Interpelacja w sprawie dostępności szczepionek przeciwko grypie w aptekach w okresie sezonu szczepień oraz problemów z realizacją recept
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10584 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.80.2026.RB
Warszawa, 26 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20173 z 8 października 2026 r. Posłanki Iwony Marii
Kozłowskiej w sprawie dostępności szczepionek przeciwko grypie w aptekach w okresie
sezonu szczepień oraz problemów z realizacją recept, Minister Zdrowia prosi o przyjęcie
poniższych informacji.
Świadczeniobiorcy posiadają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, w tym do leków refundowanych, zgodnie z zapisami ustawy
o świadczeniach1.
Zgodnie z treścią obowiązującego od 1 października 2026 r. obwieszczenia Ministra
Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych2, w ramach listy leków
refundowanych z odpłatnością 50% w aptece na receptę we wszystkich zarejestrowanych
wskazaniach objęte refundacją są 3 szczepionki przeciw wirusowi grypy:
3- walentne Vaxigrip i Influvac (od 6 m. ż., dostępne w wykazach bezpłatnych leków
18-, 65+ i Ciąża+3) oraz Efluelda (od 60 lat, niedostępna w ramach wykazów
bezpłatnych leków).
Tabela o warunkach refundacji szczepionek przeciw grypie zgodna z obwieszczeniem,
które obowiązuje od 1 października 2026 r.
1 Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn.zm.), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”
2 https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow-refundowanych
3 Zgodnie z art. 43a i 43b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn.zm.)
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
GTIN Nazwa Postać Nazwa międzynarodowa CZN Cena
detaliczna
Zapłata
pacjenta
05909991561505 Vaxigrip
zawiesina do
wstrzykiwań
w ampułko-
strzykawce
Trójwalentna szczepionka
przeciw grypie
(rozszczepiony wirion),
inaktywowana
38,00 53,30 26,65
05901797711283 Influvac
zawiesina do
wstrzykiwań
w ampułko-
strzykawce
Szczepionka przeciw
grypie (antygen
powierzchniowy),
inaktywowana
38,00 53,30 26,65
05909991560225 Efluelda
zawiesina do
wstrzykiwań
w ampułko-
strzykawce
Trójwalentna szczepionka
przeciw grypie
(rozszczepiony wirion),
inaktywowana
128,11 163,44 81,72
Należy podkreślić, że do 30 czerwca 2026 r. były objęte refundacją szczepionki przeciw
grypie 4-walentne, a od 1 lipca 2026 r. objęte refundacją są ww. szczepionki 3-walentne
w analogicznych wskazaniach i dostępności w wykazach bezpłatnych leków co 4-walentne,
z uwagi na fakt, że szczepionki 3-walentne zastępują szczepionki 4-walentne w najbliższym
sezonie szczepień na grypę, co wynika bezpośrednio z zaleceń WHO.
Minister Zdrowia oraz podległe mu organy, w tym Główny Inspektor Farmaceutyczny,
prowadzą stałe monitorowanie dostępności produktów leczniczych (w tym szczepionek
przeciwko grypie) na rynku farmaceutycznym, analizując na bieżąco informacje dotyczące
poziomu zaopatrzenia oraz potencjalnych ryzyk dla ciągłości dostaw leków.
Należy przy tym wskazać, że dostępność produktów leczniczych jest weryfikowana
przez Ministra Zdrowia oraz Głównego Inspektora Farmaceutycznego głównie
na podstawie danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Monitorowania Obrotu
Produktami Leczniczymi (ZSMOPL). System ten umożliwia przekazywanie
za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej dziennych raportów dotyczących
przeprowadzonych transakcji, stanów magazynowych, braków w dostępie do produktów
monitorowanych, z poziomu podmiotów odpowiedzialnych, hurtowni farmaceutycznych
oraz aptek ogólnodostępnych (również tych zlokalizowanych przy placówkach
Podstawowej Opieki Zdrowotnej) oraz szpitalnych i pozwala na stworzenie pełnego obrazu
obrotu tymi produktami leczniczymi. Kolejnym narzędziem w zakresie monitorowania
dostępności produktów leczniczych jest Moduł Eksploracji Rynku Leków (MERL),
czyli narzędzie integrujące informacje o wystawieniach i realizacjach recept z systemu P1
(Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania zasobów cyfrowych
o Zdarzeniach Medycznych) oraz o stanach magazynowych i wielkości obrotu między
uczestnikami rynku, wyliczanej na podstawie informacji o transakcjach gromadzonych
w systemie ZSMOPL. Na ten moment głównym celem rozwiązania jest udostępnianie
pełnej informacji o obrocie lekami.
Zgodnie z aktualnymi danymi pochodzącymi z dostępnych systemów monitorowania
obrotu, na rynku znajdują się następujące szczepionki przeciw grypie: Vaxigrip, Influvac
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
oraz Efluelda. Obecnie ww. produkty lecznicze znajdują się zarówno na stanach hurtowni
farmaceutycznych, jak i aptek.
Dodatkowo wskazać należy, że w połowie października br. podmiot odpowiedzialny Sanofi
zrealizował kolejną dostawę produktu leczniczego Vaxigrip. Jednocześnie zaplanowane
zostały również kolejne partie dostaw przedmiotowej szczepionki na polski rynek
do końca br.
Globalne uwarunkowania (związane ze zmianą szczepów), które są niezależne od Ministra
Zdrowia, mogą przejściowo i lokalnie wpływać na dostępność szczepionek przeciwko
grypie. Minister Zdrowia pozostaje natomiast w stałym kontakcie z podmiotami
odpowiedzialnymi, które podejmują działania mające na celu zapewnienie możliwie pełnego
zabezpieczenia dostaw produktów leczniczych na rynek polski.
Ponadto należy poinformować, że firmy farmaceutyczne na bieżący sezon 2026/2027
zadeklarowały wyższą liczbę dostaw opakowań niż wynosiło zapotrzebowanie
na szczepionki czterowalentne w ubiegłym sezonie.
W odniesieniu do kwestii aktualnych zasad realizacji recept należy zauważyć, że możliwość
realizacji recepty na określoną szczepionkę przeciwko grypie nie jest bezpośrednio
związana z miejscem zamieszkania pacjenta. Czasowa niedostępność konkretnego
produktu leczniczego może wystąpić niezależnie zarówno od miejsca zamieszkania
pacjenta, jak i lokalizacji apteki, a jej przyczyną może być w szczególności ograniczona
dostępność danego produktu w hurtowniach farmaceutycznych, przekładająca się
na możliwość jego bieżącego zapewnienia przez apteki.
Jednocześnie brak określonej szczepionki w konkretnej aptece nie musi oznaczać jej
niedostępności w obrocie. Jeżeli produkt leczniczy jest dostępny w hurtowni
farmaceutycznej i może zostać sprowadzony do apteki, zastosowanie znajduje art. 95 ust. 3
ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym w przypadku
braku w aptece ogólnodostępnej poszukiwanego produktu leczniczego farmaceuta,
o którym mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy, powinien zapewnić możliwość jego nabycia w tej
aptece w terminie uzgodnionym z pacjentem. Tym samym czasowy brak konkretnej
szczepionki w danej aptece nie przesądza jeszcze o konieczności wystawienia pacjentowi
recepty na inny produkt leczniczy.
Odmiennie należy ocenić sytuację, w której przepisana pacjentowi szczepionka jest
faktycznie niedostępna w kanale dystrybucji i nie ma możliwości jej sprowadzenia w
terminie umożliwiającym realizację szczepienia. W takim przypadku może zaistnieć
potrzeba rozważenia zmiany ordynacji. Ocena zasadności zastosowania innego produktu
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
leczniczego należy jednak każdorazowo do osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia
do wystawienia recepty i powinna uwzględniać indywidualną sytuację pacjenta.
W przypadku recepty elektronicznej sposób dokonania zmiany jej treści określa art. 96a
ust. 9b ustawy – Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z tym przepisem treść recepty zapisanej
w Systemie Informacji Medycznej nie może być zmieniana. Jeżeli treść recepty
elektronicznej wymaga zmiany, recepta ta jest anulowana w SIM przez osobę, która ją
wystawiła, natomiast zmiana następuje przez wystawienie nowej recepty. Przepis ten
określa zatem sposób dokonania zmiany wystawionej recepty elektronicznej, natomiast nie
przesądza sam w sobie o zasadności zmiany zastosowanego produktu leczniczego.
Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku niedostępności szczepionki pacjent musi
ponownie udać się do tej samej osoby, która wystawiła pierwotną receptę. Konieczność
kontaktu z wystawcą dotychczasowej recepty występuje w szczególności wówczas,
gdy zachodzi potrzeba jej anulowania. Niezależnie od tego, w przypadkach i na zasadach
określonych w obowiązujących przepisach, nową receptę może wystawić również inna
osoba posiadająca stosowne uprawnienia, w granicach kompetencji przysługujących
przedstawicielom poszczególnych zawodów medycznych.
Odnosząc się natomiast do możliwości wydania w aptece innej szczepionki niż wskazana
na recepcie, należy podkreślić, że samej niedostępności przepisanego produktu nie można
traktować jako samoistnej podstawy do wydania dowolnej innej szczepionki. Możliwość
dokonania zamiany produktu leczniczego powinna być oceniana z uwzględnieniem
obowiązujących zasad dotyczących wydawania odpowiedników produktów leczniczych.
Jak bowiem wynika z art. 44 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 253,
z późn.zm.), farmaceuta może wydać inny produkt leczniczy niż wskazany na recepcie, o tej
samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej, która nie powoduje
powstania różnic terapeutycznych, i o tym samym wskazaniu.
Jednocześnie, w przypadku faktycznego braku możliwości nabycia leku, pacjent ma
możliwość zwrócenia się do lekarza prowadzącego terapię w celu dokonania oceny
możliwości zastosowania alternatywnej technologii lekowej.
Ponadto należy wskazać, że receptę na szczepionkę przeciwko grypie może wystawić
zarówno lekarz, jak i uprawniony farmaceuta. W praktyce oznacza to, że pełnoletni pacjent
może uzyskać receptę bezpośrednio w aptece wykonującej szczepienie. Lista aptek,
posiadających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień dostępna
jest pod linkiem: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --