Interpelacja w sprawie zmniejszenia budżetu Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w 2027 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20255
do ministra - członka Rady Ministrów, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
w sprawie zmniejszenia budżetu Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w 2027 r.
Zgłaszający: Piotr Gliński
Data wpływu: 07-10-2026
Warszawa, 7.10.2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w przyjętym przez rząd projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. przychody budżetowe (Dotacje z budżetu Państwa) Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zostały określone w wysokości 173,6 mln zł., tj. o 41 mln zł (20%) mniej niż przewidują aktualne limity wydatków określone w programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności. Planowane przez rząd w 2027 r. dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności są konsekwentnie pomniejszane przez rząd koalicji 13 grudnia od czasu przejęcia przez nią władzy.
W okresie rządów Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023 dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności rosły systematycznie od 82,2 mln zł w 2018 r. do 216,0 mln zł w 2023 r. To oznacza, że średnioroczny wzrost dochodów budżetowych instytutu wynosił 25%. Środki te były przeznaczane na realizację 10 rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w horyzoncie wieloletnim, jednego nowego zadania w ramach jednego z programów, o których mowa wyżej, oraz jednego programu rocznego w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. W latach 2018-2023 rząd Zjednoczonej Prawicy uruchomił łącznie 12 inicjatyw wsparcia organizacji społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności. Dynamika wzrostu wsparcia była zauważalna, ponieważ średnio w każdym roku były uruchamiane dwie nowe inicjatywy programowe na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Od 13 grudnia 2023 r., tj. w ciągu prawie trzech lat, rząd, który Pan reprezentuje, nie uruchomił ani jednego nowego, wieloletniego programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Więcej niż skromny dorobek tego rządu to zaledwie dwie inicjatywy dla trzeciego sektora realizowane w horyzoncie kilkumiesięcznym oraz jeden instrument finansowy wsparcia przygotowań Światowego Jamboree Harcerskiego w 2027 r.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907 ze zm.) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania podjął przewodniczący Komitetu ds. Pożytku Publicznego, aby zapewnić w 2027 roku rządowe wsparcie dla organizacji obywatelskich w wysokości nie mniejszej niż limity określone w programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, tj. 215 mln zł?
Dlaczego rząd koalicji 13 grudnia konsekwentnie likwiduje, dokładnie przeciwnie niż rząd Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023, politykę wsparcia organizacji obywatelskich ze środków publicznych?
Jakie nowe propozycje programowego i finansowego wsparcia sektora obywatelskiego w Polsce rząd 13 grudnia ma zamiar zaproponować w 2027 roku?
Z poważaniem
Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP