Interpelacja w sprawie naruszenia procedur bezpieczeństwa teleinformatycznego w 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20134
do ministra obrony narodowej
w sprawie naruszenia procedur bezpieczeństwa teleinformatycznego w 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej
Zgłaszający: Michał Jach, Waldemar Andzel, Dariusz Matecki, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 28-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojej wiadomości dotarły informacje o poważnym incydencie bezpieczeństwa teleinformatycznego, do którego doszło w 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej im. ppłk. Ludwika Marszałka ps. „Zbroja” (dalej: „16 DBOT”). Incydent polegał na logowaniu się pracownika wojska, zatrudnionego jednocześnie w 16 DBOT oraz w innej jednostce lub komórce organizacyjnej resortu obrony narodowej, do systemu teleinformatycznego SI Arcus innej jednostki z terminalu stacji roboczej 16 DBOT oraz odwrotnie.
System SI Arcus funkcjonuje jako system teleinformatyczny przetwarzający informacje w resorcie obrony narodowej. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie podstawowych wymagań bezpieczeństwa teleinformatycznego (dalej: „rozporządzenie PWBT”) każdy system teleinformatyczny przeznaczony do przetwarzania informacji niejawnych działa w oparciu o zatwierdzoną dokumentację bezpieczeństwa obejmującą szczególne wymagania bezpieczeństwa (SWB) i procedury bezpiecznej eksploatacji (PBE). Dokumentacja ta określa m.in. uprawnienia dostępu do systemu, identyfikację i uwierzytelnianie użytkowników oraz zasady korzystania ze stacji roboczych (§ 6 pkt 14 rozporządzenia PWBT).
Stacja robocza w jednostce „A” nie może autoryzować sesji użytkownika przypisanego do zasobów i serwerów jednostki „B” bez wdrożenia specjalnej, scentralizowanej procedury wymagającej wiedzy i zgody administratorów systemu (IBT/ABT) obu jednostek. Logowanie cross-jednostkowe bez takiego uzgodnienia stanowi naruszenie dokumentacji bezpieczeństwa SWB i PBE, a z punktu widzenia systemów monitoringu jest traktowane jak próba nieautoryzowanego dostępu z zewnątrz, automatycznie generująca incydent bezpieczeństwa teleinformatycznego w rozumieniu rozporządzenia PWBT.
Kierownik jednostki organizacyjnej, na której terenie doszło do incydentu, obowiązany jest zapewnić ochronę informacji niejawnych przetwarzanych w systemach teleinformatycznych, w tym niezwłocznie reagować na stwierdzone naruszenia (art. 14 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych - dalej: „u.o.i.n.”). W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie informacji niejawnych pełnomocnik ochrony zawiadamia niezwłocznie kierownika jednostki i podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia okoliczności naruszenia oraz ograniczenia jego skutków (art. 17 ust. 1 u.o.i.n.). Przy klauzuli „poufne” lub wyższej niezbędne jest również niezwłoczne zawiadomienie Służby Kontrwywiadu Wojskowego (art. 17 ust. 2 u.o.i.n.).
System teleinformatyczny eksploatowany w jednostce wojskowej musi posiadać aktualną akredytację bezpieczeństwa teleinformatycznego udzieloną przez SKW (art. 48 u.o.i.n.). Brak aktualnej akredytacji w dniu incydentu stanowi samodzielne, poważne naruszenie przepisów o ochronie informacji niejawnych i wyklucza legalną eksploatację systemu. Incydent teleinformatyczny polegający na nieuprawnionym logowaniu cross-jednostkowym rodzi pośrednio obowiązek zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie karne, a zatem także obowiązek z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego ciążący na dowódcy 16 DBOT jako kierowniku instytucji państwowej.
Wobec powyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do tego, czy dowódca 16 DBOT wykonał ciążące na nim ustawowe obowiązki proceduralne po stwierdzeniu lub powzięciu wiadomości o opisanym incydencie.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy w 16 DBOT we Wrocławiu miało miejsce naruszenie procedury bezpieczeństwa teleinformatycznego polegające na logowaniu do systemu SI Arcus innej jednostki wojskowej lub komórki organizacyjnej MON przez pracownika wojska zatrudnionego równocześnie w dwóch jednostkach - z terminalu stacji roboczej 16 DBOT lub odwrotnie - i czy zdarzenie to zostało zakwalifikowane jako incydent bezpieczeństwa teleinformatycznego?
2. Czy dowódca 16 DBOT polecił przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie pełnomocnikowi ds. ochrony informacji niejawnych oraz administratorowi bezpieczeństwa teleinformatycznego (ABT), zgodnie z obowiązkami wynikającymi z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 17 ust. 1 u.o.i.n. oraz rozporządzenia PWBT?
3. Czy stacja robocza w 16 DBOT, z której dokonano opisanego logowania, była włączona do właściwej resortowej sieci teleinformatycznej i posiadała w dniu incydentu aktualną akredytację bezpieczeństwa teleinformatycznego udzieloną przez SKW, zgodnie z art. 48 u.o.i.n.?
4. Czy dowódca 16 DBOT powiadomił dowódcę lub kierownika jednostki, do której systemu teleinformatycznego SI Arcus dokonało się logowanie z nieuprawnionej stacji roboczej, o zaistniałym incydencie teleinformatycznym, zgodnie z wymogami procedur SWB i PBE?
5. Czy dowódca 16 DBOT powiadomił Służbę Kontrwywiadu Wojskowego o zaistniałym incydencie teleinformatycznym, zgodnie z art. 17 ust. 2 u.o.i.n. oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia PWBT?
6. Czy logowanie pracownika wojska zatrudnionego równocześnie w dwóch jednostkach wojskowych do konta w SI Arcus jednostki „A” z stacji roboczej jednostki „B”, bez uprzednio uzgodnionej i zaakceptowanej przez ABT obu jednostek procedury, wpisanej do dokumentacji SWB i PBE, jest zgodne z obowiązującymi przepisami o ochronie informacji niejawnych oraz procedurami bezpiecznej eksploatacji systemu SI Arcus?
Z poważaniem
Michał Jach
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3302 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.978.2026/In-449-26/SW
Warszawa, 20.10.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 20134 Pana Posła Michała Jacha wraz z grupą posłów w sprawie naruszenia
procedur bezpieczeństwa teleinformatycznego w 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 20134 Pana Posła Michała
Jacha wraz z grupą posłów w sprawie naruszenia procedur bezpieczeństwa teleinformatycznego w 16.
Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na początku należy sprostować, iż obecnie obowiązującą nazwą systemu, do którego nawiązuje treść
interpelacji, jest Usługa Podstawowa ARCUS (UP ARCUS), która nie jest systemem teleinformatycznym
w myśl art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 10 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2025 r.,
poz. 1209), lecz funkcjonującą w ramach takiego systemu teleinformatycznego usługą podstawową
przeznaczoną do wykorzystania przez wszystkich użytkowników.
System teleinformatyczny, w którym jest uruchomiona UP ARCUS, posiada opracowaną i zatwierdzoną
dokumentację bezpieczeństwa teleinformatycznego. Również UP ARCUS ma własną, zatwierdzoną
dokumentację bezpieczeństwa usługi. W związku z tym Dowódca 16. Dolnośląskiej Brygady Obrony
Terytorialnej (16. DBOT) nie musiał opracowywać odrębnej dokumentacji bezpieczeństwa dla lokalizacji
systemu wraz z UP ARCUS.
Dokumentacja systemu zawiera procedury bezpiecznej eksploatacji, w tym zasady korzystania z kont
użytkowników w sytuacji, gdy użytkownik z jednostki A pracuje w jednostce B przy stacji roboczej tej
drugiej jednostki. Procedury te dopuszczają logowanie się na konto właściwe dla danej jednostki i
korzystanie z usług (w tym UP ARCUS) przypisanych do tego konta. Postępowanie zgodne z tymi
procedurami nie stanowi naruszenia przepisów o ochronie informacji niejawnych ani procedur
bezpieczeństwa. W opisywanym w interpelacji przypadku użytkownik posiadał dwa odrębne konta w
systemie — jedno przypisane do jednostki A, drugie do jednostki B — i logował się wyłącznie przy
użyciu konta właściwego dla danej jednostki.
W UP ARCUS nie ma pojęcia nieuprawnionej stacji roboczej. Dostęp do baz danych i dokumentów jest
realizowany na poziomie grup uprawnień, a pojedynczy użytkownik jest przypisany do określonej grupy.
Jeśli użytkownik ma nadane uprawnienia do danej bazy lub dokumentu, jego dostęp jest uprawniony
niezależnie od lokalizacji urządzenia, z którego łączy się użytkownik. Mechanizmy bezpieczeństwa
zastosowane w UP ARCUS uniemożliwiają nawiązanie połączenia z urządzenia nieautoryzowanego -
czynność można wykonać wyłącznie z urządzenia autoryzowanego i uprawnionego.
Ponadto informuję, że systemy eksploatowane w 16. DBOT mają na bieżąco aktualizowaną
dokumentację bezpieczeństwa oraz są akredytowane przez organizatora systemu.
Z wyrazami szacunku
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --