Interpelacja w sprawie finansowania rozwoju rolnictwa, obszarów wiejskich oraz przemysłu rolno-spożywczego przedstawionego we wniosku Komisji Europejskiej COM(2025)555 z dnia 16 lipca 2025 r., stanu prac nad projektem Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK) oraz zagrożeń dla Polski wynikających z konkurencyjnego naboru projektów i wysokich progów inwestycyjnych w EFK
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20557
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie finansowania rozwoju rolnictwa, obszarów wiejskich oraz przemysłu rolno-spożywczego przedstawionego we wniosku Komisji Europejskiej COM(2025)555 z dnia 16 lipca 2025 r., stanu prac nad projektem Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK) oraz zagrożeń dla Polski wynikających z konkurencyjnego naboru projektów i wysokich progów inwestycyjnych w EFK
Zgłaszający: Kazimierz Gwiazdowski
Data wpływu: 21-10-2026
16 lipca 2025 r. Komisja Europejska (KE) przedstawiła pakiet legislacyjny dotyczący wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034. Nowy budżet opiera się na strategiach politycznych i jest określany jako „nowe rozdanie budżetowe UE”.
Jednym z priorytetów jest poprawa konkurencyjności Europy, realizowana przez Europejski Fundusz Konkurencyjności oraz program „Horyzont Europa”. Nowy EFK, działając w synergii z programem „Horyzont Europa”, ma zapewnić sprawne wsparcie europejskim innowatorom – od badań naukowych aż po wdrożenie ich wyników. Ma się również przyczynić do tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy.
EFK to nowy, centralny instrument finansowy zaproponowany przez UE na lata 2028–2034, którego celem jest skonsolidowanie unijnego wsparcia dla innowacji i przemysłu. Powstał on w odpowiedzi na raporty Mario Draghiego oraz Enrica Letty jako próba zwiększenia konkurencyjności UE wobec USA i Chin. EFK jest planowany jako kluczowy element budżetu UE na lata 2028–2034.
W odniesieniu do wsparcia rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego szczegółowym celem funduszu jest wspieranie konkurencyjności i odporności rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury, leśnictwa oraz obszarów wiejskich i przybrzeżnych. Ma on także wzmocnić ich rolę w przechodzeniu na gospodarkę neutralną dla klimatu, odporną na zmiany klimatyczne, inteligentną pod względem zużycia wody i przyjazną dla środowiska, przy jednoczesnej ochronie różnorodności biologicznej i zasobów naturalnych oraz zapewnieniu długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego Unii.
Przedstawiona propozycja Komisji Europejskiej stanowi punkt wyjścia do negocjacji, dlatego wiele może się jeszcze zmienić. Negocjacje dotyczące Funduszu Konkurencyjności wciąż trwają.
Głównym zagrożeniem jest oparcie instrumentów na konkurencyjnym naborze projektów oraz wysokich progach inwestycyjnych, co może faworyzować państwa o silnej polityce przemysłowej i rozwiniętym ekosystemie gospodarczym. Dotychczas aż 37% środków z Funduszu Innowacyjnego trafiło do zaledwie trzech państw: Niemiec, Hiszpanii oraz Szwecji. Bez strategicznego ukierunkowania istnieje ryzyko, że środki z nowego funduszu wzmocnią jedynie istniejącą już produkcję w innych państwach członkowskich. Kluczową rolę w tym procesie ma odegrać pakiet negocjacyjny (tzw. negotiating box) przygotowany przez prezydencję cypryjską.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1282), proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki jest obecny stan negocjacji nad projektem rozporządzenia COM(2025)555 w sprawie Europejskiego Funduszu Konkurencyjności oraz jaki jest dalszy harmonogram prac?
Jakie jest aktualne stanowisko Polski w zakresie wspierania unowocześnienia polskiej wsi ze środków EFK?
Jaka pula środków z tego funduszu ma być przeznaczona na rolnictwo, rozwój obszarów wiejskich (ROW) oraz przemysł rolno-spożywczy w skali całej UE, a jaka bezpośrednio w Polsce?
Jakie narzędzia finansowe są przewidziane do wykorzystania w ramach funduszu? Dlaczego planuje się odejście od dotacji, które są instrumentem niezbędnym dla polskiej gospodarki?
Jakie konkretnie projekty z zakresu rolnictwa, ROW oraz gospodarki rolno-żywnościowej będzie można finansować z EFK?
Czy planowana centralizacja i zasady finansowania projektów nie ograniczą dostępu do środków państwom Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polsce? Jakie działania w tym zakresie podejmuje polski rząd?
Z poważaniem
Kazimierz Gwiazdowski
Poseł na Sejm RP