Interpelacja w sprawie stworzenia systemu wsparcia producentów rolnych dotkniętych powtarzającymi się szkodami łowieckimi oraz finansowania działań prewencyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20181
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie stworzenia systemu wsparcia producentów rolnych dotkniętych powtarzającymi się szkodami łowieckimi oraz finansowania działań prewencyjnych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 01-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji gospodarstw rolnych, które przez kolejne lata ponoszą straty w wyniku szkód wyrządzanych przez zwierzynę łowną.
Podstawą wystąpienia jest petycja mieszkańców gminy Dębno oraz uchwała nr IX/299/2026 Rady Gminy Dębno. Wnoszący wskazują, że powtarzalność szkód prowadzi nie tylko do bezpośrednich strat w plonach, ale również do ograniczenia możliwości gospodarowania, rezygnacji z niektórych upraw oraz ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z zabezpieczaniem gruntów (uchwala.IX.299.2026.2026-09-21).
Rada gminy przekazała ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi część petycji dotyczącą systemowych mechanizmów wsparcia producentów rolnych dotkniętych powtarzającymi się szkodami łowieckimi (uchwala.IX.299.2026.2026-09-21).
W mojej ocenie szczególnej analizy wymaga sytuacja małych i rodzinnych gospodarstw oraz właścicieli rozdrobnionych gruntów. Koszt zabezpieczenia niewielkiej działki ogrodzeniem, pastuchem elektrycznym czy innymi środkami odstraszającymi może być nieproporcjonalnie wysoki w stosunku do wartości prowadzonej produkcji.
Dlatego jednym z rozwiązań wskazanych w przekazanych mi materiałach jest utworzenie mechanizmu finansowania prewencji obejmującego ogrodzenia, pastuchy elektryczne, odstraszacze i inne zabezpieczenia, tak aby koszt zapobiegania szkodom nie spoczywał wyłącznie na właścicielu gruntu.
Obecny system dotowanych ubezpieczeń rolnych obejmuje m.in. suszę, grad, przymrozki, powódź i inne wskazane zdarzenia atmosferyczne; szkody wyrządzane przez zwierzynę funkcjonują natomiast w odrębnym systemie Prawa łowieckiego. Jednocześnie ARiMR już w niektórych procedurach uznaje protokół oszacowania szkody wyrządzonej przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny za dokument potwierdzający zniszczenie uprawy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź:
Czy ministerstwo planuje stworzenie programu wsparcia gospodarstw rolnych szczególnie dotkniętych powtarzającymi się szkodami łowieckimi?
Czy rozważane jest utworzenie funduszu lub programu prewencji szkód łowieckich, z którego rolnicy mogliby otrzymywać dofinansowanie do ogrodzeń, pastuchów elektrycznych, odstraszaczy oraz innych urządzeń zabezpieczających uprawy?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie szczególnych preferencji dla małych gospodarstw rodzinnych i właścicieli rozdrobnionych gruntów, dla których koszt skutecznego zabezpieczenia upraw jest szczególnie wysoki w stosunku do wartości produkcji?
Czy możliwe jest wykorzystanie środków Wspólnej Polityki Rolnej, środków krajowych lub instrumentów pozostających w dyspozycji ARiMR do finansowania takich działań?
Czy ministerstwo analizowało skalę kosztów ponoszonych przez producentów rolnych na zabezpieczanie upraw przed zwierzyną? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie dostępnych danych.
Czy rozważane jest wprowadzenie pomocy dla gospodarstw, w których na tych samych gruntach szkody występują przez kilka kolejnych lat i prowadzą do trwałego ograniczenia możliwości prowadzenia określonych upraw?
Czy protokół oszacowania szkody łowieckiej mógłby stanowić podstawę do automatycznego lub uproszczonego ubiegania się o inne instrumenty wsparcia dla gospodarstwa, bez konieczności ponownego dokumentowania tego samego zdarzenia?
Czy ministerstwo analizuje możliwość uwzględniania nie tylko wartości utraconego plonu, ale również ekonomicznych następstw powtarzających się szkód, w szczególności kosztów zabezpieczeń, ponownego obsiewu lub zmiany struktury produkcji?
Czy resort dysponuje danymi pozwalającymi określić, ile gospodarstw rolnych w Polsce jest corocznie dotkniętych szkodami łowieckimi i jaka część z nich doświadcza szkód powtarzających się na tych samych gruntach? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych za ostatnich pięć lat, z podziałem na województwa.
Czy ministerstwo zamierza wspólnie z ministrem klimatu i środowiska przygotować kompleksowy program ograniczania szkód łowieckich łączący regulację populacji zwierzyny, prewencję oraz wsparcie ekonomiczne gospodarstw?
Jakie działania zostały podjęte przez ministerstwo w następstwie apelu Rady Gminy Dębno z 29 maja 2025 r. i czy resort zamierza wykorzystać postulaty mieszkańców oraz samorządu przy przygotowywaniu nowych instrumentów wsparcia?
Czy część petycji przekazana ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi na podstawie uchwały nr IX/299/2026 została już objęta analizą i jakie działania resort zamierza podjąć w tej sprawie?
Z poważaniem
Piotr Górnikiewicz
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6732 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 12 października 2026 r.
znak sprawy: DŻW.zch.058.13.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 20181 Posła na Sejm RP Pana Piotra Górnikiewicza w
sprawie stworzenia systemu wsparcia producentów rolnych dotkniętych
powtarzającymi się szkodami łowieckimi oraz finansowania działań prewencyjnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20181 Posła na Sejm RP Pana Piotra Górnikiewicza
w sprawie stworzenia systemu wsparcia producentów rolnych dotkniętych
powtarzającymi się szkodami łowieckimi oraz finansowania działań prewencyjnych,
uprzejmie informuję, co następuje.
Zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzęta dziko żyjące oraz
sposób ich szacowania określają:
1) w odniesieniu do gatunków zwierząt łownych - ustawa Prawo łowieckie (1)
oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie szczegółowych
warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych (2);
2) w odniesieniu do gatunków objętych ochroną - ustawa o ochronie przyrody
(3) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie szacowania szkód
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (4).
Odnosząc się do poruszonego w interpelacji zagadnienia szkód łowieckich
wyjaśniam, iż na podstawie przepisów ustawy Prawo łowieckie, za szkody
wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, jelenie, daniele, sarny oraz za
szkody wyrządzone przy wykonywaniu polowania odpowiadają co do zasady
dzierżawcy albo zarządcy obwodów łowieckich. Za szkody wyrządzone przez dziki,
jelenie, daniele i sarny na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich
-- 1 of 4 --
odpowiada Skarb Państwa. W imieniu Skarbu Państwa szacowania szkód oraz
wypłaty odszkodowań dokonuje właściwy terytorialnie zarząd województwa. W
odniesieniu do zwierząt łownych objętych całoroczną ochroną (w obowiązującym
stanie prawnym - łoś) szacowania szkód i wypłaty odszkodowań na terenie
obwodów łowieckich leśnych dokonuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy
Państwowe, natomiast na terenie obwodów łowieckich polnych i na obszarach
niewchodzących w skład obwodów łowieckich szacowania szkód i wypłaty
odszkodowań dokonuje właściwy terytorialnie zarząd województwa.
W przypadku niezadowolenia z ustaleń podjętych w protokole oględzin i
ostatecznego szacowania szkód, właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych
oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje możliwość
odwołania do:
właściwego terytorialnie nadleśniczego w przypadku obwodów łowieckich
dzierżawionych;
właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych w przypadku
obwodów łowieckich wyłączonych z wydzierżawiania i przekazanych w zarząd na
podstawie decyzji ministra właściwego do spraw środowiska.
Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, a
także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji
nadleśniczego może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść
powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody.
Dodatkowo z informacji uzyskanych z Polskiego Związku Łowieckiego wynika, że
dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich, działając na podstawie art. 47 ustawy
Prawo łowieckie, współdziałają z posiadaczami gruntów rolnych w zakresie
zabezpieczania upraw przed szkodami wyrządzanymi przez zwierzynę. W praktyce
działania takie realizowane są na koszt zarządców i dzierżawców obwodów
łowieckich i obejmują m.in. grodzenie upraw, stosowanie barier zapachowych,
stosowanie akustycznych środków odstraszających oraz pełnienie dyżurów przy
szczególnie narażonych na szkody uprawach. W łowieckim roku gospodarczym
2025/2026 na ochronę upraw przed szkodami koła łowieckie (dzierżawcy obwodów
łowieckich) przeznaczyły ze środków własnych ok. 10,5 mln. zł.
-- 2 of 4 --
Reasumując działania państwa w obszarze wsparcia i ograniczania negatywnych
skutków szkód łowieckich koncentrują się głównie na funkcjonowaniu systemu
szacowania szkód i wypłaty odszkodowań, wsparciu organizacyjnym i informacyjnym
dla rolników oraz działaniach legislacyjnych dotyczących doskonalenia
obowiązujących rozwiązań.
Jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z art. 28 ustawy o działach administracji
rządowej (5) ochrona przyrody, leśnictwo i łowiectwo należą do działu administracji
rządowej „środowisko”. Tym samym właściwym do dokonania ewentualnych zmian
legislacyjnych w omawianym zakresie jest Minister Klimatu i Środowiska - kierujący
działem administracji rządowej „środowisko”, co wynika bezpośrednio z
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Klimatu i Środowiska (6).
Ponadto informuję, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 24 września br.
rozpatrzył petycję mieszkańców Gminy Dębno dotyczącą skutków łowieckich dla
działalności rolniczej i udzielił w tej sprawie odpowiedzi do Przewodniczącego Rady
Gminy wskazując na zasady funkcjonowania systemu szacowania szkód i wypłaty
odszkodowań, obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa oraz właściwość
Ministra Klimatu i Środowiska do zainicjowania zmian legislacyjnych obowiązujących
rozwiązań.
Równocześnie pragnę zapewnić Pana Marszałka, że w przypadku zainicjowania przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prac legislacyjnych nad zmianą obowiązujących
przepisów dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzane przez zwierzęta
łowne w uprawach i płodach rolnych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest
gotowe do współpracy i dialogu nad wypracowaniem rozwiązań, które będą
optymalne dla wszystkich obywateli ze szczególnym uwzględnieniem rolników.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 4 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz.
539, z późn. zm.).
(2) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie
szczegółowych warunków szacowania szkód w uprawach i płodach rolnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 776).
(3) Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz.
13, z późn. zm.).
(4) Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szacowania szkód
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1785).
(5) Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z
2024 r. poz. 1370, z późn. zm).
(6) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz.
995).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --