Interpelacja w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20266
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 08-10-2026
Szanowna Pani Minister,
otrzymałem stanowisko Zarządu Powiatu Grodziskiego (województwo wielkopolskie) w sprawie zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, które weszło w życie z dniem 1.10.2026r., w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach chirurgii ogólnej - w szczególności niektórych procedur ortopedycznych.
Zarząd Powiatu Grodziskiego zdecydowanie negatywnie ocenia rozwiązania prowadzące do ograniczenia możliwości realizacji części świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, jeżeli szpital posiada odpowiednio wykwalifikowany personel, zaplecze sprzętowe oraz warunki organizacyjne do ich bezpiecznego wykonania.
Szczególne zastrzeżenia Zarządu Powiatu Grodziskiego dotyczą świadczeń ortopedycznych, których wyłączenie z możliwości realizacji w ramach chirurgii ogólnej może mieć istotny wpływ na dostępność leczenia, zwłaszcza w szpitalach powiatowych i regionalnych. Analogiczny problem dotyczy również wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych, które w określonych sytuacjach są obecnie wykonywane przez zespoły posiadające odpowiednie kompetencje i doświadczenie.
Ograniczenie możliwości wykonywania tych świadczeń może prowadzić do sytuacji, w której pacjent przyjęty do szpitala powiatowego będzie musiał zostać przekazany do innego podmiotu wyłącznie w celu wykonania procedury, pomimo, że szpital macierzysty dysponuje personelem i zapleczem pozwalającym na jej bezpieczne przeprowadzenie. Problem ten jest szczególnie widoczny właśnie w odniesieniu do procedur ortopedycznych, w przypadku których pacjent może zostać przekazany do innego szpitala na zabieg, a następnie wrócić do szpitala kierującego na dalszą hospitalizację i leczenie. Po wykonaniu zabiegu w innym ośrodku, szpital macierzysty będzie odpowiedzialny za dalszą opiekę pooperacyjną lekarską i pielęgniarską, podstawową rehabilitację, leczenie powikłań pooperacyjnych oraz dodatkową diagnostykę i interwencję w przypadku pogorszenia stanu pacjenta.
Sytuacja ta spowoduje istotną nierównowagę organizacyjną i finansową. Szpital wykonujący zasadniczą procedurę otrzyma finansowanie związane z wykonaniem świadczenia, natomiast szpital, do którego pacjent zostanie przekazany z powrotem, będzie ponosił realne i często znaczne koszty dalszego leczenia oraz opieki pooperacyjnej bez adekwatnego finansowania. W praktyce może zatem dojść do sytuacji, w której finansowanie zostanie przypisane przede wszystkim do jednego podmiotu, podczas gdy istotna część rzeczywistych kosztów opieki nad pacjentem - w tym potencjalnie najbardziej kosztowne leczenie powikłań - zostanie poniesiona przez inny szpital. Takie rozwiązanie jest szczególnie niekorzystne w przypadku ortopedii, gdzie opieka pooperacyjna może wymagać wielodniowej hospitalizacji, intensywnego nadzoru, diagnostyki obrazowej, farmakoterapii, rehabilitacji oraz leczenia powikłań, takich jak zakażenia, krwawienia czy problemy z gojeniem ran.
Jednocześnie, wobec braku sprawnie działającego systemu przekazywania pacjentów z urazami ortopedycznymi ze szpitali powiatowych do szpitali wyższej referencyjności (szczególnie w drugiej połowie roku, gdy zakontraktowane przez NFZ procedury są już na wyczerpaniu), istnieje uzasadniona obawa, że pacjenci będą przez długi czas oczekiwać na termin zabiegu ortopedycznego, co z pewnością nie pozostanie bez negatywnego wpływu na proces leczenia.
W przypadku wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych podobnie może dochodzić do opóźnień z przekazaniem pacjenta, rozdzielenia miejsca wykonania zasadniczej procedury od miejsca procesu dalszego leczenia, co spowoduje dodatkowe transfery pacjentów i rozproszenie odpowiedzialności za cały proces terapeutyczny.
Proponowane ograniczenia mogą zatem prowadzić do:
zwiększenia liczby transferów pomiędzy szpitalami, konieczności organizowania dodatkowych transportów sanitarnych, wydłużenia czasu oczekiwania na wykonanie zabiegu, co wydłuży proces leczenia i podniesie jego łączny koszt;
zwiększenia liczby pacjentów kierowanych do większych ośrodków miejskich;
przeciążenia oddziałów ortopedycznych, neurochirurgicznych i urologicznych;
pogorszenia ciągłości leczenia;
zwiększenia ryzyka związanego z wielokrotnym przekazywaniem pacjenta;
rozdzielenia odpowiedzialności za wykonanie zabiegu i leczenie powikłań;
obciążania kosztami opieki pooperacyjnej podmiotu, który nie otrzymał adekwatnego finansowania/wynagrodzenia;
niewykorzystania istniejących kompetencji personelu i potencjału sprzętowego szpitali powiatowych;
pogłębienia różnic w dostępności do specjalistycznego leczenia między dużymi ośrodkami miejskimi a mniejszymi miejscowościami;
odpływ lekarzy specjalistów ze szpitali powiatowych.
Należy w tym miejscu mocno podkreślić aspekt nierównego traktowania pacjentów ze względu na miejsce zamieszkania. Pacjent zamieszkujący w pobliżu dużego ośrodka dysponującego oddziałem ortopedycznym, neurochirurgicznym lub urologicznym będzie miał łatwiejszy dostęp do przedmiotowego świadczenia niż pacjent z terenu powiatowego, pomimo, że lokalny szpital posiada kompetentny zespół oraz odpowiednie warunki do realizacji danej procedury.
Zarząd Powiatu Grodziskiego stoi na stanowisku, że z punktu widzenia pacjenta decydujące powinny być: bezpieczeństwo, kompetencje zespołu lekarskiego oraz możliwość sprawnego i kompleksowego przeprowadzenia procesu leczenia, a nie wyłącznie formalne przypisanie procedury do określonego zakresu umowy.
Wobec powyższego, Zarząd Powiatu Grodziskiego wnosi o pozostawienie możliwości realizacji wybranych świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, w szczególności określonych procedur ortopedycznych, a także wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych, jeżeli świadczeniodawca spełnia odpowiednie wymagania kadrowe, sprzętowe i organizacyjne.
W ocenie Zarządu Powiatu Grodziskiego, proponowane rozwiązanie w obecnym kształcie może prowadzić do pogorszenia dostępności świadczeń, wydłużenia kolejek, zwiększenia liczby transferów pacjentów, przeciążenia większych ośrodków, odpływu specjalistycznej kadry lekarskiej ze szpitali powiatowych oraz nieuzasadnionego przerzucenia kosztów dalszej opieki na szpitale, które nie otrzymają adekwatnego finansowania za leczenie pacjenta. Szczególnie w zakresie ortopedii rozwiązanie to może okazać się niekorzystne zarówno dla pacjentów, jak i dla efektywności całego systemu ochrony zdrowia, a w obecnej sytuacji zagrożenia konfliktem zbrojnym i wzmożonych działań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, spowoduje niemożność wykonywania zadań przez lokalne administracje w zakresie zapewnienia ludności miejscowej i ewakuowanej z terenów zagrożonych, dostępu do opieki zdrowotnej w zakresie podstawowym, jak i lecznictwa szpitalnego, dla którego chirurgia i ortopedia w sytuacji konfliktu zbrojnego ma charakter podstawowy i niezbędny.
W tym aspekcie zamiar Narodowego Funduszu Zdrowia jest zupełnie niezrozumiały i niespójny z działaniami innych organów administracji rządowej i samorządowej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
Mając na uwadze treść stanowiska Zarządu Powiatu Grodziskiego i powyższej interpelacji, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
Jak Pani Minister odniesie się do treści zawartych w stanowisku Zarządu Powiatu Grodziskiego?
Czy zmiany były konsultowane ze środowiskiem lekarskim, dyrektorami szpitali oraz samorządami?
Co było powodem zaproponowanych zmian?
Czy proponowane i argumentowane przez Zarząd pozostawienie możliwości realizacji wybranych świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, w szczególności określonych procedur ortopedycznych, a także wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych - jeżeli świadczeniodawca spełnia odpowiednie wymagania kadrowe, sprzętowe i organizacyjne, będzie jeszcze przedmiotem analizy?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4801 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.234.2026.EK
Warszawa, 22 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20266, która została złożona przez Posła Tadeusza
Tomaszewskiego w sprawie ograniczenia możliwości realizacji świadczeń w ramach
chirurgii ogólnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Pytanie nr 1
Jak Pani Minister odniesie się do treści zawartych w Stanowisku Zarządu Powiatu
Grodziskiego?
Pytanie nr 3
Co było powodem zaproponowanych zmian?
Pytanie nr 4
Czy proponowane i argumentowane przez Zarząd pozostawienie możliwości realizacji
wybranych świadczeń w ramach chirurgii ogólnej, w szczególności określonych procedur
ortopedycznych, a także wybranych procedur neurochirurgicznych i urologicznych – jeżeli
świadczeniodawca spełnia odpowiednie wymagania kadrowe, sprzętowe i organizacyjne
będzie jeszcze przedmiotem analizy?
Na mocy
zarządzenia nr 102/2026/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
23 września 2026 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania
i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia
wysokospecjalistyczne zostały wprowadzone zmiany mające na celu uporządkowanie
przypisania poszczególnych procedur do właściwych zakresów świadczeń oraz
specjalności. Zmiany te wynikały ze wspólnego stanowiska wypracowanego przez
konsultantów krajowych w dziedzinie: chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii narządu
ruchu, neurochirurgii i urologii. Celem wprowadzonych zmian jest zapewnienie spójnych,
przejrzystych i merytorycznie uzasadnionych zasad realizacji oraz rozliczania świadczeń,
odpowiadających kompetencjom poszczególnych specjalizacji.
Z danych sprawozdawczych wynika, iż zdecydowana większość świadczeniodawców, u
których obecnie sprawozdawane są procedury objęte zmianami, posiada w swojej
strukturze organizacyjnej właściwy oddział specjalistyczny. Ponad 88% wszystkich
świadczeń objętych zmianą jest już obecnie udzielanych w ośrodkach dysponujących
odpowiednim zapleczem specjalistycznym.
Dodatkowo należy podkreślić, że Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził okres
przejściowy na dostosowanie organizacyjne pracy oraz potencjału kadrowego i
infrastrukturalnego przez szpitale specjalistyczne.
Pozostawiono możliwość sprawozdawania i rozliczania świadczeń objętych zmianą w
chirurgii ogólnej do końca 2026 r.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wprowadzenie ww. zmian Narodowy Fundusz Zdrowia poprzedził analizami, które
odnosiły się do skali i charakteru zjawiska w ujęciu systemowym, a nie do sytuacji
poszczególnych, pojedynczych podmiotów leczniczych.
Oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia mają również na bieżąco
monitorować dostępność świadczeń objętych zmianami, celem podejmowania działań
adekwatnych do stwierdzonych potrzeb, w granicach kompetencji i możliwości Funduszu.
Pytanie nr 2
Czy zmiany były konsultowane ze środowiskiem lekarskim, dyrektorami szpitali oraz
samorządami?
Projekt zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który poprzedzał zmiany
wprowadzone
zarządzeniem nr 102/2026/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia
z dnia 23 września 2026 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne -
świadczenia wysokospecjalistyczne, zgodnie z art. 146 ust. 4
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004
r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025
r. poz. 1461, ze zm.) oraz zgodnie z § 2 ust. 3 załącznika do
rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 712, ze zm.), został poddany konsultacjom
zewnętrznym na okres 14 dni. W ramach konsultacji projekt został przedstawiony do
zaopiniowania właściwym w sprawie podmiotom: konsultantom krajowym we właściwej
dziedzinie medycyny, samorządom zawodowym (Naczelna Rada Lekarska, Naczelna Rada
Pielęgniarek i Położnych, Krajowa Izba Fizjoterapeutów, Naczelna Izba Aptekarska,
Krajowa Rada Ratowników Medycznych) oraz reprezentatywnym organizacjom
świadczeniodawców, w rozumieniu art. 31sb ust. 1 ww. ustawy.
Ponadto projekt został opublikowany na stronie internetowej Narodowego Funduszu
Zdrowia, pod adresem https://www.nfz.gov.pl/zarzadzenia-prezesa/projekty-
zarzadzen/projekt-zarzadzenia-leczenie-szpitalne-swiadczenia-
wysokospecjalistyczne,7003.html .
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --