Interpelacja w sprawie rozwoju polskiej floty handlowej, warunków funkcjonowania polskich armatorów oraz roli Polskich Linii Oceanicznych SA w polityce morskiej państwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20491
do ministra infrastruktury
w sprawie rozwoju polskiej floty handlowej, warunków funkcjonowania polskich armatorów oraz roli Polskich Linii Oceanicznych SA w polityce morskiej państwa
Zgłaszający: Kazimierz Smoliński
Data wpływu: 19-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Polska posiada znaczący potencjał portowy, stocznie, zaplecze logistyczne oraz kadry związane z gospodarką morską. Rozwój infrastruktury portowej nie zastępuje jednak potrzeby posiadania silnych krajowych armatorów i floty handlowej zdolnej do konkurowania na międzynarodowym rynku przewozów morskich.
Polskie Linie Oceaniczne SA pozostają jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsiębiorstw polskiej żeglugi. Z informacji opublikowanych przez spółkę wynika, że eksploatuje ona obecnie dwa statki ro-ro – „Francesco Nullo” i „Pol Stella” – oraz sprawuje zarząd techniczny i eksploatacyjny statku „Port Gdynia”. Strategia Grupy Kapitałowej PLO na lata 2025–2030 przewiduje rozwój żeglugi ro-ro i żeglugi wielozadaniowej, w tym jednostek o podwójnym zastosowaniu – cywilnym i wojskowym.
W debacie o przyszłości gospodarki morskiej należy uwzględniać zarówno konkurencyjność ekonomiczną armatorów, jak i bezpieczeństwo państwa. W sytuacjach kryzysowych zdolności przewozowe, dostęp do statków, wyszkolone kadry oraz możliwość współpracy z portami i stoczniami mogą mieć znaczenie dla ciągłości łańcuchów dostaw i realizacji zadań państwa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada aktualny, kompleksowy program rozwoju polskiej floty handlowej? Jeżeli tak, proszę o wskazanie jego celów, harmonogramu, źródeł finansowania oraz mierników realizacji. Jeżeli nie, proszę wskazać, czy ministerstwo planuje opracowanie takiego programu i w jakim terminie.
Jakie konkretne działania podjęto w latach 2024–2026 w celu poprawy konkurencyjności polskich armatorów? Proszę o przedstawienie wykazu działań legislacyjnych, organizacyjnych i finansowych, z podaniem ich statusu, przewidywanych skutków oraz podmiotów odpowiedzialnych za realizację.
Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu zwiększenia udziału polskich armatorów w międzynarodowych przewozach morskich oraz poprawy warunków funkcjonowania statków związanych z polskim kapitałem? Proszę uwzględnić kwestie bandery, kosztów zatrudnienia i utrzymania załóg, obciążeń podatkowych, dostępności finansowania oraz warunków konkurencji z armatorami zagranicznymi.
Jaką rolę ministerstwo przypisuje Polskim Liniom Oceanicznym SA w realizacji polityki morskiej państwa? Czy spółka jest uwzględniana w planach rozwoju krajowych zdolności przewozowych, logistyki morskiej i bezpieczeństwa łańcuchów dostaw? Jeżeli tak, proszę wskazać konkretne cele i działania, za które odpowiada Ministerstwo Infrastruktury.
Czy ministerstwo prowadzi prace dotyczące rozwoju floty o podwójnym zastosowaniu – cywilnym i wojskowym (dual-use)? Proszę wskazać, jakie potrzeby państwa zostały zidentyfikowane w tym zakresie, jakie typy jednostek są brane pod uwagę oraz czy istnieją analizy dotyczące udziału PLO SA w takim przedsięwzięciu. Proszę również wskazać, czy prowadzone są rozmowy z właściwymi organami odpowiedzialnymi za obronność państwa.
Czy ministerstwo analizowało możliwość powiązania rozwoju polskiej floty handlowej z potencjałem krajowych stoczni, portów morskich i uczelni kształcących kadry morskie? Jeżeli tak, proszę przedstawić najważniejsze wnioski oraz wskazać, czy przygotowywane są konkretne przedsięwzięcia obejmujące budowę lub modernizację jednostek, szkolenie załóg i rozwój krajowego zaplecza technicznego.
Jakie instrumenty finansowe i organizacyjne mogą być wykorzystywane do rozwoju polskiej floty handlowej? Proszę wskazać, czy rozważane są gwarancje, kredyty, instrumenty wsparcia inwestycji, partnerstwa publiczno-prywatne lub inne rozwiązania, które mogłyby umożliwić polskim armatorom pozyskiwanie nowoczesnych statków. Proszę także określić, czy i w jakim zakresie instrumenty te mogą być dostępne dla PLO SA.
Jak wygląda współpraca Ministerstwa Infrastruktury z Ministerstwem Aktywów Państwowych, Agencją Rozwoju Przemysłu oraz innymi właściwymi instytucjami w sprawach rozwoju floty handlowej i przyszłości PLO SA? Czy istnieje międzyresortowy plan działań z określonym podziałem kompetencji, harmonogramem i źródłami finansowania? Jeżeli tak, proszę przedstawić jego główne założenia.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na każde z pytań odrębnie oraz o wskazanie konkretnych działań, terminów i mierników, które pozwolą ocenić, czy polityka państwa rzeczywiście prowadzi do rozwoju polskiej floty handlowej.
Kazimierz Smoliński
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12861 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-7-1.054.8.2026
Warszawa, 19 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20491 złożoną przez Posła na Sejm RP Pana Kazimierza
Smolińskiego, uprzejmie informuję, co następuje.
W latach 2024-2026 podjęto szereg działań legislacyjnych na rzecz poprawy
konkurencyjności polskich armatorów. Działania te obejmują:
A) Przyjęcie ustawy z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1083), która weszła
w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Ustawa ta zapewniła wszystkim polskim
marynarzom ubezpieczenie społeczne na preferencyjnych warunkach, przewidując
możliwość opłacania składki od minimalnego (a nie pełnego) wynagrodzenia,
tym samym obniżając koszty pracy na statkach.
B) Przyjęcie ustawy z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia
przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod
polską banderą (Dz. U. z 2026 r. poz. 1079), która weszła w życie z dniem 10 września
2026 r. Ustawa obniżyła obciążenia fiskalne branży żeglugowej dzięki przywróceniu
funkcjonowania podatku tonażowego i dostosowaniu jego regulacji do współczesnych
modeli biznesowych oraz potrzeb armatorów i dzięki poszerzeniu zwolnienia
dochodów marynarzy z pracy na statkach z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Stosowanie korzystnych dla marynarzy i dla armatorów przepisów podatkowych
będzie możliwe już od 1 stycznia 2027 r. dzięki uzyskaniu pozytywnych decyzji Komisji
Europejskiej dotyczących pomocy publicznej. Decyzja w sprawie ponownego
wprowadzenia polskiego podatku tonażowego została wydana w dn. 8 lipca 2026 r.
(C(2026) 4670 final) i opublikowana w dn. 30 lipca 2026 r., a decyzja dotycząca
przedłużenia i zmiany polskiego programu na rzecz marynarzy została wydana w dn.
4 września 2026 r. (C(2026) 6320 final) i opublikowana w dn. 28 września 2026 r.
Ustawa implementowała ponadto poprawki do Konwencji o pracy na morzu przyjęte
w 2022 r., zapewniając zgodność polskiej certyfikacji statków z wymaganiami
międzynarodowymi, oraz wyeliminowała problemy, które armatorzy mieli z zakupem
produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych.
C) Ponadto Minister Infrastruktury w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 13 października 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rejestru
okrętowego i postępowania rejestrowego dokonał korekty w treści zmienianego
rozporządzenia, tym samym ułatwiając procedurę wpisu statku do rejestru
okrętowego.
D) W dniu 10 listopada 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie
niektórych ustaw w celu ułatwienia rejestracji statków pod polską banderą (UDER84).
Głównymi proponowanymi rozwiązaniami są: utworzenie elektronicznego rejestru
-- 1 of 5 --
2
okrętowego, uproszczenie procedur rejestrowych i usprawnienie funkcjonowania
administracji morskiej. W myśl proponowanych przepisów, w przeciwieństwie do
dotychczasowej procedury rejestracji statków nowa procedura rejestrowa będzie
możliwa do dokonania drogą elektroniczną, również z użyciem dokumentacji w języku
angielskim, z obsługą sprawnie zapewnianą przez urzędy morskie przejmujące zadania
izb morskich. Dodatkowo, przyspieszone zostanie dokonywanie przerejestrowania
dzięki wprowadzeniu instytucji wpisu warunkowego na podstawie promesy
wykreślenia. Ciężar finansowy opłaty rejestrowej zostanie zaś rozłożony na wiele lat
zamiast jednorazowego wydatku, co jest korzystne zarówno z perspektywy płynności
przedsiębiorców, jak i budżetu państwa. Ponadto, finansowanie działalności
żeglugowej zostanie ułatwione dzięki dostosowaniu instytucji hipoteki morskiej do
międzynarodowych standardów. Działalność administracji morskiej zostanie
usprawniona m.in. dzięki konsolidacji funkcji inspekcji państwa bandery w jednym
urzędzie morskim oraz dzięki doprecyzowaniu przepisów ustawowych tak, aby ich
interpretacja była jednoznaczna. Przewiduje się także stopniowe wprowadzanie
zakazu obsługi infrastruktury offshore z użyciem statków nieunijnych, co ma na celu
zapewnienie większego udziału local content z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia czasu na dostosowanie do nowych uwarunkowań prawnych.
Proponowane zmniejszenia obciążeń administracyjnych obejmują:
1) zapewnienie przedsiębiorcom większej elastyczności czasowej dzięki
zwiększeniu dostępności czasowej organu rejestrowego, co wraz
z określeniem terminów załatwienia sprawy oraz dalszymi zmianami regulacji
procedur rejestrowych skróci czas załatwiania spraw;
2) umożliwienie składania wniosków w formie elektronicznej bez konieczności
stawiennictwa w urzędzie czy korzystania z usług pocztowych, a także
umożliwienie szerokiego stosowania komunikacji elektronicznej;
3) wyeliminowanie konieczności tłumaczenia załączanych dokumentów
z języka angielskiego na polski;
4) uproszczenie procedury rejestrowej dzięki stosowaniu przepisów
o postępowaniu administracyjnym;
5) umożliwienie składania wstępnych wniosków o wpis statku do rejestru, bez
konieczności składania pełnej dokumentacji;
6) umożliwienie dokonywania oceny stanu technicznego statku przez uznane
organizacje, w tym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
7) wprowadzenie systemu opłat rejestrowych opartych na niskich opłatach
rocznych oraz ustawowe określenie górnych granic opłat;
8) eliminację ryzyk prawnych dzięki doprecyzowaniu niejasnych przepisów;
9) likwidację procedury zatwierdzenia nazwy statku.
Skrócenie procedur rejestrowych będzie wynikało m.in. z następujących propozycji:
1) zapewnienia większej dostępności czasowej organu rejestrowego;
2) określenia terminów załatwienia sprawy;
3) uproszczenia procedury rejestrowej dzięki stosowaniu przepisów
o postępowaniu administracyjnym;
4) umożliwienia prowadzenia postępowania w formie elektronicznej;
-- 2 of 5 --
3
5) wyeliminowania konieczności przedstawiania tłumaczenia załączanych
dokumentów w języku angielskim;
6) regulacji natychmiastowej wykonalności decyzji w postępowaniu
rejestrowym, w tym możliwości złożenia wniosku o natychmiastową
wykonalność decyzji oraz możliwości zrzeczenia się doręczenia;
7) umożliwienia składania wniosków wstępnych pozwalających na
zainicjowanie niektórych czynności w postępowaniu rejestrowym przed
złożeniem pełnej dokumentacji;
8) umożliwienia składania wniosków o rezerwację nazwy i określenia
przyszłego numeru rejestrowego statku, wskutek czego ułatwione
i przyspieszone będzie także uzyskanie właściwego pozwolenia radiowego;
9) umożliwienia dokonania wpisu warunkowego na podstawie odpowiedniej
promesy.
E) Ponadto, procedowany jest (na etapie uzgodnień międzyresortowych, konsultacji
publicznych i opiniowania) projekt ustawy o zmianie ustawy o pracy na morzu
i niektórych innych ustaw (UPRO10). Celami projektu są:
1) dostosowanie polskiego prawodawstwa do poprawek do Konwencji o pracy
na morzu, przyjętych w 2025 r., w tym w zakresie ochrony przed przemocą,
prawa zejścia na ląd i wzmocnienia procedur skargowych;
2) dostosowanie regulacji morskiego prawa pracy do standardów
międzynarodowych i poprawy konkurencyjności polskiej przynależności
statków, w tym w szczególności w zakresie umożliwienia zawierania umów
w formie dokumentowej, dostosowania regulacji zawierania umów do
funkcjonujących modeli biznesowych, dostosowania regulacji czasu pracy do
rozwiązań stosowanych w praktyce międzynarodowej, doprecyzowania
szeregu przepisów i relacji doprecyzowania szeregu regulacji morskiego prawa
pracy do Kodeksu pracy;
3) doprecyzowanie podmiotów właściwych do wykonywania zadań
inspekcyjnych na statkach.
Wejście w życie wyżej wskazanych rozwiązań prawnych, zmniejszających obciążenia
fiskalne armatorów i marynarzy i eliminujących bariery prawne dla prowadzenia
działalności żeglugowej, a w przyszłości również wejście w życie dalszych rozwiązań
deregulacyjnych i eliminujących obciążenia administracyjne oraz poprawiających jakość
obsługi administracyjnej branży morskiej i dostępność finansowania zabezpieczonego na
statkach o polskiej przynależności, zdecydowanie zwiększy konkurencyjność polskiego
rejestru statków.
Ponadto, w odniesieniu do działań organizacyjnych uprzejmie informuję, że trzech
armatorów: PŻB S.A., Żegluga Polska S.A. (eksploatująca promy w ramach GK PŻM pod
marką Unity Line) oraz Hass Shipping (eksploatująca promy pod marką EuroAfrica)
dokonały konsolidacji działalności operacyjnej w ramach projektu POLSCA. W maju
2025 r. została zawarta umowa współpracy pomiędzy ww. armatorami, którzy kolejno
przystąpili do spółki BFA S.A. (obecnie POLSCA S.A.). Najbardziej bezpośrednią i znaczącą
korzyścią projektu POLSCA jest optymalizacja rozkładu i wykorzystania floty (redukcja
„efektu kanibalizacji”), co przyczynia się do zwiększenia wykorzystania zasobów i
zmniejszenia zużycia paliwa oraz pozostałych kosztów ruchu. Zoptymalizowana oferta
-- 3 of 5 --
4
przewozowa POLSCA S.A. zwiększa dostępność i jakość usług dla klientów oraz poprawia
pozycję rynkową armatorów.
Natomiast należy wskazać, że Minister Infrastruktury nie wykonuje w imieniu Skarbu
Państwa praw z akcji spółki Polskie Linie Oceaniczne S.A. W związku z tym, pytania
dotyczące Polskich Linii Oceanicznych S.A. pozostają poza właściwością Ministerstwa
Infrastruktury. Jednocześnie, Minister Infrastruktury jest organem założycielskim wobec
Przedsiębiorstwa Państwowego Polska Żegluga Morska, zarządzającego Grupą Kapitałową
PŻM, która jest największym polskim armatorem oferującym pod marką „Polsteam”
międzynarodowe przewozy trampowe (nieregularne) oraz pod marką „Unity Line”
przewozy promowe na Bałtyku i dysponuje flotą 49 statków (46 masowców oraz 3 promy
pasażersko-samochodowe) i sukcesywnie dokonuje wymiany posiadanego tonażu,
na nowe ekologiczne jednostki, co wynika z konieczności dostosowania do obowiązków
wynikających z międzynarodowych regulacji prawnych oraz prowadzenia działalności
na wysoce konkurencyjnym rynku przewozów morskich. Ponadto, Minister Infrastruktury
wykonuje prawa z akcji w spółce Polska Żegluga Bałtycka S.A., prowadzącej pod marką
„Polferries” przewozy promowe w rejonie Morza Bałtyckiego flotą składającą się
z 5 jednostek promowych operujących w rejonie Morza Bałtyckiego.
W odniesieniu do potencjału kadrowego uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Infrastruktury monitoruje potrzeby i kierunki rozwoju sektora gospodarki morskiej,
pozostając w bieżącym kontakcie z przedstawicielami środowiska morskiego, w tym
uczelniami morskimi, administracją morską oraz podmiotami prowadzącymi działalność
w obszarze transportu morskiego i morskiej energetyki wiatrowej. Prowadzone
rozpoznanie potrzeb wskazuje na znaczenie dalszego wzmacniania potencjału kadrowego,
dydaktycznego i badawczego, stanowiącego istotny element rozwoju polskiej gospodarki
morskiej i zaplecza dla funkcjonowania sektora żeglugowego. W odpowiedzi na te
wyzwania realizowane są konkretne przedsięwzięcia. Najważniejszym z nich jest program
wieloletni „Budowa statków dla uczelni morskich w latach 2025-2029”, obejmujący
budowę nowoczesnego statku szkolno-badawczego dla Politechniki Morskiej w Szczecinie
oraz nowego statku szkolnego - żaglowca dla Uniwersytetu Morskiego w Gdyni. Jednostki
te będą służyć kształceniu przyszłych kadr morskich, prowadzeniu badań naukowych oraz
współpracy z sektorem gospodarki morskiej i offshore. Ponadto, realizowany jest program
wieloletni dotyczący budowy Polskiego Ośrodka Szkoleniowego Ratownictwa Morskiego
w Szczecinie, którego zakończenie i uruchomienie planowane są w 2027 r. Ośrodek
zapewni nowoczesną infrastrukturę szkoleniową dla studentów uczelni morskich,
marynarzy oraz specjalistów związanych z bezpieczeństwem morskim i sektorem
offshore, wzmacniając krajowe zaplecze kształcenia kadr dla gospodarki morskiej. Należy
również podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury prowadzi konsekwentną politykę
wzmacniania potencjału uczelni morskich, zapewniając środki finansowe na rozwój
i modernizację bazy dydaktycznej, naukowo-badawczej oraz szkoleniowej, w tym statków
szkolnych. Działania te mają na celu utrzymanie wysokiej jakości kształcenia kadr dla
transportu morskiego, portów, przemysłu stoczniowego i sektora offshore oraz
dostosowanie oferty edukacyjnej do zmieniających się potrzeb gospodarki morskiej.
Realizowane działania mają na celu zwiększenie konkurencyjności polskiej gospodarki
morskiej, zapewnienie dopływu wysoko wykwalifikowanych kadr dla armatorów, portów,
stoczni i sektora offshore, a także rozwój krajowego potencjału badawczo-technicznego
i innowacyjnego w obszarze gospodarki morskiej.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
-- 4 of 5 --
5
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 5 of 5 --