Interpelacja w sprawie statusu osób niebędących nauczycielami, zatrudnianych w szkołach na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20456
do ministra edukacji
w sprawie statusu osób niebędących nauczycielami, zatrudnianych w szkołach na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 16-10-2026
Gdańsk, dnia 14 października 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją poselską w sprawie statusu, praw i obowiązków osób niebędących nauczycielami, które są zatrudniane w szkołach na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe, w szczególności w zakresie przyznawania nagród, oceniania uczniów, dokumentowania zajęć oraz udziału w pracach rady pedagogicznej.
Ministerstwo Edukacji Narodowej konsekwentnie podkreśla znaczenie rozwoju kształcenia zawodowego oraz potrzebę lepszego powiązania szkolnictwa branżowego i technicznego z potrzebami rynku pracy. Jednym z narzędzi służących temu celowi jest możliwość zatrudniania w szkołach osób posiadających praktyczne doświadczenie zawodowe i specjalistyczne kwalifikacje, które nie są nauczycielami w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela.
Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie w kształceniu zawodowym. Pozwala szkołom korzystać z wiedzy praktyków i specjalistów funkcjonujących na rynku pracy, a uczniom daje dostęp do aktualnej wiedzy zawodowej oraz umiejętności odpowiadających rzeczywistym wymaganiom pracodawców.
Jednocześnie stosowanie art. 15 ustawy Prawo oświatowe rodzi szereg wątpliwości praktycznych. Osoby zatrudnione na tej podstawie faktycznie prowadzą zajęcia z uczniami i uczestniczą w procesie dydaktycznym, jednak ich stosunek pracy jest ukształtowany na podstawie Kodeksu pracy, a nie Karty Nauczyciela. Powstaje więc pytanie, w jakim zakresie mogą wykonywać czynności, które przepisy prawa oświatowego przypisują „nauczycielom”.
Pierwsza grupa wątpliwości dotyczy możliwości przyznawania nagród z okazji Dnia Edukacji Narodowej. Art. 49 Karty Nauczyciela przewiduje utworzenie specjalnego funduszu na nagrody dla nauczycieli za osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. W praktyce dyrektorzy szkół stają przed pytaniem, czy osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, prowadząca zajęcia z uczniami i realnie uczestnicząca w procesie kształcenia, może zostać nagrodzona z tego funduszu.
Druga kwestia dotyczy oceniania uczniów. Przepisy ustawy o systemie oświaty dotyczące oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów wielokrotnie posługują się pojęciem „nauczyciela”. Art. 44b ustawy o systemie oświaty wskazuje między innymi na formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych oraz rozpoznawanie poziomu i postępów ucznia w opanowaniu wiadomości i umiejętności. Nie jest jednak jasne, kto wykonuje te czynności w przypadku zajęć faktycznie prowadzonych przez osobę niebędącą nauczycielem, zatrudnioną na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.
Wątpliwości dotyczą również tego, czy taka osoba może samodzielnie sprawdzać osiągnięcia edukacyjne uczniów, ustalać oceny bieżące, przygotowywać sprawdziany, uzasadniać oceny oraz uczestniczyć w ustalaniu ocen klasyfikacyjnych. Jeżeli przepisy nie przyznają jej takich kompetencji, konieczne jest jednoznaczne wskazanie, kto ponosi odpowiedzialność za ocenianie uczniów z zajęć, które przez cały rok szkolny prowadziła osoba niebędąca nauczycielem.
Kolejnym zagadnieniem jest udział osób zatrudnionych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego w pracach rady pedagogicznej. Art. 69 ustawy Prawo oświatowe określa skład rady pedagogicznej oraz przewiduje możliwość udziału niektórych osób w jej posiedzeniach z głosem doradczym. W praktyce pojawia się pytanie, czy osoba niebędąca nauczycielem, ale prowadząca zajęcia edukacyjne, jest członkiem rady pedagogicznej, czy może uczestniczyć w posiedzeniach dotyczących klasyfikacji i promocji uczniów oraz czy może przedstawiać informacje dotyczące postępów uczniów, których faktycznie naucza.
Odrębnej odpowiedzi wymaga także kwestia dokumentowania zajęć. Osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego prowadzi zajęcia, realizuje określone treści programowe i pracuje bezpośrednio z uczniami. Należy więc jasno określić, czy może dokonywać wpisów w dokumentacji przebiegu nauczania, kto odpowiada za prawidłowość tej dokumentacji oraz kto ponosi odpowiedzialność za zgodność realizowanych zajęć z programem nauczania i podstawą programową.
Brak jednoznacznych regulacji może prowadzić do rozbieżnej praktyki w szkołach, niepewności po stronie dyrektorów i organów prowadzących, a także do trudności w określeniu odpowiedzialności za poszczególne elementy procesu dydaktycznego. Jednocześnie osoby zatrudniane na podstawie art. 15 Prawa oświatowego pełnią ważną rolę w kształceniu zawodowym i powinny mieć jasno określone prawa, obowiązki oraz zakres odpowiedzialności.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest status prawny osoby niebędącej nauczycielem, zatrudnionej w szkole na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe, w zakresie realizacji procesu dydaktycznego?
Czy osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego może otrzymać nagrodę dyrektora szkoły z okazji Dnia Edukacji Narodowej ze środków specjalnego funduszu nagród, o którym mowa w art. 49 Karty Nauczyciela?
Jeżeli przepisy art. 49 Karty Nauczyciela nie mają zastosowania do takich osób, czy dyrektor szkoły może przyznać im nagrodę pieniężną z innych środków, na zasadach wynikających z Kodeksu pracy, regulaminu wynagradzania lub innych regulacji obowiązujących w jednostce?
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada dane dotyczące liczby osób zatrudnionych w szkołach na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, w szczególności w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe?
Czy osoba niebędąca nauczycielem, prowadząca zajęcia na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, może formułować wymagania edukacyjne, informować o nich uczniów i rodziców oraz dokonywać oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów?
Czy osoba taka może samodzielnie ustalać oceny bieżące oraz oceny klasyfikacyjne z zajęć, które faktycznie prowadzi?
Jeżeli osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego nie może ustalać ocen klasyfikacyjnych, kto powinien je ustalać i na jakiej podstawie prawnej?
Czy nauczyciel formalnie ustalający ocenę klasyfikacyjną może oprzeć ją na informacjach, wynikach sprawdzania wiedzy i ocenach bieżących dokonanych przez osobę prowadzącą zajęcia na podstawie art. 15 Prawa oświatowego?
Kto ponosi odpowiedzialność za prawidłowość procesu oceniania ucznia w przypadku zajęć faktycznie prowadzonych przez osobę niebędącą nauczycielem?
Czy osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego jest członkiem rady pedagogicznej, czy też może uczestniczyć w jej posiedzeniach wyłącznie z głosem doradczym?
Czy osoba taka może uczestniczyć w posiedzeniach rady pedagogicznej dotyczących klasyfikowania i promowania uczniów, których faktycznie naucza, oraz przedstawiać informacje dotyczące ich postępów w nauce?
Czy osobie zatrudnionej na podstawie art. 15 Prawa oświatowego przysługuje prawo udziału w głosowaniach rady pedagogicznej, w szczególności w sprawach klasyfikacji i promocji uczniów?
W jaki sposób powinno być dokumentowane prowadzenie zajęć przez osobę zatrudnioną na podstawie art. 15 Prawa oświatowego i czy osoba ta może dokonywać wpisów w dokumentacji przebiegu nauczania?
Kto odpowiada za prawidłową realizację programu nauczania i zgodność zajęć z podstawą programową w przypadku zajęć prowadzonych przez osobę niebędącą nauczycielem?
Czy dyrektor szkoły powinien wyznaczyć nauczyciela odpowiedzialnego za nadzór nad realizacją procesu dydaktycznego w zakresie zajęć prowadzonych przez osobę zatrudnioną na podstawie art. 15 Prawa oświatowego?
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje doprecyzowanie przepisów albo wydanie wytycznych dla szkół i organów prowadzących w zakresie praw, obowiązków i odpowiedzialności osób zatrudnianych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę stworzenia rozwiązań umożliwiających formalne docenianie specjalistów z rynku pracy za ich wkład w proces kształcenia zawodowego, przy zachowaniu odrębności ich stosunku pracy?
Celem niniejszej interpelacji jest uzyskanie jednoznacznego stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, które pozwoli dyrektorom szkół, organom prowadzącym oraz osobom zatrudnianym na podstawie art. 15 Prawa oświatowego prawidłowo określić zakres ich praw, obowiązków i odpowiedzialności w procesie kształcenia.
Sekretarz stanu Henryk Kiepura
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)