Interpelacja w sprawie kosztów fiskalizacji sprzedaży oraz możliwości zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez szersze wykorzystanie kas rejestrujących mających postać oprogramowania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20236
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kosztów fiskalizacji sprzedaży oraz możliwości zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez szersze wykorzystanie kas rejestrujących mających postać oprogramowania
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 06-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Ministerstwo Finansów wskazuje, że jednym z podstawowych celów systemu kas rejestrujących online jest ograniczenie szarej strefy, zwiększenie transparentności obrotu gospodarczego oraz zwiększenie ściągalności podatków. Jednocześnie funkcjonowanie obowiązku fiskalizacji wiąże się z kosztami zarówno po stronie przedsiębiorców, jak i finansów publicznych.
Podatnikom rozpoczynającym ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu kas online, po spełnieniu ustawowych warunków, przysługuje ulga w wysokości 90 proc. ceny zakupu kasy netto, nie więcej niż 700 zł. Oznacza to, że budżet państwa partycypuje w kosztach wyposażania przedsiębiorców w urządzenia służące fiskalizacji sprzedaży.
Jednocześnie Ministerstwo Finansów wskazuje, że kluczowym celem wprowadzenia kas mających postać oprogramowania, tzw. kas wirtualnych, jest m.in. zmniejszenie kosztów wywiązywania się przez przedsiębiorców z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży oraz dalsze ograniczenie szarej strefy. Kasy takie mogą działać w formie oprogramowania instalowanego na urządzeniach, którymi przedsiębiorcy już dysponują.
Powstaje zatem pytanie, czy szersze zastosowanie kas wirtualnych mogłoby jednocześnie ograniczyć koszty fiskalizacji ponoszone przez przedsiębiorców i państwo oraz umożliwić objęcie ewidencjonowaniem części sprzedaży, która obecnie korzysta ze zwolnień z obowiązku stosowania kas rejestrujących.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jaka była w poszczególnych latach 2019-2025 oraz w 2026 r. – według najnowszych dostępnych danych – łączna wartość ulg odliczonych lub zwróconych podatnikom z tytułu zakupu kas rejestrujących?
2. Ile kas zostało w poszczególnych latach objętych ulgą i jaka była przeciętna kwota ulgi przypadająca na jedną kasę?
3. Jaka część powyższych kwot dotyczyła kas online mających postać urządzeń, a jaka kas mających postać oprogramowania?
4. Czy Ministerstwo Finansów szacuje całkowite koszty dla finansów publicznych związane z funkcjonowaniem systemu kas rejestrujących, obejmujące nie tylko ulgi na zakup kas, lecz również koszty infrastruktury informatycznej, Centralnego Repozytorium Kas, obsługi systemu oraz innych związanych z nim zadań administracji skarbowej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych kosztów za poszczególne lata.
5. Ilu podatników korzysta obecnie ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących ze względu na wysokość obrotu, a ilu na podstawie pozostałych zwolnień przewidzianych w przepisach?
6. Jaka jest szacunkowa wartość sprzedaży na rzecz konsumentów, która w skali roku nie jest ewidencjonowana przy zastosowaniu kas rejestrujących w związku z obowiązującymi zwolnieniami?
7. Czy Ministerstwo Finansów posiada oszacowanie wartości podatku VAT oraz podatków dochodowych, które nie trafiają do budżetu państwa wskutek nieujawniania całości sprzedaży przez podmioty korzystające ze zwolnienia z obowiązku stosowania kas rejestrujących? Jeżeli tak, proszę o podanie tych szacunków.
8. Czy ministerstwo badało, jaka część luki VAT lub szerzej rozumianej luki podatkowej związanej ze sprzedażą B2C wynika z nieewidencjonowania lub zaniżania sprzedaży przez przedsiębiorców niekorzystających z kas rejestrujących?
9. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę, jak zmieniłyby się dochody budżetu państwa w przypadku szerszego objęcia przedsiębiorców obowiązkiem ewidencjonowania sprzedaży, gdyby obowiązek ten mógł być realizowany za pomocą relatywnie tanich kas wirtualnych?
10. Czy ministerstwo posiada symulacje wpływu na dochody budżetu państwa obniżenia lub zniesienia obecnego limitu obrotu uprawniającego do zwolnienia z obowiązku stosowania kasy rejestrującej przy jednoczesnym zapewnieniu przedsiębiorcom możliwości korzystania z kas wirtualnych?
11. Jeżeli takie symulacje były wykonywane, proszę o przedstawienie szacowanego wpływu na dochody z VAT oraz podatków dochodowych w poszczególnych wariantach analizowanych przez ministerstwo.
12. Czy ministerstwo analizowało model, w którym powszechna dostępność kas wirtualnych pozwalałaby na stopniowe ograniczenie części obecnych zwolnień z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży, przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów fiskalizacji ponoszonych przez najmniejszych przedsiębiorców?
13. Czy Ministerstwo Finansów szacowało, jaka byłaby różnica dla finansów publicznych pomiędzy obecnym systemem ulg na zakup kas online mających postać urządzeń a modelem opartym w większym stopniu na kasach mających postać oprogramowania?
14. Czy zdaniem ministerstwa upowszechnienie kas wirtualnych mogłoby umożliwić objęcie fiskalizacją większej liczby transakcji bez nakładania na mikroprzedsiębiorców istotnych dodatkowych kosztów? Jeżeli nie, jakie przeszkody uniemożliwiają zastosowanie takiego rozwiązania?
15. Czy ministerstwo posiada oszacowanie dodatkowych rocznych dochodów sektora finansów publicznych, które mogłyby zostać osiągnięte w wyniku szerszego zastosowania kas wirtualnych i związanego z tym ograniczenia skali sprzedaży nieewidencjonowanej?
16. Czy ministerstwo dokonało analizy bilansu fiskalnego takiego rozwiązania, obejmującego z jednej strony potencjalne koszty jego wdrożenia, a z drugiej potencjalne oszczędności na systemie ulg oraz dodatkowe wpływy z VAT i podatków dochodowych?
17. Ile kas rejestrujących – według szacunków Ministerstwa Finansów – będzie wymagało wymiany w latach 2027, 2028 i 2029 z powodu ich wyeksploatowania, zapełnienia pamięci fiskalnej, braku możliwości dalszego użytkowania lub konieczności zastąpienia starszych typów kas kasami online, oraz jaka część tych urządzeń mogłaby zostać zastąpiona tańszymi kasami mającymi postać oprogramowania, gdyby możliwość ich stosowania została rozszerzona na kolejne branże?
Jeżeli Ministerstwo Finansów nie dysponuje analizami lub oszacowaniami wskazanymi w powyższych pytaniach, proszę również o informację, czy ich wykonanie jest planowane.
Wydaje się bowiem zasadne, aby decyzje dotyczące dalszego modelu fiskalizacji sprzedaży były poprzedzone oceną nie tylko technicznych aspektów stosowania poszczególnych rodzajów kas, ale również pełnego bilansu ekonomicznego dla przedsiębiorców i finansów publicznych.
W szczególności istotne jest ustalenie, czy upowszechnienie tańszych rozwiązań programowych mogłoby jednocześnie zmniejszyć koszty wypełniania obowiązków przez przedsiębiorców, ograniczyć wydatki lub uszczuplenia dochodów budżetu związane z ulgami na zakup urządzeń oraz stworzyć warunki do objęcia ewidencjonowaniem większej części sprzedaży detalicznej.
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11748 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 29 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 20236
Znak sprawy: PT7.054.8.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Interpelacja nr 20236 Pana Posła Michała Połuboczka
w sprawie kosztów fiskalizacji sprzedaży oraz możliwości
zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez szersze
wykorzystanie kas rejestrujących mających postać
oprogramowania
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 20236 Pana Posła Michała Połuboczka w sprawie
kosztów fiskalizacji sprzedaży oraz możliwości zwiększenia dochodów budżetu
państwa poprzez szersze wykorzystanie kas rejestrujących mających postać
oprogramowania, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Ad 1.
Łączna kwota odliczeń od podatku oraz zwrotów z tytułu wydatków poniesionych
na zakup kas rejestrujących wyniosła (w PLN):
2019 r. - 46 281 496
2020 r. - 88 558 482
2021 r. - 145 993 737
2022 r. - 39 720 812
2023 r. - 38 716 563
2024 r. - 35 341 593
2025 r. - -27 531 725
-- 1 of 5 --
2/5
2026 r.* - 20 657 961
*Dane za okres styczeń-sierpień 2026 r.
Ad 2–3.
Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi pozwalającymi na określenie liczby
kas objętych ulgą w poszczególnych latach, przeciętnej kwoty ulgi przypadającej
na jedną kasę ani podziału tych danych na kasy online mające postać urządzeń oraz
kasy mające postać oprogramowania.
Przepisy dotyczące rozliczania ulgi na zakup kas rejestrujących nie przewidują
gromadzenia danych pozwalających na sporządzanie takich zestawień.
Ad 4.
Na etapie prac legislacyjnych nad ustawą z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy
o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. poz. 675)
oszacowano w Ocenie Skutków Regulacji skutki dla sektora finansów publicznych
związane z wdrożeniem systemu kas online. W OSR wskazano wydatki w
wysokości 20,98 mln zł w latach 2018–2028, obejmujące koszty budowy i
utrzymania systemu teleinformatycznego (16,85 mln zł), w tym Centralnego
Repozytorium Kas, oraz koszty zwiększenia zatrudnienia w Głównym Urzędzie
Miar (4,13 mln zł). Ponadto oszacowano zmniejszenie dochodów budżetu państwa
związane z refundacją zakupu kas online przez podatników na 322,3 mln zł w latach
2018–2028.
Dodatkowo, w Ocenie Skutków Regulacji do rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 26 maja 2020 r. w sprawie kas rejestrujących mających postać
oprogramowania (Dz. U. 2020 poz. 957) oszacowano wydatki budżetu państwa
związane z wdrożeniem tego rozwiązania na 37,7 mln zł w latach 2020-2029 oraz
prognozowano dodatkowe dochody budżetu państwa w wysokości 3 093 mln zł
w tym samym okresie.
Należy jednak podkreślić, że powyższe wartości miały charakter prognostyczny
i zostały sporządzone na potrzeby ocen skutków regulacji.
Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi kosztów budowy
i utrzymania systemu kas online oraz kas rejestrujących mających postać
oprogramowania. Koszt budowy tego systemu w latach 2019-2021 wyniósł
12,055 mln zł, natomiast koszty jego utrzymania w latach 2022-2025 wynosiły
około 2,411 mln zł rocznie.
Ministerstwo Finansów nie prowadzi odrębnych zestawień obejmujących łącznie
wszystkie koszty funkcjonowania systemu kas rejestrujących, tj. koszty ulg na
zakup kas, koszty infrastruktury informatycznej, utrzymania systemów
teleinformatycznych, Centralnego Repozytorium Kas oraz koszty realizacji zadań
administracji skarbowej związanych z obsługą systemu. W związku z tym nie jest
możliwe przedstawienie jednego, kompleksowego zestawienia rzeczywistych
kosztów funkcjonowania całego systemu za poszczególne lata.
Ad 5.
-- 2 of 5 --
3/5
Nie jest możliwe określenie liczby podatników korzystających ze zwolnienia
z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących ze względu na wysokość obrotu.
Zwolnienie to przysługuje podatnikowi bez konieczności składania zgłoszenia lub
uzyskiwania decyzji organu podatkowego, a administracja skarbowa nie dysponuje
bazą danych umożliwiającą identyfikację wszystkich podmiotów korzystających
z tego zwolnienia.
Również liczba podatników korzystających z pozostałych zwolnień z obowiązku
ewidencjonowania nie jest monitorowana w sposób pozwalający na sporządzenie
wiarygodnych zestawień.
Ad 6–8.
Ministerstwo Finansów nie posiada danych pozwalających na oszacowanie rocznej
wartości sprzedaży na rzecz konsumentów, która nie jest ewidencjonowana przy
zastosowaniu kas rejestrujących z uwagi na obowiązujące zwolnienia, ani wartości
podatku VAT i podatków dochodowych, które mogłyby nie trafiać do budżetu
państwa wskutek nieujawnienia całości sprzedaży przez podmioty korzystające
z tych zwolnień.
Należy przy tym podkreślić, że korzystanie ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia
ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących nie oznacza zwolnienia
z obowiązku prawidłowego dokumentowania osiąganych przychodów oraz
rozliczania należnych podatków na zasadach określonych w przepisach prawa
podatkowego.
Ministerstwo Finansów nie prowadzi również analiz pozwalających określić, jaka
część luki w VAT lub luk w innych podatkowych związanych ze sprzedażą na rzecz
konsumentów wynika wyłącznie z nieewidencjonowania sprzedaży przez
podatników niekorzystających z kas rejestrujących.
Ad 9–16.
Ministerstwo Finansów na bieżąco analizuje funkcjonowanie systemu kas
rejestrujących, w tym rozwiązań dotyczących kas mających postać
oprogramowania.
Należy jednak podkreślić, że możliwość stosowania kas mających postać
oprogramowania jest regulowana odrębnymi przepisami i obecnie obejmuje
wyłącznie wybrane rodzaje czynności wskazane w rozporządzeniu Ministra
Finansów z dnia 29 maja 2020 r. w sprawie grup podatników lub rodzajów
czynności, w odniesieniu do których możliwe jest używanie kas rejestrujących
mających postać oprogramowania (Dz. U. 2023 poz. 2268 ze zm.).
Ministerstwo Finansów nie prowadziło analiz ani symulacji pozwalających
na przedstawienie szacunkowego wpływu na dochody budżetu państwa fiskalizacji
obrotu detalicznego z szerszym wykorzystaniem kas mających postać
oprogramowania.
Należy zauważyć, że na etapie prac nad rozporządzeniem Ministra Finansów
w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania sporządzono
-- 3 of 5 --
4/5
Ocenę Skutków Regulacji, w której wskazano, że stosowanie kas mających postać
oprogramowania może przyczyniać się do ograniczenia kosztów fiskalizacji
po stronie przedsiębiorców oraz zwiększenia efektywności działań administracji
skarbowej w zakresie przeciwdziałania nierejestrowanej sprzedaży detalicznej
i uszczelniania systemu podatku VAT.
Ocena ewentualnych zmian w zakresie rozszerzenia stosowania kas mających
postać oprogramowania wymagałaby jednak uwzględnienia szeregu czynników,
w szczególności skutków dla przedsiębiorców, kosztów wdrożenia nowych
rozwiązań, ich wpływu na administrację skarbową, poziomu dobrowolnego
wypełniania obowiązków podatkowych oraz efektywności narzędzi służących
ograniczaniu szarej strefy.
Zasadniczym celem wprowadzenia kas mających postać oprogramowania było
zapewnienie podatnikom alternatywnego sposobu realizacji obowiązku
ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań
technologicznych, przy zachowaniu wymaganego poziomu bezpieczeństwa oraz
prawidłowości przesyłania danych do Centralnego Repozytorium Kas.
W Ministerstwie Finansów prowadzone są prace nad projektem Krajowej e-Kasy
Rejestrującej (KeKR), przewidzianym w wykazie prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD473, których celem jest dalsza
cyfryzacja procesu ewidencjonowania sprzedaży. Ewentualne kierunki zmian
w zakresie sposobu prowadzenia ewidencji sprzedaży będą analizowane
z uwzględnieniem wyników tych prac.
Nie prowadzi się obecnie prac nad dalszym rozszerzeniem możliwości stosowania
kas mających postać oprogramowania. W związku z prowadzonymi pracami nad
wdrożeniem Krajowej e-Kasy Rejestrującej działania resortu koncentrują się
obecnie na tym projekcie.
Na potrzeby projektu Krajowej e-Kasy Rejestrującej (KeKR) przeprowadzono
analizy dotyczące funkcjonowania systemu ewidencji sprzedaży detalicznej.
Wskazują one, że stosowanie tradycyjnych urządzeń fiskalnych wiąże się dla
przedsiębiorców z kosztami związanymi m.in. z zakupem, serwisowaniem oraz
utrzymywaniem tych urządzeń. Jednym z celów projektu KeKR jest ograniczenie
tych kosztów poprzez udostępnienie bezpłatnego narzędzia do prowadzenia
ewidencji sprzedaży. Analizy wykazały również, że rozwiązania umożliwiające
bieżące przekazywanie danych do Centralnego Repozytorium Kas wspierają
procesy analityczne Krajowej Administracji Skarbowej oraz zwiększają dostęp
administracji skarbowej do danych o sprzedaży. Jednocześnie nie przygotowano
odrębnego raportu podsumowującego funkcjonowanie kas mających postać
oprogramowania w zakresie wskazanym w interpelacji.
Zgodnie z założeniami projektu UD473 rozwiązania związane z elektronizacją
sprzedaży detalicznej, w tym Krajowa e-Kasa Rejestrująca, mają wejść w życie od 1
lipca 2028 r.
Oceniam, że wdrożenie Krajowej e-Kasy Rejestrującej będzie skuteczniejszym i
bezpieczniejszym sposobem zapewnienia przedsiębiorcom dostępu
do nowoczesnych narzędzi cyfrowych służących prowadzeniu ewidencji sprzedaży
-- 4 of 5 --
5/5
niż dalsze rozszerzanie katalogu podmiotów uprawnionych do stosowania kas
mających postać oprogramowania w obecnym modelu regulacyjnym.
Ad 17.
Ministerstwo Finansów nie sporządza prognoz liczby kas rejestrujących, które
będą wymagały wymiany w latach 2027-2029 z powodu wyeksploatowania,
zapełnienia pamięci fiskalnej lub innych przyczyn technicznych.
Dane historyczne wskazują jednak, że średniorocznie wyrejestrowywanych jest
169 174 kas rejestrujących.
Należy jednak zauważyć, że wyrejestrowanie kasy nie zawsze oznacza konieczność
jej zastąpienia nowym urządzeniem, dlatego dane te nie mogą być traktowane jako
prognoza przyszłych potrzeb wymiany kas.
W związku z tym, że nie jest planowane rozszerzenie stosowania kas mających
postać oprogramowania, Ministerstwo Finansów nie dysponuje analizami
pozwalającymi określić, jaka część urządzeń wycofywanych z użycia mogłaby
zostać zastąpiona tymi kasami w przypadku ewentualnego rozszerzenia katalogu
branż uprawnionych do ich stosowania.
Należy zauważyć, że dotychczasowe doświadczenia związane ze stosowaniem kas
rejestrujących mających postać oprogramowania pokazują na istotne różnice
pomiędzy tymi rozwiązaniami a kasami online o konstrukcji sprzętowej.
W przypadku kas mających postać oprogramowania dane ewidencyjne
są przechowywane na urządzeniu, na którym zainstalowano oprogramowanie kasy.
W konsekwencji, w przypadku uszkodzenia, utraty lub awarii takiego urządzenia
przed przekazaniem danych do Centralnego Repozytorium Kas, może dojść
do utrudnienia dostępu do zapisanych danych lub ich utraty.
Ryzyko utraty danych ewidencyjnych przed ich przesłaniem do Centralnego
Repozytorium Kas stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa oraz
niezawodności kas mających postać oprogramowania i wymaga uwzględnienia przy
analizie ewentualnego rozszerzania zakresu ich stosowania.
Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje funkcjonowanie systemu kas
rejestrujących, w tym rozwiązań opartych na oprogramowaniu, pod kątem ich
wpływu na prawidłowość ewidencjonowania sprzedaży, realizację obowiązków
podatkowych przez przedsiębiorców oraz bezpieczeństwo danych
przekazywanych do Centralnego Repozytorium Kas. Ewentualne zmiany
legislacyjne w tym obszarze będą poprzedzane analizą ich skutków dla podatników
i finansów publicznych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --