Interpelacja w sprawie rosnącej liczby restrukturyzacji przedsiębiorstw oraz ochrony pracowników podwykonawców i małych wierzycieli
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20410
do ministra finansów i gospodarki, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie rosnącej liczby restrukturyzacji przedsiębiorstw oraz ochrony pracowników podwykonawców i małych wierzycieli
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Bożena Borys-Szopa, Piotr Król, Patryk Wicher, Marek Wesoły, Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 14-10-2026
Szanowni Państwo Ministrowie,
dane dotyczące niewypłacalności przedsiębiorstw wskazują na utrzymywanie się wysokiej liczby postępowań restrukturyzacyjnych. Zjawisko to wpływa nie tylko na dłużników, lecz również na pracowników, podwykonawców, dostawców i lokalne rynki pracy.
Według zestawień opartych na obwieszczeniach Krajowego Rejestru Zadłużonych do końca września 2026 r. rozpoczęto w Polsce 3823 postępowania restrukturyzacyjne. W województwie śląskim odnotowano 496 postępowań, czyli blisko 13% wszystkich spraw. Największy udział miały podmioty działające w sektorach budownictwa, handlu, przetwórstwa przemysłowego oraz transportu i gospodarki magazynowej.
Restrukturyzacja powinna umożliwiać uratowanie przedsiębiorstwa zdolnego do dalszego funkcjonowania oraz ochronę miejsc pracy. Nie może jednak prowadzić do nieuzasadnionego przerzucania kosztów na małych wierzycieli. Dla podwykonawcy lub lokalnego dostawcy wielomiesięczne wstrzymanie płatności może oznaczać utratę płynności, zwolnienia, a nawet konieczność rozpoczęcia własnej restrukturyzacji.
Szczególnego wyjaśnienia wymaga skuteczność postępowań o zatwierdzenie układu, które stanowią zdecydowaną większość restrukturyzacji. Dane za sierpień 2026 r. wskazywały na wzrost liczby uchylonych układów i przypadków, w których po ustaleniu dnia układowego nie złożono w terminie wniosku o zatwierdzenie układu. Powstaje zatem pytanie, czy mechanizm ten zawsze służy rzeczywistej naprawie przedsiębiorstwa, czy bywa wykorzystywany głównie do czasowego uzyskania ochrony przed egzekucją.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile postępowań restrukturyzacyjnych wszczęto, a ile upadłości przedsiębiorców ogłoszono w latach 2024–2026? Proszę o dane w podziale na województwa, branże i rodzaj postępowania.
2. Ilu pracowników było zatrudnionych w przedsiębiorstwach objętych restrukturyzacją lub upadłością i ile miejsc pracy zostało zlikwidowanych? Czy dane te są monitorowane w ujęciu regionalnym?
3. Jakie przyczyny wzrostu liczby postępowań restrukturyzacyjnych w sektorach budownictwa, przemysłu i transportu identyfikuje rząd? Jaką rolę odgrywają w tym procesie koszty energii, materiałów i finansowania, zatory płatnicze, import oraz spadek liczby zamówień?
4. Ile postępowań o zatwierdzenie układu zakończyło się zatwierdzeniem układu, odmową jego zatwierdzenia, umorzeniem postępowania, niezłożeniem wniosku o zatwierdzenie układu w ustawowym terminie lub późniejszym uchyleniem układu? Proszę o dane za lata 2024–2026.
5. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości analizuje przypadki wykorzystywania dnia układowego głównie w celu czasowego zablokowania egzekucji bez realnego zamiaru wykonania układu? Ile stwierdzono takich przypadków i jakie działania podjęto?
6. Jak w postępowaniach restrukturyzacyjnych chronione są należności pracowników, mikroprzedsiębiorców, podwykonawców i lokalnych dostawców, dla których brak zapłaty może oznaczać utratę płynności?
7. Czy planowane jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających przedsiębiorstwom, które utraciły płynność z powodu nieopłacenia faktur od podmiotu restrukturyzowanego, szybki dostęp do gwarancji, finansowania pomostowego lub pomocy de minimis?
Z poważaniem
Robert Warwas
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje poza zakresem” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6527 znaków00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.523.2026
Warszawa, 13 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20410 w sprawie rosnącej liczby restrukturyzacji
przedsiębiorstw oraz ochrony pracowników podwykonawców i małych wierzycieli, złożoną
przez Pana Posła Roberta Warwasa wraz z grupą posłów, przedstawiam następujące
informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Ad 1-4
Ministerstwo Sprawiedliwości nie gromadzi ani nie prowadzi statystyk obejmujących dane
dotyczące liczby postępowań według branż, województw, liczby zatrudnionych
pracowników czy przyczyn ekonomicznych niewypłacalności przedsiębiorstw. Analiza
sytuacji gospodarczej poszczególnych sektorów rynku, przyczyn utraty płynności
finansowej przedsiębiorców oraz wpływu tych zjawisk na rynek pracy pozostaje
poza zakresem właściwości Ministra Sprawiedliwości. Dane tego rodzaju mogą znajdować
się w dyspozycji innych organów administracji publicznej lub instytucji prowadzących
badania i monitoring procesów gospodarczych, w tym pozostałych adresatów interpelacji.
Ad 5
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi odrębnego rejestru ani statystyk przypadków,
w których postępowanie o zatwierdzenie układu byłoby wykorzystywane wyłącznie w celu
uzyskania czasowej ochrony przed egzekucją bez rzeczywistego zamiaru przeprowadzenia
restrukturyzacji.
-- 1 of 4 --
2
Wyjaśniam, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego przewidują szereg mechanizmów,
które przeciwdziałają potencjalnym nadużyciom. Wierzyciele mogą wystąpić o uchylenie
skutków obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, jeżeli prowadzą
one do pokrzywdzenia wierzycieli. Ponadto sąd odmawia zatwierdzenia układu m.in.
w przypadku naruszenia prawa lub gdy z okoliczności sprawy wynika, że układ nie będzie
wykonywany. Prawomocnie zatwierdzony układ może zostać uchylony, jeżeli dłużnik
nie wykonuje postanowień układu, albo oczywiste jest, że układ nie będzie wykonany.
Nadzór nad prawidłowością przebiegu postępowania sprawuje również nadzorca układu
posiadający licencję doradcy restrukturyzacyjnego.
Ad 6
Ochrona należności pracowników, mikroprzedsiębiorców, podwykonawców
oraz lokalnych dostawców stanowi jeden z istotnych elementów konstrukcji
postępowania restrukturyzacyjnego. Ustawodawca przewidział w tym zakresie szereg
mechanizmów mających na celu zachowanie równowagi pomiędzy potrzebą ratowania
przedsiębiorstwa a ochroną wierzycieli.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wierzytelności ze stosunku pracy korzystają
ze szczególnej ochrony. Zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym, układ co do zasady
nie obejmuje wierzytelności ze stosunku pracy, chyba że pracownik wyrazi zgodę
na objęcie ich układem. Ponadto ochronę pracowników wzmacniają rozwiązania
przewidziane w Ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie
niewypłacalności pracodawcy. Zgodnie z tą ustawą, niezaspokojone roszczenia
pracownicze podlegają zaspokojeniu ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych. Katalog świadczeń objętych ochroną obejmuje m.in. wynagrodzenie
za pracę, wynagrodzenie za czas choroby, wynagrodzenie i ekwiwalent za urlop
wypoczynkowy, odprawy pieniężne oraz odszkodowania przewidziane przepisami prawa
pracy.
Pozostali wierzyciele, w tym mikroprzedsiębiorcy, podwykonawcy i dostawcy, uczestniczą
w postępowaniu restrukturyzacyjnym na zasadach określonych ustawą. Przysługuje
-- 2 of 4 --
3
im prawo udziału w zgromadzeniu wierzycieli, prawo głosowania nad układem, a także
możliwość korzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie.
Wierzyciele mogą zatem, zgłaszać zastrzeżenia do spisu wierzytelności, składać sprzeciwy
wobec odmowy uznania wierzytelności, uczestniczyć w postępowaniach dotyczących
zatwierdzenia układu oraz korzystać z mechanizmów kontroli sądowej przewidzianych
w ustawie. W postępowaniu o zatwierdzenie układu, o czym była już mowa, wierzyciele
mogą ponadto wystąpić o uchylenie skutków obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego,
jeżeli prowadzą one do pokrzywdzenia wierzycieli.
Istotnym gwarantem ochrony wierzycieli pozostaje kontrola sądowa. Zgodnie z Prawem
restrukturyzacyjnym, sąd odmawia zatwierdzenia układu m.in. wówczas, gdy prowadziłby
on do pokrzywdzenia wierzycieli, został przyjęty z naruszeniem prawa albo
gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie będzie wykonywany. Ponadto ustawa przewiduje
możliwość uchylenia układu w przypadku niewykonywania jego postanowień.
Dodatkowym mechanizmem ochronnym jest udział licencjonowanego
doradcy restrukturyzacyjnego pełniącego funkcję nadzorcy układu, nadzorcy sądowego
albo zarządcy. Osoby te wykonują ustawowe obowiązki związane m.in. z oceną sytuacji
ekonomicznej dłużnika, sporządzaniem dokumentacji restrukturyzacyjnej oraz oceną
możliwości wykonania układu.
Ad 7
Przepisy Prawa restrukturyzacyjnego nie przewidują szczególnych instrumentów
w postaci gwarancji publicznych, finansowania pomostowego lub pomocy
de minismis, skierowanych wyłącznie do przedsiębiorców, którzy utracili płynność
finansową wskutek braku zapłaty ze strony podmiotu objętego restrukturyzacją.
Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne zawiera jednak rozwiązania mające wspierać
pozyskiwanie finansowania niezbędnego do przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji.
Jej przepisy regulują kwestie finansowania restrukturyzacji i ochrony prawnej
-- 3 of 4 --
4
finansowania udzielanego w związku z realizacją układu. Rozwiązania te służą zwiększeniu
szans powodzenia restrukturyzacji. Zatem pośrednio służą także ochronie interesów
wierzycieli. Zwłaszcza poprzez zwiększenie gotowości instytucji finansowych
do możliwości zapewnienia dostępu do dodatkowego finansowania. Niewątpliwie
wpływa to na zwiększenie szans na wykonanie układu i w konsekwencji zaspokojenie
wierzycieli w możliwie największym stopniu.
Problematyka gwarancji publicznych, instrumentów poręczeniowych, finansowania
pomostowego lub pomocy publicznej dla przedsiębiorców należy przede wszystkim
do zakresu właściwości organów odpowiedzialnych za politykę gospodarczą i rozwój
przedsiębiorczości.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych zmierzających
do wprowadzenia do Prawa restrukturyzacyjnego odrębnych rozwiązań skierowanych
do wierzycieli przedsiębiorcy objętego restrukturyzacją.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --