Interpelacja w sprawie legalności funkcjonowania tzw. abortomatu przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie oraz sposobu udostępniania za jego pośrednictwem produktów leczniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20270
do ministra zdrowia
w sprawie legalności funkcjonowania tzw. abortomatu przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie oraz sposobu udostępniania za jego pośrednictwem produktów leczniczych
Zgłaszający: Grzegorz Lorek, Michał Woś
Data wpływu: 08-10-2026
Piotrków Trybunalski, 4 października 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w lokalu AboTak przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie uruchomiono urządzenie określane jako „abortomat”. Według informacji medialnych w skrytkach umieszczane są pakiety zawierające środki farmakologiczne służące do przerwania ciąży. Po wcześniejszym kontakcie internetowym z organizacją Women Help Women osoba zainteresowana otrzymuje kod PIN umożliwiający samodzielne otwarcie skrytki i odebranie pakietu.
Sposób działania tego urządzenia wskazuje na naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z art. 68 ust. 1 obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z wyjątkami określonymi w ustawie. Ustawa dopuszcza sprzedaż wysyłkową, ale została ona ograniczona do aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych oraz produktów leczniczych wydawanych bez recepty.
Publicznie dostępne informacje wskazują, że w „abortomacie” co najmniej jeden z produktów pakietu zawiera mizoprostol, który jest w Polsce produktem leczniczym wydawanym z przepisu lekarza.
Mamy więc do czynienia z nielegalnym kanałem dystrybucji produktów leczniczych, co potwierdzają sami organizatorzy tej „usługi” tłumacząc, że ich rozwiązanie stanowi odpowiedź na ograniczenia wynikające z obowiązującego w Polsce prawa.
Zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia uważa funkcjonowanie „abortomatu” przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie za zgodne z ustawą Prawo farmaceutyczne, a jeżeli tak, to na podstawie jakich konkretnie przepisów?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że produkty lecznicze znajdujące się w „abortomacie” mogą być legalnie wydawane, w szczególności, jeżeli ich wydanie wymaga recepty? Jeżeli tak, proszę o wskazanie podstawy prawnej pozwalającej na wydanie takiego produktu poprzez automatyczną skrytkę, poza apteką lub punktem aptecznym i bez bezpośredniego udziału farmaceuty przy wydaniu.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do głównego inspektora farmaceutycznego lub właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego o zbadanie legalności funkcjonowania „abortomatu”? Jeżeli nie, z jakiego powodu, mimo publicznie dostępnych informacji wskazujących na możliwość naruszenia przepisów regulujących obrót produktami leczniczymi?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada wiedzę, jaki podmiot jest formalnie odpowiedzialny za umieszczanie produktów leczniczych w skrytkach „abortomatu”, ich przechowywanie oraz przekazywanie kodów umożliwiających ich odbiór? Czy podmiot ten posiada zezwolenie na prowadzenie obrotu detalicznego lub wysyłkowego produktami leczniczymi wymagane przez ustawę Prawo farmaceutyczne?
5. Czy Pani Minister uważa, że opisany mechanizm może stanowić próbę obejścia przepisów regulujących obrót i wydawanie produktów leczniczych, a jeżeli tak – jakie działania nadzorcze zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na postawione pytania oraz o wskazanie konkretnych podstaw prawnych przedstawionego stanowiska.
Z poważaniem
Grzegorz Lorek
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8288 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.49.2026.MP
Warszawa, 03 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20270, złożoną przez Posłów na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej – Pana Grzegorza Lorka oraz Pana Michała Wosia, w sprawie legalności
funkcjonowania tzw. „abortomatu” przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie oraz sposobu
udostępniania za jego pośrednictwem produktów leczniczych, Minister Zdrowia
przedstawia następujące stanowisko.
Z informacji przekazanych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, dalej „GIF”,
wynika, że źródłem informacji o działalności prowadzonej pod wskazanym adresem było
zgłoszenie Prezesa Okręgowej Rady Aptekarskiej OIA w Warszawie. W zgłoszeniu
wskazano, że w lokalu przy ul. Wiejskiej 9 w Warszawie mogą być oferowane, za
pośrednictwem urządzenia określanego jako tzw. „abortomat”, produkty stosowane do
przeprowadzenia aborcji farmakologicznej. GIF przeanalizował również dostępne
publicznie materiały audiowizualne przedstawiające sposób pozyskiwania produktów z
tego urządzenia. W materiałach tych wskazywano na produkty określane jako „mifepriston”
i „misoprostol”.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez GIF produkt leczniczy pod nazwą „mifepriston”
nie jest dopuszczony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto żaden
produkt leczniczy zawierający tę substancję czynną nie został zarejestrowany przez
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych. Mizoprostol występuje natomiast w dopuszczonych do obrotu w Polsce
produktach leczniczych, takich jak Cytotec i Arthrotec. Produkty te posiadają kategorię
dostępności „Rp”, co oznacza, że są wydawane z przepisu lekarza.
Odnosząc się do zasad prowadzenia obrotu produktami leczniczymi, należy wskazać, że
zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z
2026 r. poz. 612, z późn. zm.), dalej: „u.p.f.”, obrót produktami leczniczymi może być
prowadzony wyłącznie na zasadach określonych w tej ustawie. Stosownie natomiast do art.
68 ust. 1 u.p.f. obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzą apteki ogólnodostępne, z
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach tej ustawy. Prowadzenie obrotu
produktami leczniczymi poza podmiotami i kanałami dystrybucji określonymi w Prawie
farmaceutycznym może zatem stanowić naruszenie przepisów regulujących obrót
produktami leczniczymi.
Przepisy Prawa farmaceutycznego dopuszczają prowadzenie przez apteki ogólnodostępne
oraz punkty apteczne sprzedaży wysyłkowej wyłącznie produktów leczniczych
wydawanych bez przepisu lekarza. Nie przewidują natomiast odrębnej podstawy prawnej
umożliwiającej wydawanie produktu leczniczego wymagającego recepty za pośrednictwem
automatycznej skrytki, poza podmiotami i kanałami dystrybucji określonymi w tej ustawie.
Samo wystawienie recepty nie stanowi podstawy do wydania produktu leczniczego w
dowolnym miejscu i w dowolny sposób, z pominięciem zasad prowadzenia obrotu
detalicznego określonych w u.p.f.
Z informacji przekazanych przez GIF wynika ponadto, że pod adresem przy ul. Wiejskiej 9 w
Warszawie nie jest prowadzona apteka ogólnodostępna ani punkt apteczny. W tym miejscu
należy wyjaśnić, że Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna sprawuje nadzór nad legalnym
łańcuchem dystrybucji produktów leczniczych, natomiast podejrzenie prowadzenia obrotu,
poza tym łańcuchem wymaga działania organów ścigania, które dysponują uprawnieniami
niezbędnymi do zbadania takiej działalności.
Ponadto GIF poinformował MZ, że w związku ze sposobem pozyskiwania i udostępniania
przedmiotowych produktów skierował do Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście-
Północ w Warszawie zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego
w art. 165 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2026 r. poz.
1342), dalej: „k.k.”, w zbiegu z art. 124b ust. 2 oraz art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f.
Z dodatkowych informacji przekazanych przez GIF wynika, że podstawę skierowania
zawiadomienia stanowiło uprawdopodobnione podejrzenie, iż za pośrednictwem opisanego
urządzenia mogą być udostępniane sfałszowane produkty lecznicze, które mogą być
przedstawiane jako pełnowartościowe produkty lecznicze zarejestrowane na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na to, że pod wskazanym adresem nie jest prowadzona
apteka ogólnodostępna ani punkt apteczny, organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej
nie mają możliwości przeprowadzenia w tym miejscu czynności kontrolnych właściwych dla
podmiotów prowadzących legalny obrót detaliczny produktami leczniczymi.
Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje potwierdzonymi informacjami pozwalającymi
jednoznacznie wskazać podmiot odpowiedzialny za pozyskiwanie produktów, umieszczanie
ich w skrytkach, ich przechowywanie oraz przekazywanie kodów umożliwiających ich
odbiór. Nie ma również podstaw do potwierdzenia, że podmiot odpowiedzialny za opisany
mechanizm posiada zezwolenie wymagane do prowadzenia obrotu produktami leczniczymi.
Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna realizuje zadania nadzorcze i kontrolne określone w
przepisach u.p.f., nie dysponuje jednak uprawnieniami do prowadzenia czynności
operacyjno-rozpoznawczych ani dochodzeniowo-śledczych. W szczególności nie jest
uprawniona do przeprowadzania przeszukań ani prowadzenia czynności terenowych o
charakterze śledczym, służących identyfikacji osób organizujących potencjalnie nielegalną
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
działalność oraz odtworzeniu mechanizmu jej funkcjonowania. Uprawnień takich nie można
wywodzić z ustawowych kompetencji kontrolnych Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej.
Ustalenie osób odpowiedzialnych za funkcjonowanie urządzenia, źródeł pochodzenia
produktów, sposobu ich dostarczania oraz podmiotów uczestniczących w ich
udostępnianiu, w zakresie wymagającym zastosowania instrumentów procesowych,
pozostaje zatem w kompetencji właściwych organów ścigania. Dotyczy to również
ustalenia, czy analogiczna działalność jest prowadzona w innych miejscach. Dalsze
czynności w przedmiotowej sprawie należą do organów ścigania, natomiast o ewentualnej
odpowiedzialności karnej konkretnych osób rozstrzyga sąd.
Opisany w interpelacji mechanizm budzi istotne wątpliwości z punktu widzenia przepisów
regulujących dopuszczanie do obrotu, obrót detaliczny oraz wydawanie produktów
leczniczych. Wątpliwości te dotyczą w szczególności udostępniania produktów poza
podmiotami i kanałami dystrybucji określonymi w u.p.f., możliwości udostępniania
produktów wymagających recepty, a także pochodzenia i statusu prawnego produktów
określanych jako „mifepriston” i „misoprostol”.
Zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 2 u.p.f. do zadań Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej należy
sprawowanie nadzoru nad jakością, obrotem i pośrednictwem w obrocie produktami
leczniczymi, z wyłączeniem produktów leczniczych weterynaryjnych. Ocena zgodności
sposobu pozyskiwania, przechowywania i udostępniania przedmiotowych produktów z
przepisami regulującymi obrót produktami leczniczymi pozostaje zatem w zakresie
właściwości organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, z uwzględnieniem
ustawowych granic przysługujących im kompetencji kontrolnych.
W związku z podejrzeniem prowadzenia działalności poza legalnym łańcuchem dystrybucji
GIF podjął działanie pozostające w zakresie jego kompetencji, kierując zawiadomienie do
właściwej jednostki prokuratury. Na obecnym etapie nie jest zasadne przesądzanie, czy
doszło do popełnienia czynu zabronionego ani wskazywanie osób ponoszących
odpowiedzialność za opisaną działalność. Ostateczna kwalifikacja prawna będzie zależała
od wyników czynności właściwych organów, w tym od ustalenia charakteru
udostępnianych produktów, źródła ich pochodzenia, sposobu ich przechowywania i
przekazywania oraz podmiotów uczestniczących w tej działalności.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --