Interpelacja w sprawie przygotowania sektora energetycznego do zagrożeń sabotażowych i cyberataków oraz zapewnienia ciągłości dostaw energii i ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20303
do ministra energii
w sprawie przygotowania sektora energetycznego do zagrożeń sabotażowych i cyberataków oraz zapewnienia ciągłości dostaw energii i ciepła
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie odporności sektora energetycznego na sabotaż i cyberataki oraz przygotowania państwa do zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej i ciepła.
Bezpieczeństwo energetyczne wymaga ochrony przed działaniami mogącymi zakłócić pracę elektrowni, elektrociepłowni, sieci i systemów sterowania. Zagrożenia te należy rozpatrywać w kontekście wojny za naszą wschodnią granicą oraz możliwości prowadzenia działań destabilizujących bez otwartego użycia sił zbrojnych.
Opisane przez CERT Polska ataki na podmioty sektora energetycznego pokazują, że zagrożenie dotyczy również urządzeń przemysłowych i możliwości ingerencji w działanie infrastruktury. Nawet jeżeli konkretny atak nie doprowadził do przerwania dostaw, konieczne jest sprawdzenie, dlaczego napastnik uzyskał dostęp, jakie zabezpieczenia zadziałały i czy ujawnione słabości zostały usunięte.
Przerwy w dostawach energii i ciepła mogą mieć bezpośrednie konsekwencje dla życia i zdrowia mieszkańców. Od sprawności energetyki zależy funkcjonowanie szpitali, wodociągów, placówek opiekuńczych, transportu i łączności. Szczególnie poważne skutki mogą wystąpić w okresie niskich temperatur oraz przy równoczesnym zakłóceniu kilku podstawowych usług.
Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której po rozpoznaniu zagrożenia państwo poprzestaje na przekazaniu operatorom ogólnych zaleceń, nie sprawdzając ich wykonania. Odpowiedzialność administracji obejmuje nadzór pozostający w jej kompetencjach, koordynację działań i weryfikację przygotowania na sytuacje awaryjne. Samo posiadanie planu ciągłości działania nie dowodzi, że możliwe jest szybkie przywrócenie usług.
Obywatele mają prawo wiedzieć, czy operatorzy i instytucje publiczne przećwiczyli współdziałanie, czy zabezpieczono potrzeby najbardziej narażonych odbiorców oraz kto odpowiada za usuwanie stwierdzonych braków.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie najważniejsze zagrożenia sabotażowe i cyberzagrożenia zidentyfikowano dla sektora energetycznego? Jakie działania zapobiegawcze przypisano do poszczególnych kategorii ryzyka?
Jakie konkretne rozwiązania wdrożono w celu ochrony systemów sterowania przemysłowego oraz infrastruktury niezbędnej do dostaw energii elektrycznej i ciepła?
Czy po rozpoznanych atakach przeprowadzono przegląd zabezpieczeń podmiotów sektora? Ilu operatorów objęto weryfikacją i jakie najważniejsze braki stwierdzono w ujęciu zbiorczym?
Jakie zalecenia wynikające z analiz incydentów zostały wykonane, a które pozostają niezrealizowane? Kto odpowiada za sprawdzenie ich wdrożenia i usunięcie opóźnień?
Czy oceniono ryzyko równoczesnego ataku na kilka elementów systemu energetycznego oraz jego dostawców? Jak uwzględniono zależności między energetyką, ciepłownictwem, wodociągami i łącznością?
Jak ograniczono ryzyko związane ze zdalnym dostępem serwisowym, dostawcami oprogramowania i urządzeń oraz podmiotami zewnętrznymi obsługującymi infrastrukturę?
Jak zapewniono całodobowe reagowanie i współpracę operatorów z zespołami CSIRT, służbami oraz administracją odpowiedzialną za ochronę ludności?
Ile praktycznych ćwiczeń odtwarzania usług po cyberataku lub sabotażu przeprowadzono w ostatnich trzech latach? Czy obejmowały one uszkodzenie urządzeń fizycznych, utratę łączności i niedostępność zewnętrznego serwisu?
Czy sprawdzono możliwość pracy w trybie awaryjnym oraz przywrócenia sterowania i dostaw? Jakie zbiorcze wyniki uzyskano i czy ujawnione problemy zostały usunięte?
Jak określono priorytety utrzymania lub przywracania dostaw do szpitali, wodociągów, placówek opiekuńczych i innych usług niezbędnych dla mieszkańców? Czy te zasady uzgodniono z właściwymi instytucjami?
Jak przygotowano przekazywanie mieszkańcom informacji o awarii, przewidywanym czasie jej trwania i dostępnej pomocy, także przy zakłóceniach Internetu oraz telefonii?
Czy plany awaryjne uwzględniają długotrwałe przerwy w dostawach ciepła podczas niskich temperatur? Jak uzgodniono współpracę operatorów z organami ochrony ludności w celu ochrony osób szczególnie narażonych?
Jakie środki publiczne przeznaczono na zwiększenie odporności sektora i jakie efekty potwierdzają ich skuteczne wykorzystanie? Proszę odróżnić wydatki poniesione od inwestycji dopiero zaplanowanych.
Czy kontrole wykazały niewykonanie zaleceń, nieprzetestowane plany awaryjne lub inne zaniedbania? Jakie działania naprawcze oraz konsekwencje podjęły właściwe organa w zakresie swoich kompetencji?
Jakie mierzalne cele poprawy odporności i skrócenia czasu przywracania usług wyznaczono na najbliższe miesiące? Kto odpowiada za ich wykonanie i kiedy zostanie przedstawione jawne rozliczenie rezultatów?
Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie, ze wskazaniem stanu realizacji działań, terminów, finansowania i odpowiedzialnych instytucji.
Pytania dotyczą informacji możliwych do przedstawienia w zakresie jawnym, w szczególności zbiorczych wyników kontroli i ćwiczeń. Nie dotyczą ujawniania lokalizacji słabości ani konfiguracji zabezpieczeń. Jeżeli część odpowiedzi podlega ochronie prawnej, proszę wskazać podstawę ograniczenia i udzielić odpowiedzi w pozostałym zakresie.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Sekretarz stanu Piotr Masłowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8138 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.304.2026.MK
Warszawa, 04.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do skierowanej przez posłankę Olgę Ewę Semeniuk-Patkowską interpelacji nr
20303 w sprawie przygotowania sektora energetycznego do zagrożeń sabotażowych i
cyberataków oraz zapewnienia ciągłości dostaw energii i ciepła, poniżej przedstawiam
odpowiedzi na zadane pytania.
Zagrożenia sabotażowe w obecnej sytuacji geopolitycznej oraz rozwoju technologii, w tym
sztucznej inteligencji nie opierają się już tylko na fizycznych dywersjach czy atakach
kinetycznych. Można do nich także zaliczyć dezinformację, podkładanie materiałów
wybuchowych pod obiekty o szczególnym znaczeniu dla zachowania ciągłości działania
usług, podpalanie obiektów, używanie bezzałogowych statków powietrznych lub pojazdów
lądowych czy wodnych do fotografowania oraz niszczenia obiektów, a także odwracania
uwagi, wszelkie działania floty cieni, czyli niszczenie podwodnej infrastruktury, a także
działania związane z cyberprzestępczością. Za wdrażanie rozwiązań mających na celu
ochronę systemów sterowania przemysłowego odpowiada przedsiębiorca - właściciel
systemu.
W zakresie cyberbezpieczeństwa sektora energii nastąpiła istotna zmiana prawna, tj. została
znowelizowana ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa1,
która zaczęła obowiązywać od dnia 3 kwietnia 2026 r. (dalej: ustawa o KSC). Nowelizacja
znacząco rozszerzyła sam system cyberbezpieczeństwa o nowe podmioty zobligowane do
stosowania przepisów, ale również zakres obowiązków.
Poza powszechnie obowiązującymi standardami mającymi na celu ochronę systemów
sterowania przemysłowego, tj. normy ISA/IEC 62443, PN-EN ISO/IEC 27001, PN-EN ISO
22301, PN-EN ISO 3100, Ministerstwo Cyfryzacji opracowało Rekomendacje dotyczące
bezpieczeństwa technologii operacyjnych (OT) (NIST SP 800-82r3_wer. 2.0_PL) z dnia
25 czerwca 2024 r. Znowelizowana ustawa o KSC nałożyła nowe przepisy na podmioty,
które działają w strategicznych sektorach gospodarki, w tym obowiązek stosowania
odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych zwiększających bezpieczeństwo
systemów informatycznych. Ustawa ta wprowadziła także odpowiedzialność kierowników
za realizację zadań z zakresu cyberbezpieczeństwa.
W 2021 roku ówczesny organ właściwy ds. cyberbezpieczeństwa dla sektora energii,
którym był Minister Klimatu i Środowiska, opracował „Rekomendacje dotyczące działań
mających na celu wzmocnienie cyberbezpieczeństwa w sektorze energii oraz wytyczne
sektorowe dotyczące zgłaszania incydentów”2.
1 Dz. U. z 2026 r. poz. 20, 252, 815, 1003, 1206
2 Rekomendacje dostępne na stronie: „Rekomendacje dotyczące działań mających na celu wzmocnienie cyberbezpieczeństwa w sektorze
energii oraz wytyczne sektorowe dotyczące zgłaszania incydentów” - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl
-- 1 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
Minister Energii monitoruje realizację obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa zgodnie
z ustawą o KSC, jednak znaczna część podmiotów, które uległy cyberatakom, nie podlega
tym przepisom. Zakres czynności wobec poszczególnych podmiotów jest dostosowywany
do charakteru dostępnych informacji, zidentyfikowanego ryzyka oraz znaczenia
świadczonych usług. W zależności od okoliczności, czynności te mogą obejmować analizę
dokumentacji, uzyskiwanie dodatkowych wyjaśnień oraz ocenę sposobu realizacji
obowiązków i zaleceń wynikających z audytów. Takie podejście pozwala koncentrować
nadzór na zagadnieniach wymagających szczególnej uwagi.
Odpowiedzialność dotycząca wdrażania wystosowanych zaleceń leży po stronie sektora
prywatnego, opiera się na decyzjach celowych podejmowanych przez ich kierownictwo.
Ww. ustawa nakłada na podmioty kluczowe i podmioty ważne obowiązek zapewnienia
bezpieczeństwa i ciągłości łańcucha dostaw produktów ICT, usług ICT i procesów ICT, od
których zależy świadczenie usługi z uwzględnieniem związków pomiędzy bezpośrednim
dostawcą sprzętu lub oprogramowania a podmiotem kluczowym lub podmiotem ważnym.
W tym celu obecnie procedowane są konsultacje publiczne projektu ankiety
bezpieczeństwa łańcuchów dostaw3, który zawiera szereg usystematyzowanych zagadnień,
aby podmioty kluczowe i ważne uzyskały istotne informacje do zarządzania
bezpieczeństwem łańcuchów dostaw. Z drugiej strony usystematyzowana ankieta ułatwi
dostawcom sprzętu i oprogramowania przygotowanie niezbędnych informacji z zakresu
łańcuchów dostaw.
W obszarze zależności pomiędzy energetyką, ciepłownictwem, wodociągami i łącznością
a ryzykiem równoczesnego ataku na kilka elementów systemu, poza ww. ustawą o KSC,
warto również wspomnieć o znowelizowanej ustawie o zarządzaniu kryzysowym
i Krajowym Planie Reagowania Kryzysowego (KPRK), który zawiera m.in. określenie zadań
i obowiązków podmiotów wymienionych w siatce bezpieczeństwa w zakresie reagowania
w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej oraz usuwania jej skutków czy opis zasad
współpracy podmiotów, w tym wymiany informacji.
W zakresie bezpieczeństwa kontroli dostępu oraz relacji z dostawcami, podmioty prywatne
powinny zapewnić ochronę aktywów organizacji udostępnianym dostawcom tak, aby
uwzględniała ona analizę ryzyka oraz zawierała stosowne zapisy umowy SLA (Umowa
o Gwarantowanym Poziomie Świadczenia Usług). To, jakie rozwiązanie zastosuje wybrany
podmiot, jest zależne od przeprowadzonej przez niego analizy i decyzji podjętych na jej
podstawie.
Zasady reagowania na incydenty określono w ustawie o KSC. Podmiot kluczowy lub ważny
informuje użytkowników swoich usług o incydencie poważnym, jeżeli ma on niekorzystny
wpływ na świadczenie tych usług. Kanałem zgłoszeń jest system S464, dostęp do systemu
jest nadawany dla podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa w sposób ciągły.
Do zadań CSIRT MON, CSIRT NASK i CSIRT GOV należy monitorowanie cyberzagrożeń
i incydentów na poziomie krajowym.
Praktyczne ćwiczenia z zakresu cyberbezpieczeństwa odbywają się cyklicznie na poziomie
krajowym i europejskim oraz w ramach NATO. Wśród zrealizowanych można wyróżnić:
Kaskada 2026 (obejmowały scenariusz wystąpienia blackoutu czy ukierunkowanie na
3 Konsultacje publiczne projektu ankiety bezpieczeństwa łańcuchów dostaw – Ministerstwo Cyfryzacji - Portal Gov.pl
4 S46 Cyber Hub – platforma operacyjna dla uczestników KSC. Służy do zgłaszania i obsługi incydentów, wymiany informacji o
cyberzagrożeniach oraz współpracy między CSIRT, organami właściwymi i podmiotami.
-- 2 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
doskonalenie działania administracji publicznej), CMX (ich celem było doskonalenie
współpracy państw członkowskich NATO), KSC-EXE (skupiające się na sprawdzeniu
działania procedur oraz weryfikacji zdolności operacyjnych podmiotów krajowego systemu
cyberbezpieczeństwa w sytuacji kryzysowej spowodowanej cyberatakiem), czy Cyber
Europe 2024 (których przedmiotem były cyberataki wymierzone w sektor energetyczny
UE). Przećwiczono różne scenariusze, których szczegółowy opis przedstawiono w formie
raportów o ograniczonym gronie odbiorców.
Zagrożenia dla ludności są wykrywane za pomocą systemu wykrywania zagrożeń, który
funkcjonuje w sposób ciągły. Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie
ludności i obronie cywilnej obowiązek podjęcia działań w zakresie powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania ludności spoczywa na tym organie administracji publicznej lub
podmiocie ochrony ludności, który pierwszy powziął informację o wystąpieniu zagrożenia.
Powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach następuje za pomocą
systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach, nadzorowanego przez
ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Piotr Masłowski
Sekretarz stanu
04.11.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --