Interpelacja w sprawie sposobu przeprowadzenia przetargów na grunty rolne na przykładzie gm. Krzyżanowice
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11168 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 18 listopada 2026 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.22.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 20529 Pana Michała Wosia, Posła
na Sejm RP, „w sprawie sposobu przeprowadzenia przetargów na grunty rolne
na przykładzie gm. Krzyżanowice”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 tej ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie
zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest KOWR. W celu zatem udzielenia
odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpiło
do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 6 --
Ad 1, 2, 4 i 6) Jak poinformował KOWR, wydzierżawienie gruntów ZWRSP,
położonych na terenie Gminy Krzyżanowice to kolejny etap realizowanego programu
powtórnej restrukturyzacji gruntów, które powróciły z dwóch umów dzierżawy,
które nie zostały przedłużone w związku z brakiem zgody byłego dzierżawcy, tj.
Przedsiębiorstwa Rolno-Przemysłowego AGROMAX sp. z o.o. w Raciborzu,
na wyłączenie z przedmiotu dzierżawy tzw. „30% użytków rolnych”.
Na posiedzeniu Rady Społecznej działającej przy Oddziale Terenowym KOWR
w Częstochowie w dniu 5 listopada 2024 r. zostały przedstawione i omówione
kwestie zagospodarowania wszystkich nieruchomości przejętych od ww. spółki
(grunty o powierzchni ponad 2 400 ha, położone na terenie czterech gmin Powiatu
raciborskiego, tj. Gminy: Krzanowice, Krzyżanowice, Racibórz i Rudnik, z których
ponad 1 800 ha przewidziano do zagospodarowania na rzecz rolników
indywidualnych). Uzgodniono, że dla wszystkich przejętych gruntów przewidzianych
do rozdysponowania na rzecz rolników indywidualnych zastosowany zostanie art. 29
ust. 3bd ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa, na podstawie którego KOWR może zastrzec, że ta sama
osoba nie może brać udziału w więcej niż jednym przetargu ograniczonym
w przypadku, gdy w jednym z przetargów, osoba ta została wyłoniona jako kandydat
na dzierżawcę. Zostały omówione warunki przystąpienia przez rolników do
przetargów ograniczonych, przedstawione wady i zalety zarówno przetargów
ofertowych, jak i licytacyjnych. Rada Społeczna podjęła dyskusję na temat rodzaju
planowanych przetargów, a następnie przegłosowała postulat przeprowadzenia
przetargów ograniczonych licytacyjnych na ponowne wydzierżawienie
nieruchomości na rzecz rolników indywidualnych.
Oddział Terenowy KOWR w Częstochowie uzgodnił również z Radą Społeczną,
działającą przy tym Oddziale, wprowadzenie dodatkowego kryterium tj. „Kryterium
zameldowania na pobyt stały na terenie województwa śląskiego - liczba punktów 10”.
Na podstawie tego kryterium osoba, która w dniu publikacji ogłoszenia o przetargach
nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy jest zameldowana na terenie ww.
województwa przez okres co najmniej 10 lat otrzymuje maksymalną liczbę punktów
- 10. Osoba, która w dniu publikacji ogłoszenia o przetargach nieruchomości
przeznaczonych do dzierżawy, jest zameldowana przez okres krótszy niż jeden rok
-- 2 of 6 --
- otrzymuje 0 punktów. Pozostali uczestnicy otrzymują liczbę punktów
proporcjonalną do liczby pełnych lat zameldowania na terenie Województwa
Śląskiego. Na posiedzeniu Rady Społecznej w dniu 4 lutego 2025 r. przedstawiono
i omówiono kwestię wprowadzenia ww. kryterium w procedurach przetargów
ofertowych w Województwie Śląskim, a Rada Społeczna jednogłośnie opowiedziała
się za jego wprowadzeniem.
Jednocześnie, w związku z tym, na wniosek Rady Społecznej poddano pod
głosowanie kwestię zorganizowania przetargów ograniczonych ofertowych na
terenie Gminy Rudnik, tj. jedynej gminy, która graniczy z Województwem Opolskim.
Rada Społeczna jednogłośnie opowiedziała się za przeprowadzeniem przetargów
ograniczonych ofertowych na terenie Gminy Rudnik, na obszarze której znajdowało
się ponad tysiąc hektarów gruntów, czyli ponad 55% gruntów przewidzianych do
zagospodarowania na rzecz rolników indywidualnych. Stanowisko Rady Społecznej
co do przeprowadzenia przetargów ograniczonych licytacyjnych na rozdysponowanie
gruntów położonych w Gminach: Krzanowice, Krzyżanowice i Racibórz, pozostało
bez zmian. Zgodnie z sugestią Rady Społecznej w połowie 2025 r. przeprowadzono
pięćdziesiąt przetargów ofertowych na rozdysponowanie nieruchomości o łącznej
powierzchni około 1 000 ha, położonych na terenie Gminy Rudnik.
W związku z zastosowanym wyżej zastrzeżeniem z art. 29 ust. 3bd ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa dla rozdysponowania całości , tj. 1 800 ha gruntów, ogłoszenie kolejnych
przetargów na rozdysponowanie pozostałych 800 ha, położonych w ww. trzech
gminach, uzależnione było od braku wniesienia pisemnych zastrzeżeń na czynności
przetargowe do dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w Częstochowie,
a następnie ewentualnie do Dyrektora Generalnego KOWR, lub wydania przez nich
rozstrzygnięć w tym zakresie. Wszystkie procedury zakończyły się w połowie 2026 r.
W lipcu 2026 r. opublikowano wykazy nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy
na rozdysponowanie gruntów z terenu pozostałych trzech gmin, a we wrześniu tego
roku przeprowadzono 19 przetargów ograniczonych licytacyjnych na dzierżawę
gruntów położonych na terenie Gminy Krzyżanowice. W przewidzianym ustawowo
terminie do Oddziału Terenowego KOWR w Częstochowie nie wpłynęły żadne
-- 3 of 6 --
zastrzeżenia dotyczące przebiegu przeprowadzonych przetargów, w związku z czym
nie przeprowadzano dodatkowej analizy przebiegu procedury przetargowej.
Na posiedzeniu Rady Społecznej działającej przy Oddziale Terenowym KOWR w
Częstochowie w dniu 14 października 2026 r. ponownie omówiono kwestię
przetargów na dzierżawę gruntów z powiatu raciborskiego, a Rada Społeczna
podtrzymała swoją opinię, dotyczącą przeprowadzenia przetargów w trybie
licytacyjnym, co do pozostałych gruntów przejętych po Przedsiębiorstwie Rolno-
Przemysłowym AGROMAX sp. z o.o. w Raciborzu. W dniu 4 listopada 2026 r. zostały
sporządzone ogłoszenia o przetargach ograniczonych licytacyjnych na
rozdysponowanie pozostałych gruntów, położonych na obszarze dwóch gmin,
tj. Gminy Racibórz i Krzanowice, które odbędą się w dniu 16 grudnia 2026 r.
Ad 3, 5 i 7) Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wydzierżawienie
nieruchomości rolnych wchodzących w skład ZWRSP, co do zasady następuje w
drodze przetargu ofert pisemnych lub publicznego przetargu ustnego. Stosownie
do postanowień art. 24 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, KOWR gospodaruje ZWRSP
w pierwszej kolejności w drodze wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości
rolnych na rzecz rolników indywidualnych w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia
2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 941, z poźn. zm.),
poprzez organizowanie przetargów ograniczonych na dzierżawę albo sprzedaż
nieruchomości.
Należy wskazać, że przetargi ograniczone do rolników indywidualnych, tj. przetargi
licytacyjne i przetargi ofert pisemnych, są równorzędnymi formami rozdysponowania
gruntów ZWRSP, a co za tym idzie to KOWR decyduje o wyborze trybu przetargu.
Przy wyborze tym KOWR bierze jednak pod uwagę wszelkie okoliczności
konkretnego przypadku, w tym konsultuje proponowany tryb z zainteresowaną
stroną społeczną oraz izbami rolniczymi. Jeszcze raz należy podkreślić, że głównym
kierunkiem rozdysponowania w trybie przetargowym przez KOWR gruntów rolnych
ZWRSP jest ich wydzierżawienie na rzecz rolników indywidualnych. Nie budzi zatem
wątpliwości, iż rolnicy indywidualni są obecnie na preferowanej pozycji w procesie
rozdysponowania przez KOWR gruntów rolnych ZWRSP. Zasady obowiązujące
w tym zakresie zostały określone przez przepisy powszechnie obowiązującego
-- 4 of 6 --
prawa, a co za tym idzie ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani KOWR nie
posiadają uprawnień do ich modyfikowania.
Podkreślić również należy, że w przetargu ograniczonym mogą uczestniczyć
wyłącznie rolnicy indywidualni zamierzający powiększyć swoje gospodarstwo
rodzinne. Definicja rolnika indywidualnego zawarta jest w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia
11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, zgodnie z którą za rolnika
indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem
wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych,
których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą
kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkującą w gminie, na obszarze
której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład
gospodarstwa rolnego i prowadząca przez ten okres osobiście to gospodarstwo.
KOWR weryfikuje zatem dokumenty złożone przez osoby ubiegające się o
zakwalifikowanie do przetargów na dzierżawę nieruchomości ZWRSP w zakresie
wynikającym z przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz warunków danego postępowania
przetargowego. Analizowane są dokumenty i oświadczenia składane przez
uczestników, potwierdzające spełnianie warunków udziału w przetargu, w tym
prowadzenie gospodarstwa rodzinnego.
Jednocześnie należy wskazać, że weryfikacja osób ubiegających się o dzierżawę
prowadzona jest w granicach kompetencji przyznanych KOWR przez przepisy prawa
i opiera się na ocenie przedkładanych dokumentów, oświadczeń oraz danych
dostępnych w rejestrach publicznych.
Istotnym mechanizmem ograniczającym możliwość wykorzystywania nieruchomości
ZWRSP niezgodnie z ich przeznaczeniem jest nadzór nad wykonywaniem umów
dzierżawy. Umowy te nakładają na dzierżawcę obowiązek prowadzenia działalności
rolniczej i prawidłowego użytkowania nieruchomości, a w przypadku stwierdzenia
naruszeń, KOWR może zastosować środki przewidziane w umowie i przepisach
prawa, włącznie z rozwiązaniem umowy dzierżawy. W konsekwencji
przeciwdziałanie próbom obchodzenia obowiązujących regulacji odbywa się przede
wszystkim poprzez weryfikację spełniania warunków udziału w przetargach oraz
kontrolę prawidłowej realizacji umów dzierżawy.
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --