Interpelacja w sprawie skali deficytu w projekcie budżetu państwa na rok 2027 oraz skuteczności działań ograniczających nierównowagę finansów publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20312
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skali deficytu w projekcie budżetu państwa na rok 2027 oraz skuteczności działań ograniczających nierównowagę finansów publicznych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie skali deficytu przewidzianego w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 oraz skuteczności zarządzania dochodami i wydatkami państwa.
Projekt przewiduje dochody w wysokości 696,4 mld zł, wydatki na poziomie 977,6 mld zł oraz deficyt nie większy niż 281,2 mld zł. Tak znaczna różnica między dochodami a wydatkami wymaga przedstawienia przekonującego uzasadnienia oraz konkretnych działań prowadzących do trwałej poprawy sytuacji.
Potrzeby obronne, zdrowotne i społeczne nie zwalniają rządu z obowiązku gospodarnego zarządzania środkami. Konieczne jest wyjaśnienie, jaka część nierównowagi wynika z niezbędnych nakładów, jaka z trwałych zobowiązań, a jaka z decyzji, których koszty można ograniczyć bez pogorszenia podstawowych usług.
Nie do przyjęcia byłoby opieranie bezpieczeństwa budżetu na optymistycznych prognozach dochodów bez przygotowania wariantu na wypadek ich niewykonania. Zapowiedź uszczelnienia systemu podatkowego nie może zastępować udokumentowanej oceny efektów. Podobnie deklaracja oszczędności musi wskazywać konkretne kwoty, działania i terminy.
Obywatele mają prawo wiedzieć, czy rząd rzeczywiście ogranicza przyczyny deficytu, czy jedynie zwiększa zadłużenie, odkładając trudne decyzje na kolejne lata.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie czynniki odpowiadają za planowany deficyt w 2027 r.? Proszę o ich kwotowe rozdzielenie, ze wskazaniem decyzji zwiększających wydatki lub zmniejszających dochody.
Jaki jest prognozowany deficyt całego sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz jak wyjaśnić różnicę między nim a deficytem budżetu państwa?
Jaka część nierównowagi ma charakter strukturalny, a jaka wynika z koniunktury i zdarzeń jednorazowych? Jakie metody i założenia zastosowano do tej oceny?
Jakie warianty ograniczenia deficytu analizowano podczas przygotowania projektu i dlaczego wybrano proponowany poziom?
Jakie konkretne oszczędności uwzględniono w projekcie? Proszę wskazać zadania, kwoty oraz potwierdzenie, że oszczędności są wykonalne.
Czy przeprowadzono przegląd efektywności wydatków, obejmujący administrację, dotacje, programy i fundusze? Które działania uznano za nieskuteczne lub zbędne?
O ile pogorszą się dochody i wynik budżetu przy wzroście gospodarczym niższym od prognozy o jeden punkt procentowy? Jakie inne scenariusze niekorzystne zbadano?
Jaka część prognozowanych dochodów zależy od zmian ustawowych, które nie weszły jeszcze w życie? Jakie są skutki ich opóźnienia lub nieuchwalenia?
Jak wyliczono dodatkowe wpływy wynikające z poprawy poboru podatków? Jakie wcześniejsze wyniki potwierdzają realność tych założeń?
Jakie rozbieżności między wcześniejszymi prognozami a wykonaniem dochodów uwzględniono przy przygotowaniu budżetu na 2027 r.?
Jakie działania zostaną uruchomione przy niewykonaniu dochodów? Czy przygotowano ich kolejność, przewidywane skutki i podstawy prawne?
Jakie nowe trwałe zobowiązania wydatkowe przewidziano i jaki będzie ich łączny koszt w kolejnych pięciu latach?
Jak projekt wpływa na potrzeby pożyczkowe i koszty obsługi zadłużenia? Czy oceniono wpływ dużych emisji długu publicznego na finansowanie przedsiębiorstw?
Jakie uwagi Rady Fiskalnej uwzględniono, a których nie przyjęto? Proszę przedstawić uzasadnienie oraz skutki finansowe tych decyzji.
Kiedy zostanie przedstawiony publiczny harmonogram trwałego ograniczania deficytu, wskazujący konkretne działania, odpowiedzialne instytucje i roczne efekty?
Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie. Dane proszę przedstawić z rozróżnieniem budżetu państwa i całego sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz działań już uchwalonych i dopiero planowanych.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 20 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21116 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 29 października 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację 20312
Znak sprawy: PM7.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Odpowiedź na interpelację nr 20312 P. Poseł Olgi Semeniuk - Patkowskiej
w sprawie skali deficytu w projekcie budżetu państwa na rok 2027 oraz
skuteczności działań ograniczających nierównowagę finansów
publicznych
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 20312 Poseł na Sejm Pani Olgi Semeniuk – Patkowskiej,
przekazuję poniższe informacje.
W lipcu 2024 r. Polska została objęta procedurą nadmiernego deficytu (EDP) z powodu
deficytu znacznie przekraczającego wartość referencyjną w 2023 r. W dniu 21 stycznia
2025 r. Rada UE przyjęła zalecenie dla Polski dotyczące zlikwidowania nadmiernego deficytu,
w którym wskazała, że dla zlikwidowania nadmiernego deficytu niezbędne jest
przestrzeganie tempa wzrostu wydatków netto przedstawionego w Średniookresowym
planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028. Następnie, w lipcu 2025 r. Rada UE
przyznała Polsce krajową klauzulę wyjścia (NEC) na lata 2025-2028, która umożliwia
przejście do wyższych wydatków na obronność przy zapewnieniu stabilności zadłużenia.
Aktywowanie klauzuli umożliwia odejście od rekomendowanej przez Radę UE ścieżki
wydatków do wysokości przyrostu wydatków na obronność w stosunku do sytuacji przed
wojną w Ukrainie (czyli w 2021 r.), jednak nie więcej niż 1,5% PKB rocznie. Pomimo
uruchomienia krajowej klauzuli wyjścia, unijny nadzór budżetowy nadal funkcjonuje a jego
zasady obowiązują.
-- 1 of 7 --
2/7
Na gruncie polskich finansów publicznych stabilizująca reguła wydatkowa (SRW) pełni
rolę wykonawczą dla EDP poprzez mechanizm korygujący Kn. W efekcie wprowadzenia
nowych regulacji na szczeblu unijnym zaszła potrzeba dostosowania SRW do wymogów i
rozwiązań wynikających z prawa UE. Wprowadzone zmiany służą prawidłowej realizacji
celów dyrektywy Rady 2011/85/UE przenosząc punkt ciężkości krajowych reguł fiskalnych
na długoterminową stabilność długu liczoną w oparciu o analizę długookresowej
stabilności długu (DSA).
W przypadku zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej ścieżki wydatków netto, korekta
Kn zawarta w SRW odpowiada dostosowaniu zgodnemu z zatwierdzoną przez Radę Unii
Europejskiej ścieżką wydatków netto z uwzględnieniem elastyczności wynikającej z
zastosowania NEC. Korekta Kn w wysokości wynikającej z brzmienia art. 112ab ust. 1 uofp
zapewnia konsolidację fiskalną wymaganą przez reguły UE.
Zatem, dzięki temu mechanizmowi SRW zapewnia ex ante zgodność polityki fiskalnej z
wymogami reguł europejskich i ze zobowiązaniami traktatowymi Polski. Kwota wydatków
SRW przewidziana w projekcie ustawy budżetowej musi być zgodna z tymi zaleceniami.
Każda zmiana SRW jest notyfikowana do Komisji Europejskiej (KE).
Sytuacja budżetowa w Polsce w ostatnich latach to efekt decyzji rządu o koniecznych,
znaczących inwestycjach w zwiększenie zdolności obronnych Polski, zgodnie z
zaleceniami Rady UE1, a także konsekwencja trendów w gospodarce. Oprócz niższego niż
oczekiwano spadku inflacji wpływającego na dochody podatkowe, po stronie wydatkowej
takim czynnikiem są rosnące koszty obsługi długu. Dodatkowo, wskutek sytuacji
międzynarodowej – m.in. konflikty na Bliskim Wschodzie – rząd musi podejmować
działania osłonowe, chroniące polskiej społeczeństwo przed zbyt gwałtownymi
wzrostami cen paliw. Jednocześnie rząd przestrzega zaleconej przez Radę UE, w ramach
procedury nadmiernego deficytu, ścieżki wydatków netto, korzystając z przyznanej przez
Radę UE elastyczności, co zostało opisane w odpowiedzi na interpelację nr 20315.
W 2025 r. miał miejsce szybszy od zakładanego spadek inflacji, co w połączeniu z wysoką
stopą oszczędności gospodarstw domowych przyczyniło się do niższych od
prognozowanych dochodów podatkowych. W efekcie mniej korzystnych uwarunkowań
makroekonomicznych dla bazy podatkowej spodziewane wykonanie dochodów w 2026 r.,
będące podstawą prognozy na 2027 r., jest niższe w porównaniu z prognozą z ustawy
budżetowej na 2026 r.
W efekcie mniej korzystnych uwarunkowań makroekonomicznych bazy podatkowej
prognozowane wykonanie dochodów budżetu państwa z podatku VAT w 2026 r., będące
podstawą prognozy na 2027 r., jest niższe w porównaniu z prognozą z UB2026 o ok. 11,5
mld zł. Podstawą do prognozy przy opracowywaniu ustawy budżetowej na 2026 r. było
planowane wykonanie dochodów w 2025 r. wyższe o ok. 3,4 mld zł w porównaniu z
rzeczywistym wykonaniem w poprzednim roku, co powoduje obniżenie aktualnego
planowanego wykonania w 2026 r. w stosunku do prognozy zawartej w ustawie
budżetowej na bieżący rok.
Poziom dochodów podatkowych w 2026 r. jest determinowany również przez efekty
zmian systemowych. Negatywnie na dochody z podatku VAT w 2026 r. wpływa
wprowadzenie programu CPN. Kolejną zmianą ujemnie wpływającą na gromadzenie
dochodów w podatku od towarów i usług w 2026 r. ma wprowadzone od 1 lutego 2026 r.
skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT z 60 dni do 40 dni (związane z
wprowadzeniem obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur - KSeF). Szacunkowy
jednorazowy negatywny efekt przesunięcia strumienia zwrotów w 2026 r. na dochody z
1 Por. Zalecenia Rady UE w sprawie polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia,
polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski – lipiec 2026
-- 2 of 7 --
3/7
VAT został oszacowany na około -2,7 mld zł. Dodatkowo czynnikiem mającym negatywny
wpływ na kształtowanie się dochodów od podatku VAT w 2026 r. ma zwolnienie z VAT
zakupów w ramach programu SAFE – według szacunków Ministerstwa Obrony
Narodowej ubytek dochodów budżetu państwa został oszacowany dla powyższego
działania na kwotę ok. 4,5 mld zł. Należy również wspomnieć o negatywnym dla dochodów
z VAT skutku weta Prezydenta do przyjętej przez Parlament ustawy zakładającej
wprowadzenie systemu SENT w obrocie betonem mające na celu uszczelnienie systemu
VAT. Ustawa ta przewidywała dochody w wysokości 0,9 mld zł.
Również aktualna prognoza wykonania dochodów budżetu państwa z podatku
akcyzowego w 2026 r., będąca podstawą prognozy na 2027 r., jest niższa w porównaniu z
planem z ustawy budżetowej na 2026 r. o ok. 8,8 mld zł. Jedną z przyczyn jest fakt, że
podstawą do prognozy w 2026 r. było planowane wykonanie wyższe o ok. 2,5 mld zł w
porównaniu z rzeczywistym wykonaniem w 2025 r. W prognozie do ustawy budżetowej
na 2026 r. uwzględniono m.in. uchwaloną przez Parlament podwyżkę akcyzy na wyroby
alkoholowe o 15%, która została zawetowana przez Prezydenta. Skutek tej zmiany
szacowano na ok. 1,5 mld zł dodatkowych dochodów w podatku akcyzowym, które nie
zostały zrealizowane. Kolejną zmianą ujemnie wpływającą na gromadzenia dochodów w
podatku akcyzowym w 2026 r. jest program CPN.
W rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 przekazanym do dalszych prac w
Sejmie zaplanowano dochody budżetu państwa w wysokości 696,4 mld zł, wydatki w
wysokości 977,6 mld zł oraz deficyt budżetu państwa w kwocie nie większej niż 281,2 mld
zł. Założony na 2027 rok deficyt budżetu państwa w wysokości 281,2 mld zł stanowi
główny składnik potrzeb pożyczkowych netto, które planowane są na poziomie 316,0 mld
zł. Jednocześnie potrzeby brutto (suma potrzeb netto oraz przypadającego do wykupu
długu przy przyjętych założeniach odnośnie do sprzedaży skarbowych papierów
wartościowych w 2026 r.) planowane są na poziomie 564,2 mld zł. Deficyt budżetu
państwa stanowi zatem 89% potrzeb pożyczkowych netto i 50% potrzeb pożyczkowych
brutto.
Prognozowana w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. dynamika dochodów z podatku
VAT po oczyszczeniu z efektów zmian systemowych i jednorazowych kształtuje się na
poziomie zbliżonym do nominalnej dynamiki spożycia prywatnego. Prognozowany wzrost
dochodów z VAT z 332,0 mld zł do 363,7 mld zł (tj. 9,5% r/r) wynika zarówno ze
scenariusza makroekonomicznego, jak i z uwzględnionych zmian systemowych. Ujęcie
wpływu jednorazowych zmian systemowych w 2026 r., na które w głównej mierze składa
się program CPN (3,4 mld zł), skrócenie terminu zwrotów VAT (2,7 mld zł) oraz
najważniejszych zmian systemowych przewidzianych na 2027 r., tj. uszczelnienia w
zakresie obrotu betonem poprzez system SENT (1,2 mld zł) oraz zmiany stawki VAT na
napoje bezalkoholowe (1,3 mld zł), powoduje spadek dynamiki dochodów z VAT do 6,8%.
Uwzględnienie tylko tych najważniejszych zmian tłumaczy 2,7 pkt. proc. przyrostu
dochodów z VAT. Na prognozę dochodów z VAT w 2027 r. wpływa również uwzględniony
w scenariuszu makroekonomicznym znaczący wzrost wydatków na obronność. Wydatki
te, ze względu na ich strukturę i skalę, oddziałują również na bazę podatkową VAT. Po
oczyszczeniu z tych zmian dynamika dochodów z VAT kształtuje się na poziomie
zbliżonym do nominalnej dynamiki spożycia prywatnego, wynoszącej 5,8%.
Odnośnie do pytania o trwałe zobowiązania wydatkowe przewidziane w projekcie ustawy
budżetowej na 2027 r. informuję, że Uzasadnienie do projektu ustawy budżetowej na
2027 r. zawiera omówienie wydatków budżetu państwa planowanych do realizacji w
2027 r. według zmienionych grup ekonomicznych, o których mowa w art. 124 ustawy o
finansach publicznych znowelizowanej ustawą z 27 lutego 2026 roku, skupiając się na
najważniejszych zadaniach w najistotniejszych kwotowo działach, co pozwala na
czytelniejszą ich identyfikację.
-- 3 of 7 --
4/7
Dodatkowo, na potrzeby prac parlamentarnych, dysponenci części budżetowych
przygotowują szczegółowe materiały dotyczące planowanych dochodów i wydatków w
zakresie pozostającym w ich właściwości, wraz z wyjaśnieniem odpowiednich wielkości i
najważniejszych czynników wpływających na ich poziom.
Skutki finansowe nowych regulacji są natomiast przedstawiane w ocenach skutków
regulacji, które zgodnie z paragrafem 28 Regulaminu pracy Rady Ministrów obejmują m.in.
analizę wpływu projektowanej regulacji na sektor finansów publicznych, w tym budżet
państwa. Dokumentacja dotycząca projektów aktów prawnych jest publicznie dostępna w
serwisie Rządowego Procesu Legislacyjnego. Po wniesieniu rządowego projektu ustawy
do Sejmu jego dokumentacja, w tym uzasadnienie i ocena skutków regulacji, jest dostępna
na stronie internetowej Sejmu. Umożliwia to zapoznanie się z proponowanymi
rozwiązaniami oraz przedstawionymi informacjami o ich przewidywanych skutkach, w
tym finansowych. W przypadku projektów ustaw powodujących zmianę poziomu
wydatków jednostek sektora finansów publicznych zastosowanie znajduje ponadto art. 50
ustawy o finansach publicznych, przewidujący co do zasady określenie maksymalnych
limitów wydatków w perspektywie 10-letniej.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych kwoty wydatków ujęte w
ustawie budżetowej stanowią nieprzekraczalny limit i tym samym określają dysponentom
części budżetowych górny pułap ich możliwości wydatkowych. Poziom narastania
deficytu budżetu państwa w ciągu roku nie jest liniowy, ponieważ dochody i wydatki
publiczne nie są realizowane równomiernie w czasie. W trakcie roku budżetowego mogą
występować zmiany i odchylenia zarówno po stronie dochodowej, jak i wydatkowej
budżetu państwa.
Nie wszystkie z planowanych w ustawie budżetowej wydatków są w pełni wykorzystane,
np. w wyniku korzystniejszych rozstrzygnięć procesów przetargowych lub przesunięcia w
czasie realizacji niektórych zadań. Weryfikacja wydatków oraz polityka oszczędnego i
celowego gospodarowania środkami publicznymi umożliwiają identyfikację tzw.
„naturalnych oszczędności” w realizacji wydatków budżetowych. Wygospodarowane tzw.
„naturalne oszczędności” pojawiają się i są zgłaszane przez dysponentów części
budżetowych do Ministra Finansów, co do zasady w ostatnim kwartale każdego roku.
„Naturalne oszczędności” pojawiają się np. w wyniku korzystniejszych rozstrzygnięć
procesów przetargowych lub przesunięcia w czasie realizacji niektórych zadań, wypłaty
świadczeń dla mniejszej liczby beneficjentów ze względu na spełnienie kryteriów.
„Naturalne oszczędności” są zjawiskiem występującym corocznie w procesie
wykonywania budżetu państwa. Ich poziom jest szacowany na podstawie danych
dotyczących realizacji budżetów w latach poprzednich, a także na podstawie aktualnego
poziomu wykonania wydatków oraz obserwowanych tendencji w trakcie roku
budżetowego.
Możliwość prognozowania wielkości „naturalnych oszczędności” ma przede wszystkim
charakter bardzo ogólny. Dostępne dane historyczne oraz bieżące informacje dotyczące
wykonania budżetu pozwalają na oszacowanie potencjalnego poziomu niewykonania
planowanych wydatków w ujęciu ogólnym. Nie dają one natomiast podstaw do
precyzyjnego określenia, już na etapie projektowania ustawy budżetowej, konkretnych
wydatków, w ramach których oszczędności te faktycznie powstaną. Wynika to przede
wszystkim ze specyfiki procesu wykonywania budżetu państwa, który ma charakter
dynamiczny i jest uzależniony od szeregu czynników występujących w trakcie roku
budżetowego. Na poziom oraz strukturę wykonania wydatków wpływają m.in. terminy
realizacji zadań publicznych, tempo prowadzenia postępowań i zawierania umów,
harmonogramy realizacji inwestycji, zmiany zakresu rzeczowego poszczególnych zadań,
-- 4 of 7 --
5/7
aktualne uwarunkowania gospodarcze i społeczne, a także występowanie zdarzeń,
których charakteru i skutków nie można w pełni przewidzieć na etapie opracowywania
projektu ustawy budżetowej.
Jak wspomniano wcześniej tzw. „naturalne oszczędności” pojawiają się i są zgłaszane przez
dysponentów części budżetowych do Ministra Finansów, co do zasady w ostatnim
kwartale każdego roku. W ostatnich 3 latach niewykonanie wydatków zgodnie z
pierwotnym przeznaczeniem wynosiło średnio 4,7% (w 2023 r. 4,9%, w 2024 r. 3,7% oraz
w 2025 r. 5,6%).
Różnica pomiędzy deficytem sektora a deficytem budżetu państwa założonym w ustawie
budżetowej dotyczy zarówno różnicy pomiędzy planowanymi na limitach wydatkami a ich
rzeczywistą realizacją, jak i ujęcia zakresowego (budżet państwa stanowi jedynie jeden z
elementów całego sektora instytucji rządowych i samorządowych) oraz innej klasyfikacji
niektórych transakcji oraz odmiennej koncepcji rachunkowej (dane prezentowane są na
bazie memoriałowej, polegającej na rejestrowaniu operacji w momencie ich powstania,
zmiany, ustania lub wygaśnięcia, a nie w momencie kasowego przepływu środków
pieniężnych jak to ma miejsce w przypadku budżetu państwa). Stosowne informacje tj.
identyfikujące powyższe różnice w zakresie bieżącego roku prognostycznego
prezentowane są w tzw. tablicach notyfikacyjnych (dokument opracowywany cyklicznie,
dwa razy w roku na wiosnę i na jesieni), które są dostępne pod adresem:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-
procedure/edp-notification-tables.
W efekcie w projekcie ustawy budżetowej na 2027 deficyt sektora instytucji rządowych i
samorządowych jest prognozowany na poziomie 7,1% PKB. Deficyt sektora instytucji
rządowych i samorządowych jest liczony według zasad Europejskiego Systemu Rachunków
Narodowych i Regionalnych2 (ESA2010) oraz wytycznych zawartych w Podręczniku deficytu
i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (MGDD)3.
Jednocześnie, w Uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na 2027 r. przedstawiono
czynniki ryzyka dla zaprezentowanego scenariusza makroekonomicznego. Jednym z
istotnych czynników ryzyka, są ewentualne weta Prezydenta RP wobec rządowych
projektów ustaw zwiększających dochody sektora, skutkujące brakiem wejścia w życie
procedowanych projektów mógłby nie tylko utrudnić przestrzeganie ścieżki wydatków
netto, ale nawet procedur ostrożnościowych wynikających z ustawy o finansach
publicznych, co wymusiłoby silniejsze dostosowania fiskalne w kolejnych latach, hamując
tym samym dynamikę wzrostu gospodarczego.
W Uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na 2027 r. przedstawiono również analizę
wrażliwość wyniku (w tym dochodów) i długu sektora instytucji rządowych
i samorządowych w latach 2026-2030 na niższe tempo wzrostu gospodarczego w kraju
oraz wzrost stopy procentowej (odchylenia od scenariusza bazowego)4. Analizy dokonano
w oparciu o rozwijany w Ministerstwie Finansów ekonometryczny model polskiej
gospodarki przystosowany do analiz makro-fiskalnych (model NEMPF).
Odnośnie do pytania o uwzględnienie uwag Rady Fiskalnej informuję, że zgodnie z art. 5
ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o Radzie Fiskalnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 1234), Minister
Finansów zastosuje się do opinii lub oceny Rady Fiskalnej, wydanej w ramach realizacji
zadań ustawowych Rady określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy o Radzie Fiskalnej, lub
wyjaśni przyczyny niezastosowania się do niej. W dniu 7 października br., na stronie
2 European System of Integrated Economic Accounts wprowadzony w życie rozporządzeniem
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 roku
3 Manual on Government Deficit and Debt (MGDD), edycja 2022
4 Analiza wrażliwości jest realizacją przepisów ustawy o finansach publicznych (art. 142 ust. 2c).
-- 5 of 7 --
6/7
Ministerstwa, zostały opublikowane Wyjaśnienia Ministra Finansów dotyczące „Opinii Rady
Fiskalnej o projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 z dnia 27 sierpnia 2026 roku” wraz z
uzasadnieniem do wyjaśnień: https://www.gov.pl/web/finanse/wyjasnienia-ministra-
finansow-dotyczace-opinii-rady-fiskalnej-o-projekcie-ustawy-budzetowej-na-rok-2027-
z-dnia-27-sierpnia-2026-roku.
Zgodnie z art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o finansach publicznych ustawa budżetowa stanowi
podstawę gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym i jest uchwalana na
okres roku budżetowego.
Minister Finansów wypełniając postanowienia ustawy budżetowej na dany rok działa na
podstawie ustawy o finansach publicznych. Systematyczna weryfikacja wydatków
budżetowych wpisuje się w politykę oszczędnego i celowego gospodarowania środkami
publicznymi – takie działania prowadzone są na bieżąco. Na etapie opracowywania ustawy
budżetowej oraz jej realizacji uwzględniane są regulacje art. 44 ustawy o finansach
publicznych, nakazujące realizację wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z
założeniem uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów.
W 2023 r. do polskiego porządku prawnego zostały wprowadzone przeglądy wydatków
publicznych5. Przeglądy wydatków są realizowane na podstawie planu przeglądów lub – w
uzasadnionych przypadkach – poza planem przeglądów, w porozumieniu z dysponentem
części budżetowej oraz organem nadzorującym jednostkę, których wydatki (koszty) będą
podlegały takiemu przeglądowi wydatków. Raporty z przeprowadzanych przeglądów są
ogólnodostępne na stronie Ministerstwa Finansów:
https://www.gov.pl/web/finanse/przeglady-wydatkow-od-2024-r.
Obecnie, tj. do końca 2026 r., przeglądy wydatków są realizowane na podstawie Planu
przeglądów wydatków na lata 2024-2026. W tym okresie zrealizowano przegląd wydatków
na Priorytetowy Program „Czyste Powietrze”, przegląd wydatków w obszarze wsparcia
osób z niepełnosprawnościami, oraz przegląd wydatków na opiekę długoterminową.
Przeglądy te obejmowały przede wszystkim wydatki na określone programy oraz wydatki
wybranych funduszy celowych. W przeglądzie wydatków na wsparcie osób z
niepełnosprawnościami wskazano propozycje zmian polegające m. in. na zakończeniu
realizacji „Programu pomocy obywatelom Ukrainy”, ponieważ obywatele Ukrainy
przebywający w Polsce mogą obecnie korzystać ze wsparcia na takich samych zasadach
jak obywatele polscy; likwidację rekompensaty wypłaconego wynagrodzenia
pracownikom z niepełnosprawnościami w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz
likwidację modułu A programu „Dostępna przestrzeń publiczna” (ponieważ jego cel jest
realizowany przez obszar B programu ,,Wyrównywanie różnic między regionami III”). Za
wdrożenie propozycji zmian odpowiada Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz
PFRON.
W kolejnych ustawach budżetowych, sprawozdaniach z wdrażania planu
średniookresowego oraz informacjach o działaniach podjętych w ramach procedury
nadmiernego deficytu, w zależności od kształtowania się sytuacji budżetowej, wzrostu
gospodarczego i faktycznych skutków już zaplanowanych działań, przedstawiane będą
odpowiednie środki zapewniające realizację reguł budżetowych, w tym dotyczące
przestrzegania ścieżki wydatków netto, uwzględniając dodatkową elastyczność
wynikającą z krajowej klauzuli wyjścia. W 2028 roku przygotowany zostanie również
nowy średniookresowy plan budżetowo-strukturalny, który określi strategię fiskalną
Polski na kolejne lata. Kluczowym elementem dokumentu będzie wyznaczenie ścieżki
wydatków przy ścisłym uwzględnieniu zaleceń i rekomendacji KE oraz Rady UE, co
5 Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1059).
-- 6 of 7 --
7/7
zapewni spójność krajowej polityki fiskalnej z wymogami unijnego zarządzania
gospodarczego i długoterminową stabilnością finansów publicznych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 7 of 7 --