Interpelacja w sprawie skutków gospodarczych, przemysłowych i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i podwyższającego cła na stal importowaną spoza Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20288
do ministra energii, ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków gospodarczych, przemysłowych i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i podwyższającego cła na stal importowaną spoza Unii Europejskiej
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 08-10-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały od przedstawicieli polskich przedsiębiorstw działających w sektorze przetwórstwa stali, którzy wyrażają poważne obawy w związku ze zmianami w polityce handlowej Unii Europejskiej, wprowadzonymi na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 z dnia 17 czerwca 2026 r. w sprawie przeciwdziałania związanym z handlem negatywnym skutkom globalnych nadwyżek mocy produkcyjnych na unijnym rynku stali oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2020/2170.
Przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie 25 czerwca 2026 r., a ustanowiony nim nowy system kontyngentów taryfowych jest stosowany od 1 lipca 2026 r. Wprowadzone rozwiązania przewidują ograniczenie rocznej wielkości kontyngentów taryfowych do 18 345 922 ton oraz podwyższenie stawki celnej stosowanej poza kontyngentami z dotychczasowych 25% do 50% wartości celnej towaru. Nowe zasady obejmują 26 kategorii produktów stalowych i stanowią istotną zmianę warunków prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa wykorzystujące stal pochodzącą z importu.
Choć deklarowanym celem przyjętych regulacji jest ochrona europejskiego hutnictwa przed negatywnymi skutkami globalnych nadwyżek mocy produkcyjnych oraz konkurencją ze strony producentów z państw trzecich, należy postawić zasadnicze pytanie, czy działania te nie prowadzą jednocześnie do osłabienia konkurencyjności innych gałęzi europejskiego przemysłu, w szczególności przedsiębiorstw zajmujących się przetwarzaniem stali i produkcją gotowych wyrobów.
Przedstawiciele polskich przedsiębiorstw zwracają uwagę, że podwyższenie kosztów importowanego surowca, przy jednoczesnym braku porównywalnej ochrony celnej niektórych gotowych produktów wytwarzanych ze stali poza Unią Europejską, może prowadzić do powstania istotnej nierównowagi konkurencyjnej. W konsekwencji polski przedsiębiorca, który nabywa stal w celu wytwarzania maszyn, narzędzi, części przemysłowych, elementów konstrukcyjnych czy komponentów motoryzacyjnych, może zostać zmuszony do ponoszenia znacznie wyższych kosztów zakupu surowca, podczas gdy zagraniczny konkurent będzie mógł dostarczać na rynek europejski gotowe wyroby wytworzone z wykorzystaniem tańszej stali.
Powstaje zatem uzasadniona obawa, że mechanizm mający chronić europejskie hutnictwo może jednocześnie prowadzić do utraty rentowności zakładów przetwórczych, ograniczenia produkcji krajowej, redukcji zatrudnienia, a w skrajnych przypadkach do przenoszenia działalności przemysłowej poza granice Unii Europejskiej. Nie można zaakceptować sytuacji, w której ochrona jednej części europejskiego przemysłu odbywałaby się kosztem drugiej, a w konsekwencji prowadziła do stopniowej deindustrializacji Polski i zwiększania uzależnienia naszej gospodarki od importu gotowych produktów z państw trzecich.
Szczególnie istotnym problemem pozostaje dostępność stali specjalistycznej, w tym gatunków narzędziowych, wysokostopowych, szybkotnących oraz odpornych na ścieranie. Według informacji przekazywanych przez przedsiębiorców niektóre gatunki i asortymenty stali są praktycznie niedostępne na rynku europejskim lub nie są produkowane w ilościach i parametrach odpowiadających potrzebom krajowego przemysłu. W takich przypadkach import stali spoza Unii Europejskiej nie wynika wyłącznie z poszukiwania niższych kosztów produkcji, ale stanowi konieczny warunek kontynuowania działalności gospodarczej. Jako przykład wskazano mi sytuację polskiego przedsiębiorstwa zatrudniającego blisko 100 pracowników, w którym koszt stali stanowi około 50% ceny końcowego produktu, a osiągana rentowność utrzymuje się na granicy opłacalności. W takich okolicznościach wzrost kosztów surowca może doprowadzić do trwałej utraty konkurencyjności przedsiębiorstwa, a nawet zagrozić jego dalszemu funkcjonowaniu. Należy przy tym zauważyć, że skutki wprowadzonych zmian mogą wykraczać daleko poza sam sektor hutniczy i obejmować tysiące przedsiębiorstw funkcjonujących w przemyśle maszynowym, narzędziowym, motoryzacyjnym, metalowym, budowlanym oraz w innych sektorach gospodarki.
Poważne wątpliwości budzi również kwestia konsekwencji fiskalnych przyjętych rozwiązań. Ewentualny wzrost należności celnych związanych z importem stali może okazać się niewspółmierny do strat wynikających z ograniczenia działalności gospodarczej krajowych producentów, zmniejszenia wpływów z podatków VAT, CIT i PIT, a także obniżenia wpływów ze składek na ubezpieczenia społeczne. Niepokój budzi również sposób uwzględnienia interesów Polski w toku unijnego procesu legislacyjnego, który doprowadził do przyjęcia rozporządzenia (UE) 2026/1384. Zasadne jest zatem ustalenie, jakie stanowisko zajmował polski rząd, czy przeprowadzono odpowiednie analizy skutków regulacji oraz czy podczas negocjacji skutecznie reprezentowano interesy polskich przedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem stali. Co istotne, samo rozporządzenie przewiduje mechanizmy jego przeglądu i dostosowywania do zmieniających się warunków rynkowych. W szczególności art. 8 umożliwia Komisji Europejskiej zmianę wielkości kontyngentów taryfowych w określonych granicach, z uwzględnieniem między innymi sytuacji przedsiębiorstw wykorzystujących stal jako surowiec oraz problemów z dostępnością odpowiednich kategorii produktów.
Ponadto Komisja Europejska rozpoczęła 28 września 2026 r. konsultacje dotyczące funkcjonowania nowego mechanizmu ochronnego, których zakończenie przewidziano na 11 października 2026 r. Konsultacje obejmują również przedsiębiorstwa zajmujące się przetwórstwem stali, a ich celem jest ocena pierwszych skutków obowiązywania regulacji.
Oznacza to, że polski rząd nadal dysponuje możliwościami podejmowania działań zmierzających do ograniczenia negatywnych konsekwencji przyjętych przepisów, w tym poprzez przedstawianie stanowiska Polski w toku konsultacji, formułowanie postulatów zmian regulacyjnych oraz inicjowanie rozwiązań zabezpieczających interes krajowego przemysłu. Dodatkowo odrębna procedura legislacyjna 2025/0419(COD), dotycząca rozszerzenia mechanizmu CBAM na wybrane gotowe wyroby stalowe i aluminiowe, pozostaje niezakończona. Projekt przewiduje rozpoczęcie stosowania rozszerzonego mechanizmu od 1 stycznia 2028 r., co rodzi pytania o ochronę konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw przetwórczych w okresie poprzedzającym ewentualne wejście tych zmian w życie.
W mojej ocenie polityka handlowa Unii Europejskiej powinna uwzględniać interes całego łańcucha produkcyjnego - od hutnictwa, przez przetwórstwo stali, aż po przedsiębiorstwa wytwarzające gotowe wyroby przemysłowe. Ochrona producentów surowca nie może prowadzić do likwidacji miejsc pracy w przedsiębiorstwach tworzących produkty o wysokiej wartości dodanej. Z tych względów niezbędne jest uzyskanie od rządu RP szczegółowych informacji o dotychczasowych działaniach, analizach gospodarczych i fiskalnych oraz planowanych środkach ochrony polskiego przemysłu.
W związku z powyższym zwracam się do Panów Ministrów z następującymi pytaniami:
I. Stanowisko Rządu RP wobec przyjętych regulacji unijnych
1. Jakie stanowisko prezentował Rząd RP na poszczególnych etapach procedury legislacyjnej 2025/0726(COD), zakończonej przyjęciem rozporządzenia (UE) 2026/1384? Proszę o przedstawienie dokumentów określających oficjalne stanowisko Polski, uwag zgłaszanych podczas prac legislacyjnych oraz ewentualnych propozycji zmian.
2. Czy przedstawiciele Polski poparli przyjęcie przedmiotowego rozporządzenia podczas głosowania w Radzie UE w dniu 8 czerwca 2026 r.? Jeżeli tak, jakie przesłanki gospodarcze, przemysłowe i fiskalne uzasadniały takie stanowisko? Jeżeli Polska zgłaszała zastrzeżenia, proszę o ich szczegółowe przedstawienie.
3. Czy przed przyjęciem rozporządzenia rząd RP przeprowadził ocenę skutków proponowanych rozwiązań dla polskiej gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem stali, produkcją maszyn, narzędzi, elementów konstrukcyjnych i komponentów przemysłowych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników przeprowadzonych analiz.
4. Czy na etapie prac legislacyjnych przedstawiciele rządu RP zwracali uwagę instytucji unijnych na ryzyko pogorszenia konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw przetwórczych w stosunku do producentów gotowych wyrobów z państw trzecich? Jakie konkretne działania podjęto w celu ograniczenia tego zagrożenia?
II. Skutki gospodarcze i dostępność stali specjalistycznej
5. Czy od 1 lipca 2026 r. właściwe ministerstwa monitorują wpływ obowiązywania rozporządzenia (UE) 2026/1384 na ceny stali, koszty produkcji, dostępność surowców oraz rentowność polskich przedsiębiorstw? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dotychczasowych wyników monitoringu, z uwzględnieniem poszczególnych kategorii produktów.
6. Czy Rząd RP dysponuje szacunkami dotyczącymi liczby polskich przedsiębiorstw oraz miejsc pracy potencjalnie zagrożonych wzrostem kosztów importowanej stali? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych z podziałem na branże i województwa.
7. Czy Polska oraz pozostałe państwa członkowskie Unii Europejskiej posiadają wystarczające moce produkcyjne, aby zapewnić krajowemu przemysłowi nieprzerwany dostęp do niezbędnych gatunków stali, w szczególności stali narzędziowej, wysokostopowej, szybkotnącej i odpornej na ścieranie?
8. Czy właściwe ministerstwa dysponują wykazem gatunków i asortymentów stali, które nie są produkowane na terytorium Unii Europejskiej albo których produkcja jest niewystarczająca w stosunku do zapotrzebowania krajowych przedsiębiorstw? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie takiego zestawienia wraz z informacją o zapotrzebowaniu polskiego przemysłu oraz głównych kierunkach importu.
9. Czy Rząd RP zamierza wystąpić do Komisji Europejskiej o wprowadzenie szczególnych rozwiązań umożliwiających import stali specjalistycznej niedostępnej na rynku unijnym, w szczególności poprzez odpowiednie kontyngenty taryfowe, zawieszenia ceł, wyłączenia określonych asortymentów lub inne dopuszczalne prawem instrumenty? Jeżeli nie, w jaki sposób rząd zamierza zapewnić ciągłość produkcji przedsiębiorstw uzależnionych od takich surowców?
10. Czy Rząd RP analizował ryzyko przenoszenia produkcji przemysłowej poza Unię Europejską w następstwie wzrostu cen surowców stalowych? Jakie działania są podejmowane w celu przeciwdziałania temu zjawisku?
11. Czy właściwe ministerstwa analizują skutki obowiązywania nowych ceł dla inflacji producenckiej, w szczególności wskaźnika PPI, oraz dla cen gotowych wyrobów przemysłowych na rynku polskim? Jeżeli tak, jakie są dotychczasowe ustalenia i prognozy?
III. Skutki fiskalne i instrumenty ochrony przedsiębiorców
12. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę potencjalnych skutków fiskalnych obowiązywania rozporządzenia (UE) 2026/1384, obejmującą prognozowane wpływy z ceł, VAT, CIT i PIT, a także wpływ ewentualnego ograniczenia produkcji i zatrudnienia na dochody sektora finansów publicznych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
13. Czy oszacowano, w jakim stopniu potencjalny wzrost wpływów z należności celnych może zostać zniwelowany przez zmniejszenie wpływów podatkowych, ograniczenie zatrudnienia, spadek inwestycji oraz wzrost importu gotowych produktów przemysłowych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych szacunków.
14. Czy Rząd RP planuje wprowadzenie instrumentów osłonowych lub kompensacyjnych dla krajowych przedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem stali, które mogą ponieść negatywne konsekwencje nowych regulacji? Czy rozważane są w szczególności ulgi podatkowe, preferencyjne kredyty, wsparcie płynnościowe, dopłaty do kosztów energii lub inne instrumenty pomocy publicznej?
15. Czy analizowano możliwość uruchomienia krajowych lub unijnych mechanizmów wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, których działalność jest szczególnie wrażliwa na wzrost cen stali, a które nie mają możliwości przeniesienia zwiększonych kosztów surowca na odbiorców końcowych?
IV. Konkurencyjność gotowych wyrobów oraz mechanizm CBAM
16. Czy Rząd RP przeprowadził analizę nierównowagi konkurencyjnej wynikającej z objęcia stali importowanej spoza UE podwyższonymi cłami przy jednoczesnym braku porównywalnej ochrony handlowej dla niektórych gotowych wyrobów stalowych sprowadzanych z państw trzecich? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
17. Czy Polska zamierza postulować na forum Unii Europejskiej objęcie odpowiednimi instrumentami ochrony handlowej również wybranych gotowych wyrobów stalowych, jeżeli ich import prowadzi do istotnego pogorszenia warunków konkurencji dla producentów działających na terenie UE?
18. Jakie stanowisko prezentuje Rząd RP wobec procedury legislacyjnej 2025/0419(COD), dotyczącej rozszerzenia mechanizmu CBAM na wybrane gotowe wyroby stalowe i aluminiowe? Czy Polska popiera proponowany zakres oraz termin wdrożenia tych rozwiązań?
19. Czy Rząd RP zamierza wystąpić do instytucji unijnych o przyspieszenie prac nad rozwiązaniami ograniczającymi ryzyko przenoszenia produkcji gotowych wyrobów stalowych poza UE, w szczególności w związku z rozbieżnością między terminem rozpoczęcia stosowania nowych ceł stalowych a proponowanym terminem rozszerzenia mechanizmu CBAM?
20. Czy właściwe ministerstwa przeprowadziły analizę wpływu rozszerzenia CBAM na ceny wyrobów gotowych, koszty działalności przedsiębiorstw przetwórczych oraz konkurencyjność polskich producentów? Czy uwzględniono przy tym możliwe zwiększenie obciążeń administracyjnych i finansowych przedsiębiorców?
21. Czy Rząd RP monitoruje wpływ nowych środków ochronnych na politykę cenową europejskich producentów stali, w szczególności ryzyko nadmiernego wzrostu cen surowca wynikającego z ograniczenia konkurencji importowej?
V. Możliwości zmian obowiązujących przepisów oraz działania Polski w Komisji Europejskiej
22. Czy Rząd RP zamierza wykorzystać mechanizmy przewidziane w art. 8 rozporządzenia (UE) 2026/1384 do wystąpienia do Komisji Europejskiej z postulatem odpowiedniego dostosowania wielkości kontyngentów taryfowych, w szczególności w odniesieniu do kategorii stali, których dostępność na rynku unijnym jest niewystarczająca lub których ceny istotnie obciążają krajowy przemysł przetwórczy?
23. Czy Polska uczestniczyła w konsultacjach Komisji Europejskiej trwających od 30 lipca do 30 września 2026 r., dotyczących pierwszego przeglądu zakresu produktów objętych rozporządzeniem? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie stanowiska Polski oraz zgłoszonych postulatów.
24. Czy Rząd RP zamierza przedstawić swoje stanowisko w konsultacjach Komisji Europejskiej dotyczących monitorowania funkcjonowania rozporządzenia (UE) 2026/1384, trwających od 28 września do 11 października 2026 r.? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, jakie problemy polskiego sektora przetwórczego zostaną w nim podniesione, oraz o udostępnienie przekazanego stanowiska.
25. Czy Polska zamierza aktywnie uczestniczyć w przewidzianych rozporządzeniem przeglądach zakresu produktów objętych środkami ochronnymi, w szczególności w przeglądach przewidzianych do 31 grudnia 2026 r. oraz 30 czerwca 2027 r.? Jakie postulaty zamierza przedstawić rząd RP, aby zabezpieczyć interesy krajowego przetwórstwa stali?
26. Czy Rząd RP będzie postulował stworzenie na poziomie unijnym rozwiązań umożliwiających szybką reakcję na wystąpienie niedoborów surowca, nadmiernego wzrostu cen określonych gatunków stali albo zagrożenia dla ciągłości produkcji przedsiębiorstw wykorzystujących stal jako podstawowy materiał?
VI. Import stali z Ukrainy
27. Jakie szczególne rozwiązania dotyczące importu stali z Ukrainy zostały przyjęte w ramach rozporządzenia (UE) 2026/1384 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/1457? Proszę o przedstawienie wielkości kontyngentów, ewentualnych preferencji i zasad dostępu do rynku unijnego w porównaniu z innymi państwami trzecimi.
28. Czy Polska popierała zastosowane wobec Ukrainy rozwiązania dotyczące podziału kontyngentów taryfowych? Czy przeprowadzono analizę ich wpływu na polski rynek stalowy, konkurencyjność krajowego hutnictwa oraz sytuację przedsiębiorstw przetwórczych?
VII. Krajowa polityka przemysłowa i bezpieczeństwo gospodarcze.
29. Czy Rząd RP planuje działania zmierzające do zwiększenia zdolności produkcyjnych krajowego hutnictwa, w szczególności w zakresie stali specjalistycznej, której dostępność na rynku europejskim jest niewystarczająca? Jakie inwestycje, programy wsparcia i źródła finansowania są przewidywane w tym zakresie?
30. Czy w ramach krajowej polityki przemysłowej podejmowane są działania wspierające rozwój niskoemisyjnych technologii produkcji stali, w tym tzw. green steel? Jakie środki finansowe są przeznaczane na ten cel i jakie korzyści dla krajowej gospodarki mają wynikać z realizacji tych przedsięwzięć?
31. Jakie działania podejmuje Rząd RP w zakresie rozwoju recyklingu stali, zwiększania wykorzystania krajowych surowców wtórnych oraz ograniczania uzależnienia przemysłu od importu surowców spoza Unii Europejskiej? Czy istnieją analizy określające potencjalną skalę ograniczenia importu dzięki rozwojowi krajowego recyklingu?
32. Czy Polska posiada lub opracowuje długofalową strategię rozwoju hutnictwa i przetwórstwa metali do roku 2030, obejmującą bezpieczeństwo surowcowe, koszty energii, inwestycje technologiczne, konkurencyjność przemysłu, politykę handlową oraz utrzymanie miejsc pracy?
33. Czy właściwe ministerstwa prowadzą systematyczny dialog z przedstawicielami krajowej branży hutniczej i przetwórczej, w szczególności z organizacjami zrzeszającymi producentów i użytkowników stali, Federacją Przedsiębiorców Polskich oraz Krajową Izbą Gospodarczą? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dat spotkań, ich uczestników, zgłoszonych postulatów oraz podjętych ustaleń.
34. Czy Rząd RP planuje powołanie międzyresortowego zespołu ds. konkurencyjności sektora hutnictwa i przetwórstwa stali, z udziałem przedstawicieli właściwych ministerstw oraz organizacji przedsiębiorców, którego zadaniem byłoby monitorowanie skutków nowych regulacji unijnych, identyfikowanie zagrożeń oraz opracowywanie działań naprawczych?
35. Czy Rząd RP zamierza opracować i przedstawić kompleksowy program ochrony konkurencyjności polskiego przemysłu przetwórstwa stali, obejmujący działania na poziomie krajowym i unijnym, wraz z harmonogramem ich realizacji oraz wskazaniem odpowiedzialnych instytucji?
Na zakończenie pragnę podkreślić, że sektor hutniczy i przedsiębiorstwa zajmujące się przetwórstwem stali stanowią integralne i wzajemnie zależne elementy polskiej gospodarki. Działania podejmowane w celu ochrony europejskich producentów stali powinny być projektowane i realizowane w sposób zapewniający równowagę pomiędzy interesami hutnictwa a konkurencyjnością przedsiębiorstw wykorzystujących stal w dalszych procesach produkcyjnych. Szczególnie niepokojące byłoby doprowadzenie do sytuacji, w której unijna polityka handlowa, zamiast wzmacniać europejski przemysł, prowadziłaby do ograniczenia produkcji w Polsce, likwidacji miejsc pracy oraz zwiększenia uzależnienia od importu gotowych wyrobów przemysłowych z państw trzecich. Nie sposób uznać za racjonalną polityki gospodarczej, która w imię ochrony europejskiego hutnictwa mogłaby doprowadzić do osłabienia lub likwidacji polskich zakładów przemysłowych, pozbawiając je dostępu do surowców niezbędnych do prowadzenia działalności.
Polskie przedsiębiorstwa powinny mieć zapewnione przewidywalne warunki prowadzenia działalności gospodarczej, dostęp do surowców po konkurencyjnych cenach oraz możliwość skutecznego konkurowania z producentami działającymi poza Unią Europejską. W mojej ocenie interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej wymaga zdecydowanego zaangażowania polskiego rządu zarówno w ocenę rzeczywistych skutków obowiązujących regulacji, jak i w działania zmierzające do ich odpowiedniego dostosowania do potrzeb krajowego przemysłu.
W związku z powyższym oczekuję udzielenia szczegółowych odpowiedzi na wszystkie przedstawione pytania, wraz z dostępnymi analizami, danymi liczbowymi, dokumentami dotyczącymi stanowiska Polski na forum instytucji Unii Europejskiej oraz informacjami o konkretnych działaniach podejmowanych lub planowanych przez właściwe ministerstwa.
Z poważaniem
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
68831 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.303.2026.MK
Warszawa, 28.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Grzegorza Płaczka nr 20288 w sprawie skutków
gospodarczych, przemysłowych i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i podwyższającego
cła na stal importowaną spoza Unii Europejskiej uprzejmie informuję, że kwestie poruszone
w ww. przedłożeniu parlamentarnym pozostają poza zakresem właściwości Ministerstwa
Energii. Właściwym do udzielenia odpowiedzi pozostaje Minister Finansów i Gospodarki,
do którego również została skierowana przedmiotowa interpelacja.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
28.10.2026 $ezdPolePodpisu1
DO WIADOMOŚCI:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --
Znak pisma: DHM-VII.054.6.2026
Warszawa, 30 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 20288 w sprawie skutków gospodarczych, przemysłowych
i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i podwyższającego cła na stal
importowaną spoza Unii Europejskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20288 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie skutków
gospodarczych, przemysłowych i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i
podwyższającego cła na stal importowaną spoza Unii Europejskiej, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje będące w zakresie kompetencji Ministra Finansów i Gospodarki.
Stanowisko Rządu RP wobec przyjętych regulacji unijnych
Wprowadzenie nowego narzędzia w polityce handlowej Unii Europejskiej było konieczną
odpowiedzią na strukturalny, utrzymujący się od wielu lat problem globalnych nadmiernych
zdolności produkcyjnych w hutnictwie, a także kontynuacją ochrony zapewnianej od lipca
2018 r. przez unijne środki ochronne, obowiązujące do 30 czerwca 2026 r. Globalne
nadmierne zdolności produkcyjne wynosiły w 2024 r. 602 mln ton, co odpowiada około
pięciokrotności popytu na stal w Unii Europejskiej, a do 2027 r. mają wzrosnąć do 721 mln
ton. Od 2018 r. w Unii Europejskiej utracono ponad 30 mln ton mocy produkcyjnych i około
30 tys. miejsc pracy, a w 2024 r. wykorzystanie mocy spadło do historycznie niskiego
poziomu 67%. Unia Europejska jest jedynym dużym regionem produkcji stali, w którym
obecnie odnotowuje się spadek mocy produkcyjnych. Jednocześnie coraz bardziej
ograniczone są możliwości zbytu europejskiej produkcji na rynkach państw trzecich, między
innymi ze względu na wzrost chińskiego eksportu oraz stosowanie przez kolejne państwa
środków ograniczających dostęp do ich rynków. Środki te dodatkowo zwiększają presję
przywozową na rynek Unii, zarówno pod względem wolumenu, jak i cen.
Na poszczególnych etapach prac nad nowym instrumentem zostały przeprowadzone
właściwe konsultacje. Przed przedstawieniem wniosku legislacyjnego, opublikowanego 7
października 2025 r., Komisja Europejska przeprowadziła w dniach 18 lipca – 18 sierpnia
2025 r. otwarte konsultacje, ukierunkowane na ocenę potrzeby wprowadzenia nowego
środka po wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych, jego formy oraz
podstawowych parametrów, w tym wielkości i sposobu podziału kontyngentów, wysokości
cła poza kontyngentem oraz okresu stosowania. Konsultacje skierowano do przedstawicieli
całego łańcucha wartości stali, to jest do unijnych producentów, przetwórców,
dystrybutorów, importerów i przedsiębiorstw kupujących stal oraz ich stowarzyszeń, a także
do partnerów społecznych i producentów-eksporterów z państw trzecich.
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Po opublikowaniu wniosku Komisji, na etapie przygotowywania stanowiska Rządu
Rzeczypospolitej Polskiej, projekt rozporządzenia był przedmiotem konsultacji społecznych
z udziałem partnerów społecznych oraz organizacji reprezentujących przedsiębiorców:
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie
Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych, Konfederacja Lewiatan,
Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego, Związek
Pracodawców Business Centre Club, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Federacja
Przedsiębiorców Polskich oraz Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa. Poparcie dla
szybkiego wprowadzenia nowego mechanizmu ochrony rynku stali wyraziły: Hutnicza Izba
Przemysłowo-Handlowa, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Ogólnopolskie
Porozumienie Związków Zawodowych oraz Krajowa Sekcja Hutnictwa Niezależnego
Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej
wskazali natomiast na możliwy wzrost kosztów ponoszonych przez producentów sprzętu
gospodarstwa domowego jako potencjalny skutek wprowadzenia regulacji.
Przedmiotowy projekt został przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich w trybie
obiegowym w listopadzie 2025 r. 3 grudnia 2025 r. Komisja do Spraw Unii Europejskiej
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrzyła, w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8
października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz
Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii
Europejskiej, przedmiotowy dokument wraz z odnoszącym się do niego projektem
stanowiska i podzieliła stanowisko Rządu, wyrażając poparcie dla propozycji.
Dla stanowiska Rządu bardzo istotna była specyfika polskiego rynku. W 2024 r. krajowa
produkcja stali wyniosła około 7 mln ton przy zużyciu na poziomie około 13 mln ton, a
wykorzystanie mocy produkcyjnych krajowych hut kształtowało się w przedziale 60–70%.
Polskie huty mogą produkować więcej, jest to jednak trudne w obecnych warunkach
rynkowych. W kontekście rosnących napięć geopolitycznych oraz konieczności
zapewnienia dostaw dla przemysłu obronnego, tak silne uzależnienie od importu stanowi
realne zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. Dla poparcia wniosku przez Rząd kluczowe
również było, aby proponowany mechanizm zapewniał dostęp do wyrobów, które w Unii
Europejskiej nie są wytwarzane albo są wytwarzane w niewystarczającej ilości. Rząd poparł
propozycję, biorąc pod uwagę wyjaśnienia Komisji Europejskiej, zgodnie z którymi
instrument zaprojektowano z uwzględnieniem potrzeb przemysłu przetwórczego, w
szczególności poprzez zastosowanie kontyngentów taryfowych zamiast cła od pierwszej
tony, przydziały krajowe, kwartalne zarządzanie kontyngentami oraz klauzule przeglądowe.
Warto podkreślić, że znaczenie hutnictwa wykracza poza sam sektor produkcji stali. Analiza
wpływu sektora stalowego na polską gospodarkę wskazała, że w 2015 r. sektor ten
generował lub wspierał około 17,3 mld zł wartości dodanej brutto i 146 tys. miejsc pracy.
Analiza wykazała również silne efekty mnożnikowe: każdemu 1 mln zł wartości dodanej
brutto w sektorze stalowym odpowiadało 5,7 mln zł wartości dodanej w pozostałej części
gospodarki, a na jedno miejsce pracy w sektorze stalowym przypadało 6,3 miejsca pracy w
pozostałych sektorach.
Do wniosku Komisji Europejskiej dołączono dokument roboczy służb Komisji (sygnatura
SWD(2025) 780, dostępny na stronie internetowej Komisji Europejskiej)1. Dokument ten
opisuje globalną nadwyżkę mocy produkcyjnych, środki ochrony rynku stosowane przez
państwa trzecie, wygasający środek ochronny oraz rozważane warianty nowego środka, a
także analizuje presję importową i sytuację unijnego hutnictwa, wyniki konsultacji oraz – na
podstawie modelowania ekonomicznego – wpływ poszczególnych wariantów na sektor
stalowy i jego odbiorców. Z przedstawionego w dokumencie modelowania ekonomicznego
1 https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=SWD(2025)780&lang=en
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wynika, że gdyby po wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych nie wprowadzono
nowego instrumentu, produkcja stali w Unii Europejskiej zmniejszyłaby się do 2030 r. o
około 18%. Spadek ten dotknąłby również sektory, w których stal stanowi bardzo dużą
część wykorzystywanych materiałów, takie jak wyroby metalowe i budownictwo, natomiast
sektory mniej zależne od stali, takie jak produkcja urządzeń elektrycznych i elektroniki,
mogłyby zwiększyć produkcję dzięki tańszej stali z przywozu.
Należy wskazać, że wyniki przeprowadzonych przez Komisję Europejską konsultacji
wykazały szerokie poparcie dla nowego instrumentu. Spośród 373 respondentów, którzy
odpowiedzieli na kwestionariusz Komisji, 75,1% poparło wprowadzenie nowego środka.
Poparcie wykraczało poza producentów stali i obejmowało również dużych przetwórców,
stowarzyszenia użytkowników oraz większość użytkowników stali mających siedzibę w Unii
Europejskiej. Sprzeciw wyraziło 18,5% respondentów, głównie indywidualni użytkownicy
stali z Unii, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa, spółki zależne producentów z państw
trzecich oraz rządy niektórych państw trzecich. Spośród respondentów, którzy wskazali
preferowaną formę środka, 84% (188 z 223) opowiedziało się za kontyngentami
taryfowymi. Za cłem poza kontyngentem w wysokości 50% opowiedziało się 57,6%
wszystkich respondentów (215 z 373), wskazując na poziom stosowany przez Stany
Zjednoczone i ryzyko przekierowania handlu, a za utrzymaniem dotychczasowej stawki 25%
– 19,3% (72 respondentów).
Ponadto prace w Radzie Unii Europejskiej nad wnioskiem Komisji wyszły naprzeciw
uwagom użytkowników stali. W mandacie negocjacyjnym Rady, przyjętym 12 grudnia
2025 r. i popartym przez Polskę, wprowadzono zmiany uwzględniające ich interesy, w tym
możliwość przenoszenia niewykorzystanych kwot kontyngentów na kolejne okresy, nowe
kryterium cenowe pozwalające reagować na znaczne wzrosty cen stali wpływające na
konkurencyjność sektorów przetwórczych oraz dolną i górną granicę łącznej wielkości
kontyngentów, wynoszące odpowiednio 14,4 mln ton i 22,2 mln ton.
Parlament Europejski przyjął swój mandat negocjacyjny 11 lutego 2026 r. Po trzech rundach
rozmów trójstronnych wstępne porozumienie między Radą a Parlamentem Europejskim
osiągnięto 13 kwietnia 2026 r. Parlament Europejski zatwierdził je 19 maja 2026 r.
W toku rozmów trójstronnych przyjęto propozycję Parlamentu Europejskiego dotyczącą
przeprowadzenia pierwszego przeglądu zakresu produktowego, obejmującego cztery
konkretne grupy wyrobów, o których uwzględnienie zabiegał między innymi polski
przemysł. Polska na forum właściwych grup roboczych podkreślała elastyczność (gotowość
poparcia) wobec proponowanego przez Parlament Europejski rozszerzenia zakresu
produktowego.
Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie 8 czerwca 2026 r. bez dyskusji. Przeciw
głosowała Estonia, Portugalia wstrzymała się od głosu, a pozostałe państwa członkowskie,
w tym Polska, głosowały za przyjęciem rozporządzenia2.
Za poparciem rozporządzenia przemawiały przede wszystkim przesłanki gospodarcze i
przemysłowe: konieczność zapewnienia ciągłości ochrony unijnego rynku stali po
wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych, utrzymanie krajowych zdolności
produkcyjnych o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa dostaw, przemysłu
obronnego i infrastruktury, ochrona miejsc pracy w hutnictwie i jego otoczeniu
gospodarczym oraz stworzenie warunków dla inwestycji w dekarbonizację produkcji.
Istotne znaczenie miało także uwzględnienie kluczowego postulatu Polski, jakim było
objęcie instrumentem przywozu z Ukrainy oraz wprowadzenie w toku prac legislacyjnych
mechanizmów odpowiadających na potrzeby odbiorców stali.
2 https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10336-2026-INIT/en/pdf
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Skutki gospodarcze i dostępność stali specjalistycznej i kwestia CBAM
Polska ma pełną w pełni wystarczającą bazę wytwórczą: w kraju działa zarówno
1 producent w technologii BOF (produkcja pierwotna) jak i 8 stalowni EAF (produkcja
wtórna), a także m.in. 5 walcowni wyrobów płaskich i 15 walcowni wyrobów długich. Skala
całego ekosystemu przemysłu stali jest duża: 13,5 tys. dostawców i 6,5 tys. klientów
w łańcuchu wartości. Ze względu na długoterminowy, strukturalny problem globalnych
nadmiernych zdolności produkcyjnych, Polska od lat odczuwa narastającą presję importową
– w szczególności ze strony producentów spoza UE, którzy nie ponoszą porównywalnych
do przemysłu unijnego kosztów regulacyjnych i energetycznych. W konsekwencji od wielu
lat utrzymuje się wyraźna dysproporcja między krajową produkcją a realną konsumpcją stali
w Polsce. W 2025 r. produkcja wyniosła ok. 7,2 mln ton, podczas gdy konsumpcja ok. 13,3
mln ton. Średnio ok. 80% dostaw na rynek krajowy stanowi import (z krajów trzecich lub
dostawy wewnątrz UE). Oznacza to, że istnieje istotny, realny potencjał zwiększenia udziału
dostaw krajowych producentów i ograniczenia uzależnienia od importu.
Oceniając wpływ regulacji na rynek, należy zaznaczyć, że z uwagi na krótki okres
funkcjonowania nowego narzędzia polityki handlowej możliwa jest na tym etapie jedynie
wstępna ocena funkcjonowania nowych kontyngentów taryfowych. Zgodnie z unijnymi
danymi branżowymi Europejskiego Stowarzyszenia Stali (EUROFER), po pierwszym
kwartale obowiązywania regulacji nie odnotowano zasadniczego wzrostu produkcji unijnej.
Rynek nadal absorbuje zapasy powstałe w wyniku zwiększonego importu przed
rozpoczęciem stosowania mechanizmu CBAM (mechanizm dostosowywania cen na
granicach z uwzględnieniem emisji CO2, ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) od
stycznia 2026 r. i nowych kontyngentów od lipca 2026 r., przy stale utrzymującym się
słabym popycie w UE. Produkcja wyrobów gotowych w UE pozostawała zasadniczo
stabilna. Zgodnie z danymi EUROFER, wykorzystanie mocy produkcyjnych wynosiło 69%
dla wyrobów płaskich oraz około 60–61% dla wyrobów długich. Ceny podstawowych
wyrobów płaskich zaczęły rosnąć jeszcze przed uruchomieniem nowych kontyngentów i
zmieniały się równolegle z cenami na innych rynkach światowych. Dane na ten moment nie
pozwalają zatem przypisać obserwowanych zmian cen wyłącznie nowej regulacji.
W odniesieniu do wpływu na przedsiębiorstwa i miejsca pracy oraz dostępnych mocy w UE
należy wskazać, że niższe kontyngenty stworzą warunki do odbudowy produkcji stali w UE.
Według danych EUROFER możliwe jest przywrócenie ok. 10 mln ton mocy produkcyjnych
oraz utrzymanie ok. 80 tys. bezpośrednich i pośrednich miejsc pracy w europejskim
łańcuchu wartości stali. Unia Europejska posiada zapas mocy produkcyjnych. Część
wcześniej wyłączonych instalacji jest ponownie uruchamiana. Spadek eksportu stali z UE
tworzy dodatkową możliwość zwiększenia podaży na rynku unijnym.
Warto również podkreślić, że unijny oraz polski przemysł stalowy wskazuje na potrzebę
rozszerzenia ochrony handlowej jak i mechanizmu CBAM na istotne branże dalszego
przetwórstwa stali (downstream), znajdujące się pod silną presją importową, w celu
zapewnienia ochrony całego łańcucha wartości stali.
Skutki fiskalne i instrumenty ochrony przedsiębiorców
Zgodnie z przekazaną przez Ministerstwo Finansów informacją do projektu stanowiska
Rządu, propozycja nie miała wpływu finansowego na wydatki z budżetu Unii Europejskiej.
W związku z tym nie przyniesie dodatkowych skutków dla budżetu państwa wynikających
z wydatków z budżetu Unii i udziału Polski w ich finansowaniu, zgodnie z jej udziałem w
sumie zasobów własnych Unii. Wniosek będzie miał natomiast wpływ na dochody. W
ocenie skutków finansowych regulacji dołączonej do wniosku Komisji Europejskiej
(dokument COM(2025) 726) wskazano, że po wyczerpaniu bezcłowych kontyngentów
taryfowych stosuje się cło w wysokości 50%, w związku z czym należy się spodziewać, że
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przynajmniej część towarów trafi na rynek Unii po uiszczeniu cła. Ponieważ nie jest możliwe
oszacowanie wielkości i cen takiego przywozu, Komisja nie była w stanie oszacować
wpływu regulacji na dochody.
Należy podkreślić, że należności celne stanowią tradycyjne zasoby własne Unii Europejskiej.
Państwa członkowskie zatrzymują 25% pobranych kwot tytułem kosztów poboru, zgodnie
z art. 9 ust. 2 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie
systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję 2014/335/UE,
Euratom. Ewentualny wzrost wpływów z cła poza kontyngentem zasila zatem przede
wszystkim budżet Unii, a jego wpływ na budżet państwa jest ograniczony. Co ważniejsze,
cło w wysokości 50% pełni funkcję ochronną, a nie dochodową: jego celem jest utrzymanie
przywozu w granicach kontyngentów, a nie generowanie wpływów. Im skuteczniej
instrument będzie działał, tym mniejsze będą dochody z cła poza kontyngentem.
W kwestii instrumentów ochrony przedsiębiorców chciałbym zwrócić uwagę na dwa
instrumenty pomocy publicznej skierowane do przedsiębiorstw energochłonnych, w tym
hutnictwa, których celem jest ograniczenie ryzyka relokacji ich działalności. Pierwszym z
nich jest projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu
ponoszenia kosztów energii elektrycznej (UD459), przewidujący dopłaty do kosztów energii
elektrycznej. Zgodnie z tym projektem, przyjętym przez Radę Ministrów 29 września 2026
r. i skierowanym do dalszych prac w Sejmie, pomoc publiczna będzie skierowana do
przedsiębiorstw energochłonnych z sektorów gospodarki narażonych na znaczące ryzyko
relokacji działalności poza Unię Europejską.
Beneficjentami programu będą przedsiębiorcy z sektorów wymienionych w załączniku do
Wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz klimatu, ochrony środowiska i energii
tzw. CEEAG (ang. Climate, Energy and Environmental Aid Guidelines) czyli m.in. hutnictwo
żelaza, stali, oraz metali nieżelaznych, przemysł chemiczny, produkcja szkła, ceramiki,
cementu oraz produkcja papieru. W podstawowym mechanizmie przewidzianym w ramach
pomocy państwa CISAF (ang. Clean Industrial Deal State Aid Framework) pomoc może
obejmować maksymalnie 50% rocznego zużycia energii elektrycznej. Dopłata do kosztów
energii może wynieść maksymalnie 50% średniej ceny energii, a cena energii po udzieleniu
wsparcia nie może spaść poniżej 50 EUR/MWh. Budżet programu zaplanowano na 4,8 mld
zł. Pomoc będzie wypłacana co roku w transzach przez 3 lata. Ze względu na kryzys na
Bliskim Wschodzie projekt wprowadza też specjalne przejściowe przepisy wynikające z
Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z
kryzysem na Bliskim Wschodzie, tak zwany METSAF. Przepisy epizodyczne dotyczą
kosztów poniesionych od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. Pozwalają one zwiększyć
maksymalny poziom dopłaty do ceny energii z 50% do 70%.
Pomoc publiczna, która będzie udzielana dzięki tej ustawie nie jest pomocą bezwarunkową.
Przedsiębiorca będzie musiał przeznaczyć co najmniej 50% wsparcia na inwestycje w
zieloną transformację. Czas uruchomienia inwestycji do zrealizowania to 48 miesięcy.
Istotne jest, aby efekty tego programu były jak najszybciej odczuwalne dla systemu
elektroenergetycznego i przedsiębiorców. Wydłużenie tego terminu będzie możliwe, jeżeli
ze względów technicznych realizacja inwestycji w tym terminie nie będzie wykonalna.
Działania inwestycyjne są istotą tego projektu. Celem projektu jest transformacja
energetyczna przemysłu energochłonnego, która przyniesie korzyści gospodarcze i stanowi
kolejny krok w stronę przemysłu niskoemisyjnego i efektywnego energetycznie. Inwestycje
przemysłowe mogą obejmować rozwój energii odnawialnej, rozwiązania w zakresie
magazynowania energii, zwiększenie elastyczności strony popytowej oraz ulepszenia
efektywności energetycznej.
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Chciałbym również wskazać na system rekompensat dla sektorów i podsektorów
energochłonnych. System rekompensat został wprowadzony w Polsce w 2019 r. w drodze
ustawy o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych z dnia 19
lipca 2019 r. w celu ograniczenia ryzyka przenoszenia produkcji wrażliwych branż poza
Polskę. W 2025 r. 97 podmiotów otrzymało w ramach systemu (za 2024 r.) blisko 2,92 mld
zł, co było najwyższą kwotą w jego historii. W ciągu sześciu lat funkcjonowania systemu,
podmioty energochłonne obciążone kosztami EU ETS otrzymały rekompensaty na łączną
kwotę ponad 9,25 mld zł.
Rok, za który
przyznano
rekompensaty
Rok, w którym
przyznano
rekompensaty
Liczba podmiotów,
które otrzymały
rekompensaty
Kwota przyznanych
rekompensat
2019 2020 25 340 881 911 PLN
2020 2021 70 815 674 615 PLN
2021 2022 92 785 342 925 PLN
2022 2023 95 1 746 260 778 PLN
2023 2024 97 2 647 334 451 PLN
2024 2025 97 2 917 283 166 PLN
Przewiduje się, że za 2025 r. łączna kwota przyznanych rekompensat wyniesie ok 2, 4 mld
zł (aktualnie czekamy na ostateczne potwierdzenie z URE).
W maju br. wypłacono zaliczki rekompensat (ok. 1 mld zł) na podstawie art. 10a ww. ustawy.
Zgodnie z informacją Prezesa URE łączna wysokość rekompensat przyznanych za 2024 r.
(2 917 283 166 zł) rozkładała się na poszczególne sektory i podsektory energochłonne
następująco:
Produkcja aluminium - 61 554 163, 16
Produkcja pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych – 243 567 049, 58
Produkcja ołowiu, cynku i cyny – 129 113 854, 99
Produkcja masy włóknistej – 318 897 025, 77
Produkcja papieru i tektury – 570 726 483, 99
Produkcja surówki żelazostopów, żeliwa i stali oraz wyrobów hutniczych – 952 666 080, 66
Wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej – 274 191 598, 72
Produkcja miedzi – 143 865 111, 65
Produkcja pozostałych metali nieżelaznych – 35 468, 74
Wszystkie kategorie produktów w sektorze odlewnictwa żeliwa - 143 805 263, 98
Maty z włókna szklanego – 10 583 789,84
Wodór - 68 277 275, 38
Import stali z Ukrainy
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Szczegóły indywidualnych kontyngentów krajowych były ustalane przez Komisję
Europejską z partnerami handlowymi podczas negocjacji w ramach art. XXVIII GATT
(Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994) w Genewie. Łączny kontyngent
wynoszący 18,3 mln ton został podzielony na dwie części. Połowa stanowi część KNU
(klauzula najwyższego uprzywilejowania, ang. most-favoured nation), dostępną dla
wszystkich państw trzecich i podlegającą zasadzie niedyskryminacji wynikającej z GATT,
natomiast druga połowa została przeznaczona dla partnerów preferencyjnych, w
szczególności partnerów FTA (umów o wolnym handlu, ang. free trade agreements), jako
dodatkowy dostęp ponad ich udział w części MFN. Przydział kontyngentów dla
poszczególnych państw Komisja Europejska określiła w rozporządzeniu wykonawczym (UE)
2026/1457, biorąc pod uwagę interes Unii oraz – w stosownych przypadkach – elementy
wymienione w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2026/1384, w tym średni udział
poszczególnych państw w unijnym przywozie w latach 2022–2024. W przypadku gdy udział
danego państwa w przywozie określonej kategorii produktu przekraczał 5%, przyznawano
mu kontyngent krajowy. Pozostałe państwa uzyskały dostęp do kontyngentu rezydualnego,
a partnerzy FTA dodatkowo do odpowiedniej części preferencyjnej.
Kwestia przywozu wyrobów stalowych z Ukrainy była jednym z priorytetów Polski.
Wyłączenie Ukrainy z dotychczasowych środków ochronnych przyczyniło się do
gwałtownego wzrostu dostaw wyrobów stalowych z tego kierunku do Polski, szczególnie
blach walcowanych na gorąco oraz prętów zbrojeniowych. Polski przemysł szeroko popierał
objęcie Ukrainy nowym narzędziem oraz zastosowanie przy przydziale kontyngentów
sprawiedliwej metodologii, opartej na historycznym udziale w dostawach do Unii
Europejskiej w latach 2022–2024. Polska konsekwentnie zabiegała o to na forum Rady oraz
w kontaktach z Komisją Europejską, wskazując, że przydział kontyngentów dla Ukrainy nie
powinien opierać się na kryterium sytuacji państwa kandydującego znajdującego się w
wyjątkowej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa, którego zastosowanie mogłoby prowadzić
do nadmiernego otwarcia rynku. Polska wskazywała również, że wsparcie dla Ukrainy
powinno mieć przede wszystkim charakter solidarnościowy i finansowy, a nie polegać na
otwarciu rynku unijnego kosztem państw graniczących z Ukrainą, w szczególności Polski.
Postulat objęcia przywozu z Ukrainy nowym instrumentem został uwzględniony zarówno
we wniosku Komisji, jak i w rozporządzeniu opublikowanym w czerwcu 2026 r. Punktem
wyjścia przy przydziale kontyngentów była wspólna metodologia stosowana wobec
partnerów będących stronami umów o wolnym handlu. Jednocześnie w kontekście
zgłaszanych obaw o ograniczenie dostaw z Ukrainy warto zaznaczyć, że Komisja Europejska
uwzględniła utrzymane w rozporządzeniu kryterium sytuacji państwa kandydującego
znajdującego się w wyjątkowej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa. Zastosowanie tego
dodatkowego kryterium zapewniło Ukrainie korzystniejsze warunki niż wynikające ze
standardowej metodologii, w tym kontyngenty krajowe również w kategoriach, w których
na podstawie samych standardowych zasad obliczeń by ich nie otrzymała.
Warto pamiętać, że przyjęte rozwiązania zostały pozytywnie ocenione przez krajowy
przemysł stalowy. W piśmie z 2 lipca 2026 r. skierowanym do Ministerstwa Rozwoju i
Technologii Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa wskazała, że „opublikowane 30 czerwca
2026 r. rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej 2026/1457 dotyczące alokacji
kontyngentów taryfowych stanowi kluczowy element wdrażanego od 1 lipca br. nowego
narzędzia w polityce handlowej UE dla unijnego przemysłu stalowego. Przyjęte rozwiązania
uwzględniają potrzebę dalszego wspierania Ukrainy, przy jednoczesnym zachowaniu
równowagi rynkowej oraz ograniczeniu ryzyka nadmiernych dostaw”.
Krajowa polityka przemysłowa i bezpieczeństwo gospodarcze
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z perspektywy ministra właściwego do spraw gospodarki, prowadzenie dialogu z
przedstawicielami przemysłu oraz reprezentatywnymi organizacjami branżowymi, jak
również ze związkami zawodowymi jest bardzo istotną kwestią. W ramach tego dialogu,
szczególnie przy opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz stanowisk Rządu RP do
inicjatyw legislacyjnych Unii Europejskiej, szczegółowo analizujemy otrzymane opinie, co
pozwala na wypracowanie takiego kształtu przepisów oraz stanowisk do krajowych i
europejskich regulacji i inicjatyw, który uwzględnia faktyczne potrzeby krajowych
przedsiębiorstw oraz zatrudnionych w nich pracowników. Dialog ten prowadzony jest
regularnie m.in. w ramach Trójstronnych Zespołów Branżowych, będących usankcjonowaną
platformą dialogu pomiędzy stroną społeczną, rządem i przedsiębiorcami. W ich skład
wchodzą po stronie społecznej reprezentanci związków zawodowych działających w branży
oraz organizacji pracodawców. Stronę rządową reprezentują przedstawiciele właściwych
merytorycznie resortów – w randze sekretarzy i podsekretarzy stanu. Ich głównym celem
jest prowadzenie dialogu sektorowego oraz godzenie interesów pracowników,
pracodawców przy udziale strony rządowej.
W listopadzie 2026 r. zaplanowano dwa spotkania współorganizowane przez MRiT, które
bezpośrednio dotyczą przemysłu hutniczego:
- Zespołu do spraw przemysłowo-energetycznych,
- Zespołu Trójstronnego ds. Społecznych Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa.
W trakcie posiedzenia Zespołu do spraw przemysłowo-energetycznych zostaną
przedstawione wyniki zakończonego w III kwartale br. badania ewaluacyjnego programów
wsparcia dla przemysłu energochłonnego związanych z cenami energii i gazu ziemnego w
latach 2022-2024. Jako drugi punkt posiedzenia zaplanowano dyskusję na temat
projektowanego programu wynikającego z ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów
energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej, która obecnie znajduje
się na etapie prac parlamentarnych. Agenda Zespołu Trójstronnego ds. Społecznych
Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa jest w trakcie uzgodnień ze stroną społeczną.
Możliwości zmian obowiązujących przepisów oraz działania Polski w Komisji Europejskiej
Warto wskazać, że nowe narzędzie w polityce handlowej UE obejmuje ten sam zakres
produktowy co unijne środki ochronne na wyroby stalowe obowiązujące od 2018 r., przy
jednoczesnym obniżeniu poziomu kontyngentów. Jego celem nie jest zablokowanie
importu, lecz stworzenie większej przestrzeni rynkowej dla producentów unijnych w
odpowiedzi na długotrwały i strukturalny problem globalnych nadmiernych mocy
produkcyjnych, przy zachowaniu dostępu przetwórców i innych odbiorców stali do
wyrobów z przywozu. Obniżenie kontyngentów nie oznacza bowiem zamknięcia rynku UE.
Dla porównania, w Stanach Zjednoczonych Ameryki (USA), których ograniczenia w imporcie
były impulsem do działań ochronnych innych krajów oraz Unii Europejskiej, na podstawie
sekcji 232 ustawy o rozszerzeniu handlu z 1962 r. (ang. Trade Expansion Act of 1962) cło
w wysokości 50% obejmuje import stali od pierwszej tony. UE nadal umożliwia natomiast
bezcłowy import ponad 18 mln ton stali rocznie w ramach kontyngentów taryfowych, a
dodatkowemu cłu podlega dopiero import przekraczający te poziomy.
Z punktu widzenia konkurencyjności europejskiego i polskiego przemysłu przetwórczego
znaczenie mają zarówno koszty i dostępność stali jako materiału wsadowego, jak i
konkurencja ze strony gotowych wyrobów z państw trzecich. Przewidziane w
rozporządzeniu mechanizmy elastyczności oraz przeglądy zakresu produktowego
umożliwiają uwzględnienie obu tych aspektów.
Komisja Europejska może w drodze aktów delegowanych zmieniać wielkość kontyngentów
w poszczególnych kategoriach produktów, przy czym ich łączna roczna wielkość musi
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mieścić się w przedziale od 14,4 mln do 22,2 mln ton. Przy takiej zmianie Komisja bierze pod
uwagę interes Unii, a także między innymi problemy z dostępnością stali wynikające z
niewystarczających mocy produkcyjnych w Unii i związany z tym znaczny wzrost cen
negatywnie wpływający na przemysł przetwórczy (art. 8 ust. 1 lit. f). Ponadto w pierwszym
roku stosowania rozporządzenia niewykorzystane wielkości kontyngentów przechodzą na
kolejny kwartał, a od 1 lipca 2027 r. Komisja może utrzymać to rozwiązanie w
uzasadnionych przypadkach (art. 3 ust. 4 i 5).
Przeglądom i monitorowaniu instrumentu towarzyszą konsultacje z uczestnikami rynku,
służące pozyskaniu informacji niezbędnych do oceny jego skutków. Komisja Europejska
podkreśla, że ewentualne działania muszą opierać się na faktach i danych liczbowych.
Szerokie konsultacje z zainteresowanymi podmiotami w całym łańcuchu wartości stali
poprzedzą również ocenę skuteczności rozporządzenia, która ma zostać przeprowadzona
do 30 czerwca 2029 r.
W ramach pierwszego przeglądu zakresu produktowego (art. 12 ust. 1) Komisja ocenia, czy
instrumentem należy objąć cztery grupy wyrobów wskazane w rozporządzeniu (przewody
rurowe, rury i profile drążone z żeliwa, drut ze stali stopowej, drut ze stali nierdzewnej, kute
sztaby i pręty). Konsultacje publiczne w tej sprawie zakończyły się 30 września 2026 r.;
wpłynęło 289 odpowiedzi, głównie od przedsiębiorstw i organizacji branżowych.
Równolegle Komisja analizuje wskaźniki ekonomiczne uzyskane od przemysłu oraz dane o
przywozie i wywozie tych wyrobów. Uwzględnia przy tym skutki dla producentów i
użytkowników, w tym dla cen, dostępności dostaw i zdolności produkcyjnych. Ocena, czy
wyroby te wymagają ochrony, ma zostać zakończona do końca 2026 r., a ewentualnych
dalszych kroków należy oczekiwać w 2027 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii
poinformowało o konsultacjach przedstawicieli zainteresowanego przemysłu, którzy wzięli
w nich udział, i z którymi pozostaje w kontakcie.
W ramach bieżącego monitorowania instrumentu, Komisja przeprowadziła w dniach 28
września – 11 października 2026 r. odrębne konsultacje dotyczące skutków jego stosowania
w pierwszym kwartale, w tym zmian cen i dostępności dostaw. Były one skierowane przede
wszystkim do uczestników rynku, w szczególności użytkowników stali; wpłynęło ponad 500
odpowiedzi. Komisja zapowiedziała uwzględnienie szczególnych potrzeb sektorów
wykorzystujących określone gatunki stali, w tym czystych technologii, energetyki i
budownictwa. Obserwuje także tempo wykorzystania kontyngentów przydzielanych na
zasadach konkurencyjnych. Zebrane informacje mogą posłużyć do oceny zasadności korekt,
przy czym na obecnym etapie, zdaniem Komisji, jest za wcześnie, by przesądzać, czy i jakie
korekty będą potrzebne. Informację o tych konsultacjach Ministerstwo przekazało zarówno
producentom, jak i użytkownikom.
Drugi, szerszy przegląd zakresu produktowego (art. 12 ust. 2), przewidziany do 30 czerwca
2027 r., dotyczy możliwości objęcia instrumentem wyrobów wykonanych ze stali lub
zawierających znaczną ilość stali. Obecnie Komisja ustala jego zakres i zbiera wstępne
informacje w kontaktach z przemysłem; na przedstawienie konkretnych list produktów jest
jeszcze za wcześnie. Szersze konsultacje zostaną rozpoczęte w odpowiednim czasie (art. 12
ust. 4). Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozostaje w tej sprawie w kontakcie z innymi
państwami członkowskimi oraz przekazało właściwe informacje do przedstawicieli
przemysłu, którzy zwrócili się do ministerstwa w tej kwestii.
W najbliższej perspektywie czasowej, w wyżej wymienionych przypadkach pierwszego
przeglądu oraz konsultacji dot. bieżącego monitorowania, w kontekście dalszych kroków,
istotna będzie szczegółowa ocena Komisji, którą przedstawi po właściwej analizie (jak
wskazano wyżej konsultacje zakończyły się odpowiednio 30 września i października br.).
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Chciałbym także zapewnić, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii utrzymuje stały dialog z
przedstawicielami producentów i użytkowników stali. Zgłaszane przez nich uwagi będą
brane pod uwagę przy przygotowywaniu stanowisk prezentowanych na forum właściwych
grup i forach, na odpowiednich etapach ww. przeglądów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 10 of 10 --
Znak pisma: DHM-VII.054.6.2026
Warszawa, 30 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 20288 w sprawie skutków gospodarczych, przemysłowych
i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i podwyższającego cła na stal
importowaną spoza Unii Europejskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20288 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie skutków
gospodarczych, przemysłowych i fiskalnych obowiązywania rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 ograniczającego kontyngenty taryfowe i
podwyższającego cła na stal importowaną spoza Unii Europejskiej, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje będące w zakresie kompetencji Ministra Finansów i Gospodarki.
Stanowisko Rządu RP wobec przyjętych regulacji unijnych
Wprowadzenie nowego narzędzia w polityce handlowej Unii Europejskiej było konieczną
odpowiedzią na strukturalny, utrzymujący się od wielu lat problem globalnych nadmiernych
zdolności produkcyjnych w hutnictwie, a także kontynuacją ochrony zapewnianej od lipca
2018 r. przez unijne środki ochronne, obowiązujące do 30 czerwca 2026 r. Globalne
nadmierne zdolności produkcyjne wynosiły w 2024 r. 602 mln ton, co odpowiada około
pięciokrotności popytu na stal w Unii Europejskiej, a do 2027 r. mają wzrosnąć do 721 mln
ton. Od 2018 r. w Unii Europejskiej utracono ponad 30 mln ton mocy produkcyjnych i około
30 tys. miejsc pracy, a w 2024 r. wykorzystanie mocy spadło do historycznie niskiego
poziomu 67%. Unia Europejska jest jedynym dużym regionem produkcji stali, w którym
obecnie odnotowuje się spadek mocy produkcyjnych. Jednocześnie coraz bardziej
ograniczone są możliwości zbytu europejskiej produkcji na rynkach państw trzecich, między
innymi ze względu na wzrost chińskiego eksportu oraz stosowanie przez kolejne państwa
środków ograniczających dostęp do ich rynków. Środki te dodatkowo zwiększają presję
przywozową na rynek Unii, zarówno pod względem wolumenu, jak i cen.
Na poszczególnych etapach prac nad nowym instrumentem zostały przeprowadzone
właściwe konsultacje. Przed przedstawieniem wniosku legislacyjnego, opublikowanego 7
października 2025 r., Komisja Europejska przeprowadziła w dniach 18 lipca – 18 sierpnia
2025 r. otwarte konsultacje, ukierunkowane na ocenę potrzeby wprowadzenia nowego
środka po wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych, jego formy oraz
podstawowych parametrów, w tym wielkości i sposobu podziału kontyngentów, wysokości
cła poza kontyngentem oraz okresu stosowania. Konsultacje skierowano do przedstawicieli
całego łańcucha wartości stali, to jest do unijnych producentów, przetwórców,
dystrybutorów, importerów i przedsiębiorstw kupujących stal oraz ich stowarzyszeń, a także
do partnerów społecznych i producentów-eksporterów z państw trzecich.
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Po opublikowaniu wniosku Komisji, na etapie przygotowywania stanowiska Rządu
Rzeczypospolitej Polskiej, projekt rozporządzenia był przedmiotem konsultacji społecznych
z udziałem partnerów społecznych oraz organizacji reprezentujących przedsiębiorców:
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, Ogólnopolskie Porozumienie
Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych, Konfederacja Lewiatan,
Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Związek Rzemiosła Polskiego, Związek
Pracodawców Business Centre Club, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Federacja
Przedsiębiorców Polskich oraz Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa. Poparcie dla
szybkiego wprowadzenia nowego mechanizmu ochrony rynku stali wyraziły: Hutnicza Izba
Przemysłowo-Handlowa, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Ogólnopolskie
Porozumienie Związków Zawodowych oraz Krajowa Sekcja Hutnictwa Niezależnego
Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej
wskazali natomiast na możliwy wzrost kosztów ponoszonych przez producentów sprzętu
gospodarstwa domowego jako potencjalny skutek wprowadzenia regulacji.
Przedmiotowy projekt został przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich w trybie
obiegowym w listopadzie 2025 r. 3 grudnia 2025 r. Komisja do Spraw Unii Europejskiej
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrzyła, w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8
października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz
Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii
Europejskiej, przedmiotowy dokument wraz z odnoszącym się do niego projektem
stanowiska i podzieliła stanowisko Rządu, wyrażając poparcie dla propozycji.
Dla stanowiska Rządu bardzo istotna była specyfika polskiego rynku. W 2024 r. krajowa
produkcja stali wyniosła około 7 mln ton przy zużyciu na poziomie około 13 mln ton, a
wykorzystanie mocy produkcyjnych krajowych hut kształtowało się w przedziale 60–70%.
Polskie huty mogą produkować więcej, jest to jednak trudne w obecnych warunkach
rynkowych. W kontekście rosnących napięć geopolitycznych oraz konieczności
zapewnienia dostaw dla przemysłu obronnego, tak silne uzależnienie od importu stanowi
realne zagrożenie dla bezpieczeństwa Polski. Dla poparcia wniosku przez Rząd kluczowe
również było, aby proponowany mechanizm zapewniał dostęp do wyrobów, które w Unii
Europejskiej nie są wytwarzane albo są wytwarzane w niewystarczającej ilości. Rząd poparł
propozycję, biorąc pod uwagę wyjaśnienia Komisji Europejskiej, zgodnie z którymi
instrument zaprojektowano z uwzględnieniem potrzeb przemysłu przetwórczego, w
szczególności poprzez zastosowanie kontyngentów taryfowych zamiast cła od pierwszej
tony, przydziały krajowe, kwartalne zarządzanie kontyngentami oraz klauzule przeglądowe.
Warto podkreślić, że znaczenie hutnictwa wykracza poza sam sektor produkcji stali. Analiza
wpływu sektora stalowego na polską gospodarkę wskazała, że w 2015 r. sektor ten
generował lub wspierał około 17,3 mld zł wartości dodanej brutto i 146 tys. miejsc pracy.
Analiza wykazała również silne efekty mnożnikowe: każdemu 1 mln zł wartości dodanej
brutto w sektorze stalowym odpowiadało 5,7 mln zł wartości dodanej w pozostałej części
gospodarki, a na jedno miejsce pracy w sektorze stalowym przypadało 6,3 miejsca pracy w
pozostałych sektorach.
Do wniosku Komisji Europejskiej dołączono dokument roboczy służb Komisji (sygnatura
SWD(2025) 780, dostępny na stronie internetowej Komisji Europejskiej)1. Dokument ten
opisuje globalną nadwyżkę mocy produkcyjnych, środki ochrony rynku stosowane przez
państwa trzecie, wygasający środek ochronny oraz rozważane warianty nowego środka, a
także analizuje presję importową i sytuację unijnego hutnictwa, wyniki konsultacji oraz – na
podstawie modelowania ekonomicznego – wpływ poszczególnych wariantów na sektor
stalowy i jego odbiorców. Z przedstawionego w dokumencie modelowania ekonomicznego
1 https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=SWD(2025)780&lang=en
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wynika, że gdyby po wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych nie wprowadzono
nowego instrumentu, produkcja stali w Unii Europejskiej zmniejszyłaby się do 2030 r. o
około 18%. Spadek ten dotknąłby również sektory, w których stal stanowi bardzo dużą
część wykorzystywanych materiałów, takie jak wyroby metalowe i budownictwo, natomiast
sektory mniej zależne od stali, takie jak produkcja urządzeń elektrycznych i elektroniki,
mogłyby zwiększyć produkcję dzięki tańszej stali z przywozu.
Należy wskazać, że wyniki przeprowadzonych przez Komisję Europejską konsultacji
wykazały szerokie poparcie dla nowego instrumentu. Spośród 373 respondentów, którzy
odpowiedzieli na kwestionariusz Komisji, 75,1% poparło wprowadzenie nowego środka.
Poparcie wykraczało poza producentów stali i obejmowało również dużych przetwórców,
stowarzyszenia użytkowników oraz większość użytkowników stali mających siedzibę w Unii
Europejskiej. Sprzeciw wyraziło 18,5% respondentów, głównie indywidualni użytkownicy
stali z Unii, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa, spółki zależne producentów z państw
trzecich oraz rządy niektórych państw trzecich. Spośród respondentów, którzy wskazali
preferowaną formę środka, 84% (188 z 223) opowiedziało się za kontyngentami
taryfowymi. Za cłem poza kontyngentem w wysokości 50% opowiedziało się 57,6%
wszystkich respondentów (215 z 373), wskazując na poziom stosowany przez Stany
Zjednoczone i ryzyko przekierowania handlu, a za utrzymaniem dotychczasowej stawki 25%
– 19,3% (72 respondentów).
Ponadto prace w Radzie Unii Europejskiej nad wnioskiem Komisji wyszły naprzeciw
uwagom użytkowników stali. W mandacie negocjacyjnym Rady, przyjętym 12 grudnia
2025 r. i popartym przez Polskę, wprowadzono zmiany uwzględniające ich interesy, w tym
możliwość przenoszenia niewykorzystanych kwot kontyngentów na kolejne okresy, nowe
kryterium cenowe pozwalające reagować na znaczne wzrosty cen stali wpływające na
konkurencyjność sektorów przetwórczych oraz dolną i górną granicę łącznej wielkości
kontyngentów, wynoszące odpowiednio 14,4 mln ton i 22,2 mln ton.
Parlament Europejski przyjął swój mandat negocjacyjny 11 lutego 2026 r. Po trzech rundach
rozmów trójstronnych wstępne porozumienie między Radą a Parlamentem Europejskim
osiągnięto 13 kwietnia 2026 r. Parlament Europejski zatwierdził je 19 maja 2026 r.
W toku rozmów trójstronnych przyjęto propozycję Parlamentu Europejskiego dotyczącą
przeprowadzenia pierwszego przeglądu zakresu produktowego, obejmującego cztery
konkretne grupy wyrobów, o których uwzględnienie zabiegał między innymi polski
przemysł. Polska na forum właściwych grup roboczych podkreślała elastyczność (gotowość
poparcia) wobec proponowanego przez Parlament Europejski rozszerzenia zakresu
produktowego.
Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie 8 czerwca 2026 r. bez dyskusji. Przeciw
głosowała Estonia, Portugalia wstrzymała się od głosu, a pozostałe państwa członkowskie,
w tym Polska, głosowały za przyjęciem rozporządzenia2.
Za poparciem rozporządzenia przemawiały przede wszystkim przesłanki gospodarcze i
przemysłowe: konieczność zapewnienia ciągłości ochrony unijnego rynku stali po
wygaśnięciu dotychczasowych środków ochronnych, utrzymanie krajowych zdolności
produkcyjnych o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa dostaw, przemysłu
obronnego i infrastruktury, ochrona miejsc pracy w hutnictwie i jego otoczeniu
gospodarczym oraz stworzenie warunków dla inwestycji w dekarbonizację produkcji.
Istotne znaczenie miało także uwzględnienie kluczowego postulatu Polski, jakim było
objęcie instrumentem przywozu z Ukrainy oraz wprowadzenie w toku prac legislacyjnych
mechanizmów odpowiadających na potrzeby odbiorców stali.
2 https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10336-2026-INIT/en/pdf
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Skutki gospodarcze i dostępność stali specjalistycznej i kwestia CBAM
Polska ma pełną w pełni wystarczającą bazę wytwórczą: w kraju działa zarówno
1 producent w technologii BOF (produkcja pierwotna) jak i 8 stalowni EAF (produkcja
wtórna), a także m.in. 5 walcowni wyrobów płaskich i 15 walcowni wyrobów długich. Skala
całego ekosystemu przemysłu stali jest duża: 13,5 tys. dostawców i 6,5 tys. klientów
w łańcuchu wartości. Ze względu na długoterminowy, strukturalny problem globalnych
nadmiernych zdolności produkcyjnych, Polska od lat odczuwa narastającą presję importową
– w szczególności ze strony producentów spoza UE, którzy nie ponoszą porównywalnych
do przemysłu unijnego kosztów regulacyjnych i energetycznych. W konsekwencji od wielu
lat utrzymuje się wyraźna dysproporcja między krajową produkcją a realną konsumpcją stali
w Polsce. W 2025 r. produkcja wyniosła ok. 7,2 mln ton, podczas gdy konsumpcja ok. 13,3
mln ton. Średnio ok. 80% dostaw na rynek krajowy stanowi import (z krajów trzecich lub
dostawy wewnątrz UE). Oznacza to, że istnieje istotny, realny potencjał zwiększenia udziału
dostaw krajowych producentów i ograniczenia uzależnienia od importu.
Oceniając wpływ regulacji na rynek, należy zaznaczyć, że z uwagi na krótki okres
funkcjonowania nowego narzędzia polityki handlowej możliwa jest na tym etapie jedynie
wstępna ocena funkcjonowania nowych kontyngentów taryfowych. Zgodnie z unijnymi
danymi branżowymi Europejskiego Stowarzyszenia Stali (EUROFER), po pierwszym
kwartale obowiązywania regulacji nie odnotowano zasadniczego wzrostu produkcji unijnej.
Rynek nadal absorbuje zapasy powstałe w wyniku zwiększonego importu przed
rozpoczęciem stosowania mechanizmu CBAM (mechanizm dostosowywania cen na
granicach z uwzględnieniem emisji CO2, ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) od
stycznia 2026 r. i nowych kontyngentów od lipca 2026 r., przy stale utrzymującym się
słabym popycie w UE. Produkcja wyrobów gotowych w UE pozostawała zasadniczo
stabilna. Zgodnie z danymi EUROFER, wykorzystanie mocy produkcyjnych wynosiło 69%
dla wyrobów płaskich oraz około 60–61% dla wyrobów długich. Ceny podstawowych
wyrobów płaskich zaczęły rosnąć jeszcze przed uruchomieniem nowych kontyngentów i
zmieniały się równolegle z cenami na innych rynkach światowych. Dane na ten moment nie
pozwalają zatem przypisać obserwowanych zmian cen wyłącznie nowej regulacji.
W odniesieniu do wpływu na przedsiębiorstwa i miejsca pracy oraz dostępnych mocy w UE
należy wskazać, że niższe kontyngenty stworzą warunki do odbudowy produkcji stali w UE.
Według danych EUROFER możliwe jest przywrócenie ok. 10 mln ton mocy produkcyjnych
oraz utrzymanie ok. 80 tys. bezpośrednich i pośrednich miejsc pracy w europejskim
łańcuchu wartości stali. Unia Europejska posiada zapas mocy produkcyjnych. Część
wcześniej wyłączonych instalacji jest ponownie uruchamiana. Spadek eksportu stali z UE
tworzy dodatkową możliwość zwiększenia podaży na rynku unijnym.
Warto również podkreślić, że unijny oraz polski przemysł stalowy wskazuje na potrzebę
rozszerzenia ochrony handlowej jak i mechanizmu CBAM na istotne branże dalszego
przetwórstwa stali (downstream), znajdujące się pod silną presją importową, w celu
zapewnienia ochrony całego łańcucha wartości stali.
Skutki fiskalne i instrumenty ochrony przedsiębiorców
Zgodnie z przekazaną przez Ministerstwo Finansów informacją do projektu stanowiska
Rządu, propozycja nie miała wpływu finansowego na wydatki z budżetu Unii Europejskiej.
W związku z tym nie przyniesie dodatkowych skutków dla budżetu państwa wynikających
z wydatków z budżetu Unii i udziału Polski w ich finansowaniu, zgodnie z jej udziałem w
sumie zasobów własnych Unii. Wniosek będzie miał natomiast wpływ na dochody. W
ocenie skutków finansowych regulacji dołączonej do wniosku Komisji Europejskiej
(dokument COM(2025) 726) wskazano, że po wyczerpaniu bezcłowych kontyngentów
taryfowych stosuje się cło w wysokości 50%, w związku z czym należy się spodziewać, że
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przynajmniej część towarów trafi na rynek Unii po uiszczeniu cła. Ponieważ nie jest możliwe
oszacowanie wielkości i cen takiego przywozu, Komisja nie była w stanie oszacować
wpływu regulacji na dochody.
Należy podkreślić, że należności celne stanowią tradycyjne zasoby własne Unii Europejskiej.
Państwa członkowskie zatrzymują 25% pobranych kwot tytułem kosztów poboru, zgodnie
z art. 9 ust. 2 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie
systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję 2014/335/UE,
Euratom. Ewentualny wzrost wpływów z cła poza kontyngentem zasila zatem przede
wszystkim budżet Unii, a jego wpływ na budżet państwa jest ograniczony. Co ważniejsze,
cło w wysokości 50% pełni funkcję ochronną, a nie dochodową: jego celem jest utrzymanie
przywozu w granicach kontyngentów, a nie generowanie wpływów. Im skuteczniej
instrument będzie działał, tym mniejsze będą dochody z cła poza kontyngentem.
W kwestii instrumentów ochrony przedsiębiorców chciałbym zwrócić uwagę na dwa
instrumenty pomocy publicznej skierowane do przedsiębiorstw energochłonnych, w tym
hutnictwa, których celem jest ograniczenie ryzyka relokacji ich działalności. Pierwszym z
nich jest projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu
ponoszenia kosztów energii elektrycznej (UD459), przewidujący dopłaty do kosztów energii
elektrycznej. Zgodnie z tym projektem, przyjętym przez Radę Ministrów 29 września 2026
r. i skierowanym do dalszych prac w Sejmie, pomoc publiczna będzie skierowana do
przedsiębiorstw energochłonnych z sektorów gospodarki narażonych na znaczące ryzyko
relokacji działalności poza Unię Europejską.
Beneficjentami programu będą przedsiębiorcy z sektorów wymienionych w załączniku do
Wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz klimatu, ochrony środowiska i energii
tzw. CEEAG (ang. Climate, Energy and Environmental Aid Guidelines) czyli m.in. hutnictwo
żelaza, stali, oraz metali nieżelaznych, przemysł chemiczny, produkcja szkła, ceramiki,
cementu oraz produkcja papieru. W podstawowym mechanizmie przewidzianym w ramach
pomocy państwa CISAF (ang. Clean Industrial Deal State Aid Framework) pomoc może
obejmować maksymalnie 50% rocznego zużycia energii elektrycznej. Dopłata do kosztów
energii może wynieść maksymalnie 50% średniej ceny energii, a cena energii po udzieleniu
wsparcia nie może spaść poniżej 50 EUR/MWh. Budżet programu zaplanowano na 4,8 mld
zł. Pomoc będzie wypłacana co roku w transzach przez 3 lata. Ze względu na kryzys na
Bliskim Wschodzie projekt wprowadza też specjalne przejściowe przepisy wynikające z
Komunikatu Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z
kryzysem na Bliskim Wschodzie, tak zwany METSAF. Przepisy epizodyczne dotyczą
kosztów poniesionych od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. Pozwalają one zwiększyć
maksymalny poziom dopłaty do ceny energii z 50% do 70%.
Pomoc publiczna, która będzie udzielana dzięki tej ustawie nie jest pomocą bezwarunkową.
Przedsiębiorca będzie musiał przeznaczyć co najmniej 50% wsparcia na inwestycje w
zieloną transformację. Czas uruchomienia inwestycji do zrealizowania to 48 miesięcy.
Istotne jest, aby efekty tego programu były jak najszybciej odczuwalne dla systemu
elektroenergetycznego i przedsiębiorców. Wydłużenie tego terminu będzie możliwe, jeżeli
ze względów technicznych realizacja inwestycji w tym terminie nie będzie wykonalna.
Działania inwestycyjne są istotą tego projektu. Celem projektu jest transformacja
energetyczna przemysłu energochłonnego, która przyniesie korzyści gospodarcze i stanowi
kolejny krok w stronę przemysłu niskoemisyjnego i efektywnego energetycznie. Inwestycje
przemysłowe mogą obejmować rozwój energii odnawialnej, rozwiązania w zakresie
magazynowania energii, zwiększenie elastyczności strony popytowej oraz ulepszenia
efektywności energetycznej.
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Chciałbym również wskazać na system rekompensat dla sektorów i podsektorów
energochłonnych. System rekompensat został wprowadzony w Polsce w 2019 r. w drodze
ustawy o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych z dnia 19
lipca 2019 r. w celu ograniczenia ryzyka przenoszenia produkcji wrażliwych branż poza
Polskę. W 2025 r. 97 podmiotów otrzymało w ramach systemu (za 2024 r.) blisko 2,92 mld
zł, co było najwyższą kwotą w jego historii. W ciągu sześciu lat funkcjonowania systemu,
podmioty energochłonne obciążone kosztami EU ETS otrzymały rekompensaty na łączną
kwotę ponad 9,25 mld zł.
Rok, za który
przyznano
rekompensaty
Rok, w którym
przyznano
rekompensaty
Liczba podmiotów,
które otrzymały
rekompensaty
Kwota przyznanych
rekompensat
2019 2020 25 340 881 911 PLN
2020 2021 70 815 674 615 PLN
2021 2022 92 785 342 925 PLN
2022 2023 95 1 746 260 778 PLN
2023 2024 97 2 647 334 451 PLN
2024 2025 97 2 917 283 166 PLN
Przewiduje się, że za 2025 r. łączna kwota przyznanych rekompensat wyniesie ok 2, 4 mld
zł (aktualnie czekamy na ostateczne potwierdzenie z URE).
W maju br. wypłacono zaliczki rekompensat (ok. 1 mld zł) na podstawie art. 10a ww. ustawy.
Zgodnie z informacją Prezesa URE łączna wysokość rekompensat przyznanych za 2024 r.
(2 917 283 166 zł) rozkładała się na poszczególne sektory i podsektory energochłonne
następująco:
Produkcja aluminium - 61 554 163, 16
Produkcja pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych – 243 567 049, 58
Produkcja ołowiu, cynku i cyny – 129 113 854, 99
Produkcja masy włóknistej – 318 897 025, 77
Produkcja papieru i tektury – 570 726 483, 99
Produkcja surówki żelazostopów, żeliwa i stali oraz wyrobów hutniczych – 952 666 080, 66
Wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej – 274 191 598, 72
Produkcja miedzi – 143 865 111, 65
Produkcja pozostałych metali nieżelaznych – 35 468, 74
Wszystkie kategorie produktów w sektorze odlewnictwa żeliwa - 143 805 263, 98
Maty z włókna szklanego – 10 583 789,84
Wodór - 68 277 275, 38
Import stali z Ukrainy
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Szczegóły indywidualnych kontyngentów krajowych były ustalane przez Komisję
Europejską z partnerami handlowymi podczas negocjacji w ramach art. XXVIII GATT
(Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994) w Genewie. Łączny kontyngent
wynoszący 18,3 mln ton został podzielony na dwie części. Połowa stanowi część KNU
(klauzula najwyższego uprzywilejowania, ang. most-favoured nation), dostępną dla
wszystkich państw trzecich i podlegającą zasadzie niedyskryminacji wynikającej z GATT,
natomiast druga połowa została przeznaczona dla partnerów preferencyjnych, w
szczególności partnerów FTA (umów o wolnym handlu, ang. free trade agreements), jako
dodatkowy dostęp ponad ich udział w części MFN. Przydział kontyngentów dla
poszczególnych państw Komisja Europejska określiła w rozporządzeniu wykonawczym (UE)
2026/1457, biorąc pod uwagę interes Unii oraz – w stosownych przypadkach – elementy
wymienione w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2026/1384, w tym średni udział
poszczególnych państw w unijnym przywozie w latach 2022–2024. W przypadku gdy udział
danego państwa w przywozie określonej kategorii produktu przekraczał 5%, przyznawano
mu kontyngent krajowy. Pozostałe państwa uzyskały dostęp do kontyngentu rezydualnego,
a partnerzy FTA dodatkowo do odpowiedniej części preferencyjnej.
Kwestia przywozu wyrobów stalowych z Ukrainy była jednym z priorytetów Polski.
Wyłączenie Ukrainy z dotychczasowych środków ochronnych przyczyniło się do
gwałtownego wzrostu dostaw wyrobów stalowych z tego kierunku do Polski, szczególnie
blach walcowanych na gorąco oraz prętów zbrojeniowych. Polski przemysł szeroko popierał
objęcie Ukrainy nowym narzędziem oraz zastosowanie przy przydziale kontyngentów
sprawiedliwej metodologii, opartej na historycznym udziale w dostawach do Unii
Europejskiej w latach 2022–2024. Polska konsekwentnie zabiegała o to na forum Rady oraz
w kontaktach z Komisją Europejską, wskazując, że przydział kontyngentów dla Ukrainy nie
powinien opierać się na kryterium sytuacji państwa kandydującego znajdującego się w
wyjątkowej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa, którego zastosowanie mogłoby prowadzić
do nadmiernego otwarcia rynku. Polska wskazywała również, że wsparcie dla Ukrainy
powinno mieć przede wszystkim charakter solidarnościowy i finansowy, a nie polegać na
otwarciu rynku unijnego kosztem państw graniczących z Ukrainą, w szczególności Polski.
Postulat objęcia przywozu z Ukrainy nowym instrumentem został uwzględniony zarówno
we wniosku Komisji, jak i w rozporządzeniu opublikowanym w czerwcu 2026 r. Punktem
wyjścia przy przydziale kontyngentów była wspólna metodologia stosowana wobec
partnerów będących stronami umów o wolnym handlu. Jednocześnie w kontekście
zgłaszanych obaw o ograniczenie dostaw z Ukrainy warto zaznaczyć, że Komisja Europejska
uwzględniła utrzymane w rozporządzeniu kryterium sytuacji państwa kandydującego
znajdującego się w wyjątkowej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa. Zastosowanie tego
dodatkowego kryterium zapewniło Ukrainie korzystniejsze warunki niż wynikające ze
standardowej metodologii, w tym kontyngenty krajowe również w kategoriach, w których
na podstawie samych standardowych zasad obliczeń by ich nie otrzymała.
Warto pamiętać, że przyjęte rozwiązania zostały pozytywnie ocenione przez krajowy
przemysł stalowy. W piśmie z 2 lipca 2026 r. skierowanym do Ministerstwa Rozwoju i
Technologii Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa wskazała, że „opublikowane 30 czerwca
2026 r. rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej 2026/1457 dotyczące alokacji
kontyngentów taryfowych stanowi kluczowy element wdrażanego od 1 lipca br. nowego
narzędzia w polityce handlowej UE dla unijnego przemysłu stalowego. Przyjęte rozwiązania
uwzględniają potrzebę dalszego wspierania Ukrainy, przy jednoczesnym zachowaniu
równowagi rynkowej oraz ograniczeniu ryzyka nadmiernych dostaw”.
Krajowa polityka przemysłowa i bezpieczeństwo gospodarcze
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Z perspektywy ministra właściwego do spraw gospodarki, prowadzenie dialogu z
przedstawicielami przemysłu oraz reprezentatywnymi organizacjami branżowymi, jak
również ze związkami zawodowymi jest bardzo istotną kwestią. W ramach tego dialogu,
szczególnie przy opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz stanowisk Rządu RP do
inicjatyw legislacyjnych Unii Europejskiej, szczegółowo analizujemy otrzymane opinie, co
pozwala na wypracowanie takiego kształtu przepisów oraz stanowisk do krajowych i
europejskich regulacji i inicjatyw, który uwzględnia faktyczne potrzeby krajowych
przedsiębiorstw oraz zatrudnionych w nich pracowników. Dialog ten prowadzony jest
regularnie m.in. w ramach Trójstronnych Zespołów Branżowych, będących usankcjonowaną
platformą dialogu pomiędzy stroną społeczną, rządem i przedsiębiorcami. W ich skład
wchodzą po stronie społecznej reprezentanci związków zawodowych działających w branży
oraz organizacji pracodawców. Stronę rządową reprezentują przedstawiciele właściwych
merytorycznie resortów – w randze sekretarzy i podsekretarzy stanu. Ich głównym celem
jest prowadzenie dialogu sektorowego oraz godzenie interesów pracowników,
pracodawców przy udziale strony rządowej.
W listopadzie 2026 r. zaplanowano dwa spotkania współorganizowane przez MRiT, które
bezpośrednio dotyczą przemysłu hutniczego:
- Zespołu do spraw przemysłowo-energetycznych,
- Zespołu Trójstronnego ds. Społecznych Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa.
W trakcie posiedzenia Zespołu do spraw przemysłowo-energetycznych zostaną
przedstawione wyniki zakończonego w III kwartale br. badania ewaluacyjnego programów
wsparcia dla przemysłu energochłonnego związanych z cenami energii i gazu ziemnego w
latach 2022-2024. Jako drugi punkt posiedzenia zaplanowano dyskusję na temat
projektowanego programu wynikającego z ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów
energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej, która obecnie znajduje
się na etapie prac parlamentarnych. Agenda Zespołu Trójstronnego ds. Społecznych
Warunków Restrukturyzacji Hutnictwa jest w trakcie uzgodnień ze stroną społeczną.
Możliwości zmian obowiązujących przepisów oraz działania Polski w Komisji Europejskiej
Warto wskazać, że nowe narzędzie w polityce handlowej UE obejmuje ten sam zakres
produktowy co unijne środki ochronne na wyroby stalowe obowiązujące od 2018 r., przy
jednoczesnym obniżeniu poziomu kontyngentów. Jego celem nie jest zablokowanie
importu, lecz stworzenie większej przestrzeni rynkowej dla producentów unijnych w
odpowiedzi na długotrwały i strukturalny problem globalnych nadmiernych mocy
produkcyjnych, przy zachowaniu dostępu przetwórców i innych odbiorców stali do
wyrobów z przywozu. Obniżenie kontyngentów nie oznacza bowiem zamknięcia rynku UE.
Dla porównania, w Stanach Zjednoczonych Ameryki (USA), których ograniczenia w imporcie
były impulsem do działań ochronnych innych krajów oraz Unii Europejskiej, na podstawie
sekcji 232 ustawy o rozszerzeniu handlu z 1962 r. (ang. Trade Expansion Act of 1962) cło
w wysokości 50% obejmuje import stali od pierwszej tony. UE nadal umożliwia natomiast
bezcłowy import ponad 18 mln ton stali rocznie w ramach kontyngentów taryfowych, a
dodatkowemu cłu podlega dopiero import przekraczający te poziomy.
Z punktu widzenia konkurencyjności europejskiego i polskiego przemysłu przetwórczego
znaczenie mają zarówno koszty i dostępność stali jako materiału wsadowego, jak i
konkurencja ze strony gotowych wyrobów z państw trzecich. Przewidziane w
rozporządzeniu mechanizmy elastyczności oraz przeglądy zakresu produktowego
umożliwiają uwzględnienie obu tych aspektów.
Komisja Europejska może w drodze aktów delegowanych zmieniać wielkość kontyngentów
w poszczególnych kategoriach produktów, przy czym ich łączna roczna wielkość musi
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mieścić się w przedziale od 14,4 mln do 22,2 mln ton. Przy takiej zmianie Komisja bierze pod
uwagę interes Unii, a także między innymi problemy z dostępnością stali wynikające z
niewystarczających mocy produkcyjnych w Unii i związany z tym znaczny wzrost cen
negatywnie wpływający na przemysł przetwórczy (art. 8 ust. 1 lit. f). Ponadto w pierwszym
roku stosowania rozporządzenia niewykorzystane wielkości kontyngentów przechodzą na
kolejny kwartał, a od 1 lipca 2027 r. Komisja może utrzymać to rozwiązanie w
uzasadnionych przypadkach (art. 3 ust. 4 i 5).
Przeglądom i monitorowaniu instrumentu towarzyszą konsultacje z uczestnikami rynku,
służące pozyskaniu informacji niezbędnych do oceny jego skutków. Komisja Europejska
podkreśla, że ewentualne działania muszą opierać się na faktach i danych liczbowych.
Szerokie konsultacje z zainteresowanymi podmiotami w całym łańcuchu wartości stali
poprzedzą również ocenę skuteczności rozporządzenia, która ma zostać przeprowadzona
do 30 czerwca 2029 r.
W ramach pierwszego przeglądu zakresu produktowego (art. 12 ust. 1) Komisja ocenia, czy
instrumentem należy objąć cztery grupy wyrobów wskazane w rozporządzeniu (przewody
rurowe, rury i profile drążone z żeliwa, drut ze stali stopowej, drut ze stali nierdzewnej, kute
sztaby i pręty). Konsultacje publiczne w tej sprawie zakończyły się 30 września 2026 r.;
wpłynęło 289 odpowiedzi, głównie od przedsiębiorstw i organizacji branżowych.
Równolegle Komisja analizuje wskaźniki ekonomiczne uzyskane od przemysłu oraz dane o
przywozie i wywozie tych wyrobów. Uwzględnia przy tym skutki dla producentów i
użytkowników, w tym dla cen, dostępności dostaw i zdolności produkcyjnych. Ocena, czy
wyroby te wymagają ochrony, ma zostać zakończona do końca 2026 r., a ewentualnych
dalszych kroków należy oczekiwać w 2027 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii
poinformowało o konsultacjach przedstawicieli zainteresowanego przemysłu, którzy wzięli
w nich udział, i z którymi pozostaje w kontakcie.
W ramach bieżącego monitorowania instrumentu, Komisja przeprowadziła w dniach 28
września – 11 października 2026 r. odrębne konsultacje dotyczące skutków jego stosowania
w pierwszym kwartale, w tym zmian cen i dostępności dostaw. Były one skierowane przede
wszystkim do uczestników rynku, w szczególności użytkowników stali; wpłynęło ponad 500
odpowiedzi. Komisja zapowiedziała uwzględnienie szczególnych potrzeb sektorów
wykorzystujących określone gatunki stali, w tym czystych technologii, energetyki i
budownictwa. Obserwuje także tempo wykorzystania kontyngentów przydzielanych na
zasadach konkurencyjnych. Zebrane informacje mogą posłużyć do oceny zasadności korekt,
przy czym na obecnym etapie, zdaniem Komisji, jest za wcześnie, by przesądzać, czy i jakie
korekty będą potrzebne. Informację o tych konsultacjach Ministerstwo przekazało zarówno
producentom, jak i użytkownikom.
Drugi, szerszy przegląd zakresu produktowego (art. 12 ust. 2), przewidziany do 30 czerwca
2027 r., dotyczy możliwości objęcia instrumentem wyrobów wykonanych ze stali lub
zawierających znaczną ilość stali. Obecnie Komisja ustala jego zakres i zbiera wstępne
informacje w kontaktach z przemysłem; na przedstawienie konkretnych list produktów jest
jeszcze za wcześnie. Szersze konsultacje zostaną rozpoczęte w odpowiednim czasie (art. 12
ust. 4). Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozostaje w tej sprawie w kontakcie z innymi
państwami członkowskimi oraz przekazało właściwe informacje do przedstawicieli
przemysłu, którzy zwrócili się do ministerstwa w tej kwestii.
W najbliższej perspektywie czasowej, w wyżej wymienionych przypadkach pierwszego
przeglądu oraz konsultacji dot. bieżącego monitorowania, w kontekście dalszych kroków,
istotna będzie szczegółowa ocena Komisji, którą przedstawi po właściwej analizie (jak
wskazano wyżej konsultacje zakończyły się odpowiednio 30 września i października br.).
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Chciałbym także zapewnić, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii utrzymuje stały dialog z
przedstawicielami producentów i użytkowników stali. Zgłaszane przez nich uwagi będą
brane pod uwagę przy przygotowywaniu stanowisk prezentowanych na forum właściwych
grup i forach, na odpowiednich etapach ww. przeglądów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 10 of 10 --