Interpelacja w sprawie relacji art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy rodzice dziecka żyją osobno
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5559 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.591.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20320 Pana Posła Dominika Jaśkowca, w sprawie relacji
art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu prawa do
świadczenia pielęgnacyjnego, gdy rodzice dziecka żyją osobno, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 27 ust. 1-2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku zbiegu prawa
rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub jego opiekunów prawnych do świadczeń
rodzinnych, świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów faktycznych lub
prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek. Jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym
gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu
z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje.
Z kolei, zgodnie z art. 27 ust. 4 ww. ustawy, w razie zbiegu uprawnień do świadczenia
pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna,
o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla
opiekunów, przysługującego więcej niż jednej osobie sprawującej opiekę nad osobą lub
osobami wymagającymi opieki, przyznaje się tylko jedno świadczenie pielęgnacyjne,
specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Wsparcie w tej formie należy się tej
osobie, która pierwsza złożyła właściwy wniosek.
Co do relacji między art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 4 należy zauważyć, że art. 27 ust. 4 jest
przepisem szczególnym, który reguluje przypadki zbiegu uprawnień do świadczeń
opiekuńczych. Regulacja ta znajduje zastosowanie w przypadku dwóch sytuacji, tj. gdy
z wnioskiem o ustalenie prawa do wymienionych w nim świadczeń opiekuńczych (w tym
świadczenia pielęgnacyjnego), występuje więcej niż jeden opiekun osoby
z niepełnosprawnością (i jednocześnie osoby te spełniają przesłanki do przyznania każdej
z nich wnioskowanego świadczenia) albo gdy określone świadczenie opiekuńcze
(w tym świadczenie pielęgnacyjne) zostało już przyznane jednemu opiekunowi, a następnie
drugi z opiekunów, któremu potencjalnie to świadczenie mogłoby zostać przyznane,
występuje z wnioskiem o ustalenie do niego prawa. W takiej sytuacji (zbiegu uprawnień do
świadczeń opiekuńczych) art. 27 ust. 2 nie będzie miał zastosowania, ponieważ odnosi się
wyłącznie do świadczeń rodzinnych przyznawanych rodzicom na dziecko (np. do zasiłku
rodzinnego).
Nie oznacza to, że w sytuacji zbiegu uprawnień do danego świadczenia opiekuńczego (np.
świadczenia pielęgnacyjnego) bez znaczenia pozostaje, który z opiekunów-rodziców
wnioskujących jednocześnie o jego przyznanie faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Należy zauważyć, że świadczenia opiekuńcze wymienione w art. 27 ust. 4 są ściśle związane
ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
o niepełnosprawności lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 1
ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
— matce albo ojcu;
— innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236) ciąży obowiązek alimentacyjny,
a także małżonkom;
— opiekunowi faktycznemu dziecka;
— rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki
opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo
terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego,
- jeżeli sprawują opiekę nad osobą, która nie ukończyła 18 roku życia i legitymuje się
orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem
o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki
lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w
procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Ponadto, zgodnie z art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w stosunku
do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości
dotyczące sprawowania opieki, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do
kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy
społecznej w centrum usług społecznych do dyrektora takiego centrum,
o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji tych
wątpliwości.
Organ właściwy przed przyznaniem danego świadczenia opiekuńczego, w tym świadczenia
pielęgnacyjnego, ma zatem obowiązek zweryfikować spełnienie przez wnioskodawcę
wszystkich warunków do jego przyznania, w tym przesłanki dotyczącej sprawowania opieki
nad osobą z niepełnosprawnością.
Odpowiadając na pytanie dotyczące praktyki organów właściwych w stosowaniu
ww. przepisów uprzejmie informuję, że do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie
docierały sygnały wskazujące na niezrozumienie omawianych regulacji przez pracowników
realizujących ustawę o świadczeniach rodzinnych. W Resorcie nie są w związku z tym
prowadzone prace nad zmianą rzeczonych przepisów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --