Borys Budka
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.521.2023
IK: 904993
Warszawa, 29 grudnia 2023 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT205, Pana Jakuba Rutnickiego, Posła
na Sejm RP z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie planowanych zwolnień grupowych
w EuRoPol GAZ S.A., ze szczególnym uwzględnieniem tłoczni zlokalizowanej na terenie
miasta i gminy Szamotuły.
Na wstępie uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister
Aktywów Państwowych, obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem
państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych i osobistych przysługujących
Skarbowi Państwa, jak również ochrony jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy
przepisów odrębnych przypisane są innym działom.
Minister Aktywów Państwowych reprezentuje Skarb Państwa w wyżej określonym
zakresie. Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji należących do Skarbu
Państwa w spółce ORLEN S.A. (dalej: ORLEN, Spółka) realizuje uprawnienia wynikające
z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa, w szczególności
w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie
Spółki. Stosownie do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy
do kompetencji Zarządu, a zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza
nie mogą wydawać Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Jak wynika z powyższego Minister Aktywów Państwowych, działając jako akcjonariusz
Skarbu Państwa nie ma uprawnień do ingerowania w prowadzenie spraw Spółki, także
w zakresie polityki kadrowej prowadzonej przez spółkę należącą do Grupy Kapitałowej
ORLEN, tj. EuRoPol GAZ S.A. (dalej: EuRoPol GAZ).
Mając na uwadze powyższe uprzejmie informuję, że odpowiedź na interpelację została
opracowana w oparciu o informacje przekazane przez Spółkę.
Jak poinformował ORLEN, restrukturyzacja zatrudnienia w EuRoPol GAZ jest skutkiem
zmian wynikających z nowelizacji prawa energetycznego, decyzji administracyjnych oraz
zmian kierunków dostaw gazu do Polski w związku z sankcjami nałożonymi na dostawców
nośników energii z Rosji, a także sankcjami rosyjskimi nałożonymi na spółkę EuRoPol GAZ.
Powyższe spowodowało, że świadczenie usług przesyłowych na polskim odcinku gazociągu
tranzytowego Jamał-Europa Zachodnia (dalej: SGT – System Gazociągów Tranzytowych),
w tym wykorzystania tłoczni zgodnie z zaprojektowanym przeznaczeniem nie jest obecnie
możliwe. Nie ma też przesłanek, aby przypuszczać, że sytuacja w najbliższym czasie ulegnie
zmianie.

-- 1 of 4 --

Spółka podkreśla, że na podstawie przepisów prawa wynikających z rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie
warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego oraz Prawa energetycznego
ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385) oraz w związku z art. 4 ust.
2 ustawy z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022
poz. 601), a także ze względu na fakt, że OGP Gaz-System z siedzibą w Warszawie został z
urzędu wyznaczony operatorem systemu przesyłowego polskiego odcinka gazociągu
tranzytowego Jamał - Europa Zachodnia (decyzja Prezesa URE z dnia 17 listopada 2010 r.,
znak DPE-4720-4(8)/2010/6154/BT), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją
nr DRG.DRG.1.4720.1.2022.TA z dnia 29 sierpnia 2022 r. (dalej: Decyzja PURE) wprowadził
umowę o powierzeniu obowiązków operatora systemu przesyłowego na polskim odcinku
Systemu Gazociągów Tranzytowych Jamał – Europa (dalej: Umowa). Umowa została
wprowadzona do stosowania w/w decyzją PURE z dniem 1 stycznia 2023 r. i określa
warunki świadczenia usług na SGT oraz wykaz majątku EuRoPol GAZ przekazanego do
wyłącznego korzystania, niezbędnego do pełnienia obowiązków operatora, w tym
działalności gospodarczej w zakresie przesyłania paliw gazowych zgodnie art. 9h ust. 3aa
ustawy - Prawo energetyczne. W wykazie majątku SGT niezbędnego do pełnienia
obowiązków operatora znalazła się tylko część liniowa gazociągu tranzytowego, stacja SSRP
Włocławek (wejście do polskiego systemu przesyłowego) oraz by-pass ZPT Kondratki,
natomiast na liście nie znalazła się żadna z tłoczni gazu wchodzących w skład systemu SGT,
w tym Tłocznia Gazu Szamotuły. Pomimo, że zgodnie z pierwotnie przygotowanym
projektem umowy tłocznie gazu, system łączności i SCADA w całości miały zostać
powierzone do wyłącznego korzystania przez Operatora SGT, to w ostatecznej wersji
Umowy Prezes URE przychylił się do wniosku OGP Gaz-System, że system SGT nie jest
wykorzystywany ani do importu gazu do Polski z kierunku wschodniego ani tranzytu na
kierunku wschód-zachód, co było uzasadniane praktykami strony rosyjskiej oraz
zapewnieniem OGP Gaz-System, że brak wykorzystania SGT na powyższe cele ma
charakter trwały. W ślad za tym z listy punktów wejścia do systemu SGT został usunięty
punkt wejścia Kondratki. Punkt ten nie został również uwzględniony w wykazie punktów w
zatwierdzonej przez PURE Taryfie SGT na 2023 i 2024 rok. Takie działania spowodowały,
że nie ma możliwości oferowania przepustowości na aukcjach dla punktu wejścia Kondratki
i realizowania usług przesyłowych na SGT z kierunku wschodniego - Operatora SGT - OGP
Gaz-System nie oferuje takiej usługi. ORLEN wskazuje, że aktualnie realizowane przez
Operatora SGT - OGP Gaz-System są usługi przesyłowe w rewersie z Niemiec, do których,
ze względów technologicznych, nie są wykorzystywane tłocznie (inny kierunek przesyłu niż
ten, do którego zostały zaprojektowane tłocznie na SGT i zbyt małe wolumeny
przesyłanego gazu).
Ponadto Spółka informuje, że postanowienia Umowy zobowiązują Operatora SGT - OGP
Gaz-System do fizycznego odseparowania majątku EuRoPol GAZ powierzonego
do wyłącznego korzystania od majątku tej spółki niepodlegającemu powierzeniu, w tym
tłoczni gazu. W istocie Decyzja PURE wprowadza administracyjny podział majątku
stanowiącego jeden system przesyłowy zaprojektowany i wybudowany dla realizacji
tranzytu gaz przez terytorium RP czyniąc go częściowo bezużytecznym (dot. tłoczni gazu).
Na obecną chwilę odseparowanie jest tymczasowe, ale Operator SGT-OGP Gaz-System
rozpoczął przygotowanie do fizycznego, zupełnego odseparowania tłoczni od części
liniowej gazociągu. Zgodnie z deklaracjami Operatora SGT- OGP Gaz-System zupełne, stałe
odseparowanie ma zostać zakończone w 2024 r.
Jak podkreśla ORLEN, po zakończeniu realizacji kontraktów historycznych z Gazprom
Export LLC (maj 2020 r.) i PGNiG S.A. (grudzień 2022 r.) EuRoPol GAZ w świetle obecnie
obowiązującego prawa nie ma możliwości samodzielnego świadczenia usług przesyłowych
z wykorzystaniem tłoczni gazu, gdyż na mocy zmian wprowadzonych do ustawy Prawo
energetyczne, na mocy nowelizacji z dnia 24 lutego 2022 r. utraciła z dniem 1 stycznia 2023
r. status przedsiębiorstwa energetycznego oraz koncesję na przesyłanie gazu. Tranzyt gazu
oraz dostawy gazu do Polski z wykorzystaniem SGT nie są realizowane od 11 maja 2022
roku. Ponadto wynagrodzenie EuRoPol GAZ za korzystanie przez Operatora SGT-OGP Gaz-
System z powierzonego majątku wyliczane zgodnie przepisami wspomnianej wyżej

-- 2 of 4 --

nowelizacji ustawy Prawo energetyczne i Decyzją PURE, nie przynosi wystarczających
dochodów, a dodatkowo spółka zobowiązana jest do pokrywania kosztów ponoszonych
przez Operatora SGT nie pokrytych przychodami taryfowymi.
Mając na uwadze powyższe, jak również wysokie koszty utrzymania niewykorzystywanych
od maja 2022 r. tłoczni, ORLEN poinformował, że w najbliższym czasie nie widzi możliwości
zmiany sytuacji w tym obszarze swojej działalności. Jak wynika z informacji przekazanej
przez ORLEN, spółka EuRoPol GAZ pojęła decyzję o zmianie dotychczasowego sposobu
eksploatacji tłoczni. Zmiany sposobu eksploatacji dotyczą ograniczenia zakresu
i częstotliwości wykonywanych obsług serwisowych, pozostawiając w normalnej pracy
(eksploatacji) jedynie systemy odpowiadające za bezpieczeństwo obiektu. W przypadku
pozostałych systemów, urządzeń i instalacji przyjęto założenie, że zakres czynności
obsługowych ma zapewnić utrzymanie stanu technicznego urządzeń i instalacji. Jednym
z efektów przyjętych zmian jest konieczność ograniczenia zatrudnienia na tłoczniach.
Wyliczono przy wsparciu generalnego projektanta systemu – spółki PGNiG Gazoprojekt
S.A., że dla zrealizowania czynności obsługowych w ograniczonym zakresie wystarczająca
jest 11 osobowa obsługa tłoczni, natomiast obsługa zmianowa nie jest konieczna. Na tej
podstawie ustalono założenia do restrukturyzacji zatrudnienia. Restrukturyzacja
zatrudnienia rozpoczęła się w listopadzie 2023 r. i ma potrwać do marca 2024 r. Umowy
o pracę, w ramach zwolnień grupowych, rozwiązane zostały w większości przypadków
w trybie porozumienia stron, na warunkach, które wcześniej zostały wynegocjowane
i zaakceptowane przez Zakładowe Organizacje Związkowe.
Jak wynika z informacji z ORLENU w ramach tych zmian w Tłoczni Gazu Szamotuły
rozwiązano umowę o pracę z 12 pracownikami, z czego jeden z nich przeszedł na emeryturę.
Część pracowników zatrudnionych z likwidowanych stanowisk została zatrudniona
na innych stanowiskach natomiast z częścią zostały rozwiązane umowy zatrudnienia, w
większości przypadków za porozumieniem stron.
ORLEN podkreśla, że procedura zwolnień grupowych jest przeprowadzana zgodnie
z przepisami obowiązującego prawa, a pracownicy, z którymi pracodawca rozwiązuje
stosunek pracy, są objęci wieloaspektową pomocą pracodawcy w zakresie poszukiwania
nowego zatrudnienia. W szczególności, pracodawca wywiązał się z obowiązków
wskazanych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez:
1) wypłatę każdemu pracownikowi świadczenia w wysokości 8.000,00 zł netto na cele
szkolenia i przysposobienia zawodowego;
2) wypłatę każdemu pracownikowi dodatkowej rekompensaty w wysokości
siedmiokrotności wynagrodzenia zasadniczego brutto;
3) przeprowadzenie szkolenia z zakresu poradnictwa zawodowego dla zwalnianych
pracowników, które odbyło w dniu 28 grudnia 2023 r.
Spółka zwraca uwagę na fakt, że w dniu 15 listopada 2023 r. pracodawca zawarł
z organizacjami związkowymi porozumienie w trybie art. 3 ustawy z dnia 13 marca 2003 r.
o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
niedotyczących pracowników. Na mocy przedmiotowego porozumienia, organizacje
związkowe zaakceptowały opisane powyżej formy pomocy, uznając je za wystarczające do
spełnienia celów pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego.
Ponadto już we wrześniu 2023 r. podpisane zostało Porozumienie z ORLEN dotyczące
wdrożenia Programu „NOWA PRACA”, którego celem jest wsparcie pracowników EuRoPol
GAZ w procesie poszukiwania zatrudnienia w spółkach należących do Grupy Kapitałowej
ORLEN. Również we wrześniu 2023 r. na podstawie Listu intencyjnego, rozpoczęta została
współpraca z OGP Gaz-System w zakresie wsparcia pracowników EuRoPol GAZ
w procesie rekrutacji w spółce Gaz-System.
ORLEN zapewnia, że restrukturyzacja Spółki i związana z tym redukcja zatrudnienia, jest
wynikiem okoliczności niezwiązanych i niezależnych od Spółki.

-- 3 of 4 --

Z poważaniem
Borys Budka
minister
dokument podpisany elektronicznie
904993.3203233.2551410
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --