Interpelacja w sprawie ochrony rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami za użytkowanie wieczyste gruntów
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10872 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.19.2026
Warszawa, 17 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 20608 w sprawie ochrony rodzinnych ogrodów działkowych przed
nadmiernymi opłatami za użytkowanie wieczyste gruntów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20608 z dnia 27 października 2026 r. Pań i Panów Posłów:
Roberta Warwasa, Lidii Czechak, Wioletty Marii Kulpy, Joanny Borowiak, Bożeny Borys-Szopy,
Magdaleny Filipek-Sobczak, Patryka Wichra, Piotra Króla, Marka Wesołego, Grzegorza Gaży w
sprawie ochrony rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami za użytkowanie
wieczyste gruntów uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że zasady ustalania oraz uiszczania opłat z tytułu użytkowania
wieczystego, w tym za nieruchomości gruntowe oddane stowarzyszeniom ogrodowym w
użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie rodzinnych ogrodów
działkowych określa ustawa o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r., poz. 399), zwana
dalej „ugn”.
Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest
uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana (art.
71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 i 3 ugn). Dodatkowo, jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w
użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę
procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania
z nieruchomości. Jeżeli zatem nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste faktycznie
wykorzystywana jest na cele komercyjne organ powinien przyjąć stawkę w wysokości 3%.
Natomiast zastosowanie jednej z preferencyjnych stawek procentowych opłaty rocznej z tytułu
użytkowania wieczystego uzasadnione jest w przypadku, gdy cel wynikający ze sposobu
korzystania z gruntu mieści się w katalogu zawartym w art. 72 ust. 3 pkt 1-4a ugn. Właściwy
organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie odpowiednio
zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku (art. 73 ust. 3 ugn). W zarządzeniu
wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania
bonifikat i wysokość stawek procentowych. W konsekwencji, zgodnie z obowiązującymi
przepisami, publiczny właściciel gruntu ma możliwość określenia preferencyjnych warunków
odpłatności także w odniesieniu do gruntów rodzinnych ogrodów działkowych, przy
jednoczesnym uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych oraz zgodnie z zasadami prawidłowej
gospodarki (art. 12 ugn). Ponadto ustawodawca w art. 71 ust. 4 i art. 77 ust. 2a ugn przewidział
również możliwość ustalenia innego terminu zapłaty lub rozłożenia należności na raty w
uzasadnionych przypadkach.
Ad 1.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z udostępnionymi przez wojewodów oraz Polski Związek Działkowców danymi,
przedstawione w interpelacji zagadnienie dotyczy mniej niż 1% powierzchni gruntów oddanych w
użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Wprowadzenie
uprzywilejowanej stawki opłaty rocznej dla gruntów przeznaczonych pod rodzinne ogrody
działkowe w wymiarze postulowanym przez Polski Związek Działkowców tj. 0,1% ceny mogłoby
budzić zastrzeżenia w kontekście zasady równego traktowania.
Ad 2.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dokonało analizy zagadnienia odpłatności za grunty oddane
w użytkowanie wieczyste na cele rodzinnego ogrodnictwa działkowego dla potrzeb zbadania
zasadności podjęcia interwencji legislacyjnej. Propozycja wpłynęła do Ministerstwa Rozwoju i
Technologii w styczniu 2026 r. w ramach pakietu postulatów legislacyjnych obejmujących
zagadnienia pozostające we właściwości kilku resortów. Resort rozwoju i technologii w marcu
2026 r. zwrócił się pisemnie do wszystkich wojewodów oraz do Polskiego Związku Działkowców
o wskazanie obowiązujących stawek procentowych oraz wysokości opłat rocznych z tytułu
użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego
oddanych na cele zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych.
Zgodnie z przekazanymi informacjami, w zdecydowanej większości przypadków grunty oddane w
użytkowanie wieczyste na potrzeby zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych są
oddane w użytkowanie wieczyste nieodpłatnie. Polski Związek Działkowców, w piśmie z dnia 27
marca 2026 r. wskazał, że „pierwotnie otrzymywał od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego prawo użytkowania wieczystego nieodpłatnie” oraz, że „podstawową metodą było i
przeważającej mierze jest przekazywanie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego na rzecz Polskiego Związku Działkowców prawa użytkowania lub użytkowania
wieczystego o charakterze nieodpłatnym”. Jak wynika z udostępnionych przez Polski Związek
Działkowców danych, mniej niż 1% powierzchni gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na
cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych objętych jest stawką opłaty rocznej w
wysokości 1% lub 3%. Polski Związek Działkowców wskazał również, że „na przestrzeni wielu
lat funkcjonowania i rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych nie odnotowano przypadków
przekazania gruntów pod ROD w odpłatne użytkowanie wieczyste” oraz, że „charakter odpłatnego
prawa użytkowania wieczystego jest wynikiem postępowań administracyjnych lub sądowych oraz
nabywania prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym”.
Mając zatem na uwadze marginalny charakter problemu Ministerstwo Rozwoju i Technologii
nie dostrzegło celowości podjęcia prac legislacyjnych w postulowanym kierunku.
Ad 3.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dysponuje informacjami dotyczącymi skali zagadnienia
uzyskanymi od wojewodów oraz Polskiego Związku Działkowców w marcu 2026 r. Zgodnie z
tymi danymi łączna powierzchnia gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na prowadzenie
rodzinnych ogrodów działkowych wynosi 24 755,59 ha z czego jedynie w odniesieniu do gruntów
o powierzchni 181,90 ha aktualny jest obowiązek wnoszenia opłaty rocznej. W świetle tych
danych, odpłatność dotyczy 54 rodzinnych ogrodów działkowych, tj. ok. 5400 działek,
występujących na terenie 16 okręgowych zarządów Polskiego Związku Działkowców. W stosunku
do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów
działkowych zgłoszono stosowanie stawek opłat rocznych w wysokości 0,3%, 1%, 3%, 4%.
Łączny dochód jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa z tytułu opłat za
użytkowanie wieczyste gruntów oddanych na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych
wynosi 227 888,83 zł (dane za rok 2025).
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Należy mieć również na uwadze, że Polski Związek Działkowców pierwotnie otrzymywał od
Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego prawo użytkowania wieczystego
nieodpłatnie. Nieruchomości gruntowe oddane w użytkowanie wieczyste, o charakterze
odpłatnym, mają swoje źródło w postępowaniach administracyjnych i sądowych oraz w
nabywaniu prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym. Jednocześnie nie jest możliwe
oszacowanie liczby gruntów, które zostaną oddane w użytkowanie wieczyste na cele rodzinnych
ogrodów działkowych, w tym również skali opłat z tytułu użytkowania wieczystego i ich
wysokości.
Ad 4.
Przedstawione zasady ustalania oraz uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego są
jednolite dla całego kraju oraz zapobiegają nieuzasadnionemu obciążaniu dodatkowymi kosztami
poszczególnych użytkowników rodzinnych ogrodów działkowych. Ponadto dotychczasowa
korespondencja m.in. z Polskim Związkiem Działkowców oraz wyniki przywołanego wcześniej
badania potwierdzają, iż zjawisko ustalania najwyższych przewidzianych ustawą o gospodarce
nieruchomościami stawek procentowych dla gruntów oddanych na cele rodzinnych ogrodów
działkowych, w skali kraju ma aktualnie charakter marginalny.
Ad 5.
Obecnie nie są prowadzone działania mające na celu zwiększenie dostępności terenów
przeznaczonych pod nowe rodzinne ogrody działkowe.
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1073),
zawiera regulacje umożliwiające pozyskiwanie terenów na zakładanie i odtwarzanie rodzinnych
ogrodów działkowych. Zgodnie z art. 9 ustawy o ROD grunty stanowiące własność Skarbu
Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy sprzedawane,
oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony lub użytkowanie
wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie ROD w
trybie określonym w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Wymaga jednocześnie wskazania, że samorządy posiadają narzędzia prawne umożliwiające im
pozyskiwanie gruntów Skarbu Państwa, które reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę m.in. na możliwość przekazania nieruchomości
samorządom w drodze darowizny (art. 13 ust. 2 ugn), sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa
jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż ich wartość rynkowa lub na
dopuszczalność oddawania gruntów w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty
(art. 14 ust. 1 ugn), czy zamianę nieruchomości (art. 14 ust. 3 ugn). Podkreślić jednocześnie
należy, że samorządy samodzielnie kształtują politykę gospodarowania nieruchomościami, w
konsekwencji czego przeznaczenie pozyskanych nieruchomości na tworzenie nowych rodzinnych
ogrodów działkowych, zależne jest od decyzji właściwych organów.
Należy jednocześnie mieć na uwadze, że w przypadku likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego
musi być uwzględniony interes publiczny, który uzasadnia wywłaszczenie. W przypadku
wywłaszczenia mają zastosowanie właściwe przepisy ugn oraz tzw. specustaw. Z kolei ustawa o
ROD reguluje zasady ustalania odszkodowania i ewentualnie odtworzenia rodzinnego ogrodu
działkowego. Jeżeli likwidacja ma nastąpić na inny cel, a dodatkowe warunki przewidziane ustawą
są spełnione, likwidacja powinna odbyć się na podstawie porozumienia ze stowarzyszeniem
ogrodowym, a w razie jego braku dopuszczalność likwidacji ocenia sąd.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pań i Panów Posłów.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --