Interpelacja w sprawie wody w odpadach komunalnych

Interpelacja nr 2030

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie wody w odpadach komunalnych

Zgłaszający: Przemysław Wipler

Data wpływu: 13-03-2024

Szanowna Pani Minister,

od kilku tygodni napływają do mnie informacje od samorządowców zaniepokojonych sytuacją podmiotów komunalnych zajmujących się gospodarką odpadami. Dotyczą one sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. 2021 poz. 1530) w zakresie sposobu obliczania poziomów recyklingu dla odpadów o kodzie 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) przetworzonych w instalacji MBP zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych.

W trakcie prowadzenia procesu przetwarzania odpadów 20 03 01 w ramach procesu określonego w przywołanym rozporządzeniu w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych dochodzi do strat w postaci redukcji masy organicznej i odparowania zawartej wody w odpadach w wyniku prowadzenia procesów biologicznych.

Na podstawie analizy porównawczej parametrów i wskaźników charakteryzujących badane instalacje MBP określonej w Raporcie końcowym III etapu ekspertyzy mającej na celu przeprowadzenie badań odpadów w 20 instalacjach do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów wykonanym na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie wynika, że średnia ilość frakcji <80 mm kierowanej do przetworzenia do procesu biologicznego w zmieszanym strumieniu odpadów komunalnych stanowi 50,6% natomiast straty masy w procesie biologicznego przetwarzania powstające w wyniku rozkładu substancji organicznej oraz ubytku wilgoci na skutek odparowania wody zawartej w masie odpadów dostarczanych do instalacji średnio wynosi 29,6%.

W zależności od zastosowanej technologii biologicznego przetwarzania można przyjąć, że średnia strata masy odpadów powstająca w wyniku ww. redukcji przy uwzględnieniu ww. udziału procentowego wynosi blisko 15% masy odpadów na wejściu całego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01.

Zgodnie z uchwałą nr 96 Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2023 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2028 blisko 84% strumienia odpadów o kodzie 20 03 01 czyli 7 631 350 Mg odpadów zostaje przetworzone w procesie mechaniczno-biologicznym i uwzględniając w/w straty masy w wyniku redukcji masy organicznej i odparowania zawartej wody w odpadach stanowi to blisko 1 144 702 Mg masy wsadu wejściowego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. 2021 poz. 1530), zastępującym rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. 2016 poz. 2167) gminy stosując się do wzoru określonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia celem obliczenia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w mianowniku wzoru stanowiącego wartość Mw muszą podać łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych wyrażoną w Mg wiedząc, że praktycznie 15% masy strumienia wejściowego dla zmieszanych odpadów komunalnych stanowi stratę i zredukowana zostanie w wyniku procesów biologicznych.

Uzyskanie stosownych poziomów recyklingu dla tej masy strumienia wejściowego odpadów komunalnych nie jest możliwe, ponieważ nie da się osiągnąć recyklingu materiałowego w wyniku straty procesowej w postaci zredukowanej masy organicznej oraz odparowanej wody zawartej w odpadach przetwarzanych w wyniku procesów biologicznych na instalacji MBP.

Brak uwzględnienia ww. redukcji w sposobie obliczenia poziomów recyklingu powoduje, że gminy są zobowiązane osiągnąć wymagane poziomy recyklingu jeszcze wyższe niż określone w/w rozporządzeniem, ponieważ część masy odpadów wejściowych 20 03 01 stanowi masę organiczną, która zredukowana w ramach procesu biologicznego a zawarta w odpadach woda zostanie odparowana, wobec czego nie ma możliwości odzyskania strumienia nadającego się do recyklingu materiałowego. Tym samym przy obliczeniu poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wg wzoru określonego w rozporządzeniu jw. podawanie w wartości Mw całej masy strumienia odpadów komunalnych a w szczególności całości zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 wpływa negatywnie na wymagany poziom recyklingu, ponieważ jak określono powyżej następują straty masy w procesie biologicznego przetwarzania powstające w wyniku rozkładu substancji organicznej oraz ubytku wilgoci na skutek odparowania wody zawartej w masie odpadów dostarczanych do instalacji.

W związku z powyższym, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Dlaczego gminy mają być obciążane karami z tytułu braku realizacji poziomu recyklingu odpadów komunalnych, jeżeli część masy tych odpadów stanowi masa organiczna, która zostanie zredukowana w procesach biologicznych a zawarta woda w odpadach zostanie odparowana?

Jak przy obliczeniu poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych stosując wzór określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. 2021 poz. 1530) należy uwzględnić powstającą redukcję/ubytek masy w wyniku przetworzenia strumienia odpadów komunalnych w instalacjach MBP? Czy gminy powinny odejmować ww. stratę masy z mianownika wzoru, czyli z wartości Mw stanowiącego łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, czy też powinny wartość powstałej straty masy doliczać do wartości licznika, czyli wartości Mr określającej łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi?