Interpelacja w sprawie realizacji publicznych rekomendacji dotyczących zastępowania kawy importowanej kawą zbożową, żołędziową oraz z mniszka lekarskiego, a także praktycznego stosowania tych zaleceń w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20603
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie realizacji publicznych rekomendacji dotyczących zastępowania kawy importowanej kawą zbożową, żołędziową oraz z mniszka lekarskiego, a także praktycznego stosowania tych zaleceń w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Zgłaszający: Anna Gembicka
Data wpływu: 22-10-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Podczas wystąpienia w Sejmie 2 września 2026 roku, odnosząc się do obaw dotyczących umowy handlowej Unii Europejskiej z państwami Mercosur, przedstawił Pan interesującą propozycję ograniczenia konsumpcji produktów importowanych z Ameryki Południowej.
Zachęcał Pan wówczas do rezygnacji z tradycyjnej kawy na rzecz kawy zbożowej, żołędziowej oraz kawy z mniszka lekarskiego, wskazując, że są to produkty wytwarzane z polskich surowców. Trudno nie docenić oryginalności tej propozycji, szczególnie w kontekście poważnych obaw polskich rolników dotyczących konkurencji ze strony producentów rolnych z państw Mercosur.
Niemniej jednak, skoro minister rolnictwa i rozwoju wsi publicznie rekomenduje obywatelom określone zachowania konsumenckie, zasadne wydaje się ustalenie, czy sam stosuje się do przedstawionych zaleceń oraz czy znajdują one odzwierciedlenie w praktyce funkcjonowania kierowanego przez Pana resortu. Trudno bowiem przekonywać Polaków do picia kawy żołędziowej, jeżeli w gabinetach ministerialnych nadal króluje kawa importowana.
Promowanie krajowej produkcji rolnej powinno rozpoczynać się od instytucji odpowiedzialnej za politykę rolną państwa. W przeciwnym razie powstaje uzasadnione pytanie, czy przedstawiona przez Pana propozycja stanowi rzeczywistą rekomendację gospodarczą, czy była jedynie elementem parlamentarnej polemiki.
Co istotne, zastępowanie importowanej kawy napojami z krajowych surowców nie rozwiązuje problemów konkurencyjności polskiej produkcji wołowiny, drobiu, cukru czy innych produktów rolnych potencjalnie narażonych na konkurencję ze strony państw Mercosur. Polscy rolnicy oczekują konkretnych działań służących ochronie ich dochodów i konkurencyjności gospodarstw, a nie wyłącznie wskazówek dotyczących tego, co powinni pić.
Skoro publicznie zachęca Pan do zastępowania kawy z Ameryki Południowej kawą żołędziową, warto ustalić, czy realizację tego pomysłu rozpoczęto już w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czy też na razie jest on zalecany wyłącznie posłom opozycji.
Polscy rolnicy mają bowiem prawo oczekiwać, że minister rolnictwa i rozwoju wsi będzie nie tylko zachęcał do kupowania krajowych produktów, lecz przede wszystkim przedstawiał konkretne rozwiązania wzmacniające konkurencyjność polskiego rolnictwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Ile tradycyjnej kawy, kawy zbożowej, kawy żołędziowej oraz kawy z mniszka lekarskiego zakupiło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od 1 stycznia 2026 roku do dnia 1.10.2026? Proszę o podanie ilości, wartości oraz udziału procentowego poszczególnych produktów w całkowitych zakupach kawy i jej zamienników.
2. Czy po Pana wystąpieniu w Sejmie 2 września 2026 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwiększyło zakupy rekomendowanej przez Pana kawy zbożowej, żołędziowej lub z mniszka lekarskiego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych dotyczących zakupów przed wystąpieniem oraz po nim. Jeżeli nie, dlaczego kierowany przez Pana resort nie wprowadził zmian odpowiadających publicznie przedstawionej rekomendacji?
3. Czy podczas spotkań organizowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w szczególności z przedstawicielami organizacji rolniczych, delegacjami zagranicznymi oraz przedstawicielami instytucji Unii Europejskiej, serwowana jest kawa zbożowa, żołędziowa lub z mniszka lekarskiego? Czy zamierza Pan wprowadzić takie produkty jako element promocji polskich surowców rolnych podczas oficjalnych spotkań?
4. Jakie ilości tradycyjnej kawy oraz jej krajowych zamienników Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zakupić w 2027 roku? O ile, w ujęciu ilościowym i procentowym, resort zamierza ograniczyć zakupy tradycyjnej kawy na rzecz produktów rekomendowanych przez Pana podczas wystąpienia sejmowego? Proszę również o wskazanie przewidywanych kosztów tych zakupów.
5. Czy sam stosuje się Pan do przedstawionej 2 września 2026 roku rekomendacji dotyczącej zastępowania kawy importowanej napojami wytwarzanymi z polskich surowców? W szczególności, czy w gabinecie ministra rolnictwa i rozwoju wsi dostępna jest kawa żołędziowa, zbożowa i z mniszka lekarskiego, czy też podczas wykonywania obowiązków służbowych nadal korzysta Pan z tradycyjnej kawy? Czy proponowane przez Pana rozwiązanie jest przeznaczone również dla kierownictwa resortu, czy wyłącznie dla politycznych oponentów?
6. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło analizę ekonomiczną dotyczącą zastępowania importowanej kawy jej krajowymi zamiennikami? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie porównania kosztów zakupu poszczególnych napojów, potencjalnego wpływu na popyt na polskie surowce rolne oraz możliwych korzyści dla krajowych producentów. Jeżeli takiej analizy nie przeprowadzono, na jakich przesłankach gospodarczych opierał Pan przedstawioną publicznie rekomendację?
Z poważaniem
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9261 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 18 listopada 2026 r.
znak sprawy: BAF.wa.058.9.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 20603 w sprawie realizacji publicznych
rekomendacji dotyczących zastępowania kawy importowanej kawą zbożową,
żołędziową oraz z mniszka lekarskiego, a także praktycznego stosowania tych
zaleceń w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi posłanki Anny Gembickiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 20603 Pani Poseł Anny Gembickiej, na wstępie
pragnę wyrazić uznanie dla nagłego zainteresowania przedstawicieli obecnej opozycji
tematyką umowy handlowej UE–Mercosur. Szkoda, że podobnej determinacji oraz
troski o polskie rolnictwo zabrakło w roku 2019, kiedy to polityczny obóz Pani Poseł
sprawował władzę w Polsce, a Komisja Europejska z udziałem komisarza ds.
rolnictwa wywodzącego się z tego samego środowiska politycznego zamykała
polityczny etap negocjacji tej niekorzystnej umowy. Obecne kierownictwo
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi koncentruje się na budowaniu realnej koalicji
ochronie polskiego rolnictwa na forum unijnym oraz naprawianiu wieloletnich
zaniedbań poprzedników, traktując promocję polskiej żywności jako naturalne
uzupełnienie twardej dyplomacji gospodarczej, a nie jej substytut.
Odnosząc się szczegółowo do postawionych pytań, przedstawiam poniższe
informacje:
-- 1 of 5 --
1. Ile tradycyjnej kawy, kawy zbożowej, kawy żołędziowej oraz kawy z mniszka lekarskiego zakupiło
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od 1 stycznia 2026 roku do dnia 01.10.2026? Proszę o
podanie ilości, wartości oraz udziału procentowego poszczególnych produktów w całkowitych
zakupach kawy i jej zamienników.
Zaopatrzenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w artykuły spożywcze służy
obsłudze kilkuset spotkań roboczych rocznie – w tym z udziałem organizacji
rolniczych, partnerów społecznych oraz delegacji międzynarodowych. W okresie od
1 stycznia do 1 października 2026 r. struktura ilościowa zakupów w tej kategorii
przedstawiała się następująco: kawa rozpuszczalna stanowiła 40,00%, kawa ziarnista
– 25,56%, kawa mielona – 25,18%, natomiast kawa żołędziowa – 9,26%.
Warto przy tym podkreślić, że ogólny poziom zapotrzebowania urzędu na artykuły
spożywcze oraz wysokość wydatków na tradycyjną kawę utrzymują się na poziomie
analogicznym do lat ubiegłych – w tym okresu, gdy funkcję sekretarza stanu, a
następnie konstytucyjnego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pełniła sama Pani
Poseł. Zasadnicza różnica polega na tym, że w czasach urzędowania Pani Poseł w
kierownictwie resortu zakupy opierały się wyłącznie na surowcu importowanym, a
udział rodzimej kawy żołędziowej czy innych polskich alternatyw w zaopatrzeniu
Ministerstwa wynosił 0%. Obecne kierownictwo wprowadziło realną zmianę,
włączając niemal 10-procentowy udział tradycyjnych polskich produktów do
bieżącego zaopatrzenia urzędu.
2. Czy po Pana wystąpieniu w Sejmie 2 września 2026 roku Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
zwiększyło zakupy rekomendowanej przez Pana kawy zbożowej, żołędziowej lub z mniszka
lekarskiego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych dotyczących zakupów przed wystąpieniem
oraz po nim. Jeżeli nie, dlaczego kierowany przez Pana resort nie wprowadził zmian
odpowiadających publicznie przedstawionej rekomendacji?
Zaopatrzenie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi realizowane jest w oparciu o
wcześniej zatwierdzone plany zamówień publicznych, harmonogramy dostaw oraz
dyscyplinę finansów publicznych, a nie pod wpływem doraźnych impulsów
publicystycznych. Zakup 150 opakowań kawy żołędziowej stanowi element
konsekwentnie realizowanej polityki promowania rodzimych produktów
regionalnych i ekologicznych. W przeciwieństwie do praktyk znanych z poprzednich
lat, obecne kierownictwo resortu nie dokonuje nagłych, nieuzasadnionych
ekonomicznie korekt zamówień pod kątem bieżącej retoryki parlamentarnej.
-- 2 of 5 --
3. Czy podczas spotkań organizowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w
szczególności z przedstawicielami organizacji rolniczych, delegacjami zagranicznymi oraz
przedstawicielami instytucji Unii Europejskiej, serwowana jest kawa zbożowa, żołędziowa lub z
mniszka lekarskiego? Czy zamierza Pan wprowadzić takie produkty jako element promocji polskich
surowców rolnych podczas oficjalnych spotkań?
Podczas oficjalnych spotkań z organizacjami rolniczymi, delegacjami zagranicznymi
oraz przedstawicielami instytucji Unii Europejskiej resort stosuje standardy protokołu
dyplomatycznego, serwując tradycyjną kawę, ale jednocześnie aktywnie promując
polską żywność wysokiej jakości. Kawa żołędziowa oraz inne wyroby bazujące na
rodzimych surowcach stanowią element działań promocyjnych podczas wydarzeń
organizowanych i współorganizowanych przez Ministerstwo. Wzmacnia to pozycję
krajowych producentów, buduje rozpoznawalność polskich marek oraz popularyzuje
rodzime dziedzictwo kulinarne – co spotyka się z dużym uznaniem gości
zagranicznych i stanowi realne wsparcie dla lokalnej przedsiębiorczości.
4. Jakie ilości tradycyjnej kawy oraz jej krajowych zamienników Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi planuje zakupić w 2027 roku? O ile, w ujęciu ilościowym i procentowym, resort zamierza
ograniczyć zakupy tradycyjnej kawy na rzecz produktów rekomendowanych przez Pana podczas
wystąpienia sejmowego? Proszę również o wskazanie przewidywanych kosztów tych zakupów.
Zapotrzebowanie na artykuły spożywcze na 2027 rok będzie kształtowane
elastycznie, w zależności od kalendarza prac resortu oraz liczby organizowanych
wydarzeń z udziałem partnerów społecznych i międzynarodowych. Ministerstwo nie
ustala sztywnych limitów redukcyjnych dla standardowego zaopatrzenia biurowego,
natomiast w ramach budżetu promocyjnego i reprezentacyjnego zamierza
systematycznie poszerzać asortyment polskich produktów wysokiej jakości – w tym
kaw zbożowych, żołędziowych oraz naparów ziołowych – wspierając tym samym
lokalnych producentów i przetwórców.
5. Czy sam stosuje się Pan do przedstawionej 2 września 2026 roku rekomendacji dotyczącej
zastępowania kawy importowanej napojami wytwarzanymi z polskich surowców? W szczególności,
czy w gabinecie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostępna jest kawa żołędziowa, zbożowa i z
mniszka lekarskiego, czy też podczas wykonywania obowiązków służbowych nadal korzysta Pan z
tradycyjnej kawy? Czy proponowane przez Pana rozwiązanie jest przeznaczone również dla
kierownictwa resortu, czy wyłącznie dla politycznych oponentów?
W gabinecie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostępne są zarówno tradycyjna kawa, jak i
produkty wytwarzane z polskich surowców, w tym kawa żołędziowa i zbożowa. Podczas
-- 3 of 5 --
wykonywania codziennych obowiązków służbowych chętnie sięgam po rodzime napoje i
gorąco rekomenduję je również parlamentarzystom opozycji. Z perspektywy pracy na rzecz
polskiego rolnictwa kluczowe jest to, że kawy zbożowe, żołędziowe oraz napary z mniszka
lekarskiego nie zawierają kofeiny – dzięki czemu nie powodują zbędnego pobudzenia,
sprzyjają wyciszeniu i pozwalają na chłodną, merytoryczną ocenę wyzwań stojących przed
polską wsią, co w debacie publicznej bywa towarem deficytowym.
6. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadziło analizę ekonomiczną dotyczącą
zastępowania importowanej kawy jej krajowymi zamiennikami? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie
porównania kosztów zakupu poszczególnych napojów, potencjalnego wpływu na popyt na polskie
surowce rolne oraz możliwych korzyści dla krajowych producentów. Jeżeli takiej analizy nie
przeprowadzono, na jakich przesłankach gospodarczych opierał Pan przedstawioną publicznie
rekomendację?
Rekomendacja dotycząca wspierania krajowych zamienników opiera się na twardych
danych rynkowych i założeniach patriotyzmu konsumenckiego, które nie wymagają
zlecania kosztownych analiz zewnętrznych. W 2025 r. import kawy do Polski wyniósł
223,5 tys. ton (wzrost o 5,6% r/r), natomiast w okresie styczeń–sierpień 2026 r.
sprowadzono już 156,4 tys. ton (wzrost o 7,3% r/r, z czego 91,3 tys. ton stanowiła
kawa niepalona – kod CN 0901 11 00). Jednocześnie eksport w okresie I–VIII 2026 r.
spadł o 4,6% r/r do poziomu 48,9 tys. ton (głównie kawa palona – kod CN 0901 21
00). Polska należy do europejskich liderów w produkcji kawy zbożowej, wytwarzanej
z krajowego jęczmienia, żyta, orkiszu, buraka cukrowego oraz cykorii, podczas gdy
kawa żołędziowa i z mniszka lekarskiego to domena polskich małych i średnich
przedsiębiorstw specjalizujących się w żywności ekologicznej i tradycyjnej. Każda
decyzja konsumencka przesuwająca popyt w stronę tych produktów to bezpośredni
zastrzyk finansowy dla polskich rolników dostarczających surowiec oraz dla
krajowego sektora MŚP. Promowanie tego faktu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi jest naturalnym obowiązkiem gospodarza resortu – w przeciwieństwie do prób
sprowadzania poważnej debaty o bezpieczeństwie żywnościowym i umowie UE–
Mercosur publicystycznymi dociekaniami na temat zaopatrzenia sekretariatów.
-- 4 of 5 --
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --