Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego, zasad rozliczania nieodebranej kaucji oraz nadzoru nad operatorami systemu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20478
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego, zasad rozliczania nieodebranej kaucji oraz nadzoru nad operatorami systemu
Zgłaszający: Magdalena Łośko, Katarzyna Osos, Gabriela Lenartowicz, Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 19-10-2026
Szanowna Pani Minister,
od 1 października 2025 r. w Polsce funkcjonuje system kaucyjny, którego podstawowym celem jest zwiększenie poziomu zbiórki opakowań po napojach i ich ponowne wykorzystanie.
Po pierwszym roku funkcjonowania systemu konieczne jest jednak nie tylko podsumowanie jego efektów, ale przede wszystkim przeanalizowanie problemów, które ujawniły się w praktyce.
Szczególne wątpliwości budzą zasady gospodarowania nieodebraną kaucją.
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami środki pochodzące z nieodebranej kaucji powinny być przeznaczane na finansowanie systemu kaucyjnego. Jednocześnie pojawiają się pytania dotyczące tego, w jaki sposób środki te są rozliczane przez operatorów, kiedy stają się dla nich przychodem oraz w jaki sposób państwo kontroluje ich wykorzystanie.
Jest to kwestia szczególnie istotna, ponieważ wysokość nieodebranej kaucji może być znacząca. Brak jednoznacznych zasad rozliczeń może prowadzić do sytuacji, w której operatorzy będą dysponować środkami pochodzącymi z kaucji bez wystarczająco precyzyjnego mechanizmu kontroli ze strony państwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jaka jest obecnie łączna kwota nieodebranej kaucji zgromadzonej w ramach systemu kaucyjnego od momentu jego uruchomienia? Proszę o przedstawienie danych w podziale na poszczególnych operatorów systemu.
Ile opakowań objętych systemem kaucyjnym zostało dotychczas wprowadzonych na rynek, a ile zostało zwróconych? Proszę o dane za poszczególne kwartały od 1 października 2025 r.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada jednolite dane dotyczące wartości nieodebranej kaucji? Jeżeli tak, proszę o ich przedstawienie. Jeżeli nie, z czego wynika brak takich danych?
W jaki sposób operatorzy systemu kaucyjnego rozliczają środki pochodzące z nieodebranej kaucji? Czy środki te są rozliczane miesięcznie, kwartalnie, półrocznie czy rocznie?
Czy ministerstwo posiada wiedzę, jaką część środków z nieodebranej kaucji operatorzy przeznaczają na koszty funkcjonowania systemu, w szczególności odbiór, transport, sortowanie i zagospodarowanie opakowań?
Czy ministerstwo prowadzi kontrolę, która pozwala zweryfikować, czy środki z nieodebranej kaucji są wykorzystywane wyłącznie na cele związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego, czy też mogą być traktowane przez operatorów jako przychód?
Czy operatorzy są zobowiązani do prowadzenia odrębnej ewidencji środków pochodzących z nieodebranej kaucji?
Czy planowana jest nowelizacja przepisów, która wprowadziłaby jednoznaczne zasady rozliczania nieodebranej kaucji po zakończeniu roku kalendarzowego?
Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku publikowania przez operatorów corocznych, szczegółowych sprawozdań dotyczących wysokości pobranej i nieodebranej kaucji oraz sposobu wykorzystania tych środków?
Czy ministerstwo planuje stworzenie mechanizmu, który zapewni pełną przejrzystość przepływu środków pochodzących z nieodebranej kaucji, tak aby konsumenci mieli pewność, że pieniądze pozostawione w systemie rzeczywiście służą jego funkcjonowaniu?
Z poważaniem
Magdalena Łośko
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 22 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7997 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.53.2026.AK
4620014.19156481.15512268
Warszawa, 17-11-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłanki Magdaleny Łośko oraz grupy Posłanek
w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego, zasad rozliczania nieodebranej kaucji oraz
nadzoru nad operatorami systemu, K10INT20478
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazaną interpelację, poniżej przedstawiam wyjaśnienia.
1. Jaka jest obecnie łączna kwota nieodebranej kaucji zgromadzonej w ramach systemu
kaucyjnego od momentu jego uruchomienia? Proszę o przedstawienie danych
w podziale na poszczególnych operatorów systemu.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada jednolite dane dotyczące wartości
nieodebranej kaucji? Jeżeli tak, proszę o ich przedstawienie. Jeżeli nie – z czego wynika
brak takich danych?
Na obecnym etapie brak jest danych dot. niezwróconej kaucji za 2026 r. Zgodnie z art. 8
pkt 7a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 619) nieodebraną kaucję stanowi różnica pomiędzy
kaucją pobraną a kaucją zwróconą, obliczona na ostatni dzień danego roku kalendarzowego.
Na potrzeby przygotowania odpowiedzi dokonano weryfikacji dostępnych w BDO
sprawozdań sporządzonych przez operatorów za 2025 r. Obecnie są to jedyne dostępne
dane w tym zakresie:
• wartość kaucji pobranej w 2025 r.: 121,826 mln zł,
• wartość kaucji zwróconej w 2025 r.: 728,8 tys. zł,
• wartość nieodebranej kaucji w 2025 r: 121,097 mln zł.
Kwota w zestawieniu nie powinna być interpretowana jako ostateczny „zysk operatorów”
ani jako wartość kaucji utraconej przez konsumentów. Opakowania wprowadzone pod
koniec 2025 r. mogły w danym roku pozostawać w łańcuchu dystrybucji i nie trafić do
sprzedaży. Mogły też zostać sprzedane, ale ze względu na późny termin wprowadzenia
i sprzedaży pozostawać u konsumentów i być zwrócone dopiero w 2026 r. ze względu na
okres potrzebny na dystrybucję, sprzedaż, konsumpcję oraz zwrot opakowań dane ze
sprawozdań za ostatni kwartał 2025 r. nie są miarodajne do oceny docelowej efektywności
systemu. Na podstawie danych zgormadzonych przez MKiŚ w 2025 r. w ramach systemu
kaucyjnego wprowadzono do obrotu blisko 250 mln szt. opakowań (2,5 razy więcej PET niż
puszek) a zebrano blisko 3 mln szt. opakowań.
-- 1 of 3 --
Jednocześnie informuję, że dane dotyczące kaucji pobranej, zwróconej i nieodebranej za
2026 r. będą dostępne po złożeniu przez operatorów rocznych sprawozdań za 2026 r.,
co powinno nastąpić w terminie do 15 marca 2027 r. Następnie sprawozdania podlegać
będą weryfikacji przez marszałków województw do 30 września 2027 r.
2. Ile opakowań objętych systemem kaucyjnym zostało dotychczas wprowadzonych na
rynek, a ile zostało zwróconych? Proszę o dane za poszczególne kwartały od
1 października 2025 r.
Polski system kaucyjny konsekwentnie się rozwija. Ministerstwo na podstawie informacji
od operatorów przekazywanych co miesiąc przygotowuje informacje prasowe. Aktualne
dane dot. systemu kaucyjnego zamieszczane są na naszej stronie internetowej
np.: https://www.gov.pl/web/klimat/rekordowe-wyniki-systemu-kaucyjnego-polacy-
zwrocili-juz-56-mld-mld-butelek-i-puszek. Wg danych na koniec października br. w całym
kraju zebrano łącznie ponad 5,6 mld szt. opakowań (wrzesień 5 mld; sierpień 4,1 mld; lipiec
3,2 mld; czerwic 2,3 mld; maj 1,6 mld; kwiecień 1 mld; marzec 520 mln; w 2025 r. zebrano
3 mln). Od początku działania systemu wprowadzono do obrotu 9,5 mld szt. opakowań
(wrzesień 8,5 mld; sierpień 7,8 mld, lipiec 6,9 mld; czerwiec 5,3 mld; maj 4,3 mld, kwiecień
3,2 mld, marzec ok. 1,8 mld; w 2025 r. wprowadzono 250 mln. szt. opakowań).
4. W jaki sposób operatorzy systemu kaucyjnego rozliczają środki pochodzące
z nieodebranej kaucji? Czy środki te są rozliczane miesięcznie, kwartalnie, półrocznie
czy rocznie?
Wartość nieodebranej kaucji ustalana jest w ujęciu rocznym. Zgodnie z definicją zawartą
w art. 8 ustawy nieodebrana kaucja stanowi różnicę między kaucją pobraną a kaucją
zwróconą, obliczoną na ostatni dzień danego roku kalendarzowego. Informacje o wysokości
pobranej, zwróconej oraz nieodebranej kaucji operatorzy wykazują w rocznym
sprawozdaniu z funkcjonowania systemu kaucyjnego, składanym za pośrednictwem BDO
w terminie do 15 marca każdego roku za poprzedni rok kalendarzowy.
5. Czy Ministerstwo posiada wiedzę, jaką część środków z nieodebranej kaucji operatorzy
przeznaczają na koszty funkcjonowania systemu, w szczególności odbiór, transport,
sortowanie i zagospodarowanie opakowań?
6. Czy Ministerstwo prowadzi kontrolę, która pozwala zweryfikować, czy środki
z nieodebranej kaucji są wykorzystywane wyłącznie na cele związane
z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego, czy też mogą być traktowane przez
operatorów jako przychód?
Zgodnie z ustawą środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji w ramach systemu
kaucyjnego przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego, co obejmuje inwestycję
w infrastrukturę zbiórki, transportu i zagospodarowania zebranych odpadów
opakowaniowych.
Kwestie wydatkowania środków pochodzących z nieodebranych kaucji będą weryfikowane
w ramach prowadzonych kontroli wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska (WIOŚ)
u operatorów w pierwszym roku funkcjonowania.
7. Czy operatorzy są zobowiązani do prowadzenia odrębnej ewidencji środków
pochodzących z nieodebranej kaucji?
8. Czy planowana jest nowelizacja przepisów, która wprowadziłaby jednoznaczne zasady
rozliczania nieodebranej kaucji po zakończeniu roku kalendarzowego?
-- 2 of 3 --
9. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku publikowania przez
operatorów corocznych, szczegółowych sprawozdań dotyczących wysokości pobranej
i nieodebranej kaucji oraz sposobu wykorzystania tych środków?
Obecnie nie planuje się zmian przepisów w zakresie sprawozdawczości operatorów
dotyczącej nieodebranej kaucji, ponieważ obowiązujące przepisy określają już zakres
sprawozdania. Obejmuje on informacje o kaucji pobranej, zwróconej oraz nieodebranej.
Przepisy wskazują, że środki z nieodebranej przez klientów kaucji mają być przeznaczane na
funkcjonowanie i rozwój systemu. Przepisy nie zawierają dodatkowego obowiązku
prowadzenia odrębnej ewidencji środków pochodzących z nieodebranej kaucji.
Ministerstwo nie planuje dodatkowego obowiązku publikacji poza BDO sprawozdań
operatorów systemu kaucyjnego aktualnie składanych za pośrednictwem BDO.
10. Czy Ministerstwo planuje stworzenie mechanizmu, który zapewni pełną przejrzystość
przepływu środków pochodzących z nieodebranej kaucji, tak aby konsumenci mieli
pewność, że pieniądze pozostawione w systemie rzeczywiście służą jego
funkcjonowaniu?
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska obowiązujące mechanizmy
sprawozdawczości, weryfikacji i kontroli zapewniają wystarczający nadzór nad
funkcjonowaniem systemu kaucyjnego. W ustawie określony został obowiązek składania
przez operatorów rocznych sprawozdań za pośrednictwem BDO. Sprawozdania takie
zawierają informacje o wysokości kaucji pobranej, zwróconej i nieodebranej, a po złożeniu
są weryfikowane przez marszałków województw. Uzupełnieniem tych mechanizmów są
kontrole wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska. W ramach kontroli w pierwszym
roku funkcjonowania przewidziane jest weryfikowane przeznaczenia środków z
nieodebranej kaucji na cele związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego. W ocenie
MKiŚ mechanizmy służące nadzorowi nad tymi środkami są zatem już zapewnione, a
realizacja obowiązków sprawozdawczych i kontrolnych służy przejrzystości ich przepływu
oraz weryfikacji ich wykorzystania zgodnie z ustawowym przeznaczeniem.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 3 of 3 --