Interpelacja w sprawie wyłączenia producentów drzew i krzewów owocowych z programu pomocy po przymrozkach wiosennych w 2026 r. oraz braku konkretnych rozwiązań finansowych dla poszkodowanych sadowników
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20540
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wyłączenia producentów drzew i krzewów owocowych z programu pomocy po przymrozkach wiosennych w 2026 r. oraz braku konkretnych rozwiązań finansowych dla poszkodowanych sadowników
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 20-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z głębokim zaniepokojeniem przyjęłam informacje dotyczące wyłączenia producentów drzew i krzewów owocowych z programu pomocy finansowej dla gospodarstw poszkodowanych przez niekorzystne zjawiska atmosferyczne w 2026 roku. Decyzja ta budzi poważne wątpliwości, szczególnie w kontekście ogromnych strat poniesionych przez polskich sadowników wskutek wiosennych przymrozków.
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1327) wprowadzono mechanizm wsparcia dla producentów rolnych, przewidujący rekompensaty w wysokości od 1000 do 3000 zł na hektar, uzależnione od poziomu poniesionych strat. Jednocześnie w § 13zzzj ust. 2 jednoznacznie wyłączono z tego mechanizmu powierzchnie upraw drzew i krzewów owocowych.
Oznacza to, że producenci jabłek, gruszek, wiśni, czereśni oraz innych owoców, których gospodarstwa zostały dotknięte skutkami wiosennych przymrozków, nie mogą skorzystać z pomocy dostępnej dla innych producentów rolnych na zasadach określonych w tym programie.
Sytuacja ta jest tym bardziej niezrozumiała, że kwietniowe przymrozki w 2026 roku spowodowały ogromne zniszczenia w polskich sadach. Szczególnie dotkliwie ucierpieli producenci z województw lubelskiego, mazowieckiego, łódzkiego i świętokrzyskiego. Według informacji przedstawionych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi lokalnie straty mogły sięgać nawet 90-100 procent plonów.
Dla wielu gospodarstw oznacza to nie tylko utratę tegorocznych dochodów, ale również poważne zagrożenie dla dalszego prowadzenia działalności. Sadownicy, pomimo utraty plonów, nadal ponoszą koszty utrzymania sadów, ochrony roślin, nawożenia, pracy oraz obsługi zobowiązań finansowych.
Tymczasem Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi już 7 maja 2026 roku poinformowało o skierowaniu do Komisji Europejskiej wniosku o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy dla producentów owoców poszkodowanych przez przymrozki. Od tego czasu minęło ponad pięć miesięcy, a sadownicy nadal nie otrzymali jednoznacznych informacji dotyczących wysokości rekompensat, zasad ich przyznawania oraz terminów wypłat.
Nie można zaakceptować sytuacji, w której jedna z najważniejszych gałęzi polskiego rolnictwa zostaje wyłączona z krajowego programu pomocy, a jednocześnie jej przedstawiciele pozostają w niepewności co do uruchomienia odrębnego mechanizmu wsparcia.
Polscy sadownicy nie mogą ponosić konsekwencji przewlekłych procedur administracyjnych i braku skutecznych decyzji rządu. Pomoc dla gospodarstw dotkniętych klęską żywiołową powinna być realna, sprawiedliwa i udzielana bez zbędnej zwłoki.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie były konkretne przesłanki wyłączenia powierzchni upraw drzew i krzewów owocowych z mechanizmu pomocy finansowej przewidzianego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 października 2026 roku? Czy decyzja ta wynikała z ograniczeń prawnych, finansowych, czy była świadomym wyborem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi?
Na jakim etapie znajduje się obecnie rozpatrywanie przez Komisję Europejską wniosku złożonego 6 maja 2026 roku w sprawie nadzwyczajnego wsparcia dla polskich sadowników? Jakie działania podjęło ministerstwo w celu przyspieszenia procedury i jakie konkretne rezultaty dotychczas uzyskano?
O jaką kwotę wsparcia finansowego dla polskich producentów owoców wystąpił rząd do Komisji Europejskiej? Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące przewidywanej wysokości środków, które mogą zostać przyznane Polsce?
Czy ministerstwo przewiduje uruchomienie krajowego programu rekompensat dla sadowników niezależnie od decyzji Komisji Europejskiej? Jeżeli tak, jaka kwota zostanie na ten cel przeznaczona i kiedy nastąpi uruchomienie programu? Jeżeli nie, jakie są przyczyny rezygnacji z takiego rozwiązania?
Czy rząd rozważa zmianę rozporządzenia z dnia 13 października 2026 roku w celu objęcia producentów drzew i krzewów owocowych pomocą finansową na zasadach analogicznych do tych, które przewidziano dla pozostałych producentów rolnych?
Ile gospodarstw sadowniczych oraz jaka powierzchnia upraw drzew i krzewów owocowych zostały dotknięte skutkami przymrozków wiosennych w 2026 roku? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na województwa, ze szczególnym uwzględnieniem województwa lubelskiego, a także o wskazanie szacunkowej wartości poniesionych strat.
Czy ministerstwo opracowało harmonogram uruchomienia i wypłaty rekompensat dla producentów owoców poszkodowanych przez wiosenne przymrozki? Czy sadownicy mogą oczekiwać wypłaty pomocy jeszcze w 2026 roku?
Jakie konkretne instrumenty wsparcia finansowego, poza kredytami preferencyjnymi i możliwością odroczenia zobowiązań, rząd zamierza zaoferować sadownikom, którzy w wyniku przymrozków utracili większość lub całość tegorocznych plonów?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ryzyka utraty płynności finansowej oraz zaprzestania działalności przez gospodarstwa sadownicze dotknięte przymrozkami? Jeżeli tak, jakie są jej wyniki i jakie działania zaradcze zostały zaplanowane?
Czy rząd zagwarantuje, że producenci drzew i krzewów owocowych, którzy ponieśli udokumentowane straty w 2026 roku, otrzymają realne wsparcie finansowe, nawet w przypadku przedłużających się procedur Komisji Europejskiej lub nieprzyznania Polsce oczekiwanych środków?
Szanowny Panie Ministrze,
polskie sadownictwo jest jednym z filarów krajowego rolnictwa i ważnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego oraz gospodarki obszarów wiejskich. Tysiące rodzin utrzymują się z produkcji owoców, a skutki tegorocznych przymrozków mogą być odczuwalne przez kolejne lata.
Sadownicy nie oczekują kolejnych deklaracji i obietnic, lecz konkretnych decyzji, środków finansowych i terminów wypłat. Nie może być tak, że rząd uruchamia pomoc dla części poszkodowanych rolników, pozostawiając producentów owoców bez jasnej perspektywy otrzymania rekompensat.
Oczekuję od Pana Ministra szczegółowych odpowiedzi na przedstawione pytania oraz wskazania konkretnych działań, które zapewnią polskim sadownikom należne wsparcie i umożliwią dalsze funkcjonowanie ich gospodarstw.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8638 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 05 listopada 2026 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.21.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 20540
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 20540 w sprawie wyłączenia producentów drzew i
krzewów owocowych z programu pomocy po przymrozkach wiosennych w 2026 r.
oraz braku konkretnych rozwiązań finansowych dla poszkodowanych sadowników,
uprzejmie informuję, że w odpowiedzi na wniosek Polski z dnia 6 maja 2026 r. w
sprawie uruchomienia nadzwyczajnego mechanizmu wsparcia dla producentów
owoców poszkodowanych przez wiosenne przymrozki, Komisja Europejska zwróciła
się do Polski o przekazanie szczegółowych danych na temat poziomu strat w tych
uprawach najpóźniej do dnia 30 października 2026 r. Ww. dane zostały przekazane
w dniu 26 października 2026 r. do Stałego Przedstawicielstwa Rzeczypospolitej
Polskiej przy UE celem przekazania do odpowiednich służb Komisji Europejskiej.
Na podstawie tych danych służby Komisji ocenią możliwość przyznania wsparcia
Polsce.
Zgodnie z wyliczeniami Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej –
Państwowy Instytut Badawczy łączne straty z tytułu przymrozków wiosennych w
2026 r. w produkcji głównych upraw owoców zostały oszacowane na 1 682,1 mln zł.
-- 1 of 5 --
2 | S t r o n a
Takie dane zostały przekazane do Komisji Europejskiej. Decyzja o przyznaniu
wsparcia Polsce oraz jego wysokości zostanie podjęta przez Komisję Europejską
dopiero po analizie przekazanych danych na temat poziomu strat. W związku z tym
na obecnym etapie nie posiadam informacji na temat przewidywanej wysokości
wsparcia, które może być przyznane Polsce.
Na potrzeby przekazania do Komisji Europejskiej danych na temat powierzchni
upraw owoców objętych stratami z tytułu przymrozków wiosennych w 2026 r.
wojewodowie przekazywali takie dane do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zgodnie z tymi danymi powierzchnia głównych upraw owoców objętych stratami z
tytułu przymrozków wiosennych w 2026 r. wyniosła 184,2 tys. ha, przy czym należy
podkreślić, że wskazane powierzchnie obejmują szkody na poziomie co najmniej 30%
i więcej.
Powierzchnie objęte stratami w poszczególnych województwach kształtowały się
następująco: dolnośląskie - 623 ha, kujawsko-pomorskie - 2 854 ha, lubelskie –
39 564 ha, lubuskie - 62 ha, łódzkie -30 171 ha, małopolskie – 3 863 ha, mazowieckie
– 66 882 ha, opolskie – 112 ha, podkarpackie – 1 216 ha, podlaskie – 94 ha,
pomorskie – 143 ha, śląskie – 122 ha, świętokrzyskie – 30 956 ha, warmińsko-
mazurskie – 799 ha, wielkopolskie – 6 130 ha, zachodniopomorskie – 630 ha.
Wojewodowie nie przekazywali przy tym danych na temat liczby poszkodowanych
gospodarstw. Niemniej z danych przysłanych na potrzeby Centrum Zarządzania
Kryzysowego MRiRW wynika, że według stanu na dzień 28 października 2026 r.
poszkodowanych z tytułu przymrozków było ok. 64 tys. gospodarstw, przy czym
należy podkreślić, że w tej grupie znajdują się gospodarstwa prowadzące różne
uprawy, a nie tylko sadownicze.
Obecnie nie jest jeszcze opracowany harmonogram uruchomienia naboru wniosków i
wypłaty wsparcia dla producentów owoców poszkodowanych w wyniku wiosennych
przymrozków w 2026 r. Jak wskazano powyżej Polska przekazała Komisji
Europejskiej dane dotyczące skali strat poniesionych przez producentów rolnych w
wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych.
Obecnie w Komisji Europejskiej trwa analiza tych danych. Procedura przyznania
państwom członkowskim UE nadzwyczajnego wsparcia polega na przyjęciu przez
-- 2 of 5 --
3 | S t r o n a
Komisję Europejską odpowiedniego rozporządzenia określającego m.in. wysokość
przyznanych środków finansowych. Dopiero po wydaniu rozporządzenia możliwe
będzie przygotowanie i wdrożenie krajowych przepisów określających warunki
udzielania pomocy, kryteria dostępu do wsparcia oraz harmonogram naboru
wniosków i wypłaty środków.
W latach 2024-2025 Polska korzystała z nadzwyczajnego wsparcia finansowego UE
dla producentów owoców poszkodowanych przez przymrozki wiosenne. W ramach
oceny skuteczności tego wsparcia zastosowano dwa kryteria: utrzymanie żywotności
ekonomicznej gospodarstw, rozumiane jako kontynuowanie działalności rolniczej i
złożenie wniosku o płatności bezpośrednie w roku następującym po wystąpieniu
szkód, oraz utrzymanie skali produkcji sadowniczej, oceniane na podstawie zmian
powierzchni plantacji owoców w gospodarstwach objętych pomocą.
Wyniki analiz przeprowadzonych na podstawie danych Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa wykazały wysoką skuteczność zastosowanych instrumentów
wsparcia. Żywotność ekonomiczną utraciło jedynie ok. 6% gospodarstw objętych
pomocą w 2024 r. oraz ok. 2% gospodarstw objętych pomocą w 2025 r.
Jednocześnie spadek powierzchni upraw wyniósł odpowiednio ok. 6% i ok. 1%, co
oznacza, że większość producentów utrzymała swoje gospodarstwa i wielkość
produkcji pomimo poniesionych strat. Ograniczona skala tych zmian potwierdza, że
udzielona pomoc przyczyniła się do utrzymania działalności produkcyjnej i zdolności
ekonomicznej gospodarstw dotkniętych skutkami niekorzystnych zjawisk
klimatycznych.
W przypadku uruchomienia analogicznego wsparcia w 2026 r. można oczekiwać
przeprowadzenia podobnej oceny jego skuteczności.
Z uwagi na ww. podejmowane działania z uruchomionej na podstawie przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pomocy dla producentów rolnych, w
których gospodarstwach powstały straty w uprawach spowodowane wystąpieniem
w 2026 r. przymrozków wiosennych, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu zostały
wyłączone uprawy drzew i krzewów owocowych.
-- 3 of 5 --
4 | S t r o n a
Powyższe rozwiązanie pozwoli uniknąć podwójnego finansowania tych samych strat
ze środków publicznych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że jednym z dostępnych od wielu lat w ramach
wspólnej organizacji rynków produktów rolnych rozwiązań systemowych na rynku
owoców i warzyw służących poprawie konkurencyjności i rentowności producentów
jest zrzeszanie się rolników w organizacjach producentów. Główną rolą organizacji
producentów jest wzmocnienie pozycji rynkowej i stabilizacja dochodów
producentów będących ich członkami poprzez planowanie i dostosowywanie
produkcji do popytu, koncentrację podaży i poprawę wprowadzania produktów do
obrotu, a także optymalizację kosztów produkcji czy oferowanie pomocy technicznej.
Organizacje producentów odpowiednio koncentrując podaż, stają się partnerami
mającymi realny wpływ na ceny surowca w relacjach m.in. z reprezentującymi duży
popyt zakładami przetwórczymi czy sieciami sklepów detalicznych. Co do zasady,
organizacje producentów są zobowiązane do zagospodarowania całości produkcji
dostarczonej przez swoich członków. Organizacje producentów owoców i warzyw
mają również możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania kryzysowego
oraz zapobiegania kryzysom, obejmujących m. in. wycofanie produkcji z rynku,
korzystając jednocześnie ze wsparcia finansowego na ich realizację.
Ponadto w celu zmniejszania ryzyka wynikającego z wystąpienia niekorzystnych
zjawisk klimatycznych organizacje producentów w ramach programów operacyjnych
mogą realizować działania służące ochronie upraw sadowniczych i upraw warzyw
przed negatywnymi skutkami niekorzystnych zjawisk klimatycznych takich jak np.
grad, przymrozki czy silny wiatr. W ramach tych działań organizacje mogą finansować
np. zakup siatek przeciwgradowych czy nagrzewnic przeciwprzymrozkowych.
Producenci owoców i warzyw zrzeszeni w organizacjach producentów posiadają
zatem narzędzia pozwalające na ograniczenie niekorzystnego wpływu sytuacji
kryzysowych na ich sytuację ekonomiczną.
W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
przewidziano tzw. interwencje sektorowe zawierające szerokie spektrum działań
dedykowanych organizacjom producentów do realizacji w ich programach
operacyjnych. Pomoc jest przyznawana tym podmiotom na realizację programów
operacyjnych, a koszty wsparcia są pokrywane ze środków UE. Pomoc finansowa
-- 4 of 5 --
5 | S t r o n a
wynosi 4,1% wartości produkcji sprzedanej przez daną organizację producentów
(4,6% jeśli realizują działania kryzysowe). Wsparcie jest ograniczone do 50%
założonego przez organizacje funduszu operacyjnego.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --