Interpelacja w sprawie dostępności pilnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży oraz współpracy ochrony zdrowia ze szkołami w sytuacjach zagrożenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20306
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności pilnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży oraz współpracy ochrony zdrowia ze szkołami w sytuacjach zagrożenia
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie dostępności pomocy dla dzieci i młodzieży w kryzysie oraz przygotowania systemu ochrony zdrowia do współpracy ze szkołami i właściwymi służbami w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia.
Poważne zdarzenia przemocowe w szkołach wymagają sprawdzenia całego systemu reagowania, również dostępności pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. Nie wolno utożsamiać zaburzeń psychicznych z przemocą ani stawiać diagnoz na podstawie doniesień medialnych. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy przy konkretnych sygnałach zagrożenia rodzina i szkoła mogą uzyskać odpowiednio szybką ocenę specjalistyczną oraz dalszą pomoc.
Państwo nie może wymagać od nauczycieli i rodziców rozpoznawania niepokojących zachowań, a następnie pozostawiać ich bez dostępnej ścieżki działania. Zgłoszenie problemu musi prowadzić do odpowiedniej reakcji. W sytuacji pilnej nie wystarczy wskazać numer telefonu lub placówkę, w której na konsultację trzeba oczekiwać w zwykłej kolejce.
Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której możliwość uzyskania pomocy zależy od miejsca zamieszkania, zdolności rodziców do samodzielnego znalezienia specjalisty albo ich możliwości finansowych. Szczególnej uwagi wymagają rodziny, które wielokrotnie zgłaszają narastający kryzys, lecz nie otrzymują skoordynowanego wsparcia.
Odpowiedzialność państwa obejmuje także pomoc dla ofiar, świadków i rodzin po zdarzeniu. Jednorazowa interwencja nie może zastępować dalszej opieki, jeżeli jej potrzeba wynika z oceny specjalistów. Konieczne jest wskazanie, kto zapewnia ciągłość wsparcia i sprawdza, czy osoby potrzebujące rzeczywiście je otrzymały.
Oczekuję przedstawienia rzeczywistych danych o dostępności świadczeń, czasie oczekiwania, brakach kadrowych i współpracy między instytucjami. Liczba placówek oraz wartość finansowania nie odpowiadają jeszcze na pytanie, czy dziecko wymagające pilnej pomocy otrzyma ją na czas.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak zorganizowano pilną pomoc psychologiczną i psychiatryczną dla dzieci i młodzieży w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia? Czy rodziny i szkoły mają jasną informację o właściwej ścieżce postępowania?
Jakie są rzeczywiste czasy oczekiwania na pierwszą konsultację, odrębnie dla przypadków pilnych i stabilnych? Proszę o dane według województw, uwzględniające medianę i najdłuższe czasy oczekiwania.
Ile placówek zapewnia pomoc w trybie pilnym i całodobowym? Czy oceniono dostępność terytorialną oraz możliwość dotarcia do nich osób mieszkających poza dużymi miastami?
Jak postępuje się, gdy najbliższa placówka nie może przyjąć dziecka wymagającego pilnej pomocy? Kto odpowiada za znalezienie dostępnego świadczenia i zapewnienie dalszego postępowania?
Czy gromadzi się informacje o odmowach przyjęcia, przekierowaniach i opóźnieniach w przypadkach pilnych? Jakie są najczęstsze przyczyny i jakie działania podjęto, aby je wyeliminować?
Czy szkoła lub rodzina może uzyskać pilną konsultację dotyczącą niepokojących zachowań dziecka? Jak określono zasady takiego wsparcia oraz sytuacje wymagające natychmiastowego wezwania służb?
Jak zapewniono współpracę podmiotów leczniczych ze szkołami, poradniami i instytucjami pomocy rodzinie, z zachowaniem praw pacjenta i tajemnicy zawodowej?
Kto odpowiada za koordynację pomocy, gdy sprawa wymaga udziału kilku instytucji? Czy sprawdza się, czy po przekazaniu zgłoszenia dziecko rzeczywiście otrzymało wsparcie?
Jakie są braki kadrowe w psychiatrii dziecięcej oraz pomocy psychologicznej i terapeutycznej finansowanej publicznie? Proszę uwzględnić faktyczny wymiar dostępnej pracy specjalistów.
Jakie środki przeznaczono na poprawę dostępności pomocy i jakie rezultaty uzyskano w skracaniu czasu oczekiwania oraz ograniczaniu różnic regionalnych?
Jak zapewniono ciągłość opieki po interwencji kryzysowej lub wypisie ze szpitala? Czy rodzina otrzymuje konkretny plan dalszego postępowania i termin kolejnego kontaktu?
Jak system ochrony zdrowia współpracuje z właściwymi instytucjami w przypadkach przemocy domowej, rówieśniczej i cyberprzemocy? Czy analizowano sytuacje, w których wielokrotne zgłoszenia nie doprowadziły do skutecznej pomocy?
Jaką pomoc zapewnia się ofiarom, świadkom, rodzinom i pracownikom szkół po poważnych zdarzeniach przemocowych? Kto odpowiada za jej dostępność i kontynuację zgodnie z oceną potrzeb?
Czy kontrole resortu i NFZ wykazały nieuzasadnione odmowy, niewykonanie świadczeń lub braki organizacyjne utrudniające pilną pomoc? Jakie działania naprawcze i konsekwencje zastosowano?
Czy Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Edukacji Narodowej i MSWiA uzgodniły wspólny sposób reagowania na sytuacje wymagające jednocześnie pomocy specjalistycznej i ochrony bezpieczeństwa? Jakie terminy, finansowanie i mierniki skuteczności przyjęto?
Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, ze wskazaniem danych, terminów, odpowiedzialnych instytucji i stanu realizacji działań.
Proszę rozróżnić formalną dostępność świadczeń od rzeczywistej możliwości ich uzyskania w wymaganym czasie. Jeżeli wskazanych danych nie gromadzono, proszę wyjaśnić przyczynę oraz wskazać sposób uzupełnienia tej luki.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
43478 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.108.2026.EB
Warszawa, 18 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 20306 w sprawie w sprawie dostępności pilnej pomocy
psychologicznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży oraz współpracy ochrony zdrowia
ze szkołami w sytuacjach zagrożenia, Ministerstwo Zdrowia przedstawia poniższe
informacje.
1. Jak zorganizowano pilną pomoc psychologiczną i psychiatryczną dla dzieci i
młodzieży w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia? Czy rodziny i szkoły mają
jasną informację o właściwej ścieżce postępowania?
W celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo Zdrowia
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego,
opartą o trzy poziomy referencyjne.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w duchu procesu deinstytucjonalizacji oraz wyrównanie dostępu do opieki
psychiatrycznej we wszystkich regionach kraju.
Kluczowym elementem reformy są Zespoły i Ośrodki środowiskowej opieki
psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, nazywane I stopniem
referencyjnym. W podmiotach tych pomoc mogą uzyskać osoby, które nie potrzebują
diagnozy psychiatrycznej lub farmakoterapii. W przypadku wielu zaburzeń psychicznych
pojawiających się w okresie dzieciństwa możliwe jest udzielenie skutecznej pomocy dzięki
takim formom oddziaływań, jak psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna
czy praca z grupą rówieśniczą. Interwencje te pozwalają zapobiec pogorszeniu stanu
zdrowia psychicznego i tym samym ograniczyć konieczność korzystania ze świadczeń
-- 1 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
realizowanych przez lekarza psychiatrę. Ośrodki I poziomu pełnią również istotną rolę
w procesie zdrowienia osób, które w przeszłości z powodu kryzysu psychicznego były
hospitalizowane na oddziałach psychiatrycznych.
Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży, czyli II poziom referencyjny jest
przeznaczony dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia wymaga konsultacji z lekarzem
psychiatrią dziecięcym w celu postawienia diagnozy psychiatrycznej lub wdrożenia
farmakoterapii. W części placówek istnieje również możliwość pobytu dziecka na oddziale
dziennym. Oddziały dzienne są niezastąpioną częścią systemu, umożliwiają bowiem
prowadzenie intensywnego procesu diagnozy i leczenia w trybie codziennych spotkań bez
konieczności wyrywania dziecka z jego środowiska rodzinnego i rówieśniczego. Rozwój tej
formy opieki daje nadzieję na ograniczenie hospitalizacji na oddziałach całodobowych
psychiatrycznych, co jest podstawowym kierunkiem zmian w psychiatrii dziecięcej.
III poziom referencyjny tworzą Ośrodki Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki
Psychiatrycznej dla Dzieci i Młodzieży, zapewniające specjalistyczną, całodobową opiekę
pacjentom wymagającym leczenia w warunkach szpitalnych, gdzie świadczenia stacjonarne
realizowane są przez lekarzy psychiatrów, psychologów, psychoterapeutów i terapeutów
zajęciowych.
Jednocześnie w ramach doraźnego wsparcia w sytuacji wystąpienia kryzysu psychicznego,
dzieci i młodzież mają możliwość skorzystania z Centrum Wsparcia dla dzieci i młodzieży.
Wsparcie jest dostępne m.in. za pośrednictwem anonimowego telefonu zaufania dla dzieci i
młodzieży 116 111 prowadzonego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, a także poprzez
konsultacje za pośrednictwem skrzynki email i czatu: https://centrumwsparciadladzieci.pl/.
Na stronie Centrum dostępna jest również wyszukiwarka placówek, w których dzieci
i młodzież mogą uzyskać bezpłatną pomoc specjalistyczną. W okresie od stycznia do
września 2026 r. odnotowano łącznie 45 217 kontaktów, czyli średnio około 5 024
kontaktów miesięcznie. Kontakty obejmują dyżury interwencyjno – wspierające oraz
dyżury specjalistyczne. Najwięcej kontaktów odnotowano w styczniu, kiedy ich liczba
wyniosła 5 575. We wrześniu odnotowano 4 492 kontakty, tj. o 19,4% mniej niż w styczniu.
Najczęściej wykorzystywaną formą wsparcia były telefoniczne konsultacje psychologiczne.
W analizowanym okresie udzielono ich 25 765, co stanowiło 57,0% wszystkich kontaktów.
W zakresie wsparcia zdrowia dzieci i młodzieży w szkołach, w tym w zakresie
monitorowania stanu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży szkolnej, należy wskazać, iż
zgodnie z ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U.
z 2019 r. poz. 1078) w szkole jest sprawowana profilaktyczna opieka zdrowotna nad
uczniami, realizowana przez pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania lub higienistki
szkolne. Obejmuje ona m.in. wykonywanie testów przesiewowych, opiekę nad uczniami
-- 2 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z problemami zdrowotnymi i chorobami przewlekłymi, udzielanie pomocy w przypadku
nagłych zachorowań i urazów, a także udział w edukacji zdrowotnej.
Pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna współpracuje
z dyrektorem szkoły, nauczycielami i pedagogiem szkolnym oraz zespołem podstawowej
opieki zdrowotnej. Równie ważnym elementem wsparcia uczniów jest troska o ich zdrowie
psychiczne. W przypadku ucznia doświadczającego kryzysu psychicznego, szkoła powinna
zapewnić mu odpowiednie wsparcie oraz reagować na wszelkie sygnały mogące świadczyć
o zagrożeniu jego dobra lub bezpieczeństwa. Wskazać tu należy w szczególności przepisy
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad
organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych
przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1798).
2. Jakie są rzeczywiste czasy oczekiwania na pierwszą konsultację, odrębnie dla
przypadków pilnych i stabilnych? Proszę o dane według województw,
uwzględniające medianę i najdłuższe czasy oczekiwania.
W zakresie powyższego pytania, poniżej przedstawiono dane Narodowego Funduszu
Zdrowia (NFZ), dotyczące czasu oczekiwania na świadczenie pierwszorazowe, w tym
medianę i najdłuższe czasy oczekiwania, odrębnie dla przypadków pilnych i stabilnych,
posegregowane według województw dla poradni zdrowia psychicznego dla dzieci oraz
poradni psychologicznych dla dzieci, w których realizowane są świadczenia: z poziomu
zespół/ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla: dzieci i
młodzieży - I poziom referencyjny, centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży -
poradnia zdrowia psychicznego - II poziom referencyjny, lub centrum zdrowia psychicznego
dla dzieci i młodzieży - II poziom referencyjny, świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne
dla dzieci i młodzieży, świadczenia psychologiczne -zgodnie z przepisami rozporządzenia
Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i
leczenia uzależnień.
PORADNIA ZDROWIA
PSYCHICZNEGO DLA
DZIECI
Nazwa województwa Kategoria
medyczna
mediana max
DOLNOŚLĄSKIE stabilny 50,5 191
KUJAWSKO-POMORSKIE stabilny 74 541
LUBELSKIE stabilny 21 234
LUBUSKIE stabilny 105,5 203
ŁÓDZKIE stabilny 48 342
MAŁOPOLSKIE stabilny 21,5 132
MAZOWIECKIE stabilny 101 833
-- 3 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
OPOLSKIE stabilny 149 149
PODKARPACKIE stabilny 56 204
PODLASKIE stabilny 57 361
POMORSKIE stabilny 108 560
ŚLĄSKIE stabilny 85 323
ŚWIĘTOKRZYSKIE stabilny 0 181
WARMIŃSKO-
MAZURSKIE
stabilny 88 240
WIELKOPOLSKIE stabilny 19,5 503
ZACHODNIOPOMORSKIE stabilny 254 608
PORADNIA
PSYCHOLOGICZNA DLA
DZIECI
Nazwa województwa Kategoria
medyczna
mediana max
DOLNOŚLĄSKIE stabilny 6 101
KUJAWSKO-POMORSKIE stabilny 9 261
LUBELSKIE stabilny 6 366
LUBUSKIE stabilny 7,5 205
ŁÓDZKIE stabilny 7 175
MAŁOPOLSKIE stabilny 7 366
MAZOWIECKIE stabilny 27 343
OPOLSKIE stabilny 18,5 88
PODKARPACKIE stabilny 41 366
PODLASKIE stabilny 6 135
POMORSKIE stabilny 8 100
ŚLĄSKIE stabilny 11 71
ŚWIĘTOKRZYSKIE stabilny 15,5 135
WARMIŃSKO-
MAZURSKIE
stabilny 29 330
WIELKOPOLSKIE stabilny 7 104
ZACHODNIOPOMORSKIE stabilny 21,5 143
PORADNIA ZDROWIA
PSYCHICZNEGO DLA
DZIECI
Nazwa województwa Kategoria
medyczna
mediana max
DOLNOŚLĄSKIE pilny 0 81
KUJAWSKO-POMORSKIE pilny 0 71
LUBELSKIE pilny 0 0
LUBUSKIE pilny 41,5 415
ŁÓDZKIE pilny 0 108
MAŁOPOLSKIE pilny 0 80
MAZOWIECKIE pilny 1 493
OPOLSKIE pilny 0 0
-- 4 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
PODKARPACKIE pilny 0 55
PODLASKIE pilny 0 146
POMORSKIE pilny 0 90
ŚLĄSKIE pilny 0 168
ŚWIĘTOKRZYSKIE pilny 0 0
WARMIŃSKO-
MAZURSKIE
pilny 0 19
WIELKOPOLSKIE pilny 0 56
ZACHODNIOPOMORSKIE pilny 0 0
PORADNIA
PSYCHOLOGICZNA DLA
DZIECI
Nazwa województwa Kategoria
medyczna
mediana max
DOLNOŚLĄSKIE pilny 0 20
KUJAWSKO-POMORSKIE pilny 0 18
LUBELSKIE pilny 0 42
LUBUSKIE pilny 0 26
ŁÓDZKIE pilny 0 7
MAŁOPOLSKIE pilny 0 4
MAZOWIECKIE pilny 0 70
OPOLSKIE pilny 0 0
PODKARPACKIE pilny 0 98
PODLASKIE pilny 0 16
POMORSKIE pilny 0 28
ŚLĄSKIE pilny 0 10
ŚWIĘTOKRZYSKIE pilny 0 0
WARMIŃSKO-
MAZURSKIE
pilny 0 4
WIELKOPOLSKIE pilny 0 41
ZACHODNIOPOMORSKIE pilny 0 23
3. Ile placówek zapewnia pomoc w trybie pilnym i całodobowym? Czy oceniono
dostępność terytorialną oraz możliwość dotarcia do nich osób mieszkających poza
dużymi miastami?
W związku z wprowadzanymi zmianami regulacyjnymi NFZ podejmuje działania
zmierzające do zapewnienia dostępności do nowych i zmienianych zakresów świadczeń
gwarantowanych. Działania te są kontynuowane od 2020 r. i obejmują rozwój sieci
świadczeniodawców udzielających świadczeń na poszczególnych poziomach
referencyjnych, z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych populacji na danym obszarze,
opracowanych w oparciu o założenia raportów w sprawie ustalenia taryfy świadczeń
publikowanych przez Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
-- 5 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Według danych na wrzesień 2026 r. w ramach umów z NFZ funkcjonuje:
- 539 ośrodków i zespołów I poziomu referencyjnego;
- 107 centrów II poziomu referencyjnego obejmujących poradnię i oddział dzienny;
- 88 centrów II poziomu referencyjnego realizujących świadczenia w poradni;
- 37 ośrodków III poziomu referencyjnego.
W obszarach, na których zabezpieczenie dostępu do świadczeń jest niewystarczające,
Dyrektorzy OW NFZ ogłaszają postępowania w celu zawarcia umów, w zakresie
posiadanych środków finansowych. Należy mieć przy tym na uwadze, że powodem braku
dostępności na danym obszarze np. do II poziomu referencyjnego z dziennym oddziałem dla
dzieci może być także brak podmiotu leczniczego gotowego do realizacji umowy w zakresie
tych świadczeń.
4. Jak postępuje się, gdy najbliższa placówka nie może przyjąć dziecka wymagającego
pilnej pomocy? Kto odpowiada za znalezienie dostępnego świadczenia i zapewnienie
dalszego postępowania?
W odniesieniu do kwestii pilnych przypadków, należy wskazać, że mogą one zawsze zostać
przyjęte w psychiatrycznej izbie przyjęć, co umożliwi przyjęcie pacjenta na oddział
psychiatryczny, jeśli wystąpi taka konieczność.
5. Czy gromadzi się informacje o odmowach przyjęcia, przekierowaniach i
opóźnieniach w przypadkach pilnych? Jakie są najczęstsze przyczyny i jakie
działania podjęto, aby je wyeliminować?
W odpowiedzi na ww. pytanie, dotyczące gromadzenia informacji o odmowach przyjęcia,
przekierowaniach i opóźnieniach w przypadkach pilnych oraz najczęstszych przyczyn i
podjętych działaniach w celu ich eliminacji dla powyższych poradni należy wskazać, iż
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi analiz takich danych.
6. Czy szkoła lub rodzina może uzyskać pilną konsultację dotyczącą niepokojących
zachowań dziecka? Jak określono zasady takiego wsparcia oraz sytuacje
wymagające natychmiastowego wezwania służb?
7. Jak zapewniono współpracę podmiotów leczniczych ze szkołami, poradniami i
instytucjami pomocy rodzinie, z zachowaniem praw pacjenta i tajemnicy
zawodowej?
8. Kto odpowiada za koordynację pomocy, gdy sprawa wymaga udziału kilku
instytucji? Czy sprawdza się, czy po przekazaniu zgłoszenia dziecko rzeczywiście
otrzymało wsparcie?
-- 6 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
W odniesieniu do powyższych pytań, Ministerstwo informuje, iż podstawowe znaczenie
mają przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej,
procedura „Niebieskie Karty” oraz rozwiązania wprowadzone ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, określaną
jako „ustawa Kamilka”.
a) Współpraca w przypadkach przemocy domowej
Zgodnie z art. 9d ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej podejmowanie interwencji
w środowisku odbywa się na podstawie procedury „Niebieskie Karty” i nie wymaga zgody
osoby doznającej przemocy domowej ani osoby stosującej przemoc. Procedura ma
charakter interdyscyplinarny i służy rozpoznaniu sytuacji, zapewnieniu bezpieczeństwa
oraz zaplanowaniu i realizacji pomocy. Przedstawiciele ochrony zdrowia należą do
podmiotów uczestniczących w tym mechanizmie. Osoba wykonująca zawód medyczny, w
tym lekarz, pielęgniarka, położna lub ratownik medyczny, wszczyna procedurę przez
wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” w przypadku uzasadnionego podejrzenia
stosowania przemocy domowej lub zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy
domowej.
Szczegółowy tryb postępowania określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września
2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
Wypełniony formularz „Niebieska Karta – A” przekazuje się do zespołu
interdyscyplinarnego niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych od wszczęcia
procedury. Następnie formularz jest przekazywany grupie diagnostyczno-pomocowej
niezwłocznie, niepóźnej niż w terminie 3 dni roboczych od jego otrzymania przez zespół.
Przedstawiciel ochrony zdrowia może zostać włączony do prac grupy stosownie do potrzeb
konkretnej sprawy.
Wszczęcie procedury nie zastępuje innych obowiązków interwencyjnych. Na podstawie art.
12 ust. 1 ustawy osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych lub
zawodowych powzięły podejrzenie popełnienia ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem
przemocy domowej, niezwłocznie zawiadamiają Policję lub prokuratora. Z kolei art. 12a
przewiduje współdziałanie pracownika socjalnego, funkcjonariusza Policji oraz lekarza,
ratownika medycznego lub pielęgniarki przy zapewnianiu dziecku ochrony w razie
zagrożenia jego życia lub zdrowia w związku z przemocą domową.
b) Rozwiązania wynikające z „ustawy Kamilka”
Istotnym uzupełnieniem powyższych mechanizmów są standardy ochrony małoletnich,
uregulowane w art. 22b i art. 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu
-- 7 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Obowiązek ich
wprowadzenia obejmuje zarówno szkoły, jak i placówki medyczne.
Standardy powinny określać w szczególności:
zasady i procedurę interwencji w przypadku podejrzenia lub ujawnienia
krzywdzenia;
osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń i udzielanie wsparcia;
procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu
popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego i zawiadamianie sądu
opiekuńczego oraz — w przypadku instytucji posiadających takie uprawnienia —
osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”;
sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych
zdarzeń zagrażających dobru małoletniego;
wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, zasady korzystania z
urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu, procedury ochrony przed
treściami szkodliwymi i zagrożeniami w Internecie oraz utrwalonymi w innej
formie, a także zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu
krzywdzenia.
Na poziomie systemowym „ustawa Kamilka” wprowadziła mechanizm analiz zdarzeń,
których skutkiem była śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu małoletniego, przy
spełnieniu przesłanek określonych w art. 22d ustawy z dnia 13 maja 2016 r. Analizy
prowadzi działający przy Ministrze Sprawiedliwości Zespół do spraw analizy zdarzeń, na
skutek których małoletni poniósł śmierć lub doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Obejmują one m.in. działania właściwych instytucji przed zdarzeniem, sposób reagowania
na zagrożenie i potrzebę usprawnienia systemu.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że na stronie Instytutu Matki i Dziecka
https://medycynaszkolna.imid.med.pl/wydawnictwa-i-publikacje/ są dostępne, opracowane
ma zlecenie Ministerstwa Zdrowia, standardy ochrony małoletnich (SOM) w gabinetach
profilaktyki zdrowotnej zlokalizowanych w szkole, uwzględniające interwencje
podejmowane przez pielęgniarkę lub higienistkę szkolną oraz współpracę z osobami
odpowiedzialnymi za realizację SOM w szkole oraz z instytucjami zewnętrznymi
udzielającymi pomocy małoletniemu.
9. Jakie są braki kadrowe w psychiatrii dziecięcej oraz pomocy psychologicznej i
terapeutycznej finansowanej publicznie? Proszę uwzględnić faktyczny wymiar
dostępnej pracy specjalistów.
-- 8 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
W odniesieniu do liczby lekarzy specjalistów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży
należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania na rzecz zapewnienia
wysoko wykwalifikowanej kadry w zakresie opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą.
W tym celu psychiatria dzieci i młodzieży została m.in. wpisana na listę dziedzin
priorytetowych, co oznacza, że podjęcie kształcenia specjalizacyjnego w tej dziedzinie jest
premiowane finansowo, a ponadto przewidziano dodatkowe miejsca rezydenckie.
Ponadto do 2027 r. zaplanowano wykształcenie co najmniej 1200 nowych specjalistów,
którzy uzyskają kwalifikacje w zakresie psychoterapii dzieci i młodzieży, psychologii
klinicznej lub terapii środowiskowej dzieci i młodzieży. Szkolenia są realizowane w ramach
Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER), współfinansowanego ze
środków EFS.
Powyższe działania przynoszą efekty. Aktualne dane NFZ wskazują na systematyczny
wzrost liczby lekarzy na przestrzeni ostatnich lat:
Rok Liczba lekarzy ogółem
2018 466
2019 478
2020 492
2021 516
2022 568
2023 655
2026 915
W latach 2018–2026 ich liczba wzrosła z 466 do 915, tj. o ok. 96%, co wskazuje na istotne
zwiększenie potencjału kadrowego. Niemniej jest to nadal trwający proces, którego
rezultaty będą zauważalne w dalszej perspektywie.
10. Jakie środki przeznaczono na poprawę dostępności pomocy i jakie rezultaty
uzyskano w skracaniu czasu oczekiwania oraz ograniczaniu różnic regionalnych?
W odniesieniu do prowadzenia działań, mających na celu poprawę sytuacji dzieci i
młodzieży, informujemy, iż W 2024 roku Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło działania
mające na celu zapewnienie możliwości przeprowadzenia inwestycji w obszarze psychiatrii
(zarówno dla dzieci i młodzieży jak i osób dorosłych). W sumie na ten cel przeznaczonych
zostało 3 mld zł.
Ze środków Funduszu Medycznego w ramach Subfunduszu infrastruktury strategicznej
ogłoszony został konkurs na wsparcie i dofinansowanie zadań polegających na budowie,
przebudowie, modernizacji lub doposażeniu infrastruktury podmiotów leczniczych,
udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień.
-- 9 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
Ponadto w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
na lata 2021-2027 (FEnIKS) kontynuowana jest realizacja projektu grantowego
wspierającego infrastrukturę Centrów Zdrowia Psychicznego dla dorosłych oraz ośrodków
i zespołów środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i
młodzieży I poziomu referencyjnego. Całkowita wartość projektu wynosi blisko 238 mln zł,
w tym ponad 143 mln zł przeznaczono na wsparcie placówek I poziomu referencyjnego. Po
zakończeniu naboru i wyborze przedsięwzięć projekt znajduje się obecnie na etapie
zawierania i realizacji umów grantowych, obejmujących m.in. modernizację i doposażenie
placówek. To strategiczna inwestycja w zdrowie psychiczne społeczeństwa, mająca na celu
nie tylko modernizację infrastruktury, ale przede wszystkim wyrównanie szans w dostępie
do wysokiej jakości usług psychiatrycznych – niezależnie od miejsca zamieszkania.
Jednocześnie należy wskazać, iż w latach 2020–2026 nastąpił istotny wzrost nakładów
przeznaczonych na finansowanie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży.
Zgodnie z przekazanymi danymi NFZ nakłady te wzrosły z około 305,951 mln zł w 2020 r.
do około 1 556,74 mln zł w 2025 r., co oznacza wzrost o około 408,8%.
W tym samym okresie liczba dzieci objętych opieką psychiatryczną wzrosła ze 155 569 w
2020 r.. do 363 623 w 2025 r., tj. o około 133,7%. Powyższe dane obrazują wzrost skali
finansowania świadczeń oraz liczby dzieci korzystających z opieki psychiatrycznej.
11. Jak zapewniono ciągłość opieki po interwencji kryzysowej lub wypisie ze szpitala?
Czy rodzina otrzymuje konkretny plan dalszego postępowania i termin kolejnego
kontaktu?
Zapewnienie ciągłości opieki po interwencji kryzysowej lub hospitalizacji stanowi jeden z
istotnych elementów modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. W zależności od
indywidualnych potrzeb pacjenta dalsze wsparcie może być realizowane w poradniach
zdrowia psychicznego, ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i
psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży (I poziom referencyjny), centrach zdrowia
psychicznego dla dzieci i młodzieży lub innych właściwych podmiotach leczniczych. Po
zakończeniu hospitalizacji lub interwencji kryzysowej pacjent i jego rodzina otrzymują
zalecenia dotyczące dalszego postępowania terapeutycznego, a terminy kolejnych wizyt
ustalane są przez podmiot udzielający świadczeń z uwzględnieniem stanu zdrowia pacjenta
oraz organizacji procesu leczenia. Celem tych działań jest zapewnienie ciągłości
terapeutycznej i ograniczenie ryzyka ponownego wystąpienia kryzysu.
12. Jak system ochrony zdrowia współpracuje z właściwymi instytucjami w
przypadkach przemocy domowej, rówieśniczej i cyberprzemocy? Czy analizowano
-- 10 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
sytuacje, w których wielokrotne zgłoszenia nie doprowadziły do skutecznej
pomocy?
Działania systemowe w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej realizowane są w
Polsce od ponad 20 lat. Uchwalona w dniu 29 lipca 2005 r. ustawa o przeciwdziałaniu
przemocy domowej uregulowała zadania w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej,
zasady postępowania wobec osób doznających przemocy domowej, oraz zasady
postępowania wobec osób stosujących przemoc domową. Obowiązujący obecnie Rządowy
Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej, przyjęty na lata 2024-2030, wyznacza do
realizacji cztery główne obszary, które obejmują:
- profilaktykę, diagnozę społeczną i edukację społeczną,
- ochronę, pomoc i wsparcie osób doznających przemocy domowej,
- oddziaływanie na osoby stosujące przemoc domową oraz
- podnoszenie kompetencji, rozwijanie i doskonalenie umiejętności służb i przedstawicieli
podmiotów realizujących działania z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej.
W toku realizacji przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej dziecko
doznające przemocy domowej zawsze było pod szczególną ochroną, a służby działające na
jego rzecz miały za zadanie podejmować szybką i skuteczną interwencję w celu ochrony
jego zdrowia lub życia.
Od 2023 r. na mocy nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej ochrona
dziecka przed przemocą jest wzmocniona poprzez uregulowanie prawne stanowiące, że
dziecko będące świadkiem przemocy domowej należy bezwzględnie uznać jako osobę
doznającą przemocy domowej, a tym samym podlega ono szczególnej ochronie i trosce.
Cała uwaga służb oraz wszystkie działania prawne, w tym realizacja procedury „Niebieskie
Karty” powinny zostać uruchomione w celu zabezpieczenia sytuacji dziecka.
Przedstawiciele ochrony zdrowia zostali wskazani w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy
domowej jako jedna z grup zawodowych, która ma za zadanie podejmowanie
interdyscyplinarnej współpracy na rzecz ochrony dzieci przed przemocą. Zgodnie z
przepisami ww. ustawy przedstawiciele ochrony zdrowia wchodzą w skład zespołów
interdyscyplinarnych oraz grup diagnostyczno-pomocowych funkcjonujących w każdej
gminie w Polsce mających na celu świadczenie bezpośredniej pomocy dzieciom doznającym
przemocy.
Ponadto, zgodnie z art. 12 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej w razie
zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny
zapewnia dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby
-- 11 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
najbliższej, dającej gwarancję zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w
rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej.
Decyzję dotyczącą zapewnienia ochrony dziecku, pracownik socjalny podejmuje wspólnie z
funkcjonariuszem Policji, a także z lekarzem, ratownikiem medycznym lub pielęgniarką.
Jeżeli jest to możliwe w czynnościach powinien również uczestniczyć psycholog, który ma
za zadanie wsparcie i zminimalizowanie u dziecka stresu związanego z zaistniałą sytuacją.
Po zakończeniu czynności zabezpieczenia sytuacji dziecka pracownik socjalny ma
obowiązek niezwłocznego powiadomienia sądu opiekuńczego, nie później niż w ciągu 24
godzin od chwili zapewnienia dziecku ochrony, o zapewnieniu dziecku ochrony i
umieszczeniu go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej, w rodzinie
zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej.
Ponadto, dziecku jako osobie doznającej przemocy domowej udziela się między innymi
bezpłatnej pomocy, w formie poradnictwa medycznego i psychologicznego.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru
zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem
przemocy domowej dziecku doznającemu przemocy domowej przysługuje wykonanie
bezpłatnego badania lekarskiego w celu ustalenia przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała
związanych z użyciem przemocy domowej oraz wydania zaświadczenia lekarskiego w tym
przedmiocie.
Ważnym zadaniem mającym na celu wzmocnienie ochrony dzieci przed przemocą jest
obowiązek wprowadzenia Standardów Ochrony Małoletnich zgodnie z ustawą z dnia 28
lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych
ustaw. Przepisy prawa obligują każdy podmiot zarządzający placówką oświatową,
opiekuńczą, wychowawczą, artystyczną, medyczną, sportową, religijną, turystyczną jak
również na organizatorach działalności związanej z rozwijaniem zainteresowań przez
małoletnich, podmiot prowadzący usługi noclegowo – hotelarskie oraz turystyczne, w
której przebywają lub mogą przebywać małoletni opracowanie i wdrożenie w życie ww.
standardów.
Ministerstwo Zdrowia za pośrednictwem działającego na jego zlecenie Krajowego Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) realizuje szereg działań i inicjatyw mających na
celu ochronę dzieci przed przemocą. W 2001 r. została zrealizowana przez PARPA pierwsza
w Polsce kampania przeciw przemocy wobec dzieci pn. „Dzieciństwo bez przemocy”, która
realizowana jest również przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę we współpracy również z
KCPU (w latach 2024-2026).
-- 12 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
Ponadto na zlecenie KCPU już drugi rok prowadzona jest kampania edukacyjna pn.
„Lekarzu reaguj na przemoc!”. Celem kampanii jest zwrócenie uwagi przedstawicielom
ochrony zdrowia na problem przemocy domowej, motywowanie odbiorców do
podejmowania działań interwencyjno-pomocowych w sytuacji podejrzenia przemocy
domowej wobec osób dorosłych i dzieci, zapoznanie przedstawicieli ochrony zdrowia z
procedurą „Niebieskie Karty” oraz psychologicznymi aspektami przeciwdziałania
przemocy. Na stronie internetowej www.lekarzureagujnaprzemoc.pl znajduje się szereg
materiałów edukacyjnych dotyczących problematyki przemocy wobec dzieci i zadań
przedstawicieli ochrony zdrowia w systemie ochrony przed przemocą domową. Obecnie
przygotowywany jest film instruktażowy pokazujący rozmowę lekarza z rodzicem dziecka,
które doznaje przemocy domowej.
Rządowy Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030 nałożył na
ministra właściwego do spraw zdrowia przy wsparciu Krajowego Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom zadanie dotyczące funkcjonowania Ogólnopolskiego
Pogotowia dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia”, w ramach którego
działa telefon 800-12-00-02. Pod tym numerem telefonu osoby doznające przemocy
domowej i świadkowie przemocy całodobowo i bezpłatnie mogą uzyskać wsparcie, pomoc
psychologiczną oraz informacje o możliwościach uzyskania pomocy najbliżej ich miejsca
zamieszkania.
Pod numerem 800-12-00-02 w poniedziałki w godz. 18.00-22.00 można także rozmawiać z
konsultantem w języku angielskim, a we wtorki w godz. 18.00-22.00 – w języku rosyjskim.
Dodatkowo, w poniedziałki i wtorki w godz. 17.00-21.00 (pod numerem telefonu 22 666 28
50), a w środy w godz. 18.00-22.00 (800 12 00 02) działa telefoniczna poradnia prawna.
Ponadto, w środy w godz. 10.00-13.00 (pod numerem telefonu 22 250 63 12) prowadzone
są telefoniczne konsultacje dla przedstawicieli służb, którzy w środowiskach lokalnych
napotykają trudności związane z ochroną rodzin przed przemocą. W Pogotowiu „Niebieska
Linia” funkcjonuje także poradnia e-mailowa (niebieskalinia@niebieskalinia.info), strona
internetowa (www.niebieskalinia.info) oraz baza danych placówek udzielających pomocy
ofiarom przemocy w rodzinie.
W ofercie Pogotowia "Niebieska Linia" są także konsultacje z wykorzystaniem WhatsApp.
Pomoc przez WhatsApp także dostępna dla osób głuchych i niedosłyszących - konsultant
posługuje się językiem migowym. Od początku 2025 r. w Pogotowiu „Niebieska Linia”
udziela się pomocy także z wykorzystaniem czatu (pon.-pt. przez dwie godziny dziennie).
W 2025 r. w Telefonie „Niebieska Linia” (nr 800-12-00-02 oraz 22/666-28-50)
przeprowadzono ogółem 20.058 rozmów, które dotyczyły problemów rodzinnych, głównie
związanych z przemocą domową, nadużywaniem alkoholu i innych środków
-- 13 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
psychoaktywnych uzależnienia oraz prawnych aspektów ochrony przed przemocą domową.
Wszystkie rozmowy były rejestrowane w elektronicznej bazie. Dodatkowo
przeprowadzono 136 rozmów z przedstawicielami służb i instytucji działających w
obszarze przeciwdziałania przemocy domowej, którzy chcieli skonsultować/omówić
podejmowane przez siebie działania w swoich środowiskach lokalnych. Pracownicy
Pogotowia „Niebieska Linia” podjęli 827 interwencji w sprawach przemocy w rodzinie,
odpowiedzieli na 4.319 e-maili i listów. W ramach czatu udzielone zostały 204 konsultacje.
Zrealizowano także program stażowy dla studentów wyższych uczelni, do którego przyjęto
21 osób. Prowadzony był także portal społecznościowy – Facebook, Obecnie Pogotowie
„Niebieska Linia” ma na tym portalu 7.912 obserwatorów.
W sytuacji zgłoszenia podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka, Pogotowie
"Niebieska Linia" podejmuje interwencje na rzecz zapewnienia dziecku bezpieczeństwa.
Zazwyczaj o sytuacji dziecka powiadamiany jest zespół interdyscyplinarny ds.
przeciwdziałania przemocy domowej z gminy, w której mieszka dziecko. W zależności od
sytuacji mogą być powiadamiane także inne instytucje, w szczególności policja, ośrodek
pomocy społecznej, sąd, prokuratura. Pracownicy Pogotowia „Niebieska Linia” starają się
monitorować działania podejmowane przez lokalne służby, jednak ze względu na brak
podstaw prawnych do otrzymywania informacji zwrotnej na temat przebiegu i zakończenia
interwencji zapoczątkowanej przez Pogotowie „Niebieska Linia”, nie posiadają informacji o
tym czy zgłoszenie doprowadziło do udzielenia skutecznej pomocy czy nie.
Należy, wskazać, że tylko w okresie 01.01.2025 -31.12.2025 podjęto 642 interwencje,
które wiązały się z koniecznością sprawdzenia bezpieczeństwa dzieci. W ww. okresie z
Pogotowiem "Niebieska Linia" kontaktowało się 331 dzieci.
13. Jaką pomoc zapewnia się ofiarom, świadkom, rodzinom i pracownikom szkół po
poważnych zdarzeniach przemocowych? Kto odpowiada za jej dostępność i
kontynuację zgodnie z oceną potrzeb?
W odpowiedzi na powyższe kwestie należy wskazać, iż przemoc rówieśnicza w szkołach
pozostaje przede wszystkim we właściwości Ministerstwa Edukacji Narodowej, które
odpowiada za bezpieczeństwo uczniów, standardy funkcjonowania szkół oraz działania
wychowawczo-profilaktyczne.
W przypadku przeciwdziałania przemocy domowej istotne kompetencje posiada również
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które koordynuje funkcjonowanie
systemu przeciwdziałania przemocy domowej, w tym zespołów interdyscyplinarnych.
Jednocześnie należy wskazać, iż w odpowiedzi na ostatnie incydenty w szkołach,
Ministerstwo Zdrowia podjęło działania, mające na celu wsparcie m.in. rodziców
-- 14 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
15
i nauczycieli. W związku z tym Ministerstwo, we współpracy z Fundacją Dajemy Dzieciom
Siłę, rozszerzyło dostęp do wsparcia, otwierając infolinię 800 100 100 dla dorosłych.
Infolinia została uruchomiona 9 października br. , jako doraźna, bezpłatna i anonimowa
pomoc telefoniczna i online dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci poniżej 18 roku
życia.
Ponadto Instytut Psychiatrii i Neurologii podjął dodatkowe działania wspierające dzieci
i młodzież oraz ich opiekunów. W ramach tych działań 14 października br. zorganizowano
webinar skierowany do nauczycieli, obejmujący wykłady i warsztaty poświęcone sposobom
poszukiwania pomocy oraz właściwego reagowania na zachowania trudne wśród
młodzieży. Wydarzenie było prowadzone przez zespół prof. Barbary Remberk.
14. Czy kontrole resortu i NFZ wykazały nieuzasadnione odmowy, niewykonanie
świadczeń lub braki organizacyjne utrudniające pilną pomoc? Jakie działania
naprawcze i konsekwencje zastosowano?
Narodowy Fundusz Zdrowia w latach 2024 - lipiec 20261 przeprowadził 57 kontroli i 13
czynności sprawdzających w obszarze weryfikacji realizacji umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresach
świadczeń dedykowanych dzieciom i młodzieży2.
W przypadku:
- 56 z 57 kontroli - negatywnie oceniono realizacje umów w kontrolnym zakresie,
- 1 z 57 kontroli - wydano ocenę pozytywną z nieprawidłowościami.
W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości (których
skutki można zdefiniować przez pryzmat zapytania, tj. „nieuzasadnione odmowy,
niewykonanie świadczeń lub braki organizacyjne utrudniające pilną pomoc”:
a) Nieudzielanie świadczeń w czasie wskazanym w umowie, co skutkowało brakiem
dostępności do świadczeń (w 42 z 57 kontroli);
1 Ze względu na brak określonego w interpelacji okresu, którego dotyczą zapytania - przyjęto okres od 2024 – do lipca
2026 r.
2 Kontrolowane zakresy: a) 03.4900.008.03 IZBA PRZYJĘĆ. b) 04.1701.001.02 ŚWIADCZENIA PSYCHIATRYCZNE
AMBULATORYJNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY; c) 04.2703.001.02 ŚWIADCZENIA DZIENNE PSYCHIATRYCZNE
REHABILITACYJNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY; d) 04.2730.001.02 LECZENIE ŚRODOWISKOWE (DOMOWE); e) 04.4701.001.02
ŚWIADCZENIA PSYCHIATRYCZNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY; f) 04.5163.003.02 ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZE
PSYCHIATRYCZNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY; g) 04.9901.301.02 ZESPÓŁ ŚRODOWISKOWEJ OPIEKI PSYCHOLOGICZNEJ I
PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY - I POZIOM REFERENCYJNY (ROZLICZENIE PRODUKTU); h)
04.9901.400.03 OŚRODEK ŚRODOWISKOWEJ OPIEKI PSYCHOLOGICZNEJ I PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ DLA DZIECI I
MŁODZIEŻY - I POZIOM REFERENCYJNY; i) 04.9901.400.03 OŚRODEK ŚRODOWISKOWEJ OPIEKI PSYCHOLOGICZNEJ I
PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY - I POZIOM REFERENCYJNY; j) 04.9901.401.02 OŚRODEK
ŚRODOWISKOWEJ OPIEKI PSYCHOLOGICZNEJ I PSYCHOTERAPEUTYCZNEJ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY - I POZIOM
REFERENCYJNY (ROZLICZENIE PRODUKTU);
-- 15 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
16
b) Nieudzielanie świadczeń w miejscu wskazanym w umowie, co skutkowało brakiem
dostępności do świadczeń (w 9 z 57 kontroli);
c) Nieudzielanie świadczeń gwarantowanych przez personel w wymiarze czasu pracy
określonym w obowiązujących przepisach (równoważnik etatu przeliczeniowego)
(w 26 z 57 kontroli);
d) Niespełnienie warunków wymaganych określonych w obowiązujących przepisach
lub w umowie w części dotyczącej organizacji udzielania świadczeń (w 16 z 57
kontroli);
e) Niespełnienie warunków wymaganych określonych w obowiązujących przepisach
lub w umowie w części dotyczącej personelu (w 37 z 57 kontroli);
f) Udzielanie świadczeń przez osoby nieposiadające kwalifikacji i uprawnień do
udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny (w 2 z 57 kontroli);
g) Nieumieszczenie na zewnątrz budynku, w którym udzielane są świadczenia, w
miejscu ogólnie dostępnym i w sposób jednoznacznie wskazujący, który z
podmiotów udziela świadczeń na podstawie umowy, tablicy ze znakiem graficznym
Funduszu, według wzoru określonego przez Prezesa Funduszu (w 2 z 57 kontroli);
h) Nieprawidłowe zakwalifikowanie świadczeń sfinansowanych (w 9 z 57 kontroli);
i) Brak aktualizacji danych z umowy dotyczących personelu (w 39 z 57 kontroli);
j) Niepodanie do wiadomości świadczeniobiorców zasad rejestracji i organizacji
udzielania świadczeń (w 24 z 57 kontroli).
Wszystkie kontrolowane podmioty zostały wytypowane do kontroli w wyniku
przeprowadzonej analizy prawdopodobieństwa stwierdzenia nieprawidłowości lub w
wyniku zgłoszeń zewnętrznych.
Zgodnie z obowiązującą procedurą kontroli w każdej kontroli, w której stwierdzono
nieprawidłowości – wydano zalecenia pokontrolne zobowiązujące podmioty kontrolowane
do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz do podjęcia działań zmierzających do
wyeliminowania nieprawidłowych praktyk w przyszłości. Wykonanie zaleceń
pokontrolnych jest weryfikowane w ramach monitorowania lub rekontroli.
Ponadto we wszystkich ww. kontrolach Fundusz nałożył sankcje finansowe w łącznej
kwocie 4.228.2028,34 zł, w tym:
- z tytułu nienależnie przekazanych środków finansowych: 1.234.269,61 zł;
- z tytułu kar umownych: 2.992.938,73 zł.
-- 16 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
17
W przypadku czynności sprawdzających sankcje finansowe zastosowano w przypadku 8 z
13 postępowań sprawdzających, a ich łączna wysokość wniosła 75.737,44 zł, w tym: - z
tytułu nienależnie przekazanych środków finansowych: 9.294,54 zł;
- z tytułu kar umownych: 66.442,90 zł.
Szczegółowe informacje dotyczące kontroli przeprowadzonych przez Narodowy Fundusz
Zdrowia są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej
publicznego płatnika (www: https://www.nfz.gov.pl/o-
nfz/kontrole/kontrolenfz/szczegolowe-wyniki-kontroli/).
Znajdują się tam informacje m.in. o kontrolowanym podmiocie, zakresie przedmiotowym
kontroli, okresie kontroli, ocenie ogólnej, stwierdzonych nieprawidłowościach, skutkach
finansowych oraz wydanych zaleceniach pokontrolnych. Materiały opublikowane w BIP
NFZ opisane są dodatkowo słowami kluczowymi (tagami) widocznymi na dole strony, które
umożliwiają szybkie dotarcie do dokumentów pokrewnych do wyszukanej już informacji.
Dzięki systemowi narzędzi, informacja dostępna na stronach internetowych Biuletynu
Informacji Publicznej NFZ, może zostać w łatwy sposób wydrukowana, zapisana w pliku
(wieloplatformowy format tekstowy.rtf).
15. Czy Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Edukacji i MSWiA uzgodniły wspólny
sposób reagowania na sytuacje wymagające jednocześnie pomocy specjalistycznej i
ochrony bezpieczeństwa? Jakie terminy, finansowanie i mierniki skuteczności
przyjęto?
Dla zagwarantowania właściwej opieki środowiskowej dzieciom i młodzieży,
doświadczającej problemów psychicznych konieczna jest koordynacja działań ośrodków ze
środowiskiem szkolnym. Ministerstwo Zdrowia ma świadomość, iż nie da się prowadzić
skutecznej promocji zdrowia psychicznego, a także wczesnej interwencji i skutecznej terapii
w przypadku pojawiających się zaburzeń bez współpracy ze specjalistami na co dzień
pracującymi z dziećmi – wychowawcami, nauczycielami, pedagogami a przede wszystkim
psychologami szkolnymi. To dzięki tej współpracy możliwe jest wczesne rozpoznanie
problemów u dzieci i młodzieży jak również włączenie środowiska dziecka w proces
zdrowienia. Osobami takimi, ze względu na sprawowanie profilaktycznej opieki zdrowotnej
w szkołach, są również pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania lub higienistki
szkolne, które współpracują zarówno ze specjalistami ochrony zdrowia (w szczególności z
lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej), rodzicami uczniów, jak i personelem szkoły -
dyrektorem, nauczycielami i pedagogiem szkolnym, w podejmowaniu wspólnych działań w
zakresie edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia, z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych
oraz rozpoznanych czynników ryzyka dla zdrowia uczniów danej szkoły.
-- 17 of 18 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
18
Kluczowym działaniem w tym obszarze, niezbędnym dla zacieśnienia współpracy, jest
odpowiednie rozpropagowanie w szkołach i placówkach oświatowych informacji
dotyczącej funkcjonowania ośrodków I poziomu referencyjnego na danym terenie oraz
podjęcie kroków umożliwiających współdziałanie pracowników obu placówek. Jednym z
rozwiązań w tym zakresie jest podpisanie przez ośrodki I stopnia referencyjnego
porozumienia o współpracy z podmiotami oświaty, tj. ze szkołami podstawowymi,
branżowymi, średnimi oraz z przedszkolami i poradniami psychologiczno-pedagogicznymi.
W tym celu w czerwcu 2024 roku, Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do Ministerstwa
Edukacji Narodowej z prośbą o przekazanie podmiotom działającym w ramach systemu
oświaty informacji o ośrodkach I poziomu wraz z zachętą do nawiązywania współpracy oraz
przekazywania opracowanego wspólnie wzoru porozumienia.
Ponadto w ramach współpracy międzyresortowej w zakresie bezpieczeństwa dzieci
i młodzieży, Ministerstwo Zdrowia realizuje działania wynikające Krajowego Planu
Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę
Małoletnich.
Pozostałe działania, podejmowane m.in. we współpracy z Ministerstwem Edukacji
Narodowej zostały opisane we wcześniejszych odpowiedziach na pytania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 18 of 18 --