Interpelacja w sprawie kontroli Krajowej Administracji Skarbowej podczas dożynek i nakładania mandatów na osoby oraz organizacje społeczne zaangażowane w organizację lokalnych uroczystości
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20232
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kontroli Krajowej Administracji Skarbowej podczas dożynek i nakładania mandatów na osoby oraz organizacje społeczne zaangażowane w organizację lokalnych uroczystości
Zgłaszający: Grzegorz Puda
Data wpływu: 06-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z ogromnym niepokojem przyjmuję informacje o kontrolach Krajowej Administracji Skarbowej przeprowadzanych podczas tegorocznych dożynek oraz o nakładaniu mandatów na osoby i organizacje uczestniczące w tych lokalnych wydarzeniach. Według medialnych doniesień wśród ukaranych znalazły się również koła gospodyń wiejskich, a wysokość mandatów sięgała kilku tysięcy złotych.
Panie Ministrze, naprawdę trzeba zapytać: dokąd zmierza państwo, jeżeli podczas lokalnego święta plonów urzędnik państwowy przychodzi przede wszystkim po to, aby kontrolować i karać ludzi, którzy poświęcają swój prywatny czas na rzecz własnej społeczności?
Dożynki to nie wielka korporacja, nie sieć handlowa i nie przedsiębiorstwo obracające milionami.
To święto mieszkańców. To rolnicy, rodziny, sołtysi, koła gospodyń wiejskich, strażacy ochotnicy i społecznicy, którzy po godzinach pracy przygotowują potrawy, pieką ciasta, organizują stoiska i wydarzenia, żeby ich miejscowość mogła wspólnie świętować.
To ludzie, którzy nie przychodzą tam po wielkie zyski, lecz po to, żeby zrobić coś dla swojej wsi, swojej gminy i swoich sąsiadów.
I właśnie wobec takich ludzi państwo decyduje się na kontrole zakończone mandatami.
Czy naprawdę tak ma wyglądać relacja państwa z obywatelem?
Czy człowiek, który przez cały rok pracuje, płaci podatki, a następnie społecznie angażuje się w organizację lokalnego święta, ma podczas tego święta przede wszystkim obawiać się, że państwo znajdzie podstawę do ukarania go?
Czy naprawdę koło gospodyń wiejskich przygotowujące domowe jedzenie na dożynki należy traktować tak, jakby było podmiotem prowadzącym wielomilionowy biznes i próbującym uszczuplić dochody państwa?
To jest pytanie o proporcję, rozsądek i sposób traktowania obywateli przez państwo.
Nie kwestionuję obowiązku przestrzegania przepisów podatkowych. Jeżeli istnieją określone obowiązki dotyczące ewidencjonowania sprzedaży, obywatele powinni je znać i przestrzegać.
Ale państwo ma również obowiązek jasno te zasady komunikować, pomagać obywatelom je zrozumieć i stosować sankcje w sposób proporcjonalny do charakteru naruszenia oraz okoliczności sprawy.
Tymczasem sytuacja, w której podczas lokalnego święta plonów pojawiają się kontrole skarbowe, a ich efektem są mandaty dla społeczników, budzi bardzo poważne pytania o priorytety administracji.
Dlaczego właśnie tacy ludzie?
Dlaczego państwo swoją stanowczość pokazuje wobec osób, które angażują się społecznie w swojej małej ojczyźnie?
Dlaczego zamiast najpierw edukować i wyjaśniać przepisy, obywatel może spotkać się z sankcją?
Czy państwo naprawdę chce, aby koła gospodyń wiejskich, sołtysi i inni społecznicy zaczęli zastanawiać się, czy w ogóle warto organizować lokalne wydarzenia, skoro mogą one zakończyć się kontrolą i mandatem?
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Ile kontroli KAS przeprowadzono podczas tegorocznych dożynek, festynów i innych lokalnych wydarzeń?
Ile mandatów wystawiono w wyniku tych kontroli i jaka była ich łączna wartość?
Ile ukaranych osób lub podmiotów stanowiły koła gospodyń wiejskich, organizacje społeczne, sołectwa, OSP oraz inne podmioty działające społecznie?
Jaka była wysokość każdego z nałożonych mandatów, w tym najwyższego mandatu?
Czy kontrole podczas dożynek były elementem zaplanowanej przez KAS akcji? Jeżeli tak, kto ją zainicjował i jakie były jej cele?
Czy przed przeprowadzeniem kontroli organizatorzy dożynek i lokalne organizacje społeczne zostały poinformowane o obowiązkach związanych z ewidencjonowaniem sprzedaży?
Ile przypadków dotyczyło rzeczywistego uchylania się od opodatkowania, a ile wyłącznie naruszeń formalnych związanych z dokumentowaniem sprzedaży?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało, czy wysokość zastosowanych mandatów była proporcjonalna do skali stwierdzonych nieprawidłowości oraz charakteru wydarzeń?
Czy ministerstwo dostrzega ryzyko, że tego rodzaju działania mogą zniechęcać mieszkańców do społecznego organizowania dożynek, festynów i innych lokalnych wydarzeń?
Czy Ministerstwo Finansów zamierza wprowadzić jasne zasady, dzięki którym organizacje społeczne i koła gospodyń wiejskich będą przed lokalnymi wydarzeniami otrzymywać jednoznaczną informację o obowiązkach podatkowych, zamiast dowiadywać się o nich dopiero podczas kontroli?
Panie Ministrze,
nie można budować zaufania obywateli do państwa poprzez sytuacje, w których społecznik podczas święta swojej miejscowości zamiast podziękowania za zaangażowanie otrzymuje mandat.
Dożynki są jednym z tych momentów, kiedy mieszkańcy pokazują, że potrafią działać razem. Ludzie przygotowują wydarzenie własnymi siłami, poświęcają swój czas i pieniądze, gotują, pieką, organizują występy i dbają o swoją lokalną wspólnotę.
Czy naprawdę właśnie wobec takich ludzi państwo musi pokazywać swoją siłę?
Jeżeli państwo ma być szanowane przez obywateli, musi również samo szanować ich pracę, czas i społeczne zaangażowanie.
Nie chodzi o to, aby kogokolwiek stawiać ponad prawem. Chodzi o to, aby człowieka nie traktować jak przestępcy tylko dlatego, że podczas lokalnego święta znalazł się po niewłaściwej stronie skomplikowanego przepisu.
Dlatego oczekuję od Pana Ministra konkretnych danych, jasnego wyjaśnienia zasad przeprowadzania takich kontroli oraz odpowiedzi, czy ministerstwo uważa sposób potraktowania lokalnych organizacji i społeczników za właściwy i proporcjonalny.
Państwo powinno wspierać ludzi, którzy budują lokalne wspólnoty — a nie sprawiać, że przy organizowaniu kolejnych dożynek będą zastanawiać się przede wszystkim, czy nie przyjdzie kontrola skarbowa.
Pytanie pozostaje proste: dlaczego państwo tak zdecydowanie uderza właśnie w ludzi, którzy robią coś dla innych?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5972 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja Poselska nr 20232
Znak sprawy: DZP1.K43.74.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 20232 z 14 października 2026 r. złożoną przez
Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana Grzegorza Pudę w sprawie kontroli
Krajowej Administracji Skarbowej podczas dożynek i nakładania mandatów na
osoby oraz organizacje społeczne zaangażowane w organizację lokalnych
uroczystości, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1-2.
Ministerstwo Finansów nie prowadzi wyodrębnionych statystyk w układzie
i strukturze pozwalającej na podanie danych dotyczących wyłącznie imprez
plenerowy.
Ad 3., ad 4, i ad 7.
Informuję, że mandaty karne są nakładane w trybie ustawy z dnia 10 września
1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633, późn. zm.) na „osobę
sprawcy” zgodnie z art. 137 § 1 kks, czyli na osobę fizyczną, nie zaś na określony
podmiot, np. koło gospodyń wiejskich czy sołectwo.
Dodatkowo wyjaśniam, że zakres gromadzonych danych statystycznych
w sprawach karnych skarbowych nie umożliwia wyodrębnienia postępowań
mandatowych we wnioskowanym zakresie.
Ad 5.
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) realizuje ustawowe zadania w zakresie
kontroli przestrzegania przepisów prawa podatkowego, w tym poprzez kontrole
podatkowe, kontrole celno-skarbowe, postępowania mandatowe oraz nabycia
-- 1 of 3 --
2/3
sprawdzające. Podejmowanie tych działań odbywa się z uwzględnieniem analizy
ryzyka oraz informacji o możliwych nieprawidłowościach.
Działania KAS są ukierunkowane w szczególności na przeciwdziałanie naruszeniom
obowiązków podatkowych, w tym nieewidencjonowaniu sprzedaży
z zastosowaniem kas rejestrujących lub niewydawaniu paragonów fiskalnych.
Uprawnieni pracownicy KAS oraz funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej
wykonują swoje obowiązki na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów
prawa.
Obowiązki podatkowe związane z ewidencjonowaniem sprzedaży zależą od rodzaju
wykonywanych czynności oraz spełnienia przesłanek określonych w przepisach.
Sam społeczny, kulturalny lub charytatywny charakter wydarzenia nie stanowi
automatycznie podstawy do zwolnienia z tych obowiązków. W przypadku
stwierdzenia naruszeń właściwe organy KAS podejmują działania przewidziane
prawem, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Celem działań KAS jest zapewnienie przestrzegania obowiązujących przepisów,
przeciwdziałanie nieuczciwej konkurencji oraz ochrona prawidłowo
funkcjonującego obrotu gospodarczego. Nie jest nim utrudnianie jakiejkolwiek
działalności społecznej, w tym działalności kultywującej lokalne tradycje albo walkę
z miejscowymi zagrożeniami.
Ad 6.
Obowiązki podatkowe związane z prowadzeniem sprzedaży, w tym dotyczące
ewidencjonowania obrotu z zastosowaniem kas rejestrujących i wydawania
paragonów fiskalnych, wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
KAS prowadzi działania informacyjne i edukacyjne służące upowszechnianiu wiedzy
o obowiązkach podatkowych. Informacje takie są dostępne za pośrednictwem
kanałów informacyjnych KAS, w tym serwisu podatki.gov.pl, a także w ramach
kontaktu z właściwymi organami podatkowymi.
Obowiązujące przepisy prawa nie ustanawiają ogólnego obowiązku uprzedniego,
indywidualnego informowania organizatorów każdego wydarzenia lokalnego
o obowiązkach związanych z ewidencjonowaniem sprzedaży przed podjęciem,
np. nabyć sprawdzających. Działania KAS oparte są na analizie ryzyka, stąd mogą być
i są przeprowadzane w różnych miejscach.
Ad 8.
Ministerstwo Finansów nie prowadziło odrębnej analizy, o której mowa w pytaniu.
Uprawnieni pracownicy KAS oraz funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej działają
bezpośrednio na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są
ściśle związani zasadą legalizmu. Wysokość nakładanych mandatów karnych we
wszystkich sprawach ustalana jest zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi,
z uwzględnieniem przesłanek i granic określonych w przepisach, w szczególności
Kodeksu karnego skarbowego. Oznacza to, że rozstrzygnięcia w indywidualnych
sprawach muszą znajdować oparcie w obowiązujących przepisach, a szeroko
rozumiani pracownicy KAS nie mogą dowolnie modyfikować zasad
odpowiedzialności ani wysokości sankcji poza granicami wyznaczonymi przez
prawo.
-- 2 of 3 --
3/3
Ad 9.
Ministerstwo Finansów dostrzega znaczenie działalności lokalnych organizacji
społecznych i mieszkańców w podtrzymywaniu tradycji oraz organizowaniu
wydarzeń integrujących lokalne społeczności.
Działania KAS realizowane są z uwzględnieniem charakteru podejmowanych
inicjatyw, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania obowiązujących
przepisów prawa.
Celem działań KAS nie jest ograniczanie aktywności społecznej, lecz zapewnienie
przestrzegania prawa i przeciwdziałanie nieprawidłowościom. Działania
informacyjne i edukacyjne stanowią istotne uzupełnienie czynności kontrolnych
i przyczyniają się do ograniczania ryzyka nieświadomego naruszania
obowiązujących przepisów.
Ad 10.
Ministerstwo Finansów nie przewiduje wprowadzenia odrębnego mechanizmu
obowiązkowego informowania każdego organizatora przed lokalnym wydarzeniem.
Zasadne jest natomiast wykorzystywanie dostępnych już form informowania
i edukacji podatkowej, zarówno przez KAS jak i przez organizacje społeczne, co
pozwoli im zdobyć wiedzę o obowiązujących przepisach i prawidłowo prowadzić tę
działalność.
Przedstawiając powyższe, mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interwencję i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --