
11. Czy Ministerstwo Finansów analizowało sposób dokumentowania i opodatkowania rozliczeń między organizatorami sieci a franczyzobiorcami, w szczególności wynagrodzeń za czynności franczyzobiorcy rozliczanych w formie rabatów, w tym prawidłowość stosowanych do nich stawek podatku, i z jakim wynikiem?
Źródła faktów: opinia BEOS z 7.07.2025 (dr M. Klinowski), tezy 1 i 3; pismo MF z 30.04.2025, PT8.8020.1.2025, s. 2 (przypis 3) i s. 4 (przypisy 15–19); pismo MF z 28.08.2025, PT8.813.5.2025; interpretacje indywidualne dyrektora KIS i zmiana interpretacji przez szefa KAS (sygnatury w tekście); 15 wyroków WSA w sprawach o odmowę wszczęcia (zestawienie BFP - do wglądu); pismo MF z 29.07.2026, DOP7.0723.9.2026; dezyderat nr 1 Komisji Polityki Społecznej i Rodziny z 9.06.2026; petycja BFP z 17.09.2026; wniosek BFP o udostępnienie informacji publicznej z 30.09.2026. Kontakt: bizrescueforum@gmail.com
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (89)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29304 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/11
Warszawa, 17 listopada 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 20612 posła Włodzimierza Skalika
Znak sprawy: PT8.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 20612 posła Włodzimierza Skalika z 27 października
br. w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej
w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia
postępowań interpretacyjnych oraz zaniechania poboru spornego podatku, poniżej
przedstawiam wyjaśnienia co do wątpliwości i pytań poruszonych w interpelacji.
Ad 1 i 2.
Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
podatkowa1 (dalej: O.p.), minister właściwy do spraw finansów publicznych może,
w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub
ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków,
określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy
podatników, których dotyczy zaniechanie.
W przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą ustawodawca
przewidział ponadto dodatkowe wymogi związane z udzielaniem pomocy
publicznej (§ 1a).
Zaniechanie poboru może dotyczyć wyłącznie zobowiązań podatkowych, które nie
stały się wymagalnymi.
Materialnoprawnymi przesłankami wydania rozporządzenia są interes publiczny
lub ważny interes podatników. W doktrynie wskazuje się, że przesłanki te mają
charakter oceny – zaniechanie poboru podatku następuje w ramach władztwa
dyskrecjonalnego organu, który może zaniechać poboru według własnego uznania,
o ile stwierdzi spełnienie przesłanek ustawowych2. Jednocześnie przyjmuje się,
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.
2 Mariański Adam (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2023, komentarz do art.
22 O.p., teza 1.
-- 1 of 11 --
2/11
że interes określonej grupy podatników powinien być na tyle uzasadniony, aby nie
prowadził, bez jednoznacznie zidentyfikowanej potrzeby, do naruszenia szeroko
rozumianych interesów wszystkich pozostałych podatników3.
Istotne znaczenie ma w rozważanym przypadku wymóg określenia grupy
podatników objętych zaniechaniem poboru. Skoro rozporządzenie stanowi źródło
powszechnie obowiązującego prawa, wydawanego na podstawie szczegółowego
upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy, to nie służy ono
rozstrzyganiu indywidualnych spraw, lecz ma charakter aktu normatywnego
i określa adresatów za pomocą cech o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Jak
wskazuje doktryna, zaniechanie poboru dokonywane przez Ministra Finansów ma
postać rozporządzenia, które musi być adresowane do pewnej kategorii
podmiotów, a więc zachowywać charakter ogólny ze względu na adresata4.
Na tym tle istotne wątpliwości, może budzić możliwość wyodrębnienia grupy
podatników obejmującej franczyzobiorców. Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie
nr 4, franczyza nie stanowi jednolitej, ustawowo uregulowanej instytucji prawnej,
a stosunki prawne łączące franczyzodawców i franczyzobiorców cechują się
znacznym zróżnicowaniem zarówno pod względem treści praw i obowiązków
stron, jak i ekonomicznego modelu współpracy. Jednocześnie organy podatkowe
mogą nie dysponować pełną wiedzą o treści poszczególnych umów franczyzowych,
które mają charakter indywidualny i pozostają poza sferą powszechnie dostępnych
źródeł informacji.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Ordynacja podatkowa przewiduje
również instrumenty adresowane do indywidualnych sytuacji podatników,
w szczególności ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych określone w art. 67a O.p.
Instytucje te pozwalają na uwzględnienie okoliczności dotyczących konkretnego
podatnika w drodze indywidualnego rozstrzygnięcia. Mają one jednak odmienny
charakter od zaniechania poboru podatku na podstawie art. 22 § 1 O.p., które służy
wprowadzaniu rozwiązań o charakterze generalnym, adresowanych do
wyodrębnionej grupy podatników.
Mając powyższe na względzie informuję, że aktualnie nie są prowadzone prace
zmierzające do wydania na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 O.p. rozporządzenia
o zaniechaniu poboru spornego podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do poruszonego zagadnienia terminu udzielenia odpowiedzi
na petycje należy zauważyć, że kwestie te są regulowane art. 10 ust. 1 ustawy
z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach5. Co do zasady – z zastrzeżeniem uregulowań
art. 10 ust. 2 i 3 tej ustawy – petycja powinna być rozpatrzona bez zbędnej zwłoki,
jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej złożenia.
Ad 3.
Minister Finansów i Gospodarki nie jest właściwy do zajmowania stanowiska
w sprawach indywidualnych, dla których rozpatrywania powołane zostały organy
podatkowe w zakresie postępowań podatkowych, ani też do ingerowania
w postępowania podatkowe.
3 Dzwonkowski Henryk (red.), Kondratowska-Muszyńska Jagoda, Ordynacja podatkowa. Komentarz,
wyd. 9, Warszawa 2020, komentarz do art. 22 O.p., teza 3.
4 Tamże, teza 2.
5 Dz. U. z 2018 r. poz. 870.
-- 2 of 11 --
3/11
Nie jest zatem planowane wydawanie wytycznych w przedmiocie wstrzymania
wykonania decyzji w sprawach dotyczących opodatkowania podatkiem VAT
sprzedaży realizowanej przez franczyzobiorców.
Ad 4.
Resort finansów analizuje rozstrzygnięcia podjęte w zakresie omawianego
zagadnienia.
Obecnie nie zidentyfikowano rozbieżności w stanowiskach Dyrektora KIS – jeżeli
w opisie sprawy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik
wskazał, że nie dochodzi do przekazania władztwa nad towarem, to otrzymywał
interpretację, zgodnie z którą taka transakcja nie jest opodatkowana VAT.
W przypadkach, w których Dyrektor KIS identyfikował niespójności w opisie
sprawy (brak jednoznacznego wskazania co do charakteru prowadzonej
działalności), wydawał – po uprzednim wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia
wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – postanowienia o odmowie
wszczęcia postępowania z uwagi na brak możliwości oceny skutków podatkowych
przedstawionej we wniosku sytuacji.
W Ministerstwie Finansów nie są prowadzone prace nad wydaniem interpretacji
ogólnej ani objaśnień podatkowych dotyczących przesłanki rozporządzania
towarem jak właściciel w relacjach franczyzowych.
Należy zauważyć, że – jak wskazano w piśmie Ministerstwa Finansów
z 30 kwietnia 2025 r. nr PT8.8020.1.2025 skierowanym do Przewodniczącej
sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny – pojawiające się w praktyce
wątpliwości dotyczące opodatkowania VAT działalności prowadzonej w modelu
franczyzowym wynikają przede wszystkim z różnorodności funkcjonujących
modeli franczyzy oraz konieczności uwzględnienia indywidualnych okoliczności
faktycznych poszczególnych spraw. Nie są one związane z wadliwością
obowiązujących przepisów podatkowych, czy z niejednolitością ich stosowania,
lecz ze złożonym charakterem relacji prawnych występujących w ramach umów
franczyzy.
Umowa franczyzy jest umową nienazwaną, a strony korzystają z szerokiej swobody
w kształtowaniu jej treści, co powoduje, że stosunki prawne określane mianem
franczyzy mogą istotnie różnić się pod względem wzajemnych praw i obowiązków
stron. W konsekwencji każda umowa franczyzy, wraz z umowami towarzyszącymi
oraz sposobem wykonywania wynikających z nich zobowiązań, wymaga odrębnej
analizy, gdyż konkretne postanowienia umowne mogą wpływać na ocenę skutków
podatkowych czynności realizowanych w ramach danego modelu współpracy.
Jak wskazano w piśmie Ministerstwa Finansów z 28 sierpnia 2025 r.
nr PT8.813.5.2025 skierowanym do Przewodniczącego sejmowej Komisji
Finansów Publicznych, zagadnienia związane z opodatkowaniem VAT czynności
wykonywanych w ramach umów franczyzy wiążą się z koniecznością oceny
indywidualnych okoliczności poszczególnych spraw. Z uwagi na różnorodność
stosunków prawnych funkcjonujących w ramach franczyzy ocena skutków
podatkowych wymaga każdorazowo analizy konkretnego stanu faktycznego
dokonywanej przez właściwe organy w ramach przewidzianych prawem
instrumentów.
Ad 5.
Podkreślenia wymaga, że każda sprawa zainicjowana wnioskiem o wydanie
interpretacji indywidualnej podlega kazuistycznej i odrębnej ocenie Dyrektora KIS.
-- 3 of 11 --
4/11
W kilku zidentyfikowanych przypadkach we wnioskach o wydanie interpretacji
indywidualnej franczyzobiorcy stali na stanowisku, że nie posiadają
ekonomicznego władztwa nad towarem nabywanym przez nich
od franczyzobiorcy, co wywodzili z charakteru łączącej ich umowy.
Tak przedstawiony opis stanu faktycznego determinował z kolei wydanie
interpretacji indywidualnej, w której stwierdzano, iż w związku z takim nabyciem
nie wystąpił obowiązek podatkowy w VAT.
W tych sprawach, w których organ interpretacyjny po analizie opisu stanu
faktycznego nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawców, w myśl którego
po stronie wnioskodawcy nie zachodził obowiązek wykazania sprzedaży
opodatkowanej i podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu
franczyzodawców towarów (z uwagi na brak władztwa ekonomicznego
franczyzobiorcy nad towarami jak w przypadku właściciela) – wydawał on
interpretację indywidualną uznającą stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Natomiast w przypadkach, w których z uwagi na niespójności w opisie stanu
faktycznego Dyrektor KIS nie był w stanie dokonać oceny skutków podatkowych
opisanej sprawy, odmawiał wszczęcia postępowania w sprawie wydania
interpretacji indywidualnej.
Jednocześnie zauważyć należy – jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 4 –
że aktualnie trwa analiza prawidłowości interpretacji z 08.11.2024 r. nr 0114-
KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK (która również została powołana w interpelacji),
wobec czego teza o potwierdzeniu przez Szefa KAS stanowiska wyrażonego
w interpretacjach wydawanych w latach 2020-2024 r. jest przedwczesna.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że wskazana w interpelacji interpretacja Szefa
KAS z 30.09.2024 r. nr DOP8.8013.2.2024, zmieniająca interpretację Dyrektora
KIS z 28.11.2023 r. nr 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW zawiera następujące
stwierdzenie:
Po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdzam, że interpretacja indywidualna
wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jest nieprawidłowa
w zakresie prawa do złożenia korekty JPK_VAT w związku z wpłaceniem od 2019 r.
podatku VAT. (…)
Prawo podatnika do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, wynikające z art. 81
§ 1 Ordynacji podatkowej, może być przez niego realizowane do momentu
przedawnienia tego zobowiązania. Okoliczność zmiany statusu podatnika nie ma
znaczenia dla realizacji prawa do dokonania korekty deklaracji złożonej za okres, gdy
dany podmiot był podatnikiem VAT, gdyż status należy ustalać według momentu
powstania obowiązku podatkowego, a nie czasu składania korekty deklaracji.
Powyższe oznacza, że pomimo zaprzestania przez Pana prowadzenia działalności
gospodarczej i wykreślenia z rejestru podatników VAT czynnych, nie utracił Pan
statusu podmiotu uprawnionego do składania deklaracji podatkowych i ich korekt
i tym samym jest Pan uprawniony do składania korekt JPK_VAT.
Zmiana interpretacji przez Szefa KAS dotyczyła zatem kwestii proceduralnych
(prawo do korekt JPK_VAT), a nie merytorycznej oceny zasadności opodatkowania
podatkiem transakcji będącej przedmiotem umowy franczyzy.
Ad 6.
Ministerstwo Finansów nie kierowało do organów KAS żadnych
wytycznych/zaleceń/poleceń dotyczących sposobu prowadzenia przez organy
-- 4 of 11 --
5/11
czynności wobec franczyzobiorców, w tym również sposobu rozpatrywania
wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych.
W ramach regulaminowych zadań Ministerstwo Finansów objęło w 2025 r.
nadzorem orzecznictwo oraz praktykę organów podatkowych w związku
z działalnością franczyzobiorców, w tym również w sytuacjach, gdzie pojawia się
kwestia ekonomicznego władztwa nad towarem otrzymanym od franczyzodawcy.
W ramach powyższego:
w marcu 2025 r. Ministerstwo Finansów skierowało do Dyrektora KIS pismo
nakładające na niego cykliczny obowiązek sprawozdawczy, w ramach
którego Dyrektor KIS informuje o:
o liczbie złożonych wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej
w omawianych sprawach,
o liczbie wydanych interpretacji indywidualnych oraz innych rozstrzygnięć
wydanych w ww. sprawach (zbiorczo nazwanych „innymi
rozstrzygnięciami”, bez rozróżnienia na poszczególne formy załatwienia
sprawy),
o liczbie wniesionych skarg do WSA oraz skarg kasacyjnych w ww.
sprawach,
w lutym 2025 r. Ministerstwo Finansów skierowało do Dyrektorów IAS
pismo nakładające na nich cykliczny obowiązek sprawozdawczy, m.in.
dotyczący:
o liczby czynności sprawdzających, kontroli podatkowych, kontroli celno-
skarbowych, postępowań podatkowych,
o nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie opodatkowania
franczyzobiorców,
o liczby wniosków o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT,
o informacji o prowadzonych postępowań przed sądami.
Obowiązek miesięcznego raportowania o powyższych danych zdjęto z organów
KAS (zarówno z Dyrektorów IAS, jak i Dyrektora KIS) w lutym 2026 r. Obecnie
Dyrektor KIS raportuje ww. dane w ramach półrocznych okresów
sprawozdawczych, a Dyrektorzy IAS – zasadniczo w przypadku odnotowania
zauważalnego wzrostu wniosków o stwierdzenie/zwrot nadpłaty podatku VAT
i uzyskania rozstrzygnięć sądów w ww. temacie.
Ad 7.
Posiadane dane dotyczące rozstrzygnięć Dyrektora KIS zaprezentowano
w odpowiedzi na pytanie nr 9.
Odnośnie natomiast do działań6 Dyrektorów IAS wobec franczyzobiorców (w skali
kraju, badaniem objęto okresy rozliczeniowe za lata 2020-2025) przeprowadzili
oni:
czynności sprawdzające dotyczące 5845 okresów rozliczeniowych;
kontrole podatkowe dotyczące 3022 okresów rozliczeniowych.
Kontrolami celno-skarbowymi objęto 291 okresów rozliczeniowych.
W zakresie postępowań podatkowych stwierdzono, że objęto nimi 111 okresów
rozliczeniowych, z czego 56 okresów rozliczeniowych pozostawało przedmiotem
postępowań prowadzonych przez organ I instancji7.
6 Dotyczących czynności weryfikacyjnych (czynności sprawdzających, kontroli i postępowań),
wniosków o stwierdzenie/zwrot nadpłaty podatku VAT.
7 W zakresie określenia zobowiązań podatkowych lub też określenia wysokości nadwyżki podatku
naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
-- 5 of 11 --
6/11
Odnośnie do wniosków o stwierdzenie/zwrot nadpłaty stwierdzono natomiast,
że łączna kwota wynikająca z ww. wniosków (obejmujących 74 okresy
rozliczeniowe) wyniosła ok. 250 tys. zł.
Odnosząc się do przytoczonego w interpelacji pisma Dyrektora IAS w Katowicach
z 14.02.2025 r. nr 2401-IWZ.033.21.2025.56, wskazać należy, że w piśmie tym
organ poinformował o stwierdzonych – w zakresie właściwości podległych mu
organów podatkowych – nieprawidłowościach dotyczących opodatkowania
franczyzobiorców (w większości nieprawidłowości polegały na niezgodności JPK
z deklaracją lub braku składanych deklaracji i braku rozliczenia podatku należnego)
oraz poinformował o liczbie przeprowadzonych wobec franczyzobiorców
czynności sprawdzających (68) oraz kontroli podatkowych (13).
Zidentyfikowano także następujące (nieprawomocne) wyroki dotyczące odmowy
stwierdzenia nadpłaty:
WSA w Rzeszowie z 17.02.2026 r., sygn. I SA/Rz 565/25,
WSA w Rzeszowie z 05.03.2026 r., sygn. I SA/Rz 6/26,
WSA w Rzeszowie z 24.03.2026 r. sygn. I SA/Rz 582/25,
WSA w Rzeszowie z 16.04.2026 r. sygn. I SA/Rz 7/26,
WSA w Rzeszowie z 24.04.2026 r. sygn. I SA/Rz 586/25.
Powyższe wyroki oddalają skargi na decyzje organu II instancji w przedmiocie
odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT. WSA w ww. wyrokach potwierdzał
zasadniczo, że „skarżąca prowadząc działalność gospodarczą we własnym imieniu
i na własny rachunek, w tym handlową w ramach prowadzenia sklepu, nabywała
towary od franczyzodawcy, a następnie dokonywała ich dalszej odsprzedaży
klientom sklepu. W ramach opisanej we wniosku działalności nabyła prawo
do rozporządzania towarami jak właściciel i następnie dokonywała odpłatnej
dostawy tych towarów”.
Wydaje się zatem, że kształtująca się linia orzecznicza sądów administracyjnych
(orzekających zarówno w zakresie interpretacji indywidualnych, jak i decyzji
podatkowych) zmierza w kierunku uznania (w konkretnych stanach faktycznych),
że franczyzobiorca dysponuje prawem do rozporządzania towarem jak właściciel
(nabywanie towarów i ich sprzedaż we własnym imieniu i na własny rachunek).
Odpowiadając na pytanie o współpracę międzyresortową dotyczącą omawianego
zagadnienia, należy wskazać, że pismem z 29 października 2026 r. Ministerstwo
Finansów przekazało Ministerstwu Sprawiedliwości materiał dotyczący trendów
orzeczniczych w odniesieniu do opodatkowania VAT oraz podatku od sprzedaży
detalicznej. Materiał ten może się przysłużyć dalszej analizie zagadnień w zakresie
franczyzy.
Ad 8.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 4, resort finansów analizuje
rozstrzygnięcia podjęte w zakresie omawianego zagadnienia. Na chwilę obecną
dwa postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia
postępowania uznano – po przeprowadzonej weryfikacji – za prawidłowe,
przedmiotem analizy zaś pozostają interpretacje indywidualne:
z 24.02.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.808.2024.2.LM,
z 08.11.2024 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK.
Ad 9.
Z informacji uzyskanych od Dyrektora KIS (uzupełnionych o ogólnodostępne dane
w bazie CBOSA) wynika:
-- 6 of 11 --
7/11
W 2024 r.:
wpłynęło 51 wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej w omawianym
zakresie,
wydano 1 interpretację – stwierdzono w niej brak opodatkowania VAT
ze względu na opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), w którym
wskazano brak ekonomicznego władztwa wnioskodawcy nad towarem;
potwierdzono tym samym stanowisko wnioskodawcy (interpretacja
z 08.11.2024 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK), ww. interpretacja
nie została zaskarżona do WSA,
wydano 14 rozstrzygnięć o innym charakterze (m.in. odmów wszczęcia
postępowania),
nie wniesiono skarg na rozstrzygnięcia Dyrektora KIS (w związku z tym brak
również skarg kasacyjnych od wyroków WSA).
W 2025 r.:
wpłynęły 83 wnioski o wydanie interpretacji indywidualnej w omawianym
zakresie,
wydano 4 interpretacje indywidualne – we wszystkich Dyrektor KIS uznał
stanowisko wnioskodawców o braku opodatkowania podatkiem VAT
za nieprawidłowe:
1. z 24.02.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.808.2024.2.LM,
2. z 22.05.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.116.2025.2.KF,
3. z 12.06.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.178.2025.2.JG,
4. z 01.08.2025 r. 0112-KDIL1-3.4012.301.2025.2.MR.
2 z wyżej wydanych interpretacji zostały zaskarżone do sądu – w obydwu
przypadkach WSA oddalił skargi:
1. wyrok WSA w Szczecinie z 01.10.2025 r., sygn. I SA/Sz 380/25
(prawomocny) – oddalający skargę na interpretację Dyrektora KIS
z 22.05.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.116.2025.2.KF; WSA zajął
stanowisko, zgodnie z którym franczyzobiorczyni „towarami
nabywanymi od franczyzodawcy, czy od umówionych dostawców
rozporządzała jak właściciel, bo otrzymywała je w fizyczne władztwo
i sprzedawała je we własnym imieniu, na własny rachunek jako
profesjonalny handlowiec”;
2. wyrok WSA w Rzeszowie z 25.11.2025 r., sygn. I SA/Rz 401/25
(nieprawomocny) – oddalający skargę na interpretację indywidualną
Dyrektora KIS z 12.06.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.178.2025.2.JG;
WSA potwierdził, że „model i warunki współpracy skarżącej z
Franczyzodawcą, opisane we wniosku nie przemawiają za brakiem
władztwa ekonomicznego skarżącej nad towarami dostarczanymi jej
przez kontrahenta”; na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od ww.
wyroku, orzeczeniem z 29.10.2026 r. o sygn. I FSK 543/26 NSA uchylił
wyrok i odrzucił skargę; z ustnych motywów rozstrzygnięcia wynika,
że sąd uchylił wyrok i odrzucił skargę z uwagi na wadliwe doręczenie
interpretacji podatnikowi – została ona doręczona poprzez e-Urząd
Skarbowy, a nie poprzez podany w pełnomocnictwie adres ePUAP
(informacja od Dyrektora KIS).
pozostałe rozstrzygnięcia wydane w 2025 r. – w liczbie 78 – nie stanowią
interpretacji indywidualnych (są to np. postanowienia o odmowie wszczęcia
postępowania),
łączna liczba skarg do WSA wyniosła 34,
wnioskodawcy nie składali skarg kasacyjnych od wyroków WSA
-- 7 of 11 --
8/11
Dyrektor KIS złożył 13 skarg kasacyjnych na następujące wyroki WSA
(wszystkie dotyczyły odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania
interpretacji indywidualnych):
1. z 25.09.2025 r., sygn. I SA/Rz 230/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 1972/25),
2. z 25.09.2025 r., sygn. I SA/Rz 317/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 1974/25),
3. z 25.09.2025 r., sygn. I SA/Rz 267/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. 117/26),
4. z 25.09.2025 r., sygn. I SA/Rz 268/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 1973/25),
5. z 30.09.2025 r., sygn. I SA/Rz 303/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 46/26),
6. z 02.10.2025 r., sygn. I SA/Ke 359/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 2018/25),
7. z 14.10.2025 r., sygn. I SA/Rz 290/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 37/26),
8. z 21.10.2025 r., sygn. I SA/Bd 512/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 174/26),
9. z 23.10.2025 r., sygn. I SA/Ke 376/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 38/26),
10. z 04.11.2025 r., sygn. I SA/Rz 288/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 262/26),
11. z 18.11.2025 r., sygn. I SA/Rz 383/25 (nieprawomocny, wyrok pozostaje
przedmiotem rozpoznania przed NSA),
12. z 20.11.2025 r., sygn. I SA/Ke 377/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r, sygn. I FSK 137/26),
13. z 04.11.2025 r., sygn. I SA/Rz 384/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 190/26);
aktualnie brak jest uzasadnień wyroków NSA w bazie CBOSA.
W 2026 r. (okres styczeń-czerwiec8):
wpłynęło 71 wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej,
wydano 2 interpretacje indywidualne – w obydwu Dyrektor KIS stwierdził, że
sprzedaż realizowana przez wnioskodawców opodatkowana jest podatkiem
VAT:
1. z 11.06.2026 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.261.2026.2.LM, interpretacja
zaskarżona i pozostaje aktualnie przedmiotem rozpoznania przez WSA,
2. z 30.06.2026 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.380.2026.2.PRM, interpretacja
zaskarżona i pozostaje aktualnie przedmiotem rozpoznania przez WSA.
wydano 60 rozstrzygnięć o innym charakterze (w tym również postanowień o
odmowie wszczęcia postępowania),
łączna liczba skarg do WSA wyniosła 13,
wnioskodawcy złożyli 2 skargi kasacyjne od następujących wyroków WSA:
1. z 04.11.2025 r. sygn. I SA/Bd 525/25 (dot. postanowienia w przedmiocie
odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji);
wyrokiem NSA z 29.10.2026 r. sygn. I FSK 249/26 oddalił skargę
kasacyjną podatnika,
2. z 22.11.2026 r., sygn. I SA/Rz 401/25 (dot. interpretacji indywidualnej
z 12.06.2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.178.2025.2.JG); orzeczeniem
8 Dyrektor KIS aktualnie przesyła informacje w ramach półrocznego okresu sprawozdawczego;
następny termin sprawozdania przypada na styczeń 2027 r. i obejmuje okres sprawozdawczy lipiec-
grudzień 2026 r.
-- 8 of 11 --
9/11
z 29.10.2026 r. o sygn. I FSK 543/26 NSA uchylił wyrok i odrzucił
skargę; z ustnych motywów rozstrzygnięcia wynika, że sąd uchylił
wyrok i odrzucił skargę z uwagi na wadliwe doręczenie interpretacji
podatnikowi – została ona doręczona poprzez e-Urząd Skarbowy, a nie
poprzez podany w pełnomocnictwie adres ePUAP (informacja od
Dyrektora KIS).
Dyrektor KIS złożył 15 skarg kasacyjnych na następujące wyroki WSA
(wszystkie dotyczyły postanowień w przedmiocie odmowy wszczęcia
postępowania w sprawie wydania interpretacji):
1. z 09.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 382/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 448/26),
2. z 09.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 387/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 317/26),
3. z 09.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 403/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., nr I FSK 409/26)
4. 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 396/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 27.10.2026 r., sygn. I FSK 318/26),
5. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 416/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 319/26),
6. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 381/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 407/26)
7. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 451/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 411/26),
8. z 16.12.2025 r., I SA/Rz 332/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 632/26),
9. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 437/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 542/26),
10. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 442/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 410/26),
11. z 16.12.2025 r., sygn. I SA/Rz 402/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r. sygn. I FSK 541/26),
12. z 03.02.2026 r., sygn. I SA/Rz 450/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 622/26),
13. z 17.02.2026 r., sygn. I SA/Gl 1028/25 (nieprawomocny, wyrok
pozostaje przedmiotem rozpoznania przez NSA),
14. z 25.02.2026 r., sygn. I SA/Wr 764/25 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 886/26),
15. 24.03.2026 r., sygn. I SA/Rz 3/26 (uchylony wyrokiem NSA
z 29.10.2026 r., sygn. I FSK 982/26);
aktualnie brak jest uzasadnień wyroków NSA w bazie CBOSA.
Opowiadając z kolei na pytanie, czy KIS nadal prowadzi ewidencję spraw
w omawianym obszarze, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 6, obecnie
Dyrektor KIS raportuje wskazane dane w ramach półrocznych okresów
sprawozdawczych. Termin najbliższego sprawozdania przypada na styczeń 2027 r.
i obejmuje okres sprawozdawczy lipiec-grudzień 2026 r.
Ad 10.
Szczegółowe dane na temat znanych Ministerstwu Finansów rozstrzygnięć sądów
zapadłych w związku z postanowieniami w przedmiocie odmowy wszczęcia
postępowania wykazano w odpowiedzi na pytanie 9.
Z danych przekazanych przez Dyrektora KIS wynika, że wszystkie wyroki WSA
uchylające postanowienia Dyrektora KIS o odmowie wszczęcia postępowania
-- 9 of 11 --
10/1
1
zostały następnie zaskarżone przez organ interpretacyjny do NSA, przy czym – jak
wynika z zestawienia wyroków wykazanego w odpowiedzi na pytanie 9 – prawie
we wszystkich ww. sprawach NSA uchylił wyroki WSA i oddalił skargi (jedynie dwie
sprawy ciągle pozostają przedmiotem rozpoznania przed NSA). Jednocześnie w
sprawie, w której to podatnik wniósł skargę kasacyjną (sygn. I SA/Bd 525/25), NSA
oddalił ją, utrzymując tym samym w mocy zaskarżony wyrok WSA.
W związku z powyższym aktualnie nie zidentyfikowano wydanych interpretacji
po wyroku sądów administracyjnych.
Podkreślić przy tym należy, że o ile uzasadnienia wyroków NSA dotyczących ww.
postanowień o odmowie wszczęcia postępowania nie zostały jeszcze opublikowane
w bazie CBOSA, o tyle Ministerstwo Finansów posiada informację od Dyrektora
KIS w zakresie ustnych motywów ww. rozstrzygnięć NSA. Wskazano w nich,
że organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku
o wydanie interpretacji. Zdaniem NSA sądy I instancji wadliwie przyjęły, że nie było
podstaw do wydania takiego postanowienia. NSA przyznał rację organowi,
że strona nie przedstawiła spójnego stanu faktycznego. Wbrew twierdzeniom sądu
I instancji organ zasadnie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, formułując
w tym względzie konkretne pytania, które miały na celu doprecyzowanie stanu
faktycznego. Natomiast strona w odpowiedzi nie przedstawiła jednoznacznych
informacji, kto posiada władztwo ekonomiczne nad towarami jak właściciel. Sąd
zaznaczył, że w niniejszych sprawach ewentualne rozstrzygnięcie o skutkach
podatkowych musiałoby być poprzedzone przeprowadzeniem przez organ
postępowania dowodowego w celu jednoznacznego potwierdzenia lub wykluczenia
podanych we wniosku i jego uzupełnieniu informacji. W grę wchodzi podnoszona
przez stronę kwestia pozorności umowy, a pozorność to element ustalenia
faktycznego, a nie prawnego i organ interpretacyjny musiałby przeprowadzić
postępowanie dowodowe, czego mu robić nie wolno. Zdaniem sądu wnioskodawcy
dążą do uzyskania odpowiedzi, że nie są właścicielami towarów handlowych
dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości
franczyzodawcy. Sąd wskazał, że wątpliwości podatnika co do charakteru
współpracy z franczyzodawcą (sposobu ukształtowania tej relacji) nie mogą być
rozstrzygnięte w postępowaniu interpretacyjnym.
Ministerstwo Finansów nie posiada szczegółowej wiedzy na temat zasądzonych
kosztów od organu na rzecz wnioskodawców. Niemniej zauważyć należy,
że w przypadku 28 zidentyfikowanych wyroków WSA (w większości uchylonych
przez NSA) zasądzających ww. koszty od organu – biorąc pod uwagę sentencję
wyroku:
WSA orzekł o kosztach w kwocie 597 zł (27 wyroków),
WSA orzekł o kosztach w kwocie 580 zł (1 wyrok)
co daje łączne koszty z ww. wyroków w kwocie 16 699 zł. Są to jednak wyliczenia
szacunkowe.
Ad 11.
Ministerstwo Finansów nie badało szczegółowo zapisów umowy pomiędzy
organizatorami sieci a franczyzobiorcami, nie zajmowało się także kwestią
prawidłowości stosowanych stawek podatku. Aktualnie resort finansów
monitoruje na bieżąco orzecznictwo sądów administracyjnych oraz kształtującą się
linię orzeczniczą tych sądów w omawianej problematyce. W toku pozostaje
również weryfikacja 2 wskazanych w odpowiedzi na pytanie 4 interpretacji
indywidualnych.
-- 10 of 11 --
11/1
1
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 11 of 11 --