Interpelacja w sprawie działań na rzecz zwiększenia poziomu szczepień ochronnych dzieci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20228
do ministra zdrowia
w sprawie działań na rzecz zwiększenia poziomu szczepień ochronnych dzieci
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 05-10-2026
W mediach pojawiła się informacja dotycząca poziomu realizacji szczepień ochronnych dzieci w województwie podlaskim. Z najnowszych danych sanitarnych wynika, że Podlaskie znalazło się na ostatnim miejscu w kraju pod względem poziomu zaszczepienia dzieci. Podczas gdy średnia krajowa przekracza 91 proc., w województwie podlaskim w pełni zaszczepionych jest zaledwie około 77 proc. dzieci w trzecim roku życia.
Problem nie jest nowy. Jak wynika z danych za ubiegły rok, zjawisko narasta w regionie od lat, natomiast zmiana sposobu ewidencjonowania szczepień sprawiła, że jego skala stała się bardziej widoczna. Obecnie w statystykach uwzględniane są również dzieci, którym brakuje choćby jednej wymaganej dawki szczepionki. Według danych w województwie podlaskim jest blisko 13 tys. dzieci, które nie mają zrealizowanych wszystkich wymaganych szczepień. Co szczególnie niepokojące, ponad połowa tej liczby, około 6 tys. dzieci, mieszka w samym Białymstoku.
Z informacji podawanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku wynika, że wpływ na to mają m.in. ruchy antyszczepionkowe oraz dezinformacja dotycząca bezpieczeństwa i skuteczności szczepień.
Jednocześnie szczególnie istotna jest kwestia skuteczności obecnego systemu reagowania. Od marca wzrosły stawki grzywien za niewykonywanie obowiązkowych szczepień, jednak jak wynika z informacji, same sankcje finansowe nie rozwiązują problemu. W praktyce przed ich zastosowaniem często jest prowadzony długotrwały proces wyjaśniania przyczyn uchylania się od szczepień, edukowania rodziców i podejmowania prób przekonania ich do realizacji obowiązku.
Obowiązkowe szczepienia ochronne są istotnym elementem ochrony zdrowia publicznego. Zgodnie z informacjami Ministerstwa Zdrowia przy wysokim poziomie zaszczepienia populacji możliwe jest ograniczenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych i utrzymanie odporności populacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak przedstawia się poziom realizacji szczepień ochronnych dzieci w pozostałych województwach?
Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć w celu zwiększenia poziomu realizacji szczepień ochronnych dzieci, a także w zakresie edukacji rodziców na temat bezpieczeństwa i skuteczności szczepień oraz przeciwdziałania dezinformacji? Czy są planowane działania wykraczające poza dotychczas prowadzone kampanie ogólnopolskie?
Czy ministerstwo analizuje skuteczność obecnego systemu nakładania kar za uchylanie się od obowiązkowych szczepień? Czy są dostępne dane pozwalające ocenić, ilu rodziców po zastosowaniu sankcji faktycznie zdecydowało się na zaszczepienie dziecka?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4681 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.60.2026.AP
Warszawa, 26 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 20228, złożoną przez pana posła Dariusza
Piontkowskiego, w sprawie działań na rzecz zwiększenia poziomu szczepień ochronnych
dzieci, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Poziom realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci i młodzieży jest corocznie
analizowany na podstawie danych pochodzących ze sprawozdań ze szczepień ochronnych
druk MZ-54. Dane te są opracowywane na zlecenie Głównego Inspektora Sanitarnego
przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy i
publikowane w biuletynie „Szczepienia Ochronne w Polsce”.
Najnowszy dostępny biuletyn obejmuje dane za 2024 r. i przedstawia stan zaszczepienia w
podziale na województwa, roczniki, choroby objęte szczepieniami oraz liczbę podanych
dawek. Poziom realizacji szczepień w poszczególnych województwach jest zróżnicowany i
zależy m.in. od rodzaju szczepienia, analizowanego rocznika oraz etapu realizacji schematu
szczepienia.
Należy przy tym zaznaczyć, że dane MZ-54 mają charakter zagregowany. Dane dotyczące
stanu zaszczepienia w powiatach są gromadzone przez właściwe terytorialnie stacje
sanitarno-epidemiologiczne.
Ad 2.
Minister Zdrowia podejmuje systematyczne działania na rzecz zwiększenia poziomu
realizacji szczepień ochronnych, podnoszenia świadomości społecznej w zakresie ich
bezpieczeństwa i skuteczności oraz przeciwdziałania dezinformacji. Działania te są
prowadzone przez Ministerstwo Zdrowia, podmioty podległe lub nadzorowane oraz w
ramach finansowanych ze środków publicznych zadań z zakresu zdrowia publicznego, w
tym realizujących cele Narodowego Programu Zdrowia.
Ministerstwo Zdrowia publikuje materiały edukacyjne w portalach gov.pl i pacjent.gov.pl
oraz w mediach społecznościowych. Dotyczą one profilaktyki chorób zakaźnych,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
bezpieczeństwa szczepionek, Programu Szczepień Ochronnych, szczepień obowiązkowych
i zalecanych, w tym szczepień przeciw HPV, a także przeciwdziałania nieprawdziwym
informacjom. W ramach programu szczepień przeciw HPV, we współpracy z Ministerstwem
Edukacji Narodowej, do szkół przekazywane są również materiały informacyjne dla
uczniów, rodziców i opiekunów. Działania te wpisują się w cele Narodowej Strategii
Onkologicznej.
Rzetelne informacje o szczepieniach upowszechniają także Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH–PIB za pośrednictwem portalu Szczepienia.info oraz Państwowa
Inspekcja Sanitarna, w tym Główny Inspektorat Sanitarny. Ministerstwo Zdrowia na
bieżąco monitoruje realizację szczepień i wyzwania związane z dezinformacją,
dostosowując działania edukacyjne i komunikacyjne do aktualnych potrzeb zdrowia
publicznego.
Ad 3.
Obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z ustawy z
dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W przypadku niewykonania tego obowiązku może zostać wszczęte postępowanie
egzekucyjne na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji. Jednym ze stosowanych środków egzekucyjnych jest
grzywna w celu przymuszenia, której celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku
szczepienia. Minister Zdrowia analizuje funkcjonowanie systemu egzekwowania obowiązku
szczepień w zakresie swojej właściwości, w szczególności w związku z rozpatrywaniem
środków zaskarżenia w indywidualnych postępowaniach egzekucyjnych.
Ministerstwo Zdrowia nie dysponuje jednak kompletnymi, ogólnokrajowymi danymi
pozwalającymi ustalić, ilu rodziców po zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia poddało
dziecko obowiązkowemu szczepieniu. Obowiązujące przepisy nie przewidują prowadzenia
centralnego rejestru, który łączyłby informacje o zastosowaniu środka egzekucyjnego z
informacją o późniejszym wykonaniu szczepienia.
Dane dotyczące przypadków niewykonania obowiązkowych szczepień są przekazywane
właściwym organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie pozwalają one jednak na
jednoznaczne ustalenie czy szczepienie zostało wykonane bezpośrednio w następstwie
zastosowania grzywny w celu przymuszenia. Pełniejszą ocenę skuteczności systemu może
w przyszłości umożliwić dalszy rozwój elektronicznego dokumentowania i raportowania
szczepień.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --