Interpelacja w sprawie standardów wykonywania i utrzymania międzytorzy oraz ław torowych na liniach kolejowych, a także bezpieczeństwa pracowników kolei i pasażerów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20244
do ministra infrastruktury
w sprawie standardów wykonywania i utrzymania międzytorzy oraz ław torowych na liniach kolejowych, a także bezpieczeństwa pracowników kolei i pasażerów
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 07-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie standardów wykonywania i utrzymania międzytorzy na stacjach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA, zwłaszcza w miejscach, w których pracownicy wykonują próby hamulca, oględziny techniczne taboru i inne czynności służbowe, a także stanu ław torowych i ścieżek inspekcyjnych na liniach kolejowych. Na wielu stacjach kolejowych istotnym problemem pozostaje stan powierzchni międzytorzy, po których w ramach wykonywania obowiązków służbowych regularnie poruszają się pracownicy kolei. Międzytorza bywają nierówne, niestabilne, zarośnięte albo wysypane tłuczniem o takiej samej, grubej granulacji jak materiał wykorzystywany bezpośrednio do konstrukcji nawierzchni torowej.
Kluczową kwestią jest sposób wykonania nawierzchni międzytorzy w miejscach regularnej pracy personelu. Zasadne wydaje się stosowanie międzytorzy utwardzonych, wyrównanych i wysypanych tłuczniem o drobnej granulacji, czyli drobnym klińcem, zapewniającym stabilne podłoże umożliwiające bezpieczne przemieszczanie się pracowników.
Obecnie nawet tam, gdzie międzytorze jest stosunkowo równe, często wykonywane jest z tego samego grubego tłucznia, na którym ułożone są tory. Poruszanie się po takim podłożu jest utrudnione, zwłaszcza przy wykonywaniu czynności wymagających wielokrotnego przechodzenia wzdłuż całego składu kolejowego. Problem nabiera jeszcze większego znaczenia w nocy, przy ograniczonej widoczności oraz w czasie opadów deszczu, śniegu czy występowania oblodzenia.
Problem ten nie dotyczy wyłącznie starszej infrastruktury kolejowej. Wątpliwości pojawiają się również w odniesieniu do stacji, które zostały poddane modernizacji lub przebudowie. Powstaje zatem pytanie, dlaczego przy realizacji kosztownych inwestycji kolejowych nie funkcjonuje jednolity standard zapewniający pracownikom stabilną, równą i utwardzoną nawierzchnię międzytorzy w miejscach regularnego wykonywania czynności służbowych.
Pracownicy kolei wykonują swoje obowiązki w bezpośrednim sąsiedztwie czynnych torów, wagonów i lokomotyw. Nierówne podłoże, gruby tłuczeń, zagłębienia terenu lub roślinność mogą prowadzić do potknięcia, utraty równowagi i upadku. W takich warunkach nawet pozornie niewielkie niedostosowanie nawierzchni może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia pracownika.
Szczególne znaczenie ma to w miejscach wykonywania prób hamulca, oględzin technicznych taboru, czynności związanych z przygotowaniem składów do jazdy oraz innych prac wymagających przemieszczania się wzdłuż pojazdów kolejowych. Niepokój może również wywoływać brak jednolitego standardu dotyczącego odpowiedniego oświetlenia tych przestrzeni. Znaczna część czynności kolejowych wykonywana jest w godzinach nocnych, przy ograniczonej widoczności albo w trudnych warunkach atmosferycznych. Odpowiednie przygotowanie powierzchni międzytorza oraz jego oświetlenie powinny stanowić podstawowe elementy systemu bezpieczeństwa pracy.
Problem niewłaściwego utrzymania infrastruktury przeznaczonej do poruszania się pracowników nie ogranicza się jednak wyłącznie do stacji kolejowych. Na liniach kolejowych istotne znaczenie ma również prawidłowe utrzymanie ławy torowej, która powinna umożliwiać bezpieczne przemieszczanie się pracowników wzdłuż toru i pełnić funkcję ścieżki inspekcyjnej. W praktyce występują jednak odcinki, na których ława torowa jest nierówna, zarośnięta krzewami lub inną roślinnością albo nie zapewnia warunków umożliwiających bezpieczne przejście wzdłuż pociągu.
Ma to szczególne znaczenie w sytuacjach awaryjnych. W przypadku nieplanowanego zatrzymania pociągu na szlaku może zachodzić konieczność dokonania przez maszynistę lub innego pracownika oględzin całego składu. Jeżeli wzdłuż toru brakuje odpowiednio utrzymanej ławy torowej lub ścieżki inspekcyjnej, pracownik zmuszony jest przemieszczać się po nierównym podłożu, elementach infrastruktury albo przez zakrzaczenia. W warunkach nocnych, podczas opadów, zimą albo na odcinkach o ograniczonej widoczności dodatkowo zwiększa to ryzyko potknięcia, upadku i odniesienia obrażeń.
Prawidłowe utrzymanie ław torowych ma również znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa pasażerów. W przypadku pożaru, awarii, wypadku lub innego zdarzenia losowego może wystąpić konieczność ewakuacji osób z pociągu znajdującego się na szlaku. W takiej sytuacji możliwość bezpiecznego opuszczenia pojazdu i przemieszczania się wzdłuż toru może mieć bezpośrednie znaczenie dla sprawności prowadzenia ewakuacji. Zakrzaczenie, nierówny grunt, brak dostępnej ścieżki inspekcyjnej albo inne przeszkody mogą poważnie utrudnić poruszanie się pasażerów, w szczególności osób starszych, dzieci, osób z niepełnosprawnościami oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej.
Należy zatem spojrzeć na problem kompleksowo. Odpowiednio przygotowane międzytorza na stacjach oraz prawidłowo utrzymane ławy torowe na szlakach nie służą wyłącznie pracownikom podczas codziennej eksploatacji infrastruktury. Są również elementem systemu bezpieczeństwa mającego znaczenie w przypadku wystąpienia awarii lub innych sytuacji nadzwyczajnych. Jeżeli sposób zagospodarowania międzytorzy i utrzymania ław torowych uzależniony jest od indywidualnych rozwiązań technicznych lub decyzji poszczególnych jednostek, należy przeanalizować, czy obecne regulacje w wystarczającym stopniu gwarantują jednolity poziom bezpieczeństwa. Zasadne jest również przeanalizowanie rozwiązań stosowanych w innych państwach europejskich. Jeżeli na sieciach kolejowych m.in. w Czechach, Austrii lub innych krajach stosowane są rozwiązania zapewniające utwardzone nawierzchnie w miejscach pracy personelu oraz odpowiednio utrzymywane ścieżki inspekcyjne wzdłuż torów, należy ocenić możliwość zastosowania podobnych standardów również w Polsce.
Przy prowadzonych obecnie oraz planowanych w kolejnych latach wielomiliardowych inwestycjach kolejowych zapewnienie stabilnych, właściwie wykonanych i odpowiednio oświetlonych miejsc pracy personelu oraz bezpiecznych ciągów komunikacyjnych wzdłuż torów powinno stanowić jeden z podstawowych elementów projektowania i utrzymania infrastruktury kolejowej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA posiadają jednolite standardy dotyczące równości, stabilności i sposobu wykonania międzytorzy w miejscach regularnej pracy personelu kolejowego?
Jeżeli takie standardy istnieją, proszę o wskazanie konkretnych dokumentów, norm, instrukcji i wymagań określających sposób wykonania takich międzytorzy.
Czy obowiązujące standardy przewidują wykonywanie międzytorzy przeznaczonych do regularnego przemieszczania się pracowników jako powierzchni utwardzonych, wyrównanych oraz wysypanych materiałem o drobnej granulacji, w szczególności drobnym klińcem?
Jeżeli nie istnieje taki obowiązek, z jakich przyczyn międzytorza w miejscach regularnej pracy personelu mogą być wykonywane z grubego tłucznia stosowanego również w konstrukcji nawierzchni torowej?
Czy Ministerstwo Infrastruktury oraz PKP PLK SA analizowały możliwość wprowadzenia obowiązkowego standardu wykonywania międzytorzy w miejscach regularnej pracy personelu z wykorzystaniem drobnego klińca lub innego materiału zapewniającego równą, stabilną i bezpieczną nawierzchnię?
Dlaczego przy modernizacjach stacji nie wprowadzono obowiązku wykonywania stabilnych i wyrównanych międzytorzy w miejscach regularnego wykonywania prób hamulca, oględzin technicznych i innych czynności przy taborze?
Kto na etapie projektowania lub modernizacji stacji kolejowej podejmuje decyzję o sposobie przygotowania powierzchni danego międzytorza oraz o jego dostosowaniu do regularnej pracy personelu?
Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA prowadziły kontrole stanu międzytorzy na zarządzanej przez siebie sieci pod kątem bezpieczeństwa pracowników? Jeżeli tak, jakie były wyniki tych kontroli i ile nieprawidłowości stwierdzono?
Ile zgłoszeń dotyczących nierównych, niestabilnych, zarośniętych lub w inny sposób niewłaściwie przygotowanych międzytorzy wpłynęło do PKP Polskich Linii Kolejowych SA w latach 2023–2026?
Ile wypadków przy pracy lub zdarzeń potencjalnie wypadkowych w latach 2023–2026 miało związek ze stanem nawierzchni międzytorzy, nierównościami terenu, niedostatecznym oświetleniem lub innymi warunkami infrastrukturalnymi w miejscach wykonywania czynności przy taborze?
Czy obowiązujące przepisy, normy lub wewnętrzne standardy PKP Polskich Linii Kolejowych SA określają minimalne wymagania dotyczące oświetlenia międzytorzy oraz innych miejsc, w których regularnie wykonywane są czynności przy taborze?
Czy w ramach nowych inwestycji oraz modernizacji istniejących stacji przewiduje się obowiązek projektowania powierzchni międzytorzy z uwzględnieniem rzeczywistego sposobu ich wykorzystywania przez pracowników kolei?
Jakie wymagania techniczne i utrzymaniowe obowiązują obecnie w odniesieniu do ław torowych i ścieżek inspekcyjnych wzdłuż torów na szlakach kolejowych?
Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA prowadzą regularne kontrole przejezdności i dostępności ław torowych lub ścieżek inspekcyjnych pod kątem możliwości bezpiecznego poruszania się pracowników wzdłuż torów?
Jakie są dopuszczalne standardy dotyczące zakrzaczenia i zarastania ław torowych oraz w jakich terminach zarządca infrastruktury jest zobowiązany usuwać roślinność utrudniającą korzystanie ze ścieżek inspekcyjnych?
Czy PKP PLK SA prowadzą ewidencję odcinków linii, na których stan ławy torowej lub zakrzaczenie utrudniają pracownikom bezpieczne przeprowadzenie oględzin pociągu zatrzymanego na szlaku?
Ile w latach 2023–2026 odnotowano zgłoszeń pracowników dotyczących złego stanu ław torowych, braku możliwości bezpiecznego przejścia wzdłuż toru lub nadmiernego zakrzaczenia?
Czy standardy utrzymania infrastruktury uwzględniają konieczność zapewnienia pracownikowi możliwości bezpiecznego dokonania oględzin całego składu w przypadku awaryjnego zatrzymania pociągu na szlaku?
Czy przy określaniu standardów utrzymania ław torowych uwzględnia się możliwość konieczności ewakuacji pasażerów z pociągu zatrzymanego na szlaku?
Jakie wymagania obowiązują w zakresie zapewnienia drogi umożliwiającej bezpieczne oddalenie się pasażerów od pociągu podczas ewakuacji na odcinku szlakowym?
Czy Ministerstwo Infrastruktury lub PKP Polskie Linie Kolejowe SA analizowały rozwiązania stosowane w zakresie wykonywania międzytorzy, utrzymywania ław torowych i ścieżek inspekcyjnych w Czechach, Austrii lub innych państwach europejskich?
Czy planowane jest wprowadzenie jednolitego standardu nakazującego wykonywanie równych, utwardzonych i stabilnych międzytorzy w miejscach regularnej pracy pracowników kolei, w szczególności z wykorzystaniem materiału o drobnej granulacji?
Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza przeanalizować zasadność zmiany obecnych standardów w kierunku obowiązkowego zapewnienia bezpiecznych i właściwie utrzymanych międzytorzy oraz ław torowych i ścieżek inspekcyjnych?
Czy przy przyszłych modernizacjach infrastruktury kolejowej zostanie rozważone wprowadzenie obowiązku jednoczesnego dostosowania międzytorzy i ciągów przeznaczonych do przemieszczania się personelu do standardu zapewniającego stabilną powierzchnię, odpowiednie oświetlenie oraz możliwość bezpiecznego wykonywania czynności służbowych?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na każde z powyższych pytań oddzielnie.
Z wyrazami szacunku
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Bardzo krótka odpowiedź w stosunku do liczby pytań poselskich
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9362 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.56.2026
Warszawa, 10 listopada 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20244 z 24 października br., Posła na Sejm RP Pana
Romana Fritza, przedstawiam poniższe informacje.
Zagadnienia związane z kształtowaniem międzytorzy, utrzymaniem ław torowych oraz
zapewnieniem warunków bezpiecznego przemieszczania się pracowników kolei są objęte
obowiązującymi przepisami technicznymi, instrukcjami wewnętrznymi zarządcy
infrastruktury oraz wymaganiami wynikającymi z procesu projektowania i utrzymania
infrastruktury kolejowej. Powyższe zagadnienia regulują obowiązujące przepisy
techniczne, standardy projektowania oraz instrukcje i wytyczne Spółki PKP PLK dotyczące
projektowania i utrzymania infrastruktury kolejowej m.in. dokument: Standardy
Techniczne – szczegółowe warunki techniczne dla modernizacji lub budowy linii
kolejowych do prędkości Vmax ≤ 250 km/h, Tom I – Załącznik ST-T1-A8 Konstrukcja
Nawierzchni Kolejowej. Szczegółowe rozwiązania techniczne dobierane są w zależności od
funkcji międzytorza, układu torowego oraz warunków lokalnych. Należy zwrócić uwagę,
że nie każde międzytorze na stacji kolejowej pełni funkcję ciągu komunikacyjnego
przeznaczonego do regularnego przemieszczania się pracowników. Sposób
zagospodarowania międzytorzy uzależniony jest od ich funkcji eksploatacyjnej,
parametrów technicznych układu torowego, warunków odwodnienia oraz wymagań
dotyczących utrzymania nawierzchni kolejowej. Stosowanie tłucznia o określonej
granulacji wynika przede wszystkim z wymogów technicznych nawierzchni kolejowej oraz
konieczności zachowania właściwych parametrów eksploatacyjnych toru.
Jednocześnie informuję, że w miejscach przeznaczonych do regularnego wykonywania
czynności eksploatacyjnych i utrzymaniowych, takich jak oględziny taboru, próby hamulca
czy przygotowanie składów do jazdy, projektanci oraz zarządca infrastruktury przewidują
rozwiązania uwzględniające charakter wykonywanych prac, w tym odpowiednie dojścia,
przejścia technologiczne, oświetlenie oraz inne elementy zwiększające poziom
bezpieczeństwa użytkowników infrastruktury.
Odnosząc się do kwestii ław torowych, należy podkreślić, że ich podstawową funkcją jest
zapewnienie stabilności konstrukcji toru, właściwego odwodnienia oraz dostępu
do infrastruktury na potrzeby jej utrzymania. Utrzymanie terenów kolejowych, w tym
usuwanie nadmiernej roślinności, realizowane jest w ramach planowych prac
utrzymaniowych prowadzonych przez zarządcę infrastruktury. Zakres tych prac
uzależniony jest od warunków lokalnych, kategorii linii kolejowej oraz potrzeb
eksploatacyjnych.
-- 1 of 3 --
2
Informuję że nie prowadzono analiz dotyczących możliwości dalszego podnoszenia
standardów bezpieczeństwa w miejscach wykonywania czynności eksploatacyjnych przez
pracowników kolei. Ewentualne wprowadzanie nowych, jednolitych wymagań
dotyczących międzytorzy lub ław torowych powinno być jednak poprzedzone
kompleksową analizą, uwzględniającą różnorodność warunków występujących na sieci
kolejowej oraz wpływ proponowanych rozwiązań na trwałość i utrzymanie infrastruktury.
Realizacja prac związanych z budową, przebudową, modernizacją oraz utrzymaniem
infrastruktury kolejowej odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
wymaganiami technicznymi, standardami i instrukcjami obowiązującymi w Spółce oraz
wymogami określonymi w Programie Funkcjonalno-Użytkowym (dalej: „PFU”).
Przyjmowane rozwiązania projektowe i wykonawcze każdorazowo uwzględniają
wymagania w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, bezpieczeństwa pracowników
i pasażerów oraz warunki techniczne właściwe dla danego przedsięwzięcia. Zgodnie z pkt
3.7.1 PFU roboty torowe obejmują nie tylko wymianę lub przebudowę nawierzchni
kolejowej, lecz również działania związane z uporządkowaniem strefy torowiska, w tym
wyrównanie międzytorza na całej długości odcinków objętych robotami oraz ścinanie
i profilowanie ław torowiska. Zakres ten stanowi integralny element prawidłowego
wykonania robót nawierzchniowych i służy zapewnieniu wymaganych warunków
eksploatacyjnych oraz utrzymaniowych. Jednocześnie pkt 3.7.2 PFU wskazuje, że roboty
w podtorzu powinny być prowadzone w zakresie umożliwiającym spełnienie wymagań
określonych w regulacji Id-3 „Warunki techniczne utrzymania podtorza kolejowego”.
W związku z powyższym rozwiązania dotyczące międzytorzy oraz ław torowych
każdorazowo wynikają z dokumentacji projektowej opracowanej zgodnie
z obowiązującymi przepisami, standardami i wymaganiami technicznymi,
z uwzględnieniem warunków lokalnych, wymagań PFU oraz postanowień instrukcji Id-3,
w sposób zapewniający wymagany poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego, bezpieczne
warunki pracy personelu oraz bezpieczeństwo pasażerów.
Wyjaśniam również, że na zarządzanej sieci kolejowej przeprowadzane są coroczne
kontrole stanu nawierzchni realizowane przez Zespoły Diagnostyczne ds. Nawierzchni
i Podtorza. Kontrole te wykonywane są w ramach działań związanych z utrzymaniem
infrastruktury kolejowej i obejmują identyfikację zagrożeń mogących wpływać na
bezpieczeństwo pracowników. W celu utrzymania międzytorzy w stanie zapewniającym
bezpieczne wykonywanie pracy prowadzone są działania obejmujące wykaszanie
roślinności oraz sezonowe odchwaszczanie terenów kolejowych.
W odniesieniu do statystyk informuję, że nie są prowadzone centralne ewidencje
ani odrębne statystyki zgłoszeń dotyczących nierównych, niestabilnych czy zarośniętych
międzytorzy. Równocześnie należy odnotować, że w latach 2023–2026 nie odnotowano
żadnych wypadków przy pracy ani zdarzeń potencjalnie wypadkowych, które miałyby
związek ze stanem nawierzchni międzytorzy, nierównościami terenu czy niedostatecznym
oświetleniem w miejscach operowania przy taborze.
Wymagania dotyczące parametrów oświetlenia obiektów kolejowych na zewnątrz
reguluje norma PN-EN 12464-2 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy
– Część 2: Miejsca pracy na zewnątrz”. Wymagania dotyczące oświetlenia terenów
zewnętrznych wynikają z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Spółka PKP PLK w Standardach Technicznych – Szczegółowych Warunkach Technicznych
-- 2 of 3 --
3
dla Modernizacji lub Budowy Linii Kolejowych do prędkości Vmax ≤ 250 km/h, Tom V
„Elektroenergetyka Nietrakcyjna”, określa wymagania dotyczące oświetlenia m.in.
torowisk. Projektowane oświetlenie terenów kolejowych powinno zapewniać
normatywne parametry natężenia i równomierności oświetlenia oraz nie powodować
olśnienia użytkowników. Jednocześnie należy podkreślić, że tylko część terenów, na
których wykonywane są czynności przy taborze, znajduje się pod zarządem Spółki.
Infrastrukturę torową przeznaczoną do przygotowania pociągów posiadają również
przewoźnicy kolejowi.
Podstawową funkcją ław torowych i ścieżek inspekcyjnych wzdłuż torów szlakowych jest
zapewnienie możliwości prowadzenia czynności utrzymaniowych oraz dostępu do
infrastruktury, przy zachowaniu wymagań dotyczących bezpieczeństwa ruchu
kolejowego, stateczności toru i odwodnienia. Nie funkcjonują odrębne, jednolite
standardy określające dopuszczalny poziom zakrzaczenia ław – usuwanie roślinności
realizowane jest systemowo w ramach planowych prac utrzymaniowych, zgodnie
z bieżącą oceną potrzeb eksploatacyjnych. Nie prowadzi się centralnej ewidencji
odcinków linii kolejowych klasyfikowanych według kryterium utrudnionego
przeprowadzenia oględzin pociągu na szlaku z uwagi na roślinność lub stan ławy.
Obowiązujące standardy utrzymania w pełni uwzględniają konieczność zapewnienia
warunków do bezpiecznego wykonywania, czynności związanych z prowadzeniem ruchu,
w tym oględzin składu w przypadku awaryjnego zatrzymania na szlaku, z uwzględnieniem
lokalnych uwarunkowań technicznych. Nie stosuje się jednak jednolitego wymagania
dotyczącego kształtowania wszystkich ław torowych wyłącznie pod kątem ewakuacji
pasażerów. Wymagania w tym zakresie wynikają z obowiązujących przepisów i procedur
bezpieczeństwa. Sposób prowadzenia ewakuacji jest uzależniony od lokalnych warunków
terenowych, infrastrukturalnych i operacyjnych
Jednocześnie informuję, że nie są obecnie prowadzone odrębne analizy porównawcze
dotyczące rozwiązań w zakresie międzytorzy i ław torowych stosowanych w Czechach czy
Austrii. Niemniej jednak w procesie ciągłego rozwoju krajowych standardów
infrastrukturalnych regularnie wykorzystywane są zarówno doświadczenia rodzime, jak i
międzynarodowe. Tego typu analizy dotyczące możliwości dalszego podnoszenia
standardów bezpieczeństwa są oceniane pozytywnie pod kątem
ich zasadności. Resort infrastruktury stoi na stanowisku, że ewentualne wprowadzanie
nowych, jednolitych i obligatoryjnych wymagań technicznych w tym zakresie powinno być
każdorazowo poprzedzone kompleksową analizą techniczną, eksploatacyjną oraz
ekonomiczną. Analiza taka musi uwzględniać dużą różnorodność warunków
występujących na sieci kolejowej oraz realny wpływ proponowanych rozwiązań na
trwałość i koszty utrzymania całej infrastruktury kolejowej.
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższego stanowiska.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --