Interpelacja w sprawie rekompensaty dla gmin uzdrowiskowych w związku z rozszerzeniem zwolnień z opłaty uzdrowiskowej dla poszczególnych grup
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20467
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie rekompensaty dla gmin uzdrowiskowych w związku z rozszerzeniem zwolnień z opłaty uzdrowiskowej dla poszczególnych grup
Zgłaszający: Marek Tomasz Hok
Data wpływu: 17-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 18 września 2026 r. wprowadza istotne rozszerzenie katalogu zwolnień z opłaty uzdrowiskowej dla osób z niepełnosprawnościami oraz osób im towarzyszących. Przyjęte rozwiązania wpłyną na wysokość dochodów gmin uzdrowiskowych z tego tytułu, a tym samym na ich możliwości finansowania zadań związanych z utrzymaniem i rozwojem infrastruktury uzdrowiskowej.
Rozszerzenie katalogu zwolnień może ograniczyć dochody własne gmin uzdrowiskowych, mimo że nadal będą one zobowiązane do realizacji dotychczasowych zadań ustawowych i ponoszenia kosztów utrzymania infrastruktury uzdrowiskowej. W konsekwencji gminy mogą być zmuszone do finansowania tych zadań przy mniejszych dochodach własnych.
Nie kwestionując potrzeby szczególnej ochrony osób z niepełnosprawnościami, należy podkreślić, że realizacja tego celu nie powinna odbywać się kosztem dochodów własnych gmin uzdrowiskowych i zdolności do wykonywania przez nie ustawowych zadań.
Wprowadzaniu nowych ustawowych zwolnień ograniczających dochody własne jednostek samorządu terytorialnego (JST) powinien towarzyszyć odpowiedni mechanizmem finansowej rekompensaty. Jest to uzasadnione w szczególności zasadą adekwatności dochodów JST wyrażoną w art. 167 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasadą odpowiednich zmian w podziale dochodów publicznych wynikającą z art. 167 ust. 4 Konstytucji RP.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy prowadzone są prace nad wprowadzeniem mechanizmu rekompensaty dla gmin uzdrowiskowych z tytułu dochodów utraconych w związku z rozszerzeniem katalogu zwolnień z opłaty uzdrowiskowej? Jeśli tak, na jakim etapie się znajdują?
2. Czy ministerstwo rozważa inne rozwiązania, które pozwoliłyby zrekompensować gminom uzdrowiskowym ubytek dochodów wynikający z rozszerzenia katalogu zwolnień z opłaty uzdrowiskowej? Jeśli tak, jakie rozwiązania są brane pod uwagę?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9730 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 9 listopada 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 20467
Znak sprawy: DPL4.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelacje nr 20467
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 20467 Pana Posła Marka Tomasza Hok w sprawie
rekompensaty dla gmin uzdrowiskowych, w związku z rozszerzeniem zwolnień
z poboru opłaty uzdrowiskowej dla poszczególnych grup, uprzejmie wyjaśniam.
Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach
lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy
o podatku od czynności cywilnoprawnych1 wprowadza od 1 stycznia 2027 r. zmiany
w zasadach poboru opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej. Rozszerzenie
katalogu zwolnień jest tylko jednym z jej elementów i nie może być oceniane
w oderwaniu od całości zakresu wprowadzanych zmian.
Dotychczas ze zwolnienia z opłaty uzdrowiskowej korzystały osoby niewidome i ich
przewodnicy. Taki zakres zwolnienia, ograniczony był jedynie do osób ze
wskazanym rodzajem niepełnosprawności i był niewystarczający z punktu widzenia
wspierania aktywności osób niepełnosprawnych oraz równego ich traktowania.
Konieczne było zatem zapewnienie adekwatnego wsparcia innym osobom
z niepełnosprawnością w stopniu znacznym oraz opiekunów takich osób, których
rolą jest wsparcie osoby z niepełnosprawnością w realizacji czynności życia
codziennego.
Od 1 stycznia 2027 r. opłata uzdrowiskowa nie będzie pobierana m.in. od:
1 Dz.U. z 2026 r. poz.1354.
-- 1 of 4 --
2/4
osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w przypadku:
a) osób niewidomych również osoby, których niepełnosprawność została
potwierdzona orzeczeniem o umiar-kowanym stopniu niepełnosprawności z
symbolem 04-O, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych2 ,
b) osób głuchych również osoby, których niepełnosprawność została potwierdzona
orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z symbolem 03-L,
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
dzieci do lat 16 z orzeczeniami o niepełnosprawności – wydawanymi zgodnie
z odrębnymi przepisami,
jednej osoby towarzyszącej osobie z każdej z tych grup.
Wpływ nowelizacji na dochody gmin uzdrowiskowych
Nowelizacja ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłata lokalnych3,
wprowadzona ustawą z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz
ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, oceniana jako całość, nie
spowoduje zmniejszenia dochodów gmin uzdrowiskowych z tytułu opłaty
uzdrowiskowej.
Rozszerzenie zwolnień zostało zrównoważone rozwiązaniami, które poszerzają
bazę i zwiększają skuteczność poboru opłaty uzdrowiskowej, uszczelniają pobór tej
opłaty.
Od 1 stycznia 2027 r. wszystkie osoby przebywające w miejscowościach,
w których zostanie wprowadzona opłata uzdrowiskowa, i korzystające z bazy
noclegowej, przez co najmniej jedną noc, w tych miejscowościach będą
zobowiązane do uiszczenia opłaty uzdrowiskowej.
Dotychczas opłatę uzdrowiskową pobierano wyłącznie od osób
przebywających w uzdrowisku w określonych celach: zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Od 1 stycznia 2027 r.
obowiązek będzie się wiązał z obiektywną okolicznością tj. korzystaniem z bazy
noclegowej, przez co najmniej jedną noc, niezależnie od celów pobytu.
Pobór opłaty w drodze inkasa zastępuje się obowiązkiem poboru opłaty przez
płatników, czyli przez podmioty świadczące usługi hotelarskie. Płatnik będzie
odpowiadał za opłatę niepobraną lub opłatę pobraną i niewpłaconą, co
przyczyni się do uszczelnienia systemu poboru tej opłaty.
Maksymalna stawka opłaty uzdrowiskowej w 2027 r. wynosić będzie 6,86 zł.
Nowelizowane przepisy określiły również katalog kryteriów różnicowania
wysokości stawek opłaty uzdrowiskowej takie jak: długość pobytu, sezon
i kategorię obiektu. Możliwość wykorzystania przez gminę takiego narzędzia
polityki fiskalnej, będzie pozwalało na dopasowanie stawki opłaty do lokalnych
warunków.
Od 1 stycznia 2027 r. opłata będzie związana z usługami zakwaterowania
w obiektach hotelarskich oraz w sanatoriach uzdrowiskowych, sanatoriach
uzdrowiskowych dla dzieci i w sanatoriach w urządzonych podziemnych
2 Dz. U. z 2026 r. poz. 884 z późn.zm.
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 707 z późn.zm.
-- 2 of 4 --
3/4
wyrobiskach górniczych. Nie obejmie szpitali, w tym szpitali uzdrowiskowych,
w których usługi zakwaterowania w rozumieniu ustawy nie są świadczone.
Osoby korzystające z leczenia w szpitalach uzdrowiskowych, pozostają poza
opłatą, tak jak dotychczas. Dla tej grupy nowe zwolnienie nie będzie miało
wpływu na poziom dochodów gmin.
Dla porównania skali: w 2025 r. dochody z opłaty uzdrowiskowej wykazywały
42 gminy, na łączną kwotę 133,4 mln zł, a liczba aktywnych turystycznie osób
niepełnosprawnych w stopniu znacznym oraz osoby w wieku do 16 roku życia z
orzeczeniem niepełnosprawności, w całym kraju szacuje się na ok. 226 tys.4
osób.
Informuję, że ustawodawca przewiduje, iż wejście w życie uchwalonych przepisów
pozytywnie wpłynie na poziom dochodów gmin z tytułu opłaty uzdrowiskowej.
Biorąc pod uwagę powyższe, że wprowadzenie poboru opłaty uzdrowiskowej przez
płatników, zapewni powszechność poboru tej opłaty i ułatwi jej egzekucję.
W efekcie opłata będzie pobierana we wszystkich obiektach świadczących usługi
zakwaterowania, co przyczyni się do pobierania opłaty od wszystkich
zobowiązanych do jej zapłaty, a tym samym do uszczelnienia poboru tej opłaty.
Zmniejszy się liczba osób uchylających od zapłaty tej opłaty, w końcowym efekcie
opłata będzie pobierana od większej liczby osób niż dotychczas.
Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę, że na fakt, iż w 2025 r. 14 gmin pobierało
jednocześnie opłatę uzdrowiskową i miejscową. Nowelizacja określiła stawkę
maksymalną opłaty miejscowej w miejscowościach posiadających walory
krajobrazowe do 5,00 zł za noc, a w miejscowościach lub częściach miejscowości
znajdujących się na obszarach, którym nadano status ochrony uzdrowiskowej do
5,50 za noc – co dodatkowo zwiększa możliwości dochodowe tych gmin.
Skoro wpływy z opłaty uzdrowiskowej nie ulegną zmniejszeniu, nie zmniejszy się
również dotacja uzdrowiskowa. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005
r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej
oraz o gminach uzdrowiskowych5 jej wysokość odpowiada wpływom z opłaty
uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu ustawy z
dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego6.
W konsekwencji ewentualnego wzrostu dochodów z tytułu opłaty uzdrowiskowej
budżet państwa zobowiązany będzie do wypłaty wyższych kwot dotacji dla gmin
uzdrowiskowych. Chciałbym również zwrócić uwagę, że ewentualne zwiększenie
dochodów z tytułu opłaty uzdrowiskowej, z uwagi na jej celowy charakter, może
mieć pozytywny wpływ na realizację przez gminy uzdrowiskowe zadań własnych
obejmujących m.in. utrzymanie i rozwój infrastruktury uzdrowiskowej , ochronę złóż
naturalnych surowców leczniczych.
Sumując nowelizacja ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłata
lokalnych, wprowadzona ustawą z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie spowoduje
ubytków we wpływach gmin uzdrowiskowych, z tytułu opłaty uzdrowiskowej,
4 Źródło: Raport Aktywność turystyczna osób niepełnosprawnych, Raport Ministerstwa Sportu
i Turystyki.
5 Dz.U. z 2025 r. poz. 1135, z poźn.zm.
6 Dz.U. z 2026 r. poz. 1252.
-- 3 of 4 --
4/4
a wprowadzone rozwiązania mogą je zwiększyć, dlatego też wprowadzenie
odrębnego mechanizmu rekompensaty nie znajduje uzasadnienia.
Pragnę zauważyć, że rozwiązania ustawy pozostają zgodne z art. 167 ust. 1 i ust. 4
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r7. Ustawodawca,
wprowadzając nowe zwolnienie, jednocześnie poszerzył krąg zobowiązanych,
uszczelnił pobór i podniósł stawkę maksymalną, zachowując tym samym
adekwatność dochodów gmin do ich zadań. Nowelizacja nie nakłada na gminy
uzdrowiskowe nowych zadań ani nie zmienia zakresu zadań dotychczasowych
kompetencji jednostek samorządu terytorialnego. Rozszerzenie katalogu zwolnień
obejmuje ograniczoną grupę osób i nie prowadzi do sytuacji, w której dochody gmin
uzdrowiskowych stałyby się iluzoryczne lub niewystarczające do wykonywania
zadań jednostek samorządu terytorialnego. Modyfikuje ona wyłącznie konstrukcję
jednego ze źródeł ich dochodów własnych. Treść zwolnienia realizuje przy tym
konstytucyjny obowiązek wspierania osób niepełnosprawnych (art. 69 Konstytucji
RP). Nie zachodzi zatem sytuacja, do której odnosi się przepis art. 167 ust.1 i ust. 4
Konstytucji RP, zatem przepis ten nie może być podstawą do ustanowienia
dodatkowego mechanizmu rekompensaty.
Mając na uwadze powyższe informuję, że Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac
nad odrębnym mechanizmem rekompensaty dla gmin uzdrowiskowych z tytułu
rozszerzenia katalogu zwolnień z opłaty uzdrowiskowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
7 Dz.U. z 1997 r. poz. 483, z późn.zm.
-- 4 of 4 --