Interpelacja w sprawie wykładni art. 21 ustawy o drogach publicznych w zakresie możliwości powierzania gminnym jednostkom organizacyjnym wykonywania zadań związanych z zarządzaniem drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność gminy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20258
do ministra infrastruktury
w sprawie wykładni art. 21 ustawy o drogach publicznych w zakresie możliwości powierzania gminnym jednostkom organizacyjnym wykonywania zadań związanych z zarządzaniem drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność gminy
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 07-10-2026
Warszawa, 7.10.2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się w sprawie narastających wątpliwości interpretacyjnych dotyczących stosowania art. 21 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w szczególności możliwości powierzania przez gminy własnym jednostkom organizacyjnym, w tym gminnym zarządom dróg, wykonywania czynności związanych z utrzymaniem i gospodarowaniem drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność gminy.
Zgodnie z art. 19 ustawy zarządcami dróg publicznych są właściwe organy administracji publicznej, natomiast art. 21 ust. 1 przewiduje możliwość wykonywania przez zarządcę swoich obowiązków przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi.
W praktyce wiele gmin, kierując się względami organizacyjnymi i ekonomicznymi, wykorzystuje istniejące zarządy dróg również do wykonywania czynności dotyczących należących do gminy dróg wewnętrznych. Jednostki te dysponują odpowiednimi kadrami, sprzętem, wiedzą i zapleczem technicznym, co pozwala na kompleksowe i sprawne utrzymanie infrastruktury drogowej.
W ostatnim czasie pojawiają się jednak rozstrzygnięcia organów nadzoru oraz orzeczenia sądów administracyjnych, których rygorystyczna wykładnia przepisów może prowadzić do zakwestionowania takiego sposobu organizacji zadań. Powstaje tym samym wątpliwość, czy gmina jako właściciel drogi wewnętrznej może powierzyć wykonywanie związanych z nią czynności własnej jednostce organizacyjnej.
Należy przy tym odróżnić ustawowe wykonywanie kompetencji zarządcy drogi publicznej od organizacyjnego powierzenia własnej jednostce czynności faktycznych i technicznych związanych z gospodarowaniem mieniem gminnym. Drogi wewnętrzne nie należą bowiem do kategorii dróg publicznych, a gmina jako ich właściciel powinna mieć możliwość organizowania sposobu wykonywania czynności związanych z ich utrzymaniem.
Przyjęcie odmiennej, restrykcyjnej interpretacji może prowadzić do konieczności tworzenia dodatkowych struktur organizacyjnych, dublowania zadań i kosztów oraz utrudniać szybkie reagowanie na awarie i zagrożenia bezpieczeństwa. W konsekwencji ograniczałoby to możliwość racjonalnego gospodarowania mieniem komunalnym.
Problem ma zatem znaczenie nie tylko dla pojedynczych gmin, ale również dla samodzielności organizacyjnej jednostek samorządu terytorialnego i efektywnego wykonywania przez nie zadań publicznych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy gmina będąca właścicielem drogi wewnętrznej może powierzyć wykonywanie czynności związanych z jej utrzymaniem, remontami, ochroną i gospodarowaniem własnej jednostce organizacyjnej, w szczególności gminnemu zarządowi dróg?
Czy art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych należy interpretować w taki sposób, że jednostka organizacyjna będąca zarządem drogi może wykonywać również czynności dotyczące dróg wewnętrznych stanowiących własność gminy, o ile nie dochodzi do przejęcia ustawowych kompetencji organu administracji publicznej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada wiedzę o przypadkach kwestionowania przez wojewodów lub sądy administracyjne możliwości wykonywania przez gminne zarządy dróg czynności dotyczących gminnych dróg wewnętrznych?
Czy ministerstwo planuje wydanie stanowiska interpretacyjnego lub wytycznych, które pozwoliłyby ujednolicić praktykę w tym zakresie i ograniczyć niepewność prawną samorządów?
Z poważaniem
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7673 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.17.2026
Warszawa, 05 listopada 2026
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20258 Posła na Sejm RP pana Tomasza Głogowskiego,
przedstawiam następujące stanowisko.
Zgodnie z obowiązującym art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz. U z 2025 r. poz. 889 oraz z 2026 r. poz. 815 i 982) drogami wewnętrznymi są drogi,
parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii
dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi. Zaś na podstawie
orzecznictwa sądów administracyjnych, można wskazać, że do dróg wewnętrznych zalicza
się drogi niezaliczone do kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi takie jak: drogi
na osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz do
obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi,
autobusowymi i portami, pętle autobusowe. Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie,
ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy
terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela
tego terenu. Ustawa wskazuje zatem obowiązki zarządcy terenu, na którym
zlokalizowana jest droga wewnętrzna, lub właściciela tego terenu. Przy czym należy
pamiętać, iż drogi wewnętrzne nie są kategorią wewnętrznie jednolitą i mogą stanowić
zarówno własność podmiotu prywatnego czy też każdego innego podmiotu np.
spółdzielni mieszkaniowej jak również mogą stanowić własność odpowiednio
województwa, powiatu, gminy lub Skarbu Państwa.
W myśl art. 21 ustawy o drogach publicznych zarządca drogi publicznej wojewódzkiej,
powiatowej, gminnej lub dróg w miastach na prawach powiatu za wyjątkiem autostrad
i dróg ekspresowych, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki
organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik
województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona,
zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Tym samym należy zwrócić uwagę, że ustawa
o drogach publicznych wyraźnie rozróżnia zarządcę drogi, który jest podmiotem
-- 1 of 3 --
2
wyposażonym w kompetencje do podejmowania różnego rodzaju czynności, w tym
wydawania aktów administracyjnych związanych z zarządzaniem drogami publicznymi
oraz instytucję zarządu drogi, która stanowi jedynie aparat pomocniczy poprzez który
zarządca drogi wykonuje swoje obowiązki. Zarząd drogi nie jest więc organem
administracji publicznej, lecz jednostką organizacyjną powołaną do obsługi takiego
organu administracji, którym zawsze pozostaje zarządca drogi. W ocenie resortu
infrastruktury wydaje się, że z uwagi na fakt, iż wiele zadań zarządcy drogi publicznej
pokrywa się z zadaniami zarządcy terenu jakim jest droga wewnętrzna – w przypadku gdy,
jednostka samorządu terytorialnego jest właścicielem danej drogi wewnętrznej, to
powinna ona mieć możliwość posługiwać się jednostką organizacyjną o charakterze
pomocniczym jaką jest zarząd drogi do wykonywania obowiązków w zakresie dróg
wewnętrznych. Należy również zauważyć, iż wszelkie zadania gminy, powiatu czy też
województwa, które nie dotyczą stricte dróg publicznych uregulowane są w
poszczególnych ustawach samorządowych tzn. ustawie o samorządzie gminnym, ustawie
o samorządzie powiatowym, ustawie o samorządzie województwa, które nadają
kompetencje do tworzenia jednostek organizacyjnych, a także zawierania umów z innymi
podmiotami w celu wykonywania swoich zadań.
Ministerstwo Infrastruktury zdaje sobie także sprawę, że w Polsce funkcjonują
samorządowe jednostki organizacyjne powołane uchwałami odpowiednich organów
stanowiących jednostki samorządu terytorialnego, które w zakresie swoich zadań mają
przypisane obowiązki zarówno w zakresie dróg publicznych jak również dróg
wewnętrznych. Sprawują one funkcję zarządu dróg publicznych w granicach
administracyjnych np. danego miasta (z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych) i są
także zarządcą dróg wewnętrznych znajdujących się na gruntach stanowiących własność
miasta, posiadających wydzielony geodezyjnie pas drogowy, przekazanych w trwały
zarząd.
Niemniej jednak, należy wziąć pod uwagę obecne orzecznictwo administracyjne m. in.
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2026 r. (sygn. akt. III OSK
658/23), w którym czytamy, że: „Jeżeli dana droga zorganizowana na terenie będącym
własnością gminy nie stanowi drogi publicznej, to zarządzanie taką drogą nie należy do
zakresu zadań zarządcy dróg publicznych tej gminy. Nie wyklucza to zarządzania taką
drogą wewnętrzną także przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), ale czyni to organ
wykonawczy nie jako zarządca dróg publicznych, ale jako organ wykonawczy gminy lub
też poprzez odrębnie w tym celu utworzoną jednostkę organizacyjną, która jednak nie
może być zarządem dróg publicznych. Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji
stwierdził, że skoro Zarząd Dróg Miejskich w Wodzisławiu Śląskim jest zarządem dróg
publicznych w tej Gminie, to tym samym zakresem jego zadań nie może być objęte
zarządzanie drogami wewnętrznymi które nie stanowią części dróg publicznych
(gminnych) niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem.”. W innym zaś wyroku NSA
z dnia 6 maja 2026 r. (sygn. akt. III OSK 44/26) stwierdził, że „Ustawowe zadania
przypisane zarządcy dróg publicznych obejmują, jak zostało to już wskazane, sprawy z
-- 2 of 3 --
3
zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony takich dróg.
Tym samym inne zadania publiczne nieobejmujące dróg publicznych nie mogą być
wykonywane przez zarządcę dróg publicznych. (…). Jeżeli dana droga zorganizowana na
terenie będącym własnością gminy nie stanowi drogi publicznej, to zarządzanie taką
drogą nie należy do zakresu zadań zarządcy dróg publicznych tej gminy.(…). Podnoszona
w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestia oszczędności związana z tworzeniem jednej
jednostki organizacyjnej zamiast dwóch takich jednostek nie może uzasadniać naruszania
prawa i uznania za zgodną z prawem wykładni wprost naruszającej przepisy ustawy.”.
Biorąc zatem pod uwagę obecne orzecznictwo sądów administracyjnych ustala się
pogląd, że jednostki powołane na mocy art. 21 ustawy o drogach publicznych przez
organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego do pełnienia funkcji zarządu drogi
publicznej na mocy tego właśnie przepisu mogą realizować wyłącznie zadania określone
w art. 20 ustawy o drogach publicznych tzn. zadania zarządcy drogi publicznej. Tym
samym zarządca drogi określony w art. 19 ustawy o drogach publicznych pełni funkcje
zarządcy drogi wyłącznie w stosunku do dróg publicznych i nie może wykonywać w ten
sam sposób tj. przez tę samą jednostkę organizacyjną zadań w stosunku do dróg
wewnętrznych. Jednocześnie należy wskazać, że do resortu infrastruktury na przestrzeni
ostatnich kilkunastu lat nie były kierowane liczne wnioski jednostek samorządu
terytorialnego wskazujące na problemy z tym związane i konieczność wprowadzenia
zmian w ustawie o drogach publicznych. Natomiast, w związku ze zgłaszanymi w tym roku
postulatami oraz orzecznictwem sądów administracyjnych resort infrastruktury
przeanalizuje możliwość dokonania zmian prawnych w tym zakresie w momencie
podjęcia przez Ministerstwo Infrastruktury prac legislacyjnych nad nowelizacją ustawy o
drogach publicznych.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --