Interpelacja w sprawie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz przeciwdziałania zachowaniom samobójczym wśród osób małoletnich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20364
do ministra zdrowia
w sprawie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz przeciwdziałania zachowaniom samobójczym wśród osób małoletnich
Zgłaszający: Maria Joanna Koźlakiewicz, Alicja Łepkowska-Gołaś, Magdalena Filiks
Data wpływu: 12-10-2026
Szanowna Pani Minister,
kryzys zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań społecznych i zdrowotnych, przed którymi stoi obecnie państwo. Szczególnego niepokoju wymagają przypadki występowania u osób małoletnich myśli suicydalnych, samookaleczeń oraz podejmowania prób odebrania sobie życia.
Do podjęcia niniejszej interpelacji skłaniają mnie nie tylko dane ogólnopolskie, ale również wydarzenia, z którymi spotykam się jako poseł w swoim okręgu wyborczym. W ostatnim czasie doszło tam do kolejnej dramatycznej próby odebrania sobie życia przez zaledwie szesnastoletnią dziewczynę. Na szczęście tym razem udało się uratować młodą osobę. Takie wydarzenia każdorazowo powinny jednak rodzić pytanie, czy system potrafi dostrzec kryzys dziecka odpowiednio wcześnie – zanim dojdzie do sytuacji bezpośredniego zagrożenia jego życia.
Najnowsze dane wymagają bardzo uważnej analizy. Według informacji przedstawionych w lutym 2026 r. podczas posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży, w 2025 r. po raz pierwszy od kilku lat liczba prób samobójczych wśród osób do 19. roku życia zmniejszyła się – o 6,3%. Nie może to jednak prowadzić do wniosku, że problem został opanowany. Jednocześnie odnotowano bowiem wzrost liczby samobójstw zakończonych śmiercią w tej grupie wiekowej.
Niepokojące są również dane rzecznika praw dziecka dotyczące kontaktów podejmowanych przez dzieci znajdujące się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia. W 2024 r. Dziecięcy Telefon Zaufania RPD przeprowadził 1640 interwencji ratujących życie i zdrowie dzieci i młodzieży, podczas gdy rok wcześniej było ich 858. Oznaczało to wzrost aż o 91%. Wśród powodów podejmowania interwencji znajdowały się deklarowana chęć popełnienia samobójstwa, nasilone myśli samobójcze oraz inne sytuacje bezpośrednio zagrażające zdrowiu lub życiu młodego człowieka.
Za każdą z tych statystyk znajduje się konkretne dziecko i konkretna rodzina.
Przyczyn kryzysów psychicznych dzieci i młodzieży nie można sprowadzać do jednego czynnika. Samotność, zaburzenia depresyjne i lękowe, trudności rodzinne, przemoc rówieśnicza, cyberprzemoc, presja związana z nauką i funkcjonowaniem społecznym czy problemy w relacjach mogą się wzajemnie nakładać. Dlatego odpowiedź państwa również musi mieć charakter kompleksowy – obejmować ochronę zdrowia, szkołę, rodzinę oraz środowisko, w którym funkcjonuje młody człowiek.
Należy dostrzec działania podejmowane w ramach reformy psychiatrii dzieci i młodzieży. Funkcjonujący model zakłada trzy poziomy pomocy – od środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej, poprzez centra zdrowia psychicznego zapewniające również dostęp do psychiatry, aż po wysokospecjalistyczną całodobową opiekę psychiatryczną.
Istotnym założeniem systemu jest możliwość uzyskania pomocy psychologicznej na pierwszym poziomie bez skierowania oraz możliwie blisko miejsca zamieszkania dziecka.
Podejmowane są również dalsze inwestycje. W sierpniu 2026 r. poinformowano o podpisaniu umów dotyczących wsparcia 24 centrów zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży kwotą ponad 186 mln zł ze środków programu FEnIKS. Środki mają służyć m.in. modernizacji infrastruktury, poprawie warunków diagnozowania i leczenia oraz wyposażeniu placówek II poziomu referencyjnego.
Sama rozbudowa infrastruktury nie odpowiada jednak na wszystkie pytania. Kluczowe pozostaje to, jak szybko dziecko znajdujące się w kryzysie może rzeczywiście otrzymać profesjonalną pomoc, czy miejsce jego zamieszkania wpływa na dostępność świadczeń, czy zapewniona jest odpowiednia liczba specjalistów oraz w jaki sposób system identyfikuje dzieci, u których pojawiają się pierwsze myśli suicydalne, zanim dojdzie do próby samobójczej.
Szczególnie ważne jest stworzenie sprawnego mechanizmu współpracy pomiędzy ochroną zdrowia, szkołą, rodziną, pomocą społeczną oraz – w sytuacjach tego wymagających – innymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo dziecka. System nie może zaczynać działać dopiero wtedy, gdy młody człowiek trafia na szpitalny oddział ratunkowy po próbie odebrania sobie życia.
Zdrowie psychiczne przestaje być dziś tematem tabu i powinno być traktowane na równi ze zdrowiem fizycznym. Szczególnego znaczenia nabiera przy tym możliwie wczesna diagnoza i szybkie rozpoczęcie leczenia. Odpowiednio wcześnie udzielona pomoc psychologiczna, psychoterapeutyczna czy psychiatryczna może nie tylko ograniczyć cierpienie młodego człowieka i zapobiec pogłębianiu się kryzysu, ale również uchronić go przed poważnymi konsekwencjami dla zdrowia fizycznego.
Dobrym przykładem są zaburzenia odżywiania, w tym anoreksja, będąca poważnym zaburzeniem psychicznym, które nieleczone może prowadzić do wyniszczenia organizmu i poważnych powikłań somatycznych, m.in. zaburzeń pracy serca, w tym bradykardii, zaburzeń elektrolitowych, problemów dotyczących przewodu pokarmowego oraz innych narządów. W zaawansowanym stadium młody pacjent może wymagać już nie tylko pomocy psychiatrycznej i psychoterapeutycznej, lecz także leczenia somatycznego oraz zaangażowania wielu specjalistów.
Dlatego czas oczekiwania dziecka lub młodego człowieka na pomoc w zakresie zdrowia psychicznego ma znaczenie nie tylko dla jego aktualnego samopoczucia, ale również dla dalszego stanu zdrowia. Wielomiesięczne oczekiwanie na psychologa, psychoterapeutę czy psychiatrę może oznaczać pogłębianie się zaburzenia i rozwój kolejnych komplikacji, a w konsekwencji konieczność znacznie bardziej złożonego i kosztownego leczenia. Wczesna pomoc w zakresie zdrowia psychicznego jest więc nie tylko inwestycją w zdrowie i życie młodego człowieka, ale może również ograniczać późniejsze koszty ponoszone przez cały system ochrony zdrowia.
Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje wpływ czasu oczekiwania dzieci i młodzieży na pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną i psychiatryczną na pogłębianie się zaburzeń oraz rozwój wtórnych powikłań somatycznych, a także związane z tym późniejsze koszty leczenia? Czy zwiększenie dostępności wczesnej pomocy w zakresie zdrowia psychicznego jest analizowane również jako element profilaktyki poważniejszych konsekwencji zdrowotnych i ograniczania kosztów ich późniejszego leczenia?
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Ile prób samobójczych oraz samobójstw zakończonych śmiercią wśród osób małoletnich odnotowano w Polsce w latach 2020–2025, z podziałem na poszczególne lata, grupy wiekowe i płeć?
2. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia obecny stan zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz skalę występowania myśli suicydalnych, samookaleczeń i prób samobójczych w tej grupie?
3. Jak ministerstwo interpretuje spadek liczby odnotowanych prób samobójczych w 2025 r. przy jednoczesnym wzroście liczby przypadków zakończonych śmiercią? Czy przeprowadzono analizę przyczyn tego zjawiska?
4. Ile obecnie funkcjonuje w Polsce placówek I, II i III poziomu referencyjnego systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży i jaka jest ich dostępność w poszczególnych województwach?
5. Jaki jest obecnie średni i maksymalny czas oczekiwania dziecka na pierwszą konsultację psychologiczną, psychoterapeutyczną oraz psychiatryczną w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych?
6. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby dzieci i młodzieży oczekujących obecnie na świadczenia psychiatryczne i psychoterapeutyczne oraz liczby małoletnich objętych taką opieką w latach 2023–2026?
7. Ilu lekarzy specjalistów psychiatrii dzieci i młodzieży wykonuje obecnie zawód w Polsce i czy ministerstwo ocenia obecne zasoby kadrowe jako wystarczające do rzeczywistych potrzeb? Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby specjalistów?
8. Czy planowane jest dalsze zwiększanie finansowania psychiatrii oraz środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dzieci i młodzieży w latach 2027–2028? Jeśli tak, jakie środki zostaną na ten cel przeznaczone?
9. Jakie działania podejmuje ministerstwo w zakresie profilaktyki zachowań samobójczych, w szczególności wczesnego rozpoznawania myśli suicydalnych i innych sygnałów mogących świadczyć o zagrożeniu życia młodego człowieka?
10. Czy wypracowano lub planuje się wprowadzenie jednolitych standardów postępowania z dzieckiem po próbie samobójczej, obejmujących nie tylko doraźne zabezpieczenie medyczne, lecz również dalszą opiekę psychiatryczną, psychologiczną, psychoterapeutyczną oraz wsparcie jego rodziny?
11. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia współpracuje z Ministerstwem Edukacji Narodowej w zakresie wczesnego rozpoznawania kryzysów psychicznych dzieci i młodzieży oraz zapewnienia szybkiej ścieżki kierowania ucznia do odpowiedniej formy pomocy?
12. Czy ministerstwo planuje stworzenie lub rozwinięcie ogólnopolskiego systemu monitorowania zachowań samobójczych dzieci i młodzieży, który umożliwiałby nie tylko analizowanie przypadków zakończonych próbą samobójczą, ale również identyfikowanie czynników ryzyka i ocenę skuteczności podejmowanych działań rofilaktycznych?
13. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje wpływ czasu oczekiwania dzieci i młodzieży na pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną i psychiatryczną na pogłębianie się zaburzeń oraz rozwój wtórnych powikłań somatycznych, a także związane z tym późniejsze koszty leczenia? Czy zwiększenie dostępności wczesnej pomocy w zakresie zdrowia psychicznego jest analizowane również jako element profilaktyki poważniejszych konsekwencji zdrowotnych i ograniczania kosztów ich późniejszego leczenia?
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży wymaga potraktowania jako jednego z priorytetowych obszarów polityki zdrowotnej państwa. Każda próba odebrania sobie życia przez dziecko jest sygnałem, że gdzieś wcześniej zabrakło skutecznej pomocy, właściwej reakcji albo możliwości dotarcia do młodego człowieka na czas. Państwo powinno dążyć do tego, aby pomoc pojawiała się nie dopiero po próbie samobójczej, ale już wtedy, gdy pojawiają się pierwsze symptomy kryzysu.
Zwracam się zatem do Pani Minister o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących obecnego stanu systemu, ocenę skuteczności dotychczas podejmowanych działań oraz wskazanie konkretnych rozwiązań planowanych w celu dalszego ograniczania zachowań samobójczych wśród dzieci i młodzieży.
Z poważaniem
Maria Koźlakiewicz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (24)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29466 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.109.2026.EB
Warszawa, 29 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 20364 w sprawie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży
oraz przeciwdziałania zachowaniom samobójczym wśród osób małoletnich, Ministerstwo
Zdrowia prosi o przyjęcie poniższych informacji, stanowiących odpowiedź na wskazane
w interpelacji pytania.
1. Ile prób samobójczych oraz samobójstw zakończonych śmiercią wśród osób
małoletnich odnotowano w Polsce w latach 2020–2025, z podziałem na
poszczególne lata, grupy wiekowe i płeć?
W latach 2020–2024 liczba prób samobójczych wśród młodzieży wzrosła o 179%, z 736 do
2054 przypadków. W 2025 r. ta tendencja wzrostowa uległa odwróceniu po raz pierwszy
od 2020 r., a liczba prób samobójczych spadła o około 6% do 1925 przypadków.
-- 1 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Źródło: https://zwjr.pl/artykuly/raport-zachowania-samobojcze-2020-2025
Rok Liczba osób w zamachach samobójczych
(próby samobójcze)
Grupa wiekowa -
'0-6'
Grupa wiekowa
- '7-12'
Grupa wiekowa
- '13-18'
2020 736 0 28 708
2021 1369 0 83 1286
2022 1937 0 79 1858
2023 1994 0 78 1916
2024 2054 0 86 1968
2025 1925 0 83 1842
Źródło: Dane Komendy Głównej Policji, https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/zamachy-
samobojcze
Po krótkim spadku w ciągu poprzednich dwóch lat liczba samobójstw wzrosła w 2025 r.
o prawie 27%, z 127 w roku poprzednim do 161, co wskazuje na utrzymujący się wysoki
poziom zagrożenia w populacji rozwojowej.
Źródło: https://zwjr.pl/artykuly/raport-zachowania-samobojcze-2020-2025
Rok Liczba osób w zamachach samobójczych
zakończonych zgonem – poniżej 19 r. ż.
Grupa wiekowa -
'0-6'
Grupa wiekowa
- '7-12'
Grupa wiekowa
- '13-18'
2020 107 0 1 106
2021 127 0 2 125
2022 156 0 6 150
2023 145 0 7 138
2024 127 0 3 124
2025 161 0 5 156
-- 2 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Źródło: Dane Komendy Głównej Policji, https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/zamachy-
samobojcze
2. Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia obecny stan zdrowia psychicznego dzieci i
młodzieży oraz skalę występowania myśli suicydalnych, samookaleczeń i prób
samobójczych w tej grupie?
Wzrost zachowań samobójczych obserwowany wśród nastolatków w następstwie pandemii
COVID-19 podkreśla pilną potrzebę wdrożenia skutecznych środków zapobiegawczych
skierowanych do uczniów i wykorzystujących mechanizmy wsparcia rówieśniczego, przy
jednoczesnym zaangażowaniu rodziców i nauczycieli w pełnienie roli aktywnych
podmiotów wspierających zdrowie psychiczne nastolatków.
3. Jak Ministerstwo interpretuje spadek liczby odnotowanych prób samobójczych w
2025 r. przy jednoczesnym wzroście liczby przypadków zakończonych śmiercią?
Czy przeprowadzono analizę przyczyn tego zjawiska?
Rok 2025 był rokiem w którym spadła liczba odnotowanych przez policję prób
samobójczych, natomiast niespodziewanie po dwóch latach spadków zaobserwowano
wzrost liczby samobójstw dzieci i młodzieży (wzrost w grupie wiekowej 13-18 lat).
Zachowania samobójcze to rezultat ekspozycji na różne czynniki ryzyka, których
szkodliwego i destrukcyjnego wpływu nie są w stanie zrównoważyć czynniki ochronne.
Jednocześnie na spadek liczby prób samobójczych mogły wpłynąć:
zanikający negatywny wpływ pandemii COVID-19;
rozwijający się system profilaktyki antysuicydalnej w Polsce również przyczynia się
do odnotowywanych obecnie spadków liczby samobójstw;
poprawa dostępu do pomocy psychologicznej dzięki nowemu modelowi psychiatrii
dzieci i młodzieży (model środowiskowy);
dostępność do anonimowej, całodobowej pomocy np. Telefon Zaufania dla Dzieci i
Młodzieży 116 111, prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę;
wdrożenie szeregu działań w ramach realizacji zadań ukierunkowanych na
zapobieganie zachowaniom samobójczym, ujętych w Narodowym Programie
Zdrowia.
4. Ile obecnie funkcjonuje w Polsce placówek I, II i III poziomu referencyjnego
systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży i jaka jest ich dostępność
w poszczególnych województwach?
Aktualnie na terenie kraju funkcjonuje:
-- 3 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
540 Ośrodków/Zespołów środowiskowej opieki psychologicznej i
psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży (I poziom referencyjny);
195 Centrów Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży (II poziom
referencyjny);
37 Ośrodków wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej.
Dane, dotyczące liczby podmiotów I, II i III poziomu referencyjnego są na bieżąco
aktualizowane i umieszczane na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia
(NFZ) wraz z danymi adresowymi oraz wykazem w postaci tabeli oraz mapy:
https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/informacje-o-swiadczeniach/ochrony-zdrowia-
psychicznego-dzieci-i-mlodziezy/
5. Jaki jest obecnie średni i maksymalny czas oczekiwania dziecka na pierwszą
konsultację psychologiczną, psychoterapeutyczną oraz psychiatryczną w ramach
świadczeń finansowanych ze środków publicznych?
Poniższe tabele, opracowane przez NFZ przedstawiają średni oraz maksymalny czas
oczekiwania na wizytę do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży oraz poradni
psychologicznych dla dzieci w poszczególnych województwach.
Poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci:
Średni czas
oczekiwania
Mediana czasu
oczekiwania
Maksymalny czas
oczekiwania
Średni czas
oczekiwania
Mediana czasu
oczekiwania
Maksymalny
czas oczekiwania
PL Polska 43 20 338 63 43 587
01 Dolnośląskie 49 49 78 59 61 306
02 Kujawsko-pomorskie 0 0 0 67 0 239
03 Lubelskie 0 0 0 41 0 85
04 Lubuskie 45 0 47 118 0 197
05 Łódzkie 58 33 130 62 34 183
06 Małopolskie 12 6 80 39 34 177
07 Mazowieckie 32 19 338 102 77 587
08 Opolskie 117 117 117 87 87 124
09 Podkarpackie 45 41 75 22 15 192
10 Podlaskie 98 98 136 103 69 306
11 Pomorskie 38 32 92 116 101 331
12 Śląskie 105 119 167 95 65 271
13 Świętokrzyskie 0 0 0 62 60 93
14 Warmińsko-mazurskie 23 23 23 67 37 260
15 Wielkopolskie 31 34 50 41 48 246
16 Zachodniopomorskie 0 0 0 201 216 286
Przypadek pilny Przypadek stabilny
Województwo OW
-- 4 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Poradnia psychologiczna dla dzieci:
6. Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące liczby dzieci i młodzieży oczekujących
obecnie na świadczenia psychiatryczne i psychoterapeutyczne oraz liczby
małoletnich objętych taką opieką w latach 2023–2026?
Liczba pacjentów w wieku poniżej 18 lat, którzy mieli sprawozdane co najmniej jedno
świadczenie w rodzaju świadczeń '04 – Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień',
z wyłączeniem zakresów świadczeń związanych z leczeniem uzależnień.
Rok Liczba pacjentów <18 lat
2015 143 587
2016 146 213
2017 148 554
2018 150 607
2019 153 020
2020 151 309
2021 222 052
2022 265 415
Średni czas
oczekiwania
Mediana czasu
oczekiwania
Maksymalny czas
oczekiwania
Średni czas
oczekiwania
Mediana czasu
oczekiwania
Maksymalny
czas oczekiwania
PL Polska 13 7 95 30 12 385
01 Dolnośląskie 12 6 47 31 24 147
02 Kujawsko-pomorskie 4 4 25 22 13 133
03 Lubelskie 22 24 24 121 91 200
04 Lubuskie 5 6 6 56 32 184
05 Łódzkie 0 0 0 20 10 248
06 Małopolskie 1 0 5 20 14 138
07 Mazowieckie 16 18 25 19 2 174
08 Opolskie 3 3 5 35 17 95
09 Podkarpackie 7 6 12 28 9 361
10 Podlaskie 23 23 24 38 22 136
11 Pomorskie 12 12 12 38 28 130
12 Śląskie 11 7 42 14 12 78
13 Świętokrzyskie 0 0 0 15 11 34
14 Warmińsko-mazurskie 6 6 6 47 26 221
15 Wielkopolskie 13 9 95 22 15 101
16 Zachodniopomorskie 29 28 37 47 30 385
OW Województwo
Przypadek pilny Przypadek stabilny
Słownik pojęć
ŚREDNI CZAS OCZEKIWANIA
Średni czas oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z powodu
wykonania świadczenia w 3 miesiącach
MEDIANA CZASU OCZEKIWANIA
Mediana czasu oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z powodu
wykonania świadczenia w 3 miesiącach
MAKSYMALNY CZAS
OCZEKIWANIA
Maksymalny średni czas oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z
powodu wykonania świadczenia w 3 miesiącach sprawozdany wśród
świadczeniodawców w danym przekroju
Przypadek pilny
Pacjent znajduje się w stanie nagłym i konieczna jest możliwość szybkiego
pozyskania świadczenia w celu ratowania zdrowia lub znacznego zmniejszenia
stanu zagrożenia zdrowia
Przypadek stabilny
Pacjent nie znajduje się w stanie nagłym i nie kwalifikuje się do kategorii
przypadek pilny.
Maksymalny czas oczekiwania
Maksymalny średni czas oczekiwania osób skreślonych z listy oczekujących z
powodu wykonania świadczenia w 3 miesiącach sprawozdany wśród
świadczeniodawców w danym przekroju
-- 5 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
2023 297 079
2026 (od stycznia do sierpnia) 314 408
Liczba pacjentów w wieku poniżej 18 lat, którzy mieli sprawozdane co najmniej jedno
świadczenie (niezależnie od zakresu świadczeń) z rozpoznaniem głównym F00-F09,F20-
F99 wg klasyfikacji ICD-10 (z 5-znakowym rozszerzeniem lub bez wskazanego
rozszerzenia)
Rok Liczba pacjentów <18 lat
2015 318 503
2016 319 633
2017 321 534
2018 324 595
2019 334 165
2020 301 318
2021 363 076
2022 417 276
2023 449 210
2026 (od stycznia do sierpnia) 434 019
7. Ilu lekarzy specjalistów psychiatrii dzieci i młodzieży wykonuje obecnie zawód w
Polsce i czy Ministerstwo ocenia obecne zasoby kadrowe jako wystarczające do
rzeczywistych potrzeb? Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby
specjalistów?
W odniesieniu do liczby lekarzy specjalistów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży
należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania na rzecz zapewnienia
wysoko wykwalifikowanej kadry w zakresie opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą.
W tym celu psychiatria dzieci i młodzieży została wpisana na listę dziedzin priorytetowych,
co oznacza, że podjęcie kształcenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie jest premiowane
finansowo, a ponadto przewidziano dodatkowe miejsca rezydenckie. Ponadto do 2027 r.
zaplanowano wykształcenie co najmniej 1200 nowych specjalistów, którzy uzyskają
kwalifikacje w zakresie psychoterapii dzieci i młodzieży, psychologii klinicznej lub terapii
środowiskowej dzieci i młodzieży. Szkolenia są realizowane w ramach Programu
Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER), współfinansowanego ze środków EFS.
Powyższe działania przynoszą efekty. Aktualne dane NFZ wskazują na systematyczny
wzrost liczby lekarzy na przestrzeni ostatnich lat:
Rok Liczba lekarzy ogółem
2018 466
2019 478
2020 492
-- 6 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
2021 516
2022 568
2023 655
2026 915
W latach 2018–2026 ich liczba wzrosła z 466 do 915, tj. o ok. 96%, co wskazuje na istotne
zwiększenie potencjału kadrowego. Niemniej jest to nadal trwający proces, którego
rezultaty będą zauważalne w dalszej perspektywie.
8. Czy planowane jest dalsze zwiększanie finansowania psychiatrii oraz
środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dzieci i młodzieży w
latach 2027–2028? Jeśli tak, jakie środki zostaną na ten cel przeznaczone?
W 2024 roku Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło działania mające na celu zapewnienie
możliwości przeprowadzenia inwestycji w obszarze psychiatrii (zarówno dla dzieci i
młodzieży jak i osób dorosłych). W sumie na ten cel przeznaczonych zostało 3 mld zł.
Ze środków Funduszu Medycznego w ramach Subfunduszu infrastruktury strategicznej
ogłoszony został konkurs na wsparcie i dofinansowanie zadań polegających na budowie,
przebudowie, modernizacji lub doposażeniu infrastruktury podmiotów leczniczych,
udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień.
Także w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
na lata 2021-2027 (FEnIKS) zaplanowano m.in. działania dotyczące wsparcia obszaru
psychiatrii, w tym psychiatrii dzieci i młodzieży. Celem programu jest wsparcie w zakresie
inwestycji na infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie dla wszystkich trzech poziomów
referencyjnych w opiece psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży:
Wsparcie infrastrukturalne nowych i istniejących Centrów Zdrowia Psychicznego
dla dorosłych oraz ośrodków/zespołów środowiskowej opieki psychologicznej
i psychoterapeutycznej (I poziom referencyjny). Kwota wsparcia w ramach ww.
projektu wynosi 90 mln zł dla CZP i ponad 143 mln zł dla ośrodków / zespołów
środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci
i młodzieży.
Wsparcie Centrów Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży (II poziom
referencyjny). Kwota środków finansowych przewidzianych na dofinansowanie
projektów w naborze wynosi 150 mln zł.
-- 7 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Wsparcie ośrodków wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej
(III poziom referencyjny). Kwota środków przewidzianych na dofinansowanie
projektów w naborze wynosiła 408,55 mln zł.
Całkowita wartość projektu wynosi blisko 238 mln zł. Po zakończeniu naboru i wyborze
przedsięwzięć projekt znajduje się obecnie na etapie zawierania i realizacji umów
grantowych, obejmujących m.in. modernizację i doposażenie placówek.
Jednocześnie należy wskazać, iż dane NFZ, wskazują na systematyczny wzrost nakładów
finansowych przeznaczonych na opiekę psychiatryczną dla dzieci i młodzieży:
W latach 2019–2025 nakłady na finansowanie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i
młodzieży wzrosły z ok. 259 mln zł do ponad 1,5 mld zł, co oznacza wzrost o ponad 400%.
Wskazuje to na znaczące zwiększenie finansowania opieki psychiatrycznej skierowanej do
dzieci i młodzieży.
9. Jakie działania podejmuje Ministerstwo w zakresie profilaktyki zachowań
samobójczych, w szczególności wczesnego rozpoznawania myśli suicydalnych i
innych sygnałów mogących świadczyć o zagrożeniu życia młodego człowieka?
Dzięki koordynacji prowadzonej przez Instytut Psychiatrii i Neurologii od 2021 roku udało
się zrealizować szereg działań w ramach Celu Operacyjnego nr 3 „Promocja zdrowia
psychicznego” Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026.
Obejmowały one monitorowanie zachowań samobójczych, prowadzenie badań naukowych,
opracowanie i wdrażanie programów profilaktycznych oraz standardów postępowania,
B2.4 opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień 3 036 151 3 264 881 3 658 512 4 557 529 5 338 807 5 728 925 6 508 246
258 714 305 951 427 571 737 758 1 002 143 1 271 488 1 556 744 408,82%
8,52% 9,37% 11,69% 16,19% 18,77% 22,27% 23,92%
158 305 155 569 225 860 269 796 301 731 335 614 362 568 133,06%
6 948 706 6 997 537 6 992 641 6 950 826 6 864 881 6 744 961 6 744 961
2,28% 2,22% 3,23% 3,88% 4,40% 4,98% 5,38%
populacja nieletnich karju
% populacji nieletnich objętych opieką psychiatryczną
2024 2025 wzrost do
roku 2020
nakłady przeznaczone na finansowanie świadczeń
psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży
udział nakładów przeznacznaych na świadczen psychiatryczne
dla dzieci w panie finansowym w pozycji B2.4
liczba dzieci objętych opieką psychiatryczną
Pozycja planu finansowego NFZ 2019 2020 2021 2022 2023
-- 8 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
szkolenia dla różnych grup zawodowych, a także rozwijanie odpowiedzialnej polityki
informacyjnej.
W ramach zadania 3 polegającego na opracowaniu, wdrożeniu i ewaluacji programów
profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej ukierunkowanych na zapobieganie
zachowaniom samobójczym, dostosowanych do potrzeb różnych populacji, Instytut
Psychiatrii i Neurologii wdrożył polską adaptację amerykańskiego programu Sings of
Suicide (SOS).
Program SOS to szkolny program profilaktyki zachowań samobójczych, obejmujący zajęcia
edukacyjne dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz działania
pomocowe dla osób zagrożonych kryzysem psychicznym.
Program SOS wykorzystuje trzy strategie zapobiegania zachowaniom samobójczym wśród
młodzieży szkolnej:
edukację uczniów: naukę schematu DZIAŁAJ w sytuacjach kryzysu psychicznego
oraz uwrażliwienie na problemy zdrowia psychicznego i związane z tym ryzyko
zachowań samobójczych,
prowadzenie badań przesiewowych w kierunku ryzyka depresji lub/i zachowań
samobójczych,
edukację nauczycieli i nauczycieli specjalistów w zakresie metod profilaktyki
zachowań samobójczych i innych problemów zdrowia psychicznego.
Jego celem jest zwiększenie wiedzy o sygnałach ostrzegawczych, wzmacnianie gotowości
do szukania pomocy oraz ograniczanie ryzyka samobójstw wśród dzieci i młodzieży.
W 2025 r. odbyło się wdrożenie programu profilaktycznego SOS w około 100 szkołach
podstawowych i ponadpodstawowych.
W pierwszej połowie 2025 r. realizowano program SOS w ramach badań quasi-
eksperymentalnych i monitoringu, obejmując nim 21 szkół oraz 1388 uczniów, a także
szkoląc ok. 150 realizatorów. Około 10% uczniów skorzystało z konsultacji
psychologicznych/pedagogicznych dzięki udziałowi w programie, przy czym 1/3 z nich po
raz pierwszy trafiła do specjalisty właśnie za jego sprawą.
W drugiej połowie 2025 r. program rozszerzono na 94 szkoły w 15 województwach, szkoląc
dodatkowo ok. 700 pracowników szkół.
Do jesiennej realizacji programu SOS zakwalifikowano około 300 szkół podstawowych i
ponadpodstawowych.
-- 9 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
Realizacja programu SOS pozwala na identyfikację uczniów z grupy zwiększonego ryzyka i
udzielenie im profesjonalnego wsparcia w szkole lub w pozaszkolnych ośrodkach
pomocowych.
Wyniki ewaluacji Programu SOS1 , potwierdziły skuteczność programu w kilku obszarach:
wiedzy, przekonaniach, szukania pomocy oraz częstotliwości prób samobójczych.
Istotnym obszarem naszych działań było także kształtowanie odpowiedzialnej polityki
informacyjnej dotyczącej zachowań samobójczych. Obejmowały one opracowanie i
upowszechnianie standardów bezpiecznego informowania, stały monitoring przekazów
medialnych, konsultowanie materiałów prasowych i dzieł kultury oraz interwencje w
przypadku treści niezgodnych z przyjętymi zasadami. Istotnym elementem działań było
także rozwijanie kompetencji przedstawicieli mediów poprzez szkolenia, webinary i
konferencje poświęcone odpowiedzialnemu podejmowaniu tematyki zachowań
samobójczych.
Zapewniony jest dostęp do bezpośredniej całodobowej, bezpłatnej i ogólnopolskiej pomocy
i wsparcia dla osób znajdujących się w kryzysie psychicznym w ramach funkcjonujących
Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym oraz od 2024 r. telefonu
zaufania 116 111 dla dzieci i młodzieży. Pomoc jest dostępna telefonicznie, przez czat oraz
pocztę elektroniczną i obejmuje wsparcie psychologiczne, interwencję kryzysową,
psychoedukację oraz konsultacje specjalistyczne.
Działaniom pomocowym towarzyszą kampanie informacyjne i edukacyjne, służące
zwiększeniu rozpoznawalności telefonów zaufania, upowszechnianiu wiedzy o dostępnych
formach wsparcia oraz wzmacnianiu gotowości do poszukiwania pomocy.
Wszystkie te działania stworzyły spójny model obejmujący monitoring, badania naukowe,
profilaktykę, edukację, odpowiedzialną komunikację publiczną, współpracę
międzysektorową oraz bezpośrednie wsparcie osób w kryzysie psychicznym.
Powstałe programy, standardy, procedury, podręczniki, raporty i materiały szkoleniowe
stanowią trwały fundament dalszego wzmacniania krajowego systemu ochrony zdrowia
psychicznego i zapobiegania zachowaniom samobójczym.
10. Czy wypracowano lub planuje się wprowadzenie jednolitych standardów
postępowania z dzieckiem po próbie samobójczej, obejmujących nie tylko doraźne
zabezpieczenie medyczne, lecz również dalszą opiekę psychiatryczną,
psychologiczną, psychoterapeutyczną oraz wsparcie jego rodziny?
1
https://www.researchgate.net/publication/391663499_Raport_z_z_ewaluacji_pilotazowego_wdrozenia_program
u_SOS_w_szkolach_podstawowych_i_ponadpodstawowych_w_roku_szkolnym_202425
-- 10 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
Opracowano standardy postępowania w kontakcie z osobami w kryzysie samobójczym, po
próbie samobójczej oraz w żałobie po śmierci samobójczej. Standardy te przygotowano dla
nauczycieli, nauczycieli specjalistów, pracowników socjalnych, służb mundurowych,
duchownych, kuratorów sądowych wykonujących orzeczenia w sprawach karnych oraz
pracowników okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk
dla nieletnich. Powstały zarówno wersje skrócone i rozszerzone, a także materiały
dydaktyczne, prezentacje, testy wiedzy i ankiety ewaluacyjne.
W celu ich wdrożenia w latach 2024–2025 przeprowadzono łącznie 201 szkoleń, w których
uczestniczyło łącznie 42 214 osób. Obecnie trwają prace nad pilotażowym wdrożeniem
standardów postępowania dla lekarzy POZ i pediatrów oraz dla psychologów.
11. W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia współpracuje z Ministerstwem Edukacji
Narodowej w zakresie wczesnego rozpoznawania kryzysów psychicznych dzieci i
młodzieży oraz zapewnienia szybkiej ścieżki kierowania ucznia do odpowiedniej
formy pomocy?
Poza wdrażaniem standardów, przeszkolono trenerów odpowiedzialnych za dalsze
upowszechnianie wiedzy, a także prowadzono szkolenia dla terapeutów środowiskowych
przygotowujące ich do prowadzenia działań profilaktycznych w szkołach.
W 2023 roku podjęto kompleksowe działania mające na celu opracowanie i przygotowanie
do wdrożenia programu profilaktyki problemów zdrowia psychicznego w szkołach,
realizowanego przez terapeutów środowiskowych z pierwszego poziomu referencyjnego.
Natomiast w 2025 r. realizowano działania ukierunkowane na przygotowanie terapeutów
środowiskowych pierwszego poziomu referencyjnego do prowadzenia warsztatów
profilaktycznych w placówkach oświatowych. Działanie to wpisuje się w założenia wczesnej
profilaktyki problemów zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz wzmacniania roli
środowiska szkolnego jako kluczowego obszaru oddziaływań zapobiegawczych.
Podjęte prace koncentrowały się na opracowaniu programu szkoleń dla terapeutów
środowiskowych, którego celem było wyposażenie ich w wiedzę, kompetencje oraz gotowe
narzędzia umożliwiające prowadzenie spójnych, bezpiecznych i dostosowanych rozwojowo
warsztatów profilaktycznych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Przyjęto
założenie, że terapeuci środowiskowi – jako osoby funkcjonujące na styku systemu ochrony
zdrowia psychicznego, rodziny i szkoły – pełnią istotną rolę w realizacji działań
profilaktycznych na pierwszym poziomie referencyjnym.
Realizacja powyższego ma na celu:
zwiększenie kompetencji terapeutów środowiskowych,
-- 11 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
wzmocnienie umiejętności uczniów w zakresie radzenia sobie z trudnościami
emocjonalnymi i stresem,
wsparcie nauczycieli i rodziców w zakresie wczesnego rozpoznawania sygnałów
ostrzegawczych problemów zdrowia psychicznego,
promowanie zdrowia psychicznego jako integralnej części funkcjonowania szkoły,
budowanie bardziej wspierającego środowiska edukacyjnego.
12. Czy Ministerstwo planuje stworzenie lub rozwinięcie ogólnopolskiego systemu
monitorowania zachowań samobójczych dzieci i młodzieży, który umożliwiałby nie
tylko analizowanie przypadków zakończonych próbą samobójczą, ale również
identyfikowanie czynników ryzyka i ocenę skuteczności podejmowanych działań
profilaktycznych?
Należy wskazać, iż w Narodowym Programie Zdrowia na lata 2016-2021 wskazano do
realizacji zadanie nr 8 polegające na Monitorowaniu sytuacji epidemiologicznej, zachowań
samobójczych i postaw społecznych.
Ciągłość monitorowania i systematyczna ewaluacja działań umożliwiają nie tylko ocenę
skuteczności podejmowanych interwencji, lecz także wczesne identyfikowanie nowych
zagrożeń i dostosowywanie polityk publicznych do zmieniającej się struktury ryzyka.
Na podstawie dotychczasowych doświadczeń należy stwierdzić, iż skuteczna polityka
zapobiegania samobójstwom w Polsce powinna opierać się na trzech wzajemnie
powiązanych filarach.
Pierwszym z nich jest wzmocnienie monitoringu, obejmujące integrację danych policyjnych
i zdrowotnych oraz bieżącą analizę danych miesięcznych z uwzględnieniem wieku i płci.
Drugim filarem jest standaryzacja i poprawa jakości opieki po próbach samobójczych, w tym
powszechne stosowanie planów bezpieczeństwa oraz zapewnienie ciągłości opieki,
szczególnie w grupach młodych osób.
Trzecim filarem są ukierunkowane, sezonowe działania profilaktyczne realizowane w
środowisku szkolnym, lokalnym i zdrowotnym, dostosowane do specyfiki grup ryzyka i
uwarunkowań regionalnych.
W nowej edycji Narodowego Programu Zdrowia, działania będą skupiały się wokół
rozwiązań już funkcjonujących, wdrożonych w ramach dotychczasowych edycji NPZ, ale
także wprowadzeniu nowych inicjatyw promujących zdrowie psychiczne, których celem
jest skuteczne ograniczenie skali problemu stanowiącego istotne wyzwanie zdrowotne i
społeczne.
-- 12 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
Wiodącym celem jest dalsze budowanie warunków sprzyjających dobrostanowi
psychicznemu, wczesnemu rozpoznawaniu kryzysów oraz skutecznemu ograniczaniu skali
zachowań samobójczych.
Jest to bowiem nie tylko wyzwanie zdrowotne, ale także jedno z najważniejszych wyzwań
społecznych, wymagające wspólnej odpowiedzialności i długofalowej współpracy.
13. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje wpływ czasu oczekiwania dzieci i młodzieży na
pomoc psychologiczną, psychoterapeutyczną i psychiatryczną na pogłębianie się
zaburzeń oraz rozwój wtórnych powikłań somatycznych, a także związane z tym
późniejsze koszty leczenia? Czy zwiększenie dostępności wczesnej pomocy w
zakresie zdrowia psychicznego jest analizowane również jako element profilaktyki
poważniejszych konsekwencji zdrowotnych i ograniczania kosztów ich
późniejszego leczenia?
Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie możliwie wczesnego zapewnienia dzieciom
i młodzieży pomocy w sytuacji wystąpienia problemów w zakresie zdrowia psychicznego.
Jednym z zasadniczych celów wdrażanej reformy systemu ochrony zdrowia psychicznego
dzieci i młodzieży jest zwiększanie dostępności świadczeń oraz zapewnienie możliwości
uzyskania adekwatnego wsparcia na możliwie wczesnym etapie, zanim stan pacjenta będzie
wymagał bardziej intensywnych form leczenia. Reforma zakłada rozwój opieki na trzech
poziomach referencyjnych, w tym przede wszystkim pomocy środowiskowej udzielanej
blisko miejsca zamieszkania pacjenta.
Należy wskazać, iż niezbędnym elementem systemu wsparcia dzieci i młodzieży
doświadczających sytuacji kryzysowych, trudności emocjonalnych lub innych okoliczności
negatywnie wpływających na ich dobrostan psychiczny jest również zapewnienie dostępu
do doraźnego, bezpłatnego i anonimowego wsparcia. Jedną z takich form jest Centrum
wsparcia dla dzieci i młodzieży w kryzysie psychicznym, prowadzone przez Fundację
Dajemy Dzieciom Siłę (https://centrumwsparciadladzieci.pl/). Centrum jest finansowe z
budżetu państwa od 1 maja 2024 r. i zapewnia całodobową, bezpłatną i anonimową pomoc
za pośrednictwem telefonicznej linii wsparcia 116 111, czatu oraz poczty elektronicznej.
W okresie od stycznia do września 2026 r. odnotowano łącznie 45 217 kontaktów, czyli
średnio około 5 024 kontaktów miesięcznie. Kontakty obejmują dyżury interwencyjno –
wspierające oraz dyżury specjalistyczne. Najwięcej kontaktów odnotowano w styczniu,
kiedy ich liczba wyniosła 5 575. We wrześniu odnotowano 4 492 kontakty, tj. o 19,4% mniej
niż w styczniu. Najczęściej wykorzystywaną formą wsparcia były telefoniczne konsultacje
psychologiczne. W analizowanym okresie udzielono ich 25 765, co stanowiło 57,0%
wszystkich kontaktów.
-- 13 of 14 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
Największe natężenie poradnictwa przypadało na godziny popołudniowe i wieczorne.
Główne problemy zgłaszane we wszystkich analizowanych miesiącach dotyczyły zdrowia
psychicznego, relacji rówieśniczych oraz sytuacji rodzinnej. Najliczniejszą grupę osób
korzystających ze wsparcia stanowiła młodzież w wieku 13–17 lat, a w podziale według płci
najwięcej kontaktów przypisano dziewczętom i kobietom.
W analizowanym okresie odnotowano również 621 interwencji policyjnych związanych z
ratowaniem życia z powodu zamiaru lub podjęcia zamachu samobójczego oraz 62
interwencje dotyczące przemocy. Dane te potwierdzają utrzymujące się wysokie
zapotrzebowanie na całodobowe, łatwo dostępne i anonimowe wsparcie dla dzieci i
młodzieży, w tym na możliwość niezwłocznego podjęcia działań w sytuacjach zagrożenia
życia lub zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 14 of 14 --