Interpelacja w sprawie przygotowania spółek z udziałem Skarbu Państwa do zagrożeń bezpieczeństwa oraz skuteczności nadzoru nad ciągłością ich działania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20310
do ministra aktywów państwowych
w sprawie przygotowania spółek z udziałem Skarbu Państwa do zagrożeń bezpieczeństwa oraz skuteczności nadzoru nad ciągłością ich działania
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie przygotowania spółek pozostających w zakresie nadzoru właścicielskiego resortu do zagrożeń bezpieczeństwa oraz oceny ich zdolności do utrzymania działalności podczas poważnych zakłóceń.
Spółki z udziałem Skarbu Państwa wykonują zadania istotne dla gospodarki i bezpieczeństwa obywateli. Ich odporność na sabotaż, cyberataki, utratę zasilania i przerwanie dostaw powinna podlegać rzeczywistej ocenie. Państwo jako właściciel musi wiedzieć, czy podmioty te potrafią utrzymać najważniejsze funkcje i przywrócić działalność po incydencie.
Nadzór właścicielski powinien uwzględniać nie tylko wyniki finansowe, lecz także zarządzanie ryzykiem i gotowość na sytuacje kryzysowe. Nie do przyjęcia byłoby zaakceptowanie zapewnień zarządu bez sprawdzenia, czy plany awaryjne zostały przetestowane, zalecenia wykonane, a wymagane zasoby rzeczywiście zabezpieczone.
Odpowiedzialność nie może rozmywać się pomiędzy zarządem, radą nadzorczą, dostawcą usług i administracją. Powierzenie obsługi systemu zewnętrznej firmie nie usuwa potrzeby oceny ryzyka ani przygotowania na niedostępność wykonawcy.
Konieczne jest zatem wyjaśnienie, jakie wymagania stawia resort, jak ocenia ich realizację i jakie konsekwencje wyciąga wobec potwierdzonych zaniedbań. Pytania dotyczą spółek objętych właściwością Ministra oraz narzędzi dostępnych w ramach nadzoru właścicielskiego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy resort przeprowadził przegląd przygotowania nadzorowanych spółek do zagrożeń sabotażowych, cyberataków i poważnych zakłóceń działalności? Jaki był jego zakres?
Jakie wymagania dotyczące zarządzania ryzykiem i ciągłości działania przekazano przedstawicielom Skarbu Państwa w organach spółek?
Ile spółek posiada aktualne plany ciągłości działania, a ile przetestowało je praktycznie? Proszę o dane zbiorcze według sektorów.
Czy sprawdzono przygotowanie na równoczesną utratę energii, łączności i systemów informatycznych? Jakie najważniejsze braki ujawniono?
Czy zarządy określiły funkcje niezbędne do utrzymania działalności i dopuszczalny czas ich niedostępności? Jak weryfikowane są te założenia?
Jak oceniono ryzyka związane z podmiotami zewnętrznymi, zdalnym serwisem i koncentracją usług u pojedynczych dostawców?
Czy sprawdzano możliwość odtworzenia systemów z kopii zapasowych oraz dostępność wyposażenia zastępczego? Jakie zbiorcze rezultaty uzyskano?
Jak zapewniono zgłaszanie istotnych incydentów właściwym organom oraz informowanie organów nadzorczych spółek i resortu?
Czy rady nadzorcze regularnie oceniają gotowość kryzysową spółek? Jakie kompetencje i wsparcie zapewniono im do wykonywania tego zadania?
Jakie środki przeznaczono na poprawę odporności i czy sprawdzono skuteczność poniesionych wydatków?
Jakie braki kadrowe występują w obszarach bezpieczeństwa i utrzymania ciągłości działania? Czy zapewniono zastępstwo dla kluczowego personelu?
Czy po istotnych incydentach analizuje się możliwość wcześniejszego wykrycia zagrożenia i wykonanie wcześniejszych zaleceń? Jak wykorzystuje się te wnioski w innych spółkach?
Jak nadzorowane spółki współpracują z administracją i służbami w przygotowaniu do kryzysu, w zakresie właściwym dla prowadzonej działalności?
Czy stwierdzono niewykonanie zaleceń lub zaniedbania zarządów i organów nadzorczych? Jakie działania podjęto w ramach uprawnień właścicielskich?
Jakie cele poprawy gotowości wyznaczono i kiedy zostanie przedstawione jawne, zbiorcze rozliczenie ich wykonania?
Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, z rozróżnieniem deklarowanej gotowości i zdolności potwierdzonych podczas testów. Jeżeli część informacji podlega ochronie prawnej, proszę wskazać podstawę ograniczenia i udzielić odpowiedzi w pozostałym zakresie.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Konrad Gołota
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13758 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.493.2026
IK: 1321688
Warszawa, 05 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT20310, Pani Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej, Posłanki na Sejm RP, z dnia 14 października 2026 r. w sprawie przygotowania
spółek z udziałem Skarbu Państwa do zagrożeń bezpieczeństwa oraz skuteczności nadzoru
nad ciągłością ich działania.
Spółki z udziałem Skarbu Państwa, wobec których Minister Aktywów Państwowych
wykonuje prawa z akcji albo udziałów, w wielu przypadkach, są operatorami infrastruktury
krytycznej (dalej: IK), tj. właścicielami lub posiadaczami majątku spełniającego odpowiednie
kryteria i ujętego w prowadzonym przez Dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa
(dalej: RCB) wykazie IK. W rozumieniu ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu
kryzysowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 574, 815 i 1206), dalej: ustawa o ZK, pod pojęciem IK należy
rozumieć obiekty, urządzenia, instalacje, sieci, systemy lub usługi lub połączone ze sobą
funkcjonalne obiekty, urządzenia, instalacje, sieci, systemy lub usługi niezbędne do:
realizacji ważnych interesów państwa, w tym zapewnienia funkcjonowania
organów administracji publicznej,
zapewnienia funkcjonowania przedsiębiorstw,
zaspokajania oraz utrzymywania potrzeb obywateli, w tym potrzeb o charakterze
lokalnym,
zapewnienia świadczenia usług kluczowych.
Zgodnie z art. 6r oraz 6zf ustawy o ZK, wykaz IK oraz dokumentacja ochrony IK są dokumentami
niejawnymi w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1209). Informacje, w tym raporty i sprawozdania przekazywane
do Ministerstwa przez operatorów IK, w tym pełnomocników do spraw ochrony IK są również
dokumentami niejawnymi w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych, a także
w wielu przypadkach objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa/spółki, w rozumieniu ustawy
z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2026 r. poz. 85).
W związku z powyższym uprzejmie informuję, że Ministerstwo Aktywów Państwowych
nie udziela, szczegółowych informacji dotyczących ochrony IK, w tym informacji dotyczących
stosowanych przez operatorów IK procedur, rozwiązań technicznych oraz zabezpieczeń
mających na celu zapewnienie funkcjonalności, ciągłości działania oraz integralności IK.
Jednocześnie informuję, że Najwyższa Izba Kontroli w latach 2025-2026 przeprowadziła
w Ministerstwie Aktywów Państwowych kontrolę nr P/24/016 pt.: Zapewnienie ciągłości
działania i odtwarzania kluczowej infrastruktury energetycznej. Kontrola obejmowała kwestie
dotyczące bezpieczeństwa oraz zadań realizowanych w zakresie ochrony IK.
-- 1 of 4 --
Mając na uwadze przedstawione powyżej wyjaśnienia, uprzejmie przekazuję odpowiedź
na pytania zawarte w interpelacji.
Kluczowym aktem prawnym w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa państwa, ochrony IK oraz
organizacji systemu zarządzania kryzysowego jest ustawa o ZK, która m.in. określa zadania
organów administracji publicznej, zasady ochrony IK, funkcjonowanie systemu zarządzania
kryzysowego oraz obowiązki podmiotów realizujących usługi kluczowe dla bezpieczeństwa
i ciągłości funkcjonowania państwa.
W związku z nowelizacją ustawy o ZK, której jednym z głównych celów było
zaimplementowanie do krajowego porządku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2022/2557 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie odporności podmiotów krytycznych
i uchylającą dyrektywę Rady 2008/114/WE (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, str. 164), trwają
obecnie prace nad opracowaniem aktów wykonawczych i dokumentów strategicznych
niezbędnych do funkcjonowania nowego systemu ochrony IK oraz podmiotów krytycznych.
W szczególności prowadzone są prace nad:
uchwałą Rady Ministrów w sprawie Krajowej Oceny Ryzyka,
uchwałą Rady Ministrów w sprawie Krajowej Strategii Odporności Podmiotów
Krytycznych,
uchwałą Rady Ministrów w sprawie kryteriów identyfikujących IK,
rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wykazu usług kluczowych,
rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie progów incydentów,
rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie minimalnych wymagań w zakresie
bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, osobowego, cyberbezpieczeństwa,
prawnego oraz ciągłości działania infrastruktury krytycznej,
rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów sprawie pełnomocnika do spraw ochrony IK.
Obecnie, z punktu widzenia ochrony IK oraz ustawy o ZK, Ministerstwo Aktywów Państwowych
realizuje zadania w trybie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o zarządzaniu
kryzysowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 815). Przepis ten stanowi,
że ministrowie kierujący działami administracji rządowej, w zakresie swoich właściwości, realizują
zadania w zakresie ochrony IK ujętej w wykazie IK, o którym mowa w art. 5b ust. 7 pkt 1 ustawy
o ZK na dotychczasowych zasadach, do czasu sporządzenia wykazu IK, o którym mowa
w art. 6r ust. 1 ustawy znowelizowanej. Oznacza to, że do czasu opracowania nowego wykazu
IK, sporządzanego zgodnie z nowymi kryteriami oraz w oparciu o załącznik nr 1 do ustawy o ZK,
który określa sektory, podsektory i kategorie podmiotów, zadania w zakresie ochrony
IK są realizowane w oparciu o obowiązujące dotychczas rozwiązania.
W stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją ustawy o ZK, Dyrektor Rządowego
Centrum Bezpieczeństwa, na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o ZK, we współpracy z ministrami
i kierownikami urzędów centralnych odpowiedzialnymi za systemy IK opracował Narodowy
Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej (dalej: NPOIK lub Program) oraz w trybie art. 5b
ust. 7 pkt 1 sporządzał na podstawie szczegółowych kryteriów, we współpracy z odpowiednimi
ministrami odpowiedzialnymi za systemy IK, jednolity wykaz obiektów, instalacji, urządzeń
i usług wchodzących w skład IK z podziałem na systemy. Wykaz IK jest dokumentem niejawnym
w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych.
NPOIK zawiera narodowe priorytety, cele, wymagania oraz standardy, służące zapewnieniu
sprawnego funkcjonowania IK oraz wskazuje ministrów kierujących działami administracji
rządowej i kierowników urzędów centralnych odpowiedzialnych za systemy IK. Załącznik nr 1
do Programu stanowi dokument pt. Standardy służące zapewnianiu sprawnego funkcjonowania
infrastruktury krytycznej (IK) - dobre praktyki i rekomendacje, obejmujący wytyczne dotyczące
m.in. bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, osobowego, teleinformatycznego i prawnego,
a także opracowywania oraz utrzymywania planów ciągłości działania i planów odbudowy.
Dokument ten stanowi dla operatorów IK zbiór rekomendowanych rozwiązań organizacyjnych
i technicznych służących zapewnieniu odporności oraz nieprzerwanego funkcjonowania
systemów IK.
Zgodnie z Programem, Minister Aktywów Państwowych jest współodpowiedzialny za dwa
systemy IK – system zaopatrzenia w energię, surowce energetyczne i paliwa (wspólnie
z ministrami właściwymi do spraw: energii i gospodarki złożami kopalin (surowcami
energetycznymi)) oraz system łączność (wspólnie z ministrem właściwym do spraw
informatyzacji).
-- 2 of 4 --
NPOIK stanowiący podstawowy dokument systemu ochrony IK, został w znowelizowanej
ustawie o ZK zastąpiony nowymi rozwiązaniami prawnymi opartymi na podejściu sektorowym
oraz koncepcji odporności podmiotów krytycznych. Oznacza to przejście od modelu
skoncentrowanego głównie na ochronie IK do modelu uwzględniającego kompleksowe
zarządzanie ryzykiem, zapewnianie ciągłości działania, odporność organizacyjną oraz zdolność
do świadczenia usług kluczowych w warunkach zakłóceń i sytuacji kryzysowych.
Ustawa o ZK nakładała na właścicieli oraz posiadaczy samoistnych i zależnych obiektów,
instalacji lub urządzeń IK, obowiązek ich ochrony, w szczególności przez przygotowanie
i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony IK oraz utrzymywanie
własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących
funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Zgodnie z rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie planów ochrony infrastruktury krytycznej
(Dz. U. 2010 r. poz. 542), plany ochrony IK zawierają m.in.:
charakterystykę zagrożeń dla IK oraz oceny ryzyka ich wystąpienia wraz
z przewidywanymi scenariuszami rozwoju,
charakterystykę zależności IK od pozostałych systemów IK oraz możliwości zakłócenia
jej funkcjonowania w wyniku zakłóceń powstałych w pozostałych systemach IK,
zasadnicze warianty działania w sytuacji zagrożenia lub zakłócenia funkcjonowania IK,
zasadnicze warianty zapewnienia ciągłości funkcjonowania IK,
zasadnicze warianty odtwarzania IK.
Aktualizacja planów ochrony IK prowadzona jest w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż
raz na dwa lata. Minister Aktywów Państwowych uzgadnia plany ochrony IK opracowane
przez operatorów IK systemu zaopatrzenia w energię, surowce energetyczne i paliwa oraz
systemu łączność. W znowelizowanej ustawie o ZK plany ochrony IK zostały zastąpione
dokumentacją ochrony IK oraz rozbudowano ich zakres.
Należy podkreślić, że Minister Aktywów Państwowych, jako jedyny z ministrów odpowiedzialnych
za system IK, posiada szczególne uprawnienia w zakresie nadzoru nad koordynowanym
systemem, które zostały określone w ustawie z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach
ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach
kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej,
ropy naftowej oraz paliw gazowych ( Dz. U. z 2025 r. poz. 470 oraz z 2026 r. poz. 815). W przypadku
stwierdzenia nieprawidłowości, Minister Aktywów Państwowych może wyrazić sprzeciw wobec
uchwał podjętych przez organy spółek lub dokonanych przez zarządy spółek czynności prawnych,
stanowiących rzeczywiste zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności IK.
Zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia
2021 r. w sprawie pełnomocnika do spraw ochrony infrastruktury krytycznej (Dz. U. z 2021 r.
poz. 793), Minister Aktywów Państwowych, w porozumieniu z dyrektorem RCB, wyraża zgodę
na powołanie i odwołanie pełnomocnika do spraw ochrony IK w spółkach prowadzących
działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej i paliw gazowych, których mienie
zostało ujęte w wykazie IK.
Pełnomocnik do spraw ochrony IK jest pracownikiem spółki monitorującym jej działalność
w zakresie ochrony IK oraz odpowiedzialnym za utrzymywanie kontaktów z podmiotami
właściwymi w tym zakresie. Pełnomocnicy sporządzają i przesyłają m.in. do Ministra kwartalne
raporty o stanie ochrony IK, jak również kwartalne sprawozdania z wykonanych obowiązków.
Ponadto operatorzy IK, uczestniczą w ćwiczeniach sztabowych oraz TTX (Tabletop Exercise),
tj. „AMBER 2023”, lub „KASKADA 2026” organizowanych przez różne instytucje, w tym RCB,
których celem jest przeprowadzenie stress testów w warunkach skrajnych, sprawdzenie polityk
i procedur funkcjonujących u operatorów IK przewidzianych na wypadek nagłych zdarzeń
np. w warunkach braku dostępu do energii elektrycznej. Osobną kwestią są ćwiczenia realizowane
przez operatorów IK na obiektach IK w warunkach rzeczywistych, przeprowadzane
przy współudziale służb porządku publicznego oraz komponentów Sił Zbrojnych RP. Raporty
końcowe z ćwiczeń dotyczących IK, z uwagi na ich szczególny i wrażliwy charakter,
są dokumentami niejawnymi w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Raport
z ćwiczenia pk. „KASKADA 2026” został objęty klauzulą „poufne”.
Warto zauważyć, że w ramach działań wspierających, na podstawie rekomendacji zawartych
w NPOIK, w Ministerstwie Aktywów Państwowych cyklicznie organizowane jest Forum Ochrony
-- 3 of 4 --
IK stanowiące płaszczyznę wymiany wiedzy i doświadczeń w zakresie ochrony IK, identyfikacji
zagrożeń, propozycji rozwiązań zidentyfikowanych problemów, czy też propozycji zmian
systemowych lub zmian w zakresie przepisów prawa. Do udziału w forum zapraszani
są przedstawiciele operatorów IK systemu zaopatrzenia w energię, surowce energetyczne i paliwa,
przedstawiciele ministrów współodpowiedzialnych za ten system, przedstawiciele innych
systemów IK, przedstawiciele spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz przedstawiciele RCB.
Ponadto podejmowane są także inne inicjatywy angażujące operatorów IK oraz spółki z udziałem
Skarbu Państwa. W dniu 7 października 2026 r. pięć kluczowych spółek sektora energetycznego
i wydobywczego: ORLEN S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A., Tauron Polska
Energia S.A. oraz KGHM Polska Miedź S.A. podpisało w Ministerstwie Aktywów Państwowych
porozumienie intencyjne dotyczące współpracy oraz utworzenia sektorowego mechanizmu
wymiany informacji o zagrożeniach bezpieczeństwa IK. Porozumienie stanowi odpowiedź
na rosnące zagrożenia cybernetyczne, fizyczne, wewnętrzne i hybrydowe, z którymi mierzą się
podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo energetyczne Polski. Jego celem jest stworzenie
trwałego systemu współpracy, umożliwiającego szybką wymianę informacji o zagrożeniach,
podatnościach i incydentach, a także rozwijanie wspólnych standardów bezpieczeństwa
oraz budowanie świadomości sytuacyjnej w całym sektorze. Inicjatywa ta ma charakter otwarty
i w przyszłości mogą do niej dołączać kolejne spółki odpowiedzialne za funkcjonowanie
strategicznej infrastruktury państwa.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Konrad Gołota
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1321688.5031554.3979297
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --