Interpelacja w sprawie wzrastających kosztów pożyczki SAFE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20168
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wzrastających kosztów pożyczki SAFE
Zgłaszający: Sebastian Kaleta
Data wpływu: 30-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się o przedstawienie analiz Ministerstwa Finansów dotyczących kosztów pożyczki SAFE dla Polski, ich aktualizacji po zmianach stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego oraz pełnych prognoz spłaty w euro i złotych. Proszę o pokazanie obciążeń od wypłaty środków do ostatecznej spłaty zobowiązania, z uwzględnieniem wszystkich transz i maksymalnego 45-letniego okresu finansowania.
Z komunikatu Ministerstwa Finansów o podpisaniu umowy wynika, że Polsce przyznano około 43,7 mld euro finansowania, z maksymalnym okresem trwania 45 lat i 10-letnią karencją w spłacie kapitału. Komisja Europejska poinformowała o przekazaniu Polsce 29 maja 2026 roku około 6,6 mld euro zaliczki. Kwoty te są zaokrąglone, dlatego proszę, aby odpowiedź opierała się na dokładnych danych umownych.
Raport Komisji Europejskiej z 14 kwietnia 2026 roku wskazywał wzrost średniego kosztu finansowania UE z 3,17% w pierwszym półroczu 2025 roku do 3,32% w drugim półroczu. Są to historyczne koszty finansowania UE, a nie potwierdzone stawki poszczególnych polskich transz SAFE. Według danych EBC stopa depozytowa wzrosła z 2,00% do 2,25% od 17 czerwca 2026 roku, a następnie do 2,50% od 16 września 2026 roku.
Zmiany te uzasadniają przedstawienie aktualnej oceny kosztów. Nie przesądzam, że podwyżki stóp EBC przekładają się w całości i w tej samej skali na oprocentowanie SAFE. Ustalenie tego związku, wraz z wpływem rentowności obligacji UE, refinansowania oraz kursu EUR/PLN, jest jednym z celów niniejszej interpelacji.
1. Jakie analizy i warianty kosztów SAFE Ministerstwo Finansów przygotowało lub otrzymało przed podjęciem decyzji przez Radę Ministrów o skorzystaniu z instrumentu oraz przed podpisaniem umowy? Proszę podać daty opracowań, odpowiedzialne jednostki, przyjęte stopy procentowe, kursy walut, harmonogramy wypłat i spłat oraz wyniki dotyczące odsetek i łącznej kwoty do zapłaty.
2. Jaką rolę w tych analizach odgrywały wartości 3,17% i 3,32%? Czy traktowano je jako historyczny punkt odniesienia, prognozę czy założenie dla całego okresu spłaty? Kiedy resort uzyskał informację o wyższym koszcie finansowania UE i w jaki sposób zmienił obliczenia oraz informacje przedstawiane opinii publicznej?
3. Jak zaktualizowano analizy po czerwcowej i wrześniowej podwyżce stóp EBC? Proszę zestawić prognozy pierwotne z aktualnymi, wskazując osobno skutki zmiany oprocentowania, kursu walutowego, harmonogramu wypłat i pozostałych założeń. Jeżeli aktualizacji nie sporządzono, proszę podać przyczynę oraz termin jej przygotowania.
4. Jaka jest dokładna kwota już wypłaconej zaliczki, od kiedy powstaje koszt jej finansowania i jakie oprocentowanie lub zasady rozliczenia tego kosztu obowiązują? Czy odsetki są płacone na bieżąco, kapitalizowane albo rozliczane przy kolejnych transzach? Proszę podać koszty naliczone i zapłacone do dnia odpowiedzi oraz sposób zaliczania zaliczki na poczet późniejszych wypłat, aby uniknąć jej podwójnego liczenia.
5. Jakie są aktualnie przewidywane kwoty i terminy kolejnych transz, w tym transzy wiązanej z październikowym rozliczeniem w 2026 r. i szacowanej publicznie na około 20 mld euro? Proszę odróżnić termin złożenia wniosku lub sprawozdania, zatwierdzenia wypłaty, pozyskania finansowania przez KE oraz otrzymania środków przez Polskę. Jakie warunki mogą zmienić kwoty lub terminy?
6. W jaki sposób ustala się oprocentowanie każdej polskiej transzy SAFE? Proszę opisać znaczenie rentowności emisji, kuponu obligacji, kosztu wspólnej puli finansowania UE, terminów zapadalności, kosztów płynności, opłat i refinansowania. Kiedy stawka zostaje ustalona i czy może zmieniać się w okresie spłaty? Czy Polska korzysta z oprocentowania stałego, zmiennego czy okresowo przeliczanego?
7. Jaki koszt najbliższej transzy MF szacuje według danych na 30 września 2026 r. oraz według najnowszych danych dostępnych w dniu odpowiedzi? Proszę wskazać właściwe emisje lub krzywą rentowności obligacji UE, źródła i daty notowań, zastosowane okresy zapadalności oraz sposób przejścia od tych danych do efektywnego kosztu pożyczki dla Polski. Jeżeli stawka nie jest jeszcze znana, proszę podać przedział szacunkowy i datę jej ustalenia.
8. Jaką ścieżkę stóp EBC resort przyjmuje na kolejne miesiące, do końca 2027 r. oraz na dalszy okres wypłat SAFE? Proszę przedstawić wariant bazowy, wariant obniżek i wariant podwyżek, przypisać im datę prognozy oraz wskazać źródła założeń. Proszę odróżnić własną prognozę MF od oczekiwań rynkowych i wyjaśnić wpływ każdego wariantu na transze wypłacane w poszczególnych terminach, bez zakładania automatycznego przełożenia zmian stóp EBC jeden do jednego.
9. Jaki jest pełny przewidywany koszt wykorzystania całej przyznanej Polsce kwoty SAFE, z uwzględnieniem już wypłaconych środków? Proszę przedstawić odrębnie każdą transzę i sumę dla całej pożyczki, w euro i złotych: kapitał, odsetki, opłaty, koszty zabezpieczeń i refinansowania oraz łączną sumę płatności. Proszę określić, od jakiego zdarzenia biegną okresy 45 lat i karencji dla każdej transzy, oraz wskazać końcowy rok spłaty całego zobowiązania.
10. Proszę przedstawić porównywalne wyliczenia dla: pierwotnego założenia 3,17%, stawki 3,32%, wariantów 3,57% i 3,82% oraz aktualnego wariantu bazowego MF. Proszę dodatkowo pokazać skutki wzrostu kosztu finansowania przyszłych transz o 0,25, 0,50, 1,00 i 2,00 pkt proc. względem wariantu bazowego. Dla porównania proszę zastosować jednakowy harmonogram i kwoty, zachowując rzeczywiste warunki zaliczki, oraz wskazać różnicę w odsetkach względem 3,17%. Warianty 3,57% i 3,82% są tu założeniami do analizy wrażliwości, nie twierdzeniem o obowiązującej stawce.
11. Proszę przeliczyć powyższe warianty na złote przy stałych kursach 4,00, 4,30, 4,60 i 5,00 zł/euro oraz przy ścieżce kursowej przyjętej przez MF. Proszę objąć przeliczeniem każdą płatność kapitału i odsetek, wskazać koszty zabezpieczenia kursu oraz wyodrębnić wpływ ryzyka walutowego. Dla okresów, na które resort nie sporządza prognoz, proszę przyjąć jawnie opisane założenia techniczne.
12. Czy MF potwierdza arytmetykę i adekwatność następującej symulacji: przyszłe wypłaty 37,1 mld euro, bez zaliczki, stopa 3,82% zamiast 3,17%, dla każdej transzy 10 lat bieżącego płacenia odsetek bez spłaty kapitału i następnie 35 równych rocznych rat kapitałowych na koniec roku, stały kurs 4,30 zł/euro, brak kapitalizacji i opłat? Model daje około 6,7522 mld euro, czyli 29,03446 mld zł dodatkowych nominalnych odsetek. Proszę wskazać, które założenia odbiegają od warunków umowy, oraz przedstawić skorygowany wynik.
13. Proszę przedstawić roczny harmonogram od pierwszej wypłaty do spłaty ostatniej transzy, obejmujący saldo zadłużenia, wypłaty, spłaty kapitału, odsetki i pozostałe koszty w euro i złotych. Proszę osobno wykazać nominalną sumę płatności w całym okresie oraz ich wartość bieżącą, ze wskazaniem stopy dyskontowej. Jakie będą najwyższe roczne obciążenie i jego termin oraz wpływ na budżet państwa, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych i dług sektora instytucji rządowych i samorządowych?
14. Jakie działania MF podejmuje, aby ograniczyć ryzyko stóp procentowych, refinansowania i kursu euro? Czy rozważano wcześniejsze pozyskanie środków, zabezpieczenia lub wcześniejszą spłatę, jakie są ich koszty i ograniczenia oraz jak zmieniają wynik przedstawionych scenariuszy?
15. Proszę dołączyć pierwotne i zaktualizowane analizy kosztów, dostępne postanowienia umowy dotyczące oprocentowania i spłat oraz arkusz kalkulacyjny z formułami, założeniami i harmonogramami, umożliwiający odtworzenie wyników. Proszę udzielić odpowiedzi osobno na każde pytanie. W razie nieudostępnienia części materiałów proszę wskazać zakres i podstawę ograniczenia oraz przekazać pozostałą część. Jeśli resort nie posiada określonego wyliczenia, proszę wskazać to wprost i podać termin jego sporządzenia.
Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7769 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 29 października 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 20168
Znak sprawy: DP2.054.14.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20168 posła Sebastiana Kalety w sprawie
w sprawie wzrastających kosztów pożyczki SAFE przekazuję następujące
wyjaśnienia:
Ad 1
Wyjaśnienia zostały przedstawione w odpowiedzi na interpelację posła Mariusza
Błaszczaka nr 17759 w sprawie kosztów obsługi pożyczki SAFE oraz jej wpływu na
finanse publiczne, interpelację posłów Wiesława Krajewskiego, Olgi Ewy
Semeniuk-Patkowskiej nr 18717 w sprawie kosztów pożyczki SAFE oraz jej
wpływu na zadłużenie Polski i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Ad 2
Raportowane przez KE średnie koszty finansowania pożyczek (w ramach RRF)
stanowią punkt wyjścia do oszacowania oczekiwanej różnicy w koszcie
finansowania UE wobec rynkowego kosztu finansowania SP lub BGK na rzecz
funduszy zrządzanych przez bank. Wzrost średniego kosztu finansowania UE do
3,32% w II półroczu 2025 r. wobec 3,17% w I półroczu 2025 r. nie oznacza, że
oczekiwane oszczędności dla Polski zmniejszyły się. Zmiany kosztu finansowania
dotyczą tak UE, jak i Polski i wynikają z globalnej sytuacji na rynkach finansowych.
Oszczędność programu SAFE wynika z możliwej do uzyskania różnicy kosztach
finansowania, a nie z nominalnego poziomu oprocentowania UE.
Ad 3
Pożyczka SAFE zaciągana jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) na
rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Zgodnie z ustawą o obronie
Ojczyzny za planowanie wydatków FWSZ, w tym na obsługę długu, jak również za
zarządzanie długiem Funduszu odpowiada BGK.
-- 1 of 4 --
2/4
Pożyczki SAFE są finansowane poprzez emisję obligacji Unii Europejskiej (UE).
Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom)
2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających
zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, Komisja Europejska zaciąga zobowiązania
na rynkach finansowych realizując zróżnicowaną strategię finansowania.
Metodykę ustalania kosztu finansowania dla pożyczek oferowanych państwom
członkowskim przez UE (zarówno w ramach RRF jak i SAFE) określa decyzja
wykonawcza Komisji (UE, Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r.
ustanawiająca ramy alokacji kosztów związanych z operacjami zaciągania
pożyczek i zarządzania długiem w ramach zróżnicowanej strategii finansowania.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowanymi przez KE oprocentowanie
pożyczek SAFE jest uzależnione od bieżącego ważonego kosztu emisji obligacji
emitowanych przez KE na rzecz Unii Europejskiej na finansowanie realizowanych
programów w półroczu, w którym nastąpi ciągnienie transzy, jak ma to już miejsce
dla pożyczek w ramach RRF. Oprocentowanie jest ustalane na okres roku i
aktualizowane w kolejnych latach w zależności od zmian w koszyku obligacji, który
finansował daną transzę – zgodnie z metodologią określoną w powyższej decyzji
wykonawczej Komisji, każda nowo zaciągana transza jest przypisywana do nowego
koszyka obligacji określającego koszt finansowania Komisji Europejskiej w danym
półrocznym przedziale obejmującym okresy styczeń-czerwiec oraz lipiec-grudzień.
Oprocentowanie transz pożyczek z SAFE będzie znane po zakończeniu danego
okresu odsetkowego i będzie uzależnione od przyszłych warunków rynkowych po
jakich KE będzie pozyskiwała finansowanie, jednak co do zasady koszty zaciągania
zobowiązań przez KE na finansowanie SAFE powinny być dla Polski istotnie niższe
niż rynkowe koszty samodzielnej emisji długu na rynkach finansowych z uwagi na
wyższą wiarygodność kredytową UE niż Polski oraz większą płynność emisji
w euro obligacji UE niż polskich obligacji w euro. Komisja przekazuje państwu
członkowskiemu kwotę kosztów finansowania, kosztów administracyjnych
i kosztów zarządzania płynnością nie później niż 20 dni roboczych przed datą
płatności. Pierwsza spłata odsetek nastąpi rok po wypłacie (w roku 2027),
a ostatnia po 45 latach od ostatniej wypłaconej transzy.
Reasumując, z mechanizmu ustalania oprocentowania pożyczek SAFE wynika, że
podwyżka stóp EBC nie musi przekładać się bezpośrednio na wzrost
oprocentowania pożyczek SAFE. Taki wpływ nastąpi w przypadku, gdy podwyżka
krótkoterminowych stóp EBC będzie miała trwały wpływ na wzrost rentowności
obligacji UE, będących punktem odniesienia dla wyznaczania oprocentowania
pożyczek SAFE.
Potencjalny wzrost nominalnego poziomu średniego kosztu finansowania UE nie
oznacza automatycznego zmniejszenia oszczędności dla Polski, podobnie jak ich
potencjalny spadek nie oznacza automatycznego zwiększenia oszczędności.
Przyszłe zmiany rynkowego kosztu finansowania dotyczyć będą zarówno UE, jak
i Polski i mogą wynikać z takich czynników jak bieżąca i przyszła polityka pieniężna
realizowana przez banki centralne czy sytuacja na rynkach finansowych.
Oszczędność programu SAFE wynika z różnicy w możliwych do uzyskania kosztach
finansowania, a nie z samego poziomu oprocentowania pożyczek z UE.
Ad 4
-- 2 of 4 --
3/4
Wyjaśnienia zostały przedstawione w odpowiedziach na interpelację posła
Mariusza Błaszczaka nr 17759 (pyt. 6-8), interpelację posłów Wiesława
Krajewskiego, Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej nr 18717 (pyt. 3).
Ad 5
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 6
Wyjaśnienia zostały przedstawione w odpowiedziach na interpelację posła
Mariusza Błaszczaka 17759 (pyt. 1-9), interpelację posłów Wiesława
Krajewskiego, Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej nr 18717 (pyt. 2, 3, 8).
Ad 7
Wyjaśnienia zostały przedstawione w odpowiedziach na interpelację posła
Mariusza Błaszczaka nr 17759 (pyt. 3-5), interpelację posłów Wiesława
Krajewskiego, Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej nr 18717 (pyt. 3).
Ad 8
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 9
Wyjaśnienia zostały przedstawione w odpowiedziach na interpelację posła
Mariusza Błaszczaka nr 17759, interpelację posłów Wiesława Krajewskiego, Olgi
Ewy Semeniuk-Patkowskiej nr 18717.
Ad 10
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 11
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 12
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 13
Za obsługę pożyczki SAFE odpowiada BGK, który zarządza FWSZ i zaciąga na jego
rzecz zobowiązania.
Ad 14
Zgodnie z art. 45 c ustawy o obronie Ojczyzny oraz art. 5 ust. 8 ustawy o
Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE zawieranie
transakcji zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej
dotyczące zaciąganych zobowiązań finansowych, wynikających z pożyczki SAFE
leży w kompetencji BGK. Szczegółowe cele i uwarunkowania zarządzania długiem
funduszy oraz zasady i mechanizmy związane z zarządzaniem ryzykiem zawiera
opracowana i aktualizowana przez BGK Strategia zarządzania zobowiązaniami
dłużnymi funduszy (https://www.bgk.pl/dla-klienta/relacje-
inwestorskie/strategia-zarzadzania-zobowiazaniami-dluznymi-funduszy/).
Strategia BGK uwzględnia uwarunkowania wynikające ze Strategii zarządzania
długiem sektora finansów publicznych.
-- 3 of 4 --
4/4
Ad 15
Informacje zostały przedstawione w odpowiedziach na interpelację posła
Mariusza Błaszczaka nr 17759 (pyt. 9, 14), interpelację posłów Wiesława
Krajewskiego, Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej nr 18717 (pyt. 9-10).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --