Interpelacja w sprawie cen eksportowych polskich nawozów kierowanych na Ukrainę oraz różnic pomiędzy cenami eksportowymi a cenami na rynku krajowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20187
do ministra finansów i gospodarki, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie cen eksportowych polskich nawozów kierowanych na Ukrainę oraz różnic pomiędzy cenami eksportowymi a cenami na rynku krajowym
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 01-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w odpowiedzi Ministerstwa Rozwoju i Technologii na moją interpelację nr 18981 dotyczącą importu nawozów do Polski, kondycji krajowych producentów oraz bezpieczeństwa rynku nawozowego przedstawiono dane dotyczące eksportu nawozów z Polski na Ukrainę.
Z przekazanych informacji wynika, że w 2025 r. z Polski na Ukrainę wyeksportowano 785,2 tys. ton nawozów o wartości 329,6 mln euro, co odpowiadało blisko jednej czwartej całego polskiego eksportu nawozów pod względem wolumenu. Ministerstwo wskazało również, że w 2025 r. Polska była największym dostawcą nawozów na rynek ukraiński i odpowiadała za blisko jedną trzecią wartości ukraińskiego importu nawozów.
Szczególną uwagę zwracają dane dotyczące nawozów azotowych. W pierwszej połowie 2026 r. na Ukrainę wyeksportowano z Polski ok. 152,7 tys. ton nawozów azotowych o wartości 60 mln euro. Oznacza to średnią wartość eksportową na poziomie ok. 393 euro za tonę, czyli orientacyjnie ok. 1700 zł za tonę.
Dane te wywołały duże zainteresowanie i uzasadnione pytania polskich rolników, ponieważ w tym samym okresie ceny niektórych nawozów azotowych oferowanych na rynku krajowym były zdecydowanie wyższe, a w przypadku mocznika sięgały ok. 3-3,5 tys. zł za tonę.
Skala obserwowanej różnicy jest na tyle znacząca, że wymaga dokładnego wyjaśnienia. Polski rolnik ma prawo wiedzieć, w jaki sposób kształtowany jest krajowy rynek nawozów i na którym etapie między producentem a gospodarstwem rolnym powstają tak znaczne różnice cenowe.
Kwestia ta ma również znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski oraz sytuacji krajowych producentów nawozów, w szczególności Grupy Azoty i Grupy Azoty Puławy.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jak kształtowała się średnia wartość eksportowa poszczególnych rodzajów nawozów azotowych eksportowanych z Polski na Ukrainę w latach: 2024, 2025 oraz w każdym miesiącu pierwszego półrocza 2026 r.? Proszę o przedstawienie danych oddzielnie przynajmniej dla: mocznika, saletry amonowej, saletrzaku, RSM oraz innych najważniejszych nawozów azotowych, wraz z wolumenem i wartością eksportu.
Czy ministerstwo może przedstawić powyższe dane na najbardziej szczegółowym dostępnym poziomie kodów CN, tak aby możliwe było porównanie tych samych produktów eksportowanych na Ukrainę z produktami sprzedawanymi na rynku polskim?
Jaka była w analogicznych okresach średnia cena sprzedaży tych samych rodzajów nawozów przez polskich producentów na rynek krajowy, a jaka była ich średnia cena na etapie sprzedaży do odbiorcy zagranicznego?
Czy ministerstwo analizowało przyczyny różnicy między średnią wartością nawozów azotowych eksportowanych na Ukrainę a cenami, które w tym samym okresie płacili polscy rolnicy? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
Na którym etapie obrotu powstaje największa różnica między ceną uzyskiwaną przez producenta nawozu a ceną płaconą ostatecznie przez polskiego rolnika? Czy ministerstwo ma dane dotyczące średnich marż producentów, pośredników, hurtowników oraz dystrybutorów nawozów?
Jaka część nawozów eksportowanych z Polski na Ukrainę pochodziła bezpośrednio od krajowych producentów, a jaka była eksportowana przez firmy handlowe, pośredników lub dystrybutorów?
Czy nawozy produkowane przez Grupę Azoty, w tym Grupę Azoty Puławy, były w latach 2024-2026 eksportowane bezpośrednio lub pośrednio na Ukrainę? Jeżeli tak, proszę o podanie, w zakresie dopuszczalnym prawem, wolumenu, rodzajów nawozów oraz średniej wartości sprzedaży.
Czy ministerstwo ma informacje, jaka część eksportu nawozów na Ukrainę odbywała się bezpośrednio z Polski, a jaka przez pośredników lub podmioty zarejestrowane w innych państwach?
Czy w przypadku nawozów eksportowanych na Ukrainę były stosowane rabaty wolumenowe, specjalne warunki handlowe, odroczone terminy płatności, dopłaty transportowe lub inne mechanizmy wpływające na końcową cenę eksportową? Jeżeli tak, jaka była ich przeciętna skala?
Czy jakakolwiek część eksportu nawozów na Ukrainę była objęta finansowaniem, gwarancjami, ubezpieczeniami eksportowymi, pomocą publiczną lub innymi instrumentami wsparcia ze strony polskich instytucji publicznych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie instrumentów i ich wartości.
Czy ministerstwo analizowało, czy skala eksportu polskich nawozów na Ukrainę mogła mieć wpływ na dostępność nawozów oraz poziom ich cen na rynku krajowym?
Czy ministerstwo, UOKiK lub inne instytucje państwowe prowadziły w latach 2024-2026 analizy marż i mechanizmów kształtowania cen na polskim rynku nawozowym? Jeżeli tak, jakie były ich wyniki?
Czy ministerstwo zamierza dokonać porównania ceny tego samego produktu nawozowego w tym samym okresie na trzech etapach: cena sprzedaży producenta w Polsce – cena eksportowa na Ukrainę – cena płacona przez polskiego rolnika?
Czy rząd RP zamierza podjąć działania mające na celu zwiększenie przejrzystości rynku nawozowego oraz ograniczenie nadmiernych różnic między ceną producenta a ceną końcową płaconą przez gospodarstwa rolne?
Jakie działania rząd RP zamierza podjąć, aby zapewnić, że interes polskich producentów rolnych, bezpieczeństwo krajowej produkcji żywności oraz dostęp rolników do nawozów po konkurencyjnych cenach będą właściwie chronione?
W mojej ocenie odpowiedź na powyższe pytania jest konieczna nie tylko z punktu widzenia przejrzystości rynku, ale przede wszystkim ze względu na interes polskich gospodarstw rolnych, które ponoszą bardzo wysokie koszty produkcji.
Polscy rolnicy mają prawo wiedzieć, dlaczego w sytuacji, gdy nawozy produkowane w Polsce trafiają w znaczących ilościach na eksport, ceny dostępne dla krajowych gospodarstw pozostają tak wysokie.
Z poważaniem
Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (37)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22903 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 20 października 2026 r.
znak sprawy: DHR.n.058.10.2026
Pan
Andrzej Domański
Minister
Finansów i Gospodarki
Dotyczy: interpelacji nr 20187 w sprawie cen eksportowych polskich nawozów
kierowanych na Ukrainę oraz różnic pomiędzy cenami eksportowymi a
cenami na rynku krajowym
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z interpelacją Pani Magdaleny Filipek – Sobczak (nr 20187) z dnia 8
października 2026 r, w sprawie cen eksportowych polskich nawozów kierowanych na
Ukrainę oraz różnic pomiędzy cenami eksportowymi a cenami na rynku krajowym,
skierowanej do ministra finansów i gospodarki oraz ministra rolnictwa i rozwoju wsi,
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazuje wkład w zakresie właściwości tut.
Urzędu do odpowiedzi na pytanie nr 15.
Z uwagi na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego Polski,
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania mające na celu
stabilizację sytuacji w rolnictwie. Działania te koncentrują się zarówno na
bezpośrednim wsparciu finansowym, jak również współpracy z właściwymi resortami
i jednostkami, w celu wypracowania działań mających na celu stabilizację na rynku
nawozów. MRiRW monitoruje również na bieżąco sytuację na rynku nawozowym.
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało również podstawę prawną do
uruchomienia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naboru
wniosków o wsparcie, m.in. w zakresie dopłat do nawozów, przeznaczone dla
rolników dotkniętych znacznym wzrostem cen środków produkcji rolnej
spowodowanym kryzysem na Bliskim Wschodzie. Od 1 do 23 października 2026
roku trwa nabór wniosków w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku,
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1) Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2) Pan Włodzimierz Czarzasty - Marszałek Sejmu RP
-- 2 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-I.054.7.2026
Warszawa, 17 listopada 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji w sprawie cen eksportowych polskich nawozów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20187 pani Magdaleny Filipek-Sobczak w sprawie cen
eksportowych polskich nawozów kierowanych na Ukrainę oraz różnic pomiędzy cenami
eksportowymi a cenami na rynku krajowym uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1.
Szczegółowe dane dot. wartości eksportowanych nawozów azotowych (CN3102) znajdują
się w załączniku. Pokazują one, że w 2025 r. wzrost eksportu nawozów azotowych na
Ukrainę wynikał zarówno ze zwiększenia wartości dostaw, jak i wzrostu ich wolumenu.
Masa eksportu zwiększyła się wobec 2024 r. o 11,8%, natomiast jego wartość wzrosła o
28,7%. Średnia wartość jednej tony zwiększyła się z 290,62 do 334,55 EUR, tj. o 15,1%.
Nie był to jednak proces jednolity dla wszystkich nawozów — w części grup wyższa
wartość eksportu towarzyszyła ograniczeniu jego masy.
Wskaźnik — nawozy azotowe CN 3102 2024 2025 I półrocze
2026
Eksport na Ukrainę — tys. ton 396,4 443,1 152,7
Eksport na Ukrainę — mln EUR 115,20 148,24 60,04
Średnia jednostkowa wartość eksportu na Ukrainę —
EUR/t
290,62 334,55 393,20
Średnia jednostkowa wartość eksportu z Polski ogółem —
EUR/t
313,09 357,49 426,57
Udział Ukrainy w masie polskiego eksportu nawozów
azotowych
19,5% 19,4% 16%
Udział Ukrainy w wartości polskiego eksportu nawozów
azotowych
18,1% 18,1% 14,8%
Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych GUS.
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ukraina pozostaje istotnym rynkiem zbytu dla polskich nawozów azotowych, ale jej
znaczenie jest silnie zróżnicowane między produktami. W latach 2024–2025 trafiała tam
niemal jedna piąta masy polskiego eksportu. W pierwszym półroczu 2026 r. udział ten
wynosił 16%.
Największe znaczenie Ukraina ma dla eksportu pozycji azotan amonowy nie w roztworze
wodnym. W 2024 r. odpowiadała za 98,2% masy jego eksportu z Polski, w 2025 r. za
83,5%, a w pierwszym półroczu 2026 r. za 65,3%. Oznacza to stopniowe zmniejszanie
koncentracji sprzedaży zagranicznej na jednym rynku. Nadal jednak zmiany popytu
ukraińskiego mają duże znaczenie dla możliwości zbytu tej grupy nawozów.
Mocznik objęty kodem 31021090 był głównym źródłem wzrostu wartości eksportu na
Ukrainę w 2025 r. Wartość dostaw zwiększyła się o 33,6%, przy wzroście masy o 11,8% i
wzroście wartości jednostkowej o 19,5%. W pierwszym półroczu 2026 r. grupa ta
odpowiadała za 58% masy eksportu nawozów azotowych na Ukrainę. Jej duży udział silnie
wpływa więc na średnią dla całej pozycji CN 3102.
Porównanie wartości jednostkowych nie potwierdza, że nawozy kierowane na Ukrainę
były we wszystkich grupach tańsze niż w polskim eksporcie ogółem. (vide tabela poniżej)
Średnia jednostkowa wartość eksportu EUR/t
Produkt / kod CN8 na
Ukrainę
2024
na
Ukrainę
2025
na
Ukrainę
I–VI 2026
ogółem
I–VI
2026
Różnica (w %): średnia
jednostkowa wartość
eksportu z Ukrainy
wobec ogółem
([3]/[4]-1)*100
[1] [2] [3] [4] [5]
Mocznik >45% N,
pozostały, m.in.
stały — 31021019
457,43 627,06 597,50 +4,9%
Mocznik ≤45% N —
31021090
274,64 328,24 386,35 374,26 +3,2%
Roztwór mocznika
31,8–33,2% —
31021012
223,08 282,72 310,50 −8,9%
Azotan amonowy
nie w roztworze
wodnym —
31023090
305,07 363,28 418,85 450,03 −6,9%
Saletrzak —
31024010
278,00 314,80 340,65 342,62 −0,6%
RSM — 31028000 317,06 429,42 440,35 −2,5%
Siarczan amonu —
31022100
276,40 301,32 498,68 347,40 +43,5%
Mieszaniny
siarczanu amonu i
azotanu amonu —
31022900
398,06 335,67 390,73 −14,1%
Mieszaniny
azotanu wapnia i
616,67 579,49 610,17 525,18 +16,2%
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
azotanu amonu —
31026000
Pozostałe nawozy
azotowe —
31029000
348,49 377,57 449,45 516,95 −13,1%
Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych GUS, wybrane towary z 3102. *
W pierwszym półroczu 2026 r. różnica między średnią jednostkową wartością eksportu
dla Ukrainy a eksportem ogółem pogłębiła się przede wszystkim w maju i czerwcu
(dotyczy całej grupy 3102- nawozy azotowe).
Miesiąc 2026 r.
Eksport na
Ukrainę—
EUR/t
Eksport Polski
ogółem —
EUR/t
Różnica (EUR/t) między
jednostkową wartością PL
eksportu na UA a PL
eksportu ogółem
Styczeń 347,31 367,54 -20,23
Luty 368,58 373,15 -4,57
Marzec 391,09 392,76 -1,67
Kwiecień 438,88 461,16 -22,28
Maj 411,67 506,5 -94,83
Czerwiec 386,68 462,23 -75,55
Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych GUS.
Ad 2.
Dane dotyczące eksportu w ujęciu wolumenowym i wartościowym przedstawiono w
załączniku 1. Ważne: od 2025 r. dawny kod 31021010 podzielono na 31021012,
31021015 i 31021019. Porównanie między latami wymaga więc zestawienia starego kodu
z sumą jego następców.
Ad 3.
Dostępne dane nie pozwalają bezpośrednio porównać cen uzyskiwanych przez
konkretnego producenta w sprzedaży krajowej i zagranicznej tych samych produktów.
Statystyka handlowa dostarcza jednostkowych wartości eksportu, natomiast publiczne
notowania krajowe dotyczą przede wszystkim cen u dystrybutorów.
Dostępne dane umożliwiają orientacyjne porównanie krajowych cen u dystrybutorów z
jednostkowymi wartościami eksportu z Polski ogółem, ale nie pozwalają wyodrębnić cen
uzyskiwanych przez samych producentów. Poniżej przedstawiono porównanie dla
czerwca 2026 r., ograniczone do nawozów, dla których dostępne są krajowe notowania
Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie, które zbiera dane z
wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego oraz odpowiadające im kategorie
eksportowe.
Nawóz / kod eksportowy CN8 Krajowe notowania
CDR¹ — zł/t
Średnia jednostkowa wartość
eksportu — zł/t
Mocznik bez dodatków 46% N /
31021019
2 750–3 676 2 956
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Saletra amonowa 34% N /
31023090
1 858–2 420 1 860
Saletrzak 27% N / 31024010 1 679–2 220 1 514
RSM 32% N / 31028000 1 750–2 100 1 637
¹ Przedziały średnich wojewódzkich w monitoringu Centrum Doradztwa Rolniczego, obejmującym krajowe
punkty dystrybucji. Nie są to średnie krajowe ważone sprzedażą. Kategorie CN mogą obejmować szerszy
asortyment niż produkty wskazane w notowaniach krajowych, np. RSM o różnych stężeniach.
Źródła: CDR, https://www.cdr.gov.pl/informacje-branzowe/informatory/informacja-o-rynku-nawozow-
mineralnych/5635-analiza-rynku-nawozow-mineralnych-oraz-cen-nawozow-w-czerwcu-2026 tabela 9
oraz obliczenia własne na podstawie danych GUS.
Relacja między krajowymi notowaniami a wartościami eksportowymi różniła się zależnie
od nawozu. Wartość eksportowa mocznika mieściła się w przedziale krajowych notowań,
saletry amonowej znajdowała się przy jego dolnej granicy, natomiast saletrzaku i RSM była
niższa. Zestawienie dotyczy jednak różnych etapów obrotu i nie stanowi miary różnicy cen
stosowanych przez producentów.
Krajowe ceny dystrybucyjne mogą obejmować koszty magazynowania, obsługi mniejszych
zamówień, dostawy i marżę pośredników. Wartość eksportowa jest natomiast ustalana na
granicy Polski. Na różnice mogą wpływać również skład nawozu, opakowanie, wielkość
partii, rabaty, termin kontraktacji i warunki płatności. Ponadto eksport obejmuje transakcje
pośredników i może obejmować reeksport.
Ad 4 i 5.
MRiT monitoruje sytuację w sektorze nawozowym, w szczególności w kontekście
konkurencyjności gospodarki i bezpieczeństwa dostaw. W latach 2024–2026 nie
prowadziło jednak odrębnych analiz marż i mechanizmów kształtowania cen na polskim
rynku nawozowym. MRiRW nie wskazało także, aby takie analizy były przez ten resort
prowadzone.
Ad 6.
Dane handlowe nie pozwalają bezpośrednio określić udziału producentów, firm
handlowych i dystrybutorów w eksporcie nawozów na Ukrainę. Rodzaj eksportera nie
przesądza również o pochodzeniu towaru — pośrednik może sprzedawać nawóz
wyprodukowany w Polsce, natomiast przedsiębiorstwo produkcyjne może eksportować
także towary zakupione od innych dostawców.
Porównanie przepływów handlowych wskazuje jednak grupy, w których mogło dojść do
reeksportu. W skali ogólnej w I półroczu 2026 r. polski import nawozów azotowych
wyniósł 541,5 tys. ton, a eksport na Ukrainę 152,7 tys. ton. Import mógł zatem
zaopatrywać zarówno rynek krajowy, jak i przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż
zagraniczną.
Szczególnej uwagi wymagają mocznik CN 31021090, azotan amonowy nie w roztworze
wodnym CN 31023090 oraz roztwór mocznika CN 31021012. Ich wspólną cechą był
znaczący import do Polski, któremu towarzyszyły istotne dostawy na Ukrainę w tych
samych lub kolejnych miesiącach.
Produkt / kod CN8 Import Polski ogółem I–VI
2026 — tys. ton
Eksport na Ukrainę I–VI
2026 — tys. ton
Mocznik ≤45% N — 31021090 109,1 88,4
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Azotan amonowy nie w roztworze
wodnym — 31023090
39,0 27,8
Roztwór mocznika 31,8–33,2% —
31021012
43,7 11,3
Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych GUS.
Skala importu tych produktów była większa niż ich eksportu na Ukrainę, co jest zgodne z
możliwością występowania reeksportu, ale nie stanowi jego potwierdzenia ani podstawy
do oszacowania udziału. Równie dobrze import mógł zaspokajać popyt krajowy, a eksport
pochodzić z polskiej produkcji.
Ad 7.
Grupa Azoty S.A. jako największy producent nawozów w Polsce, odgrywa istotną rolę w
zapewnianiu dostępności nawozów dla krajowego rolnictwa, przyczyniając się tym samym
do wzmacniania bezpieczeństwa żywnościowego państwa. Ukraina, obok Niemiec,
stanowi jeden z najważniejszych zagranicznych kierunków sprzedaży produktów spółki, na
którym Grupa Azoty prowadziła działalność handlową w latach 2024-2026.
Z uwagi na status Grupy Azoty S.A. jako spółki publicznej, Spółka nie ujawnia informacji,
których publikacja mogłaby naruszać jej prawnie chronione interesy oraz interesy jej grupy
kapitałowej. W szczególności Grupa Azoty S.A. nie podaje do publicznej wiadomości
danych dotyczących:
wolumenu nawozów sprzedawanych na rynek ukraiński,
wolumenu eksportu w podziale na poszczególne kraje,
cen sprzedaży osiąganych na poszczególnych rynkach.
Ad 8.
Dostępne dane handlowe nie pozwalają określić udziału transakcji realizowanych z
udziałem zagranicznych pośredników. Eksport z Polski na Ukrainę opisuje kierunek
przepływu towarów, ale nie odtwarza całego łańcucha sprzedaży. W statystyce eksportu
krajem partnerskim jest bowiem ostatni znany kraj przeznaczenia.
Dane za pierwsze półrocze 2026 r. wskazują, że na Ukrainę trafiło 152,7 tys. ton nawozów
azotowych, wobec 952,7 tys. ton eksportu z Polski ogółem. Pozostałe 800,0 tys. ton
skierowano na inne rynki. Nie można jednak uznać tej wielkości ani jej części za dostawy
pośrednie na Ukrainę — dane te nie informują, czy towary zostały zużyte w krajach
wskazanych jako odbiorcy, czy następnie odsprzedane dalej.
Równocześnie znaczny import do Polski tych samych grup nawozów, które eksportowano
na Ukrainę, wskazuje na możliwość uczestnictwa polskich przedsiębiorstw w
międzynarodowych łańcuchach zaopatrzenia i odsprzedaży.
Ad 9.
Ministerstwo nie dysponuje informacjami na temat warunków transakcji
przeprowadzanych przez spółki zajmujące się obrotem nawozami. Publiczne informacje
Grupy Azoty wskazują, że warunki umów mogą uwzględniać mechanizmy zmieniające
ostateczne wynagrodzenie, w tym rabaty, upusty, premie oraz dyskonta za wcześniejszą
płatność. Spółka wyjaśnia to w odpowiedziach dla inwestorów, odnosząc się do
prezentowanych w sprawozdaniach umów z elementami wynagrodzenia zmiennego1.
1 https://tarnow.grupaazoty.com/relacje-inwestorskie/multimedia/czat-inwestorski?
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 10.
Zgodnie z informacją przekazaną przez KUKE, łączna wartość ubezpieczonych obrotów w
zakresie gwarantowanych przez Skarb Państwa polis krótkoterminowych (Polisa bez
Granic2) w latach 2024-IX 2026, gdzie przedmiotem eksportu były nawozy, a krajem
eksportu była Ukraina, wyniosła 117 mln zł.
W żadnych innych liniach biznesowo-produktowych, KUKE nie wspierała eksportu
nawozów na Ukrainę.
Ad 11.
Zgodnie z informacjami podawanymi przez Zarząd Grupy Azoty S.A., sprzedaż eksportowa
stanowi uzupełnienie sprzedaży krajowej, zwłaszcza poza okresem krajowego sezonu
aplikacyjnego. Produkcja nawozów prowadzona jest w sposób ciągły, podczas gdy krajowy
popyt ma charakter sezonowy i koncentruje się w relatywnie krótkich okresach roku.
Eksport umożliwia efektywniejsze wykorzystanie mocy produkcyjnych oraz stabilizację
działalności operacyjnej Grupy Azoty.
Zarząd Grupy Azoty S.A. wskazuje również, że w latach 2024-2026, ceny uzyskiwane ze
sprzedaży nawozów na rynku ukraińskim były wyższe niż ceny osiągane na rynku
krajowym. Jednocześnie Zarząd Grupy Azoty S.A., podkreśla, że sprzedaż eksportowa nie
odbywa się kosztem rynku krajowego ani nie jest realizowana po cenach niższych od cen
uzyskiwanych na rynku polskim.
Ad 12.
Instytucje państwowe monitorują sytuację w gospodarce, a także w poszczególnych
sektorach oraz z uwzględnieniem konkurencyjności gospodarki i zapewnienia
bezpieczeństwa. Plany analityczne są dostosowywane do bieżącej sytuacji i potrzeb
analitycznych kierownictwa. Jednym z monitorowanych sektorów jest sektor nawozów.
Niemniej w ostatnich dwóch latach nie prowadzone były analizy marż i mechanizmów
kształtowania cen na polskim rynku nawozowym.
Ad 13.
Kwestia porównania cen nawozów na poszczególnych etapach obrotu pozostaje w
zakresie właściwości Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Resort ten, we współpracy z
innymi instytucjami, w tym MRiT, na bieżąco analizuje sytuację na rynku nawozowym.
Zakres prac analitycznych jest dostosowywany do bieżących potrzeb oraz sygnałów
zgłaszanych przez rolników i przedstawicieli branży. Zasadność przeprowadzenia takiego
porównania będzie oceniana z uwzględnieniem potrzeb analitycznych, sygnałów
zgłaszanych przez rolników i branżę oraz dostępności porównywalnych danych.
Ad 14 i 15.
Działania Rządu RP dotyczące rynku nawozowego obejmują monitorowanie sytuacji
sektora, wsparcie finansowe rolników, zabezpieczenie zaopatrzenia oraz ochronę
krajowych zdolności produkcyjnych. Służą one zapewnieniu dostępności nawozów i
ograniczaniu ryzyka wzrostu kosztów produkcji rolnej, a tym samym ochronie
bezpieczeństwa żywnościowego Polski.
W odniesieniu do przejrzystości rynku, MRiT na bieżąco monitoruje sytuację gospodarczą i
sektor nawozowy, wykorzystując dane statystyczne oraz stały dialog z branżą. Monitoring
umożliwia identyfikację zmian podaży, cen i warunków konkurencji.
2 https://kuke.com.pl/polisa-bez-granic
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Bezpośredniemu ograniczeniu obciążeń rolników służy pomoc finansowa. Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie przepisów przygotowanych przez
MRiRW, rozpoczęła w październiku 2026 r. ocenę wniosków o rekompensatę kosztów
zakupu nawozów mineralnych. Podstawę wypłaty środków będą stanowić faktury
dokumentujące wydatki poniesione od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska
przyznała na pomoc 66,63 mln euro, a środki te uzupełniono wkładem krajowym w
wysokości 200% przyznanej kwoty. Łączny budżet wsparcia dotyczącego paliwa i
nawozów wynosi ponad 858 mln zł.
Priorytetem jest również zabezpieczenie zaopatrzenia na sezon 2027, zwłaszcza na okres
wiosenny. MRiRW współpracuje w tym zakresie z Ministerstwem Aktywów
Państwowych, Ministrem Finansów i Gospodarki, Bankiem Gospodarstwa Krajowego,
Krajową Grupą Spożywczą S.A. oraz Grupą Azoty S.A. Trwają uzgodnienia dotyczące
zaangażowania KGS, we współpracy z Grupą Azoty, w dodatkowe zaopatrzenie rynku w
nawozy mineralne. Celem jest ograniczenie zidentyfikowanego przez KGS ryzyka
niedoborów oraz zapewnienie odpowiedniej dostępności poszczególnych rodzajów
nawozów w okresie kluczowym dla rozpoczęcia wegetacji roślin uprawnych. Rozważane
są alternatywne warianty współpracy, w tym oparte na wsparciu finansowym BGK.
Równolegle MRiRW analizuje możliwość zaangażowania Rządowej Agencji Rezerw
Strategicznych w systemowe rozwiązania prawne i proceduralne wzmacniające
bezpieczeństwo funkcjonowania rynku nawozowego w średnim i długim okresie. Prace te
mają zwiększyć odporność rynku na przyszłe zakłócenia gospodarcze, podobne do
wywołanych konfliktami zbrojnymi na Bliskim Wschodzie i w Ukrainie.
Utrzymanie krajowej produkcji jest istotnym warunkiem trwałego bezpieczeństwa dostaw.
Z monitoringu MRiT wynika, że do najważniejszych wyzwań sektora należą wysokie koszty
energii i gazu ziemnego oraz silna presja importowa z państw trzecich. Przy nierównych
warunkach konkurencji zwiększają one ryzyko wypierania rodzimej produkcji przez import
i utraty krajowych zdolności wytwórczych. Resort pozostaje w kontakcie z przemysłem i
wspiera branżę w korzystaniu z unijnych instrumentów ochrony handlu, obejmujących
środki antydumpingowe, antysubsydyjne i ochronne. Obowiązują już dodatkowe cła
antydumpingowe na przywóz mieszanin mocznika i azotanu amonu (UAN, tj. RSM) z Rosji,
Trynidadu i Tobago oraz USA, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE)
2026/65 z 6 stycznia 2026 r.
Polska aktywnie zabiegała także o przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2025/1227 z 17 czerwca 2025 r. Przewiduje ono sukcesywne podnoszenie
dodatkowych ceł na nawozy z Rosji i Białorusi do 2028 r., służąc ograniczeniu zależności
od tych kierunków dostaw i zapewnieniu europejskim producentom czasu na
dostosowanie działalności oraz zwiększenie produkcji. Jednocześnie, kierując się ochroną
krajowej produkcji i bezpieczeństwem zaopatrzenia rolników, Polska sprzeciwiła się
rozwiązaniom zawartym w rozporządzeniu Rady (UE) 2026/1181 z 22 maja 2026 r.,
tymczasowo zawieszającym cła na niektóre nawozy i surowce do ich produkcji.
Niezależnie od działań na rynku nawozów mineralnych podejmowane są przez MRiRW
prace na poziomie europejskim dotyczące rynku nawozów naturalnych i organiczno-
mineralnych. Komisja Europejska analizuje obecnie możliwości zmiany zakresu
dotychczasowych ograniczeń w stosowaniu nawozów naturalnych wynikających z
dyrektywy azotanowej poprzez wprowadzenie większej elastyczności limitu azotu na ha
użytków rolnych i terminów dopuszczenia ich do stosowania. Dodatkowo rozważane są
uproszczenia procedur wprowadzania do stosowania środków poprawiających
właściwości gleby, jak również rozszerzenia katalogu produktów pofermentacyjnych
możliwych do stosowania na zasadach opartych o nawozy RENURE. Działania w tym
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zakresie są elementem zatwierdzonego 19 maja 2026 roku przez Komisję Europejską
„Fertilisers Action Plan” jako element zmniejszenia uzależnienia nawożenia od nawozów
mineralnych.
W ocenie MRiT sytuacja sektora wymaga skoordynowanych działań całej UE, chroniących
wspólny rynek przed nieuczciwą konkurencją i nadmiernym uzależnieniem od niepewnych
źródeł dostaw. Działania te muszą być skierowane na ochronę wspólnego rynku przed
nieuczciwą konkurencją, zapobieganie nadmiernemu uzależnieniu od niepewnych
kierunków dostaw oraz budowanie bezpieczeństwa gospodarczego. Odpowiedzią na te
wyzwania jest m.in. przyjęty w maju 2026 r. przez Komisję Europejską Plan działania w
sprawie nawozów: partnerstwo na rzecz zapewnienia dostępności, przystępności cenowej
i autonomii strategicznej w zakresie produkowanych w UE nawozów (COM (2026) 310
final).
Niezależnie od działań dotyczących nawozów mineralnych, MRiRW uczestniczy w pracach
europejskich nad szerszym wykorzystaniem nawozów naturalnych i organiczno-
mineralnych. Komisja Europejska analizuje możliwość zwiększenia elastyczności
ograniczeń wynikających z dyrektywy azotanowej, dotyczących limitu azotu na hektar
użytków rolnych oraz terminów stosowania nawozów naturalnych. Rozważane są również
uproszczenia procedur wprowadzania do stosowania środków poprawiających
właściwości gleby i rozszerzenie katalogu produktów pofermentacyjnych dopuszczanych
na zasadach dotyczących nawozów RENURE. Prace te mają ograniczać zależność
nawożenia od nawozów mineralnych i zwiększać odporność rolnictwa na wahania ich cen
oraz dostępności.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Załączniki
1. Dane dot. nawozów_20261020
-- 8 of 8 --