Interpelacja w sprawie zgodności zasad finansowania projektów ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej, zasadami wykorzystania środków europejskich oraz obowiązkiem ochrony interesu publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18039 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 7 listopada 2026 r.
znak sprawy: DKK-IVa.054.8.2026.MS
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 20423 Pani Poseł Olgi Semeniuk-
Patkowskiej w sprawie zgodności zasad finansowania projektów ze środków
Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności z przepisami dotyczącymi pomocy
publicznej, zasadami wykorzystania środków europejskich oraz obowiązkiem
ochrony interesu publicznego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje według
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
1. Jakie konkretne przepisy prawa krajowego i unijnego stanowią podstawę
udzielania finansowania ze środków Funduszu Bezpieczeństwa
i Obronności, w szczególności w odniesieniu do projektów realizowanych
przez spółki należące do Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A.?
Podstawę prawną funkcjonowania Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności
(dalej FBiO) stanowi ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o szczególnych zasadach
realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa
i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (Dz. U. poz. 1846) (dalej ustawa).
Ustawa określa w szczególności cele finansowania, dopuszczalne formy
wsparcia, zasady funkcjonowania spółki specjalnego przeznaczenia, podział
zadań pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w realizacji Funduszu oraz
zasady udzielania finansowania.
Na poziomie prawa Unii Europejskiej podstawowe znaczenie mają
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241
ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz
-- 1 of 7 --
2
decyzja wykonawcza Rady zatwierdzająca ocenę polskiego KPO, wraz z jej
zmianami.
Przepisy te nie ustanawiają odrębnej podstawy prawnej finansowania spółek
należących do PGZ S.A. Możliwość uzyskania przez nie finansowania zależy od
spełnienia wymogów właściwych dla danego instrumentu.
2. Czy przed uruchomieniem finansowania przeprowadzono analizę prawną
dotyczącą możliwości uznania poszczególnych form wsparcia za pomoc
publiczną w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej? Jeśli tak, kto ją
przygotował i jakie były jej zasadnicze wnioski?
Projekt Ustawy był kierowany do szerokich konsultacji w tym również do
zaopiniowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
jako organu właściwego w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
3. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej lub spółka Chrobry S.A.
występowały do Komisji Europejskiej, Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów albo innych właściwych instytucji o interpretację, opinię
lub potwierdzenie zgodności przyjętego modelu finansowania
z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej?
Projekt ustawy dotyczącej FBiO został skierowany do opiniowania, w tym
do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prace legislacyjne
obejmowały również przygotowanie aktów wykonawczych dotyczących
udzielania pomocy publicznej, tj.: Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki
Regionalnej z dnia 2 lipca 2026 r. w sprawie udzielania przedsiębiorcom przez
Bank Gospodarstwa Krajowego regionalnej pomocy inwestycyjnej
na realizację zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa
i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (Dz.U. 2026 poz. 907) oraz Rozporządzenie Ministra
Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 2 lipca 2026 r. w sprawie udzielania
pomocy de minimis przez Bank Gospodarstwa Krajowego na realizację zadań
związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. 2026
poz. 906).
4. Czy dla poszczególnych kategorii projektów określono, czy finansowanie
będzie udzielane na warunkach rynkowych, czy też może stanowić pomoc
publiczną? Jakie kryteria przyjęto przy dokonywaniu takiego rozróżnienia?
W części pożyczkowej każdy projekt jest oceniany indywidualnie pod kątem
występowania przesłanek pomocy publicznej. W tym kontekście przeprowadzana
jest analiza konkretnych okoliczności, takich jak charakter działalności
beneficjenta, warunki udzielenia wsparcia oraz wpływ finansowania
na konkurencję i handel między państwami członkowskimi Unii Europejskiej.
Dodatkowo w uzasadnionych przypadkach związanych z bezpieczeństwem
państwa, umożliwiono udzielanie wsparcia przedsiębiorstwom, zwłaszcza
z sektora obronnego, bez stosowania zasad pomocy publicznej. Wymaga
-- 2 of 7 --
3
to weryfikacji czy planowana inwestycja służy ochronie podstawowych interesów
bezpieczeństwa państwa, czy dotyczy produkcji lub obrotu bronią, amunicją albo
innym sprzętem wojskowym, a także czy nie będzie negatywnie wpływać
na konkurencję na rynku produktów cywilnych lub produktów podwójnego
zastosowania. W przypadku stwierdzenia występowania pomocy publicznej
w odniesieniu do danej inwestycji, przewidziano możliwość udzielenia wsparcia
w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej lub pomocy de minimis
na podstawie odpowiednich programów pomocowych przyjętych przez Ministra
Funduszy i Polityki Regionalnej.
W części kapitałowej Chrobry S.A. przewiduje inwestowanie na warunkach
rynkowych, weryfikowanych z zastosowaniem testu prywatnego inwestora.
5. Czy przed przyznaniem środków analizowane jest ryzyko wystąpienia
nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej beneficjenta nad innymi
przedsiębiorstwami działającymi na tym samym rynku, w szczególności
nad prywatnymi podmiotami polskiego przemysłu obronnego?
Każdorazowo przed przyznaniem środków danemu przedsiębiorstwu
analizowane jest ryzyko wystąpienia pomocy publicznej. Jeśli w danym
przypadku występuje pomoc publiczna, analizie podlega czy planowana
inwestycja spełnia warunki przewidziane dla odpowiedniego rodzaju wsparcia.
W przypadku projektów finansowanych z FBiO weryfikacja dotyczy spełnienia
warunków regionalnej pomocy inwestycyjnej albo pomocy de minimis w oparciu
o zasady zawarte w przepisach przyjętych przez Komisję Europejską.
6. Jakie mechanizmy mają zapobiegać sytuacji, w której finansowanie
udzielone spółkom Skarbu Państwa wpływa na warunki konkurencji
w sposób nieproporcjonalny do celu realizowanego programu?
Przed przyznaniem środków każdorazowo analizuje się czy wsparcie stanowi
pomoc publiczną. Dodatkowo, jeżeli inwestycja dotyczy bezpośrednio
bezpieczeństwa państwa lub sektora obronnego, analizowane są dodatkowe
warunki. Po ustaleniu, że w danym przypadku występuje pomoc publiczna,
sprawdza się, czy planowana inwestycja spełnia warunki przewidziane dla
odpowiedniego rodzaju wsparcia. W przypadku projektów finansowanych z FBiO
weryfikacja dotyczy zasad regionalnej pomocy inwestycyjnej albo pomocy
de minimis.
Ponadto w przypadku podmiotów prowadzących działalność publiczną
i komercyjną weryfikowane jest czy obie działalności są rozliczane oddzielnie.
Ma to zapobiegać sytuacji, w której środki publiczne przeznaczone na działalność
publiczną byłyby wykorzystywane do wspierania działalności prowadzonej
na rynku i zapewniać uczciwe warunki konkurencji.
7. Czy w dokumentacji programowej określono zasady zapobiegania
podwójnemu finansowaniu tych samych kosztów z różnych źródeł
publicznych, w tym ze środków krajowych, europejskich oraz innych
-- 3 of 7 --
4
instrumentów wsparcia? W jaki sposób zasady te są weryfikowane
w praktyce?
8. Jakie procedury stosuje się w celu sprawdzenia, czy wydatki zgłaszane
przez beneficjentów są kwalifikowalne, nie zostały wcześniej
sfinansowane z innych źródeł oraz pozostają bezpośrednio związane
z celami danego projektu?
W ramach komponentu pożyczkowego, kwestie dotyczące przeciwdziałania
podwójnemu finansowaniu zostały uregulowane w wewnętrznych aktach Banku
Gospodarstwa Krajowego. Przewidują one weryfikację ryzyka finansowania tych
samych kosztów z różnych źródeł zarówno na etapie oceny wniosku o pożyczkę,
obsługi pożyczki jak i w toku kontroli realizacji projektu. Weryfikacja jest
prowadzona w szczególności z wykorzystaniem dedykowanych narzędzi
(np. aplikacja SKANER oraz systemu Arachne), a wyniki uzyskane za pomocą tych
narzędzi są uwzględniane przy ocenie wniosków i kontroli projektów.
W przypadku zidentyfikowania podejrzenia podwójnego finansowania Bank
może rozszerzyć zakres kontroli, co do zasady obejmując nią wszystkie dowody
zakupu i inne dokumenty księgowe dotyczące projektu.
W części kapitałowej zasada niedopuszczalności podwójnego finansowania
w części kapitałowej podlega weryfikacji w procesie inwestycyjnym. Jednocześnie
zasady dotyczące weryfikacji czy wydatki zgłaszane przez beneficjentów są
kwalifikowalne, nie zostały wcześniej sfinansowane z innych źródeł pozostają
w dyspozycji Chrobry S.A. i mogą obejmować informacje chronione tajemnicą
przedsiębiorstwa.
9. Czy przeprowadzono analizę zgodności modelu działania Funduszu
Bezpieczeństwa i Obronności oraz spółki Chrobry S.A. z warunkami
i celami instrumentu finansowego, z którego pochodzą środki? Jeśli tak,
czy analiza obejmowała również sposób wyboru beneficjentów
i koncentrację finansowania w określonych grupach kapitałowych?
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności stanowi element realizacji KPO, a zasady
jego funkcjonowania zostały opracowane z uwzględnieniem celów
i uwarunkowań tego instrumentu. Przyjęty model finansowania przewiduje
stosowanie odpowiednich mechanizmów oceny, monitorowania i kontroli
przedsięwzięć, służących zapewnieniu prawidłowego wykorzystania środków
oraz przestrzegania obowiązujących wymogów krajowych i unijnych.
10. Jakie obowiązki sprawozdawcze i kontrolne dotyczą podmiotów
otrzymujących finansowanie? Czy obejmują one obowiązek wykazywania
rzeczywistych rezultatów inwestycji oraz przedstawiania informacji
o wykorzystaniu środków na poziomie poszczególnych projektów?
W przypadku komponentu pożyczkowego, pożyczkobiorcy są zobowiązani
do okresowego przekazywania informacji o postępie realizacji projektu,
poniesionych wydatkach oraz okolicznościach wpływających na harmonogram
lub budżet, a także do dokumentowania wykorzystania środków. Muszą również
-- 4 of 7 --
5
wykazać rzeczowe zakończenie inwestycji i umożliwić kontrole dokumentacji,
ewidencji księgowej i bankowej oraz realizacji projektu na miejscu. Obowiązki
obejmują zatem wykazywanie faktycznego postępu i rezultatów inwestycji.
W części kapitałowej obowiązki sprawozdawcze i kontrolne będą elementem
zawartych umów pomiędzy Chrobry S.A., a spółkami w które będzie inwestował
i dostosowane do poziomu zaangażowania w dany projekt oraz jego specyfiki.
11. Czy przewidziano możliwość wstrzymania wypłat, ograniczenia
finansowania lub żądania zwrotu środków w przypadku stwierdzenia
naruszenia warunków finansowania, nieosiągnięcia zakładanych
rezultatów albo wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem?
Jakie przesłanki uruchamiają takie mechanizmy?
W przypadku komponentu pożyczkowego, przewidziano możliwość wstrzymania
kolejnych wypłat, obniżenia kwoty finansowania, wypowiedzenia umowy
i żądania zwrotu środków. Mechanizmy te mogą zostać uruchomione
w szczególności w przypadku nieprawidłowego lub niezgodnego z celem
wykorzystania środków, naruszenia warunków finansowania, braku rozliczenia
wcześniejszych wypłat, podania nierzetelnych danych, pogorszenia sytuacji
finansowej pożyczkobiorcy, opóźnień w spłacie, podwójnego finansowania albo
wystąpienia poważnych nieprawidłowości. Nieosiągnięcie zakładanych
rezultatów może stanowić podstawę zastosowania tych mechanizmów, jeżeli
oznacza naruszenie warunków realizacji projektu lub celu finansowania.
W części kapitałowej tego typu mechanizmy będą ustalane indywidualnie i będą
elementem zawieranych umów inwestycyjnych.
12. Kto ponosi odpowiedzialność za ocenę zgodności projektu
z obowiązującymi przepisami oraz za prawidłowość decyzji o przyznaniu
finansowania: właściwe ministerstwo, spółka Chrobry S. A., Komitet
Sterujący czy inny podmiot? Proszę o wskazanie podziału
odpowiedzialności.
Podział zadań i odpowiedzialności związanych z realizacją FBiO wynika z ustawy
z dnia 4 grudnia 2025 r., polityk inwestycyjnych oraz umów regulujących
funkcjonowanie instrumentów finansowych.
Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonuje zadania wynikające
z ustawy, związane z realizacją inwestycji A2.7.1.
W zakresie komponentu pożyczkowego decyzja o udzieleniu pożyczki
podejmowana jest przez BGK. Ocena uwzględnia zgodność z obowiązującymi
przepisami w zakresie m.in. wydatkowania środków KPO, kwalifikowalności
wydatków, pomocy publicznej, DNSH, zdolności kredytowej oraz adekwatności
zabezpieczeń.
Spółka Chrobry S.A. odpowiada za realizację inwestycji kapitałowych, w tym
za ocenę przedsięwzięć i podejmowanie decyzji inwestycyjnych zgodnie
z właściwymi zasadami.
-- 5 of 7 --
6
Komitet Sterujący realizuje zadania określone ustawą i regulaminem, związane
z kierunkami i priorytetami funkcjonowania FBiO.
Oznacza to, że MFiPR odpowiada za realizację przypisanych mu zadań
systemowych i koordynacyjnych, natomiast odpowiedzialność za ocenę
poszczególnych projektów i decyzje finansowe pozostaje po stronie podmiotów
realizujących odpowiednie instrumenty.
13. Czy w odniesieniu do projektów finansowanych na rzecz Polskiej Grupy
Zbrojeniowej S.A. przeprowadzono odrębne kontrole lub audyty
prawidłowości udzielenia wsparcia? Jeśli tak, jakie były ich wyniki i czy
stwierdzono nieprawidłowości wymagające podjęcia działań
naprawczych?
PGZ S.A. nie otrzymała dotychczas żadnego finansowania kapitałowego
od Chrobry S.A.
14. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwo
Aktywów Państwowych dysponują dokumentacją pozwalającą wykazać,
że zasady wyboru projektów i przyznawania finansowania są stosowane
jednakowo wobec podmiotów państwowych i prywatnych,
z uwzględnieniem obiektywnych różnic między projektami?
Podstawę oceny przedsięwzięć ubiegających się o finansowanie z FBiO stanowią
przepisy ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r., właściwe polityki inwestycyjne oraz
dokumentacja określająca zasady udzielania wsparcia.
W przypadku pożyczek dla przedsiębiorców zasady naboru określają wspólne
wymagania dotyczące kwalifikowalności przedsięwzięć, zdolności kredytowej,
zabezpieczeń, dokumentacji wnioskowej oraz warunków udzielania
finansowania.
Regulamin nie ustanawia odrębnych zasad oceny ze względu na publiczny lub
prywatny charakter własności przedsiębiorcy. Jednocześnie warunki
finansowania mogą różnić się z uwagi na obiektywne cechy przedsięwzięcia,
sytuację finansową wnioskodawcy, poziom ryzyka i zastosowane przepisy
dotyczące pomocy publicznej.
Przyjęte zasady stanowią podstawę jednolitego traktowania przedsiębiorców
ubiegających się o pożyczki, z uwzględnieniem obiektywnych różnic między
projektami.
15. Czy przewidziano publikowanie okresowych informacji o zgodności
realizacji programu z obowiązującymi przepisami, w tym o wynikach
kontroli, stwierdzonych nieprawidłowościach oraz zastosowanych
środkach naprawczych? Jeśli tak, w jakim zakresie informacje te będą
dostępne publicznie?
Informacje w tym zakresie będą mogły być udostępniane w trybie i na zasadach
określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji
publicznej (Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198 z późn.zm.).
-- 6 of 7 --
7
16. Czy Minister Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Minister Aktywów
Państwowych mogą potwierdzić, że do chwili obecnej nie stwierdzono
naruszeń przepisów dotyczących pomocy publicznej, zasad wykorzystania
środków europejskich ani reguł konkurencji w związku z finansowaniem
projektów realizowanych przez Polską Grupę Zbrojeniową S.A. ze środków
Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności? Jeśli nie, proszę wskazać zakres
stwierdzonych wątpliwości, podjęte działania oraz ich aktualny status.
PGZ S.A. nie otrzymała dotychczas żadnego finansowania kapitałowego ani
pożyczkowego od Chrobry S.A. W związku z powyższym na dzień udzielenia
niniejszej odpowiedzi Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie stwierdził
naruszeń przepisów dotyczących pomocy publicznej, zasad wykorzystania
środków europejskich ani reguł konkurencji w związku z finansowaniem
projektów realizowanych przez Polską Grupę Zbrojeniową S.A. ze środków FBiO.
Z poważaniem
wz. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 7 of 7 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.502.2026
IK: 1324437
Warszawa, 09 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT20423, Pani Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej, Posłanki na Sejm RP, z dnia 20 października 2026 roku w sprawie zgodności
zasad finansowania projektów ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności
z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej, zasadami wykorzystania środków
europejskich oraz obowiązkiem ochrony interesu publicznego.
Podniesione kwestie dotyczą zasad udzielania wsparcia oraz przyjętych rozwiązań
systemowych w zakresie realizacji inwestycji A2.7.1 Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Z posiadanych informacji wynika, iż za realizację i wdrażanie ww. inwestycji KPO
odpowiadają:
1) Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, pełniący funkcję instytucji odpowiedzialnej
za realizację inwestycji A2.7.1, wraz z organem pomocniczym, tj. Komitetem Sterującym,
odpowiedzialnym za ustalanie priorytetów inwestycyjnych oraz opiniowanie projektów
inwestycyjnych objętych wsparciem z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności;
2) Bank Gospodarstwa Krajowego wraz ze spółką specjalnego przeznaczenia Chrobry S.A.,
które zgodnie z umową zawartą z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej
odpowiadają za wdrażanie inwestycji A2.7.1 oraz udzielanie finansowania na projekty
objęte wsparciem z FBiO.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Konrad Gołota
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1324437.5034384.3984655
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 2 --
-- 2 of 2 --