Interpelacja w sprawie rażących opóźnień w podpisywaniu umów i wypłacie środków w ramach ogólnopolskiego programu pilotażowego "Aktywna wieś"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20610
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie rażących opóźnień w podpisywaniu umów i wypłacie środków w ramach ogólnopolskiego programu pilotażowego "Aktywna wieś"
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas
Data wpływu: 22-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z pilną interpelacją poselską w imieniu setek lokalnych organizacji pozarządowych – ze szczególnym uwzględnieniem kół gospodyń wiejskich (KGW), ochotniczych straży pożarnych (OSP) oraz stowarzyszeń działających na obszarach wiejskich – które do dnia dzisiejszego nie otrzymały należnego dofinansowania, pomimo zakwalifikowania ich projektów do realizacji w ramach rządowego programu „Aktywna wieś”.
Zgodnie z założycielskimi zapowiedziami Pana Ministra program ten miał być kluczowym narzędziem wspierającym tożsamość, kulturę oraz bezpieczeństwo polskiej wsi. Sam resort z dumą informował o zwiększeniu budżetu konkursu do kwoty 15 milionów złotych z powodu rekordowego zainteresowania społecznego. Z oficjalnych komunikatów wynika, że do MRiRW wpłynęło blisko 5 tysięcy ofert z całego kraju, z czego dofinansowanie ostatecznie przyznano niemal 1400 projektom.
Rzeczywistość beneficjentów okazała się jednak dramatyczna. Choć projekty zgodnie z regulaminem miały być zrealizowane w nieprzekraczalnym terminie do 31 października 2026 roku, bardzo duża grupa organizacji do połowy października nie otrzymała podpisanych umów, ani tym bardziej środków finansowych. Ministerstwo co prawda informowało beneficjentów, że mogą oni realizować zadania przed formalnym podpisaniem umowy na własne ryzyko, jednak dla małych, lokalnych organizacji wyłożenie z własnej kieszeni kwot rzędu 15 000 zł jest barierą nie do przeskoczenia. Doprowadziło to do masowego odwoływania zaplanowanych imprez i pikników lub zaciągania przez mieszkańców prywatnych zobowiązań finansowych w celu ratowania projektów.
Sytuacja ta rażąco podważa zaufanie obywateli do instytucji państwowych i paraliżuje oddolną aktywność społeczną na wsi. Z docierających do mojego biura poselskiego sygnałów wynika, że procedura weryfikacyjna w resorcie została skrajnie przeciągnięta, a organizacje pozbawione są rzetelnej informacji o statusie ich spraw.
Mając na uwadze zbliżający się ostateczny termin realizacji zadań (31 października br.), na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi szczegółowymi pytaniami:
1. Ile dokładnie wniosków (ofert) wpłynęło do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach naboru do programu „Aktywna wieś”?
2. Z iloma beneficjentami (spośród blisko 1400 zakwalifikowanych projektów) podpisano obustronnie umowy do dnia dzisiejszego?
3. Ile organizacji (beneficjentów) faktycznie otrzymało już środki finansowe (przelew dotacji) na swoje rachunki bankowe, a ile wciąż oczekuje na wypłatę?
4. Z jakich konkretnie przyczyn proceduralnych i organizacyjnych po stronie ministerstwa wynika tak drastyczne opóźnienie w procedowaniu umów i przelewaniu przyznanych środków?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem organizacji, które z powodu braku środków i opóźnień urzędniczych nie zdołają zrealizować lub rozliczyć zadań do sztywnego i nieprzesuwalnego terminu 31 października 2026 roku? Czy resort przewiduje wyjątkowe wydłużenie terminu rozliczania dla poszkodowanych nie z własnej winy podmiotów?
Oczekuję pilnej, rzetelnej i wyczerpującej odpowiedzi na powyższe pytania.
Z poważaniem
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6123 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 18 listopada 2026 r.
znak sprawy: PRO.zpaw.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 20610 w sprawie opóźnień w podpisywaniu
umów i wypłacie środków w ramach ogólnopolskiego programu pilotażowego
„Aktywna wieś”.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20610 posłów Lidii Czechak, Wioletty Marii Kulpy
oraz Roberta Warwasa w sprawie opóźnień w podpisywaniu umów i wypłacie
środków finansowych w ramach programu „Aktywna wieś”, uprzejmie przedstawiam
poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że program „Aktywna wieś” spotkał się z bardzo
dużym zainteresowaniem organizacji i podmiotów działających na obszarach
wiejskich. Skala zainteresowania potwierdziła potrzebę wspierania lokalnych
inicjatyw służących zachowaniu dziedzictwa kulturowego wsi, pielęgnowaniu
tradycji, integracji międzypokoleniowej, promocji lokalnych produktów i ekologii, a
także poprawie bezpieczeństwa mieszkańców obszarów wiejskich.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega znaczenie terminowego
przekazywania środków finansowych organizacjom społecznym, w szczególności
kołom gospodyń wiejskich, ochotniczym strażom pożarnym oraz stowarzyszeniom
działającym na rzecz lokalnych społeczności. Jednocześnie realizacja programu
wymaga zapewnienia prawidłowości wydatkowania środków publicznych, w tym
-- 1 of 4 --
weryfikacji dokumentacji stanowiącej podstawę zawarcia umów i dokonania wypłat
dotacji.
Ad 1. Ile dokładnie wniosków (ofert) wpłynęło do Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi w ramach naboru do programu „Aktywna wieś”?
W ramach naboru do programu „Aktywna wieś” wpłynęły łącznie 4 904 oferty.
Ad 2. Z iloma beneficjentami podpisano obustronnie umowy do dnia udzielenia
odpowiedzi?
W wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej i formalnej dofinansowanie
przyznano 1 390 podmiotom, na łączną kwotę 14 998 262,95 zł.
Umowy na dzień 18 listopada br. podpisano z 1135 beneficjentami.
Ad 3. Ile organizacji faktycznie otrzymało już środki finansowe, a ile wciąż oczekuje
na wypłatę?
Na dzień 18 listopada 2026 r. środki finansowe w ramach programu „Aktywna wieś”
zostały przekazane na rachunki bankowe 1135 beneficjentów, na łączną kwotę
12.499.586 zł.
2 podmioty oczekują na wypłatę środków.
Ad 4. Z jakich konkretnie przyczyn proceduralnych i organizacyjnych po stronie
Ministerstwa wynika opóźnienie w procedowaniu umów i przekazywaniu środków?
Wydłużenie procesu zawierania umów i przekazywania środków finansowych
wynikało przede wszystkim z konieczności przeprowadzenia szczegółowej
weryfikacji dokumentacji przed zawarciem umów i uruchomieniem płatności.
Do Ministerstwa wpłynęły 4 904 oferty, z czego 1 390 podmiotów uzyskało
pozytywną ocenę i zostało zakwalifikowanych do otrzymania dofinansowania.
Oznaczało to konieczność przeprowadzenia indywidualnych czynności związanych z
przygotowaniem, weryfikacją i zawarciem umów z bardzo dużą liczbą
zróżnicowanych podmiotów, posiadających odmienny status prawny, zasady
reprezentacji oraz dokumentację organizacyjną.
W ramach czynności kontrolnych stwierdzono szereg błędów i nieprawidłowości,
które wymagały indywidualnego wyjaśniania i uzupełniania dokumentacji. W
konsekwencji nie było możliwe ograniczenie procedury do czynności wyłącznie
-- 2 of 4 --
technicznych ani automatyczne kierowanie wszystkich umów do podpisu i płatności
bez uprzedniego sprawdzenia prawidłowości przedstawionych dokumentów.
Należy podkreślić, że Ministerstwo, jako dysponent środków publicznych, jest
zobowiązane do zapewnienia zgodności dokonywanych wydatków z obowiązującymi
przepisami prawa, w szczególności z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych oraz ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie.
Zawarcie umowy z podmiotem nieuprawnionym, działającym bez właściwego
umocowania albo przedstawiającym dokumentację zawierającą istotne
nieprawidłowości, mogłoby skutkować wadliwością czynności prawnych oraz
nieprawidłowym wydatkowaniem środków publicznych.
Z tego względu każda sprawa była analizowana indywidualnie, a z podmiotami, w
których dokumentacji stwierdzono braki, podejmowano kontakt w celu ich
uzupełnienia. Po uzyskaniu wymaganych dokumentów i zakończeniu pozytywnej
weryfikacji umowy kierowano do podpisu, a następnie do realizacji płatności.
Ministerstwo podejmowało również działania informacyjne skierowane do
beneficjentów, wskazując najczęściej występujące błędy i zachęcając do
samodzielnego sprawdzenia poprawności przekazanych dokumentów oraz
niezwłocznego przesyłania ewentualnych korekt.
Ad 5. W jaki sposób Ministerstwo zamierza rozwiązać problem organizacji, które z
powodu opóźnień nie zdołają zrealizować lub rozliczyć zadań do 31 października
2026 r.? Czy resort przewiduje wydłużenie terminu rozliczania dla podmiotów,
które nie ponoszą winy za opóźnienia?
Informacja dla beneficjentów dotycząca terminu realizacji zadań została przekazana
bezpośrednio w ogłoszeniu otwartego konkursu ofert na wsparcie realizacji w 2026
roku zadań publicznych w ramach programu inicjatyw lokalnych pn. „Aktywna wieś”.
Wskazany termin to okres od 30 kwietnia do 31 października 2026 r.
Termin ten stanowił element warunków konkursowych, na podstawie których
podmioty przygotowywały i składały oferty, a następnie dokonywano ich oceny i
kwalifikacji do dofinansowania.
Jednocześnie należy rozróżnić termin realizacji zadania publicznego od terminu
złożenia sprawozdania końcowego z jego wykonania.
-- 3 of 4 --
Oznacza to, że zakończenie realizacji zadania do dnia 31 października 2026 r. nie jest
równoznaczne z obowiązkiem złożenia sprawozdania finansowego w tym samym
terminie. Beneficjenci zachowują możliwość skorzystania z przewidzianego w
umowie terminu na sporządzenie i przedłożenie dokumentacji rozliczeniowej.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --