Interpelacja w sprawie zapewnienia finansowania budowy południowej obwodnicy Opola oraz umożliwienia miastom wojewódzkim finansowania inwestycji na drogach krajowych z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20446
do ministra infrastruktury
w sprawie zapewnienia finansowania budowy południowej obwodnicy Opola oraz umożliwienia miastom wojewódzkim finansowania inwestycji na drogach krajowych z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 16-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
budowa południowej obwodnicy Opola należy do najważniejszych i od wielu lat oczekiwanych inwestycji komunikacyjnych stolicy województwa opolskiego. Jej realizacja ma znaczenie nie tylko dla mieszkańców Opola, ale również dla całego regionu, ponieważ pozwoliłaby na wyprowadzenie części ruchu tranzytowego z miasta, odciążenie istniejącego układu drogowego, poprawę bezpieczeństwa oraz lepsze skomunikowanie południowej części miasta i województwa.
Miasto Opole od wielu lat podejmuje działania zmierzające do realizacji tej inwestycji. Pierwszy odcinek obwodnicy piastowskiej, od obwodnicy północnej do węzła Niemodlińska, został zrealizowany przy znaczącym udziale środków europejskich. Odcinek ten ma około 3,5 km, a wartość projektu wyniosła ponad 144 mln zł, z czego ponad 122 mln zł stanowiło dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Kluczowym problemem pozostaje jednak dalsza część obwodnicy. Miasto przygotowało do realizacji odcinek od ul. Krapkowickiej do węzła Niemodlińska oraz odcinek od ul. Krapkowickiej do ul. Popiełuszki, obejmujący przeprawę przez Odrę. W piśmie prezydenta miasta Opola z marca 2024 r. wskazano, że inwestycje posiadają niezbędną dokumentację, decyzję środowiskową oraz zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Szacowana wówczas wartość pierwszego z tych odcinków wynosiła około 200 mln zł, a drugiego około 500 mln zł.
Pomimo wysokiego stopnia przygotowania inwestycji miasto przez lata nie miało dostępu do adekwatnego źródła jej finansowania. Południowa obwodnica Opola nie została ujęta w „Programie budowy 100 obwodnic na lata 2020–2030”. W województwie opolskim do programu zakwalifikowano natomiast obwodnice Brzegu, Lędzin, Prudnika i Sidziny.
Opole nie mogło również skorzystać z Rządowego Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Drogowej „Mosty dla Regionów”. Rada Miasta Opola już w 2022 r. zwracała uwagę, że konstrukcja Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg wyłączała miasto z możliwości ubiegania się m.in. o środki na zadania mostowe i obwodnicowe, mimo że Opole jako miasto na prawach powiatu zarządza rozbudowaną siecią dróg publicznych. Rada apelowała wówczas o zmianę przepisów i umożliwienie miastom wojewódzkim aplikowania o takie środki.
Problem ten ma wymiar systemowy. W zarządzie miasta Opola znajduje się ponad 400 km dróg publicznych, a miasto wykonuje zadania związane z utrzymaniem i rozwojem dróg różnych kategorii. Jednocześnie obowiązujące przez lata rozwiązania powodowały, że stolice województw miały znacznie ograniczony dostęp do części instrumentów finansowania dużych inwestycji drogowych.
Także Krajowy Plan Odbudowy nie stworzył realnej możliwości sfinansowania południowej obwodnicy Opola. W piśmie z marca 2024 r. prezydent miasta Opola wskazywał, że środki KPO przeznaczone na budowę obwodnic zostały skierowane na drogi krajowe zarządzane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, co wykluczyło miasta na prawach powiatu zarządzające drogami krajowymi na swoim terenie. Wskazywano również na brak możliwości finansowania tego przedsięwzięcia z programu FEnIKS 2021–2027. Szczególnego znaczenia nabiera więc przygotowywana obecnie reforma Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało zwiększenie budżetu funduszu o 2,6 mld zł w latach 2027–2030 oraz stworzenie mechanizmu finansowania zadań na drogach krajowych w miastach na prawach powiatu. Jednocześnie projektowane rozwiązania nadal wyłączają z tej możliwości miasta wojewódzkie będące siedzibą wojewody lub sejmiku województwa.
Taki stan rzeczy oznaczałby, że Opole – mimo wieloletnich starań, wysokiego stopnia przygotowania dokumentacyjnego inwestycji oraz strategicznego znaczenia obwodnicy – po raz kolejny nie mogłoby skorzystać z nowego instrumentu finansowania inwestycji na drogach krajowych.
Prezydent miasta Opola zwrócił na ten problem uwagę również w piśmie skierowanym w sierpniu 2026 r. do ministra infrastruktury, postulując objęcie miast wojewódzkich możliwością uzyskania dofinansowania na tzw. zadania komplementarne na drogach krajowych.
Trudno znaleźć merytoryczne uzasadnienie dla sytuacji, w której możliwość finansowania inwestycji zależy nie od znaczenia drogi, natężenia ruchu, stopnia przygotowania zadania czy potrzeb mieszkańców, lecz od statusu administracyjnego miasta. Droga krajowa pełni tę samą funkcję transportową bez względu na to, czy przebiega przez miasto wojewódzkie czy inne miasto na prawach powiatu.
Południowa obwodnica Opola jest inwestycją przygotowywaną od wielu lat. Miasto wykonało znaczną część pracy dokumentacyjnej i poniosło związane z tym koszty. Obecnie potrzebne jest wskazanie realnego, możliwego do wykorzystania źródła finansowania, które pozwoli przejść z etapu przygotowań do realizacji inwestycji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury przewiduje zmianę przygotowywanych przepisów dotyczących Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w taki sposób, aby miasta wojewódzkie, w tym Opole, mogły ubiegać się o dofinansowanie tzw. zadań komplementarnych na drogach krajowych na takich samych zasadach jak pozostałe miasta na prawach powiatu?
2. Jakie jest merytoryczne uzasadnienie utrzymania w projektowanych rozwiązaniach wyłączenia miast wojewódzkich z możliwości korzystania ze środków przeznaczonych na zadania komplementarne na drogach krajowych?
3. Czy Ministerstwo Infrastruktury przeprowadzi analizę możliwości objęcia południowej obwodnicy Opola finansowaniem z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, Krajowego Funduszu Drogowego lub innego pozostającego w dyspozycji państwa programu inwestycyjnego, a jeżeli tak – w jakim terminie?
4. Czy ministerstwo jest gotowe podjąć wspólnie z miastem Opolem działania w celu wypracowania montażu finansowego dla budowy odcinków od węzła Niemodlińska do ul. Krapkowickiej oraz od ul. Krapkowickiej do ul. Popiełuszki wraz z przeprawą przez Odrę?
5. Czy po przeanalizowaniu stopnia przygotowania inwestycji, jej znaczenia dla układu dróg krajowych i wojewódzkich oraz wpływu na bezpieczeństwo i wyprowadzenie ruchu tranzytowego Ministerstwo Infrastruktury rozważa objęcie południowej obwodnicy Opola odrębnym rządowym wsparciem finansowym, a jeśli tak, to jaki jest możliwy harmonogram dalszych działań?
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6691 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.44.2026
Warszawa, 19 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 20446, Posła na Sejm RP Pana Tomasza Kostusia,
przestawiam poniższe informacje.
Rozwój infrastruktury drogowej, w tym realizacja inwestycji służących poprawie
bezpieczeństwa ruchu, ograniczeniu uciążliwości transportowych oraz usprawnieniu
komunikacji, stanowi istotny element rozwoju społeczno-gospodarczego kraju. Znaczenie
tego rodzaju przedsięwzięć, w szczególności budowy obwodnic miast wojewódzkich, nie
budzi żadnych wątpliwości. Rolą administracji rządowej jest przede wszystkim tworzenie
warunków umożliwiających samorządom realizację tych zadań, w tym warunków
prawnych. Minister Infrastruktury podejmuje wiele działań, aby zwiększyć możliwe
wsparcie finansowe dla samorządów, jednak mimo pozyskiwania dodatkowych środków,
potrzeb drogowych w skali kraju wciąż jest jednak bardzo wiele.
Program budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030 dotyczy obwodnic na drogach
krajowych, będących w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Na tej podstawie poprawie ma ulec ruch na drogach krajowych poza siecią autostrad
i dróg ekspresowych. Warto podkreślić, że w ramach ww. Programu na terenie
województwa opolskiego zaplanowano budowę 4 obwodnic: Brzegu w ciągu DK 39, Lędzin
w ciągu DK 46, Prudnika w ciągu DK 41, czy Sidziny w ciągu DK 46. Dla dwóch z nich
podpisano już umowy z wykonawcami robót a jedna jest w przetarg.
Na etapie analiz Programu nie były uwzględniane obwodnice znajdujące się na terenie
miast na prawach powiatu, z uwagi na art.19 ust. 2 i 5 ustawy o drogach publicznych.
W granicach miast na prawach powiatu, a takim właśnie jest Opole, to Prezydent pełni
funkcję zarządcy wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Dotyczy to m.in. budowy, przebudowy, remonty i utrzymanie dróg. Z tego względu
-- 1 of 3 --
2
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie jest wyznaczona do finansowania
inwestycji Obwodnicy Południowej.
Mechanizmem, który wspiera samorządy w ich działaniach jest Rządowy Fundusz Rozwoju
Dróg. Środki Funduszu przeznaczane są każdego roku na zadania polegające na:
budowie, przebudowie lub remoncie dróg powiatowych i gminnych – zadania
powiatowe i gminne,
budowie mostów lokalizowanych w ciągach dróg wojewódzkich, dróg powiatowych
lub dróg gminnych – zadania mostowe,
budowie obwodnic lokalizowanych w ciągach dróg wojewódzkich – zadania
obwodnicowe,
budowie, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg
gminnych, zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego
siedzibą wojewody lub sejmiku województwa – zadania miejskie,
budowie, przebudowie lub remoncie dróg dla pieszych, dróg dla pieszych i rowerów,
dróg dla rowerów, przejść dla pieszych, przejazdów dla rowerów, peronów
przystankowych wraz z dojściami do tych peronów na drogach wojewódzkich – zadania
wojewódzkie,
budowie, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg
gminnych o znaczeniu obronnym – zadania obronne.
Nabory wniosków o dofinansowanie zadań obwodnicowych, miejskich, wojewódzkich
ogłaszane są gdy w planie finansowym Funduszu na dany rok znajdują się środki
z przeznaczeniem na ten cel. Jest to bezpośrednio uzależnione od wpłat przekazywanych
na rzecz Funduszu z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
budżetu państwa, Dyrekcji Generalnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe, czy jednoosobowych spółek skarbu państwa. Zatem, pula środków
przeznaczonych na wsparcie zadań w kolejnych latach, ujęta w planie finansowym
Funduszu, uzależniona jest od wpływów przekazywanych na jego rzecz, im wyższe tym
większa pula dostępnych środków.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych
innych ustaw poszerza zakres zadań jakie mogą zostać dofinansowane. Fundusz będzie
wspierał zadania polegające na budowie dróg krajowych w miastach na prawach powiatu
(z wyjątkiem miast będących siedzibą wojewody lub sejmiku województwa), które
stanowią część zadań ujętych w programach rządowych dotyczących dróg krajowych,
takich jak: Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030, Program Wzmocnienia
Krajowej Sieci Drogowej do 2030 roku, Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do
2030 r. (z perspektywą do 2033 r.). Brak zewnętrznego wsparcia dla tych miast to duże
ryzyko odstąpienia przez samorząd od kontynuowania dalszych prac, a w konsekwencji
brak realizacji całej inwestycji ujętej w programie rządowym, co oznacza m.in. utratę
możliwości rozwoju społeczno-gospodarczego rejonu.
-- 2 of 3 --
3
Ponadto, projekt zmiany ustawy zakłada zwiększenie wpłat do Funduszu z budżetu
państwa w latach 2027-2030 w kwocie 2,6 mld zł. Z porównania kwot wskazanych w
obecnie obowiązującym art. 51 ust. 1 pkt 10-13 ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju
Dróg z dnia 23 października 2018 r. oraz kwot przewidzianych w projekcie ustawy wynika,
że kwoty w projekcie w latach 2027-2030 są wyższe. Ta propozycja pozwoli na
przeprowadzenie nowych naborów wniosków.
Niezależnie od tego Miasto Opole i inne miasta wojewódzkie mogą korzystać ze środków
rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego tworzonej na
podstawie art. 34 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego. W 2026 r. przeznaczono rekordowe środki w wysokości ok. 814 mln zł,
w tym 172,3 mln zł dla wszystkich miast na prawach powiatu na remont, utrzymanie
i ochronę dróg wojewódzkich i krajowych. Środki te przyznano algorytmem bez
konieczności składania wniosków, co niewątpliwie jest znacznym ułatwieniem dla miast.
W 2027 r. zostanie ogłoszony nowy nabór, w ramach którego Miasto Opole mogłoby
otrzymać wsparcie budowy obwodnicy. Kryteria podziału środków na 2027 r. są obecnie
na etapie uzgodnień w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu.
Dodatkowo od 6 lipca br. samorządy mogą ubiegać się o finansowanie inwestycji
wzmacniających bezpieczeństwo i odporność państwa w ramach Funduszu
Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO). Nabory przeprowadza Bank Gospodarstwa
Krajowego we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej, które odpowiada za
potwierdzenie
możliwości zakwalifikowania projektów z zakresu budowy lub modernizacji dróg, mostów
i tuneli jako istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --