Interpelacja w sprawie diagnostyki celiakii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20133
do ministra zdrowia
w sprawie diagnostyki celiakii
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 28-09-2026
Szanowna Pani Minister!
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji na zlecenie Ministerstwa Zdrowia (znak: DLG.72.8.2025.MK, data wpływu 3.10.2025 r.) przygotowało materiały analityczne, stanowisko Rady Przejrzystości oraz rekomendacje Prezesa Agencji w zakresie zasadności zakwalifikowania świadczenia „oznaczenie przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej w klasie IgA jako wstępne badanie przesiewowe (u osób z normalnym stężeniem całkowitego IgA), oraz przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej w klasie IgG jako drugą linię diagnostyczną (u osób z niskim stężeniem całkowitego IgA)“, jako świadczenia gwarantowanego. Procedura ta w znaczący sposób pozytywnie wpłynęłaby na wykrywalność celiakii i skrócenie okresu jej diagnostyki. Pomimo raportu z 25.11.2025 r., stanowiska Rady Przejrzystości z 27.11.2025 r. oraz Rekomendacji Prezesa nr 184/2025 do zlecenia 185/2025 z 28.11.2025 r. do dnia dzisiejszego minister zdrowia nie uwzględnił powyższych badań w rozporządzeniu w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (dalej jako rozporządzenie koszykowe).
Agencja w toku prac wykorzystała wewnętrzne cenniki laboratoriów diagnostycznych, co pozwoliło wycenić te procedury. Zaproponowano wycenę na poziomie 94 zł za oznaczenie anty-tTG w klasie IgA, 94 zł w klasie IgG oraz 25 zł za całkowite stężenie IgA.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w toku analiz oficjalnie pozytywnie zaopiniował propozycję włączenia tych oznaczeń do koszyka AOS. W swojej opinii techniczno-analitycznej wskazał jednak na wyzwania wdrożeniowe – m.in. brak odrębnych kodów ICD-10 dla części populacji (np. członków rodzin pacjentów z celiakią). NFZ zauważył też, że badania te będą zlecane nie tylko przez gastroenterologów, ale i przez endokrynologów, diabetologów, neurologów czy specjalistów chorób metabolicznych.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kiedy pacjenci mogą spodziewać się wpisania badań anty-tTG do rozporządzenia koszykowego?
2. Na jakim etapie są obecnie prace legislacyjne w Departamencie Lecznictwa w tym zakresie?
3. Czy nowe przepisy uwzględnią europejskie wytyczne diagnostyczne bezbiopsyjnego (no-biopsy) rozpoznawania celiakii u dorosłych?
4. Czy ministerstwu znane są ostatnie (z września 2026 r.) wytyczne postępowania w celiakii – rekomendacje Sekcji Jelitowej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii?
5. Czy ministerstwo posiada dane informujące o długości diagnostyki celiakii u dzieci i u dorosłych, jeśli tak jakie one są (od pierwszej wizyty u lekarza POZ do diagnozy wskutek badania biopsyjnego)?
6. Czy do ministerstwa wpływają wnioski o zmiany w zakresie przyśpieszenia diagnostyki celiakii? Jeśli tak, od jakich podmiotów lub osób wpłynęły od stycznia 2024 r.?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Bardzo krótka odpowiedź w stosunku do liczby pytań poselskich
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7052 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.230.2026.MK
Warszawa, 14 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 20133) Pana Posła Bartosza Romowicza w sprawie
diagnostyki celiakii, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Kiedy pacjenci mogą spodziewać się wpisania badań anty-tTG do rozporządzenia
koszykowego?
2. Na jakim etapie są obecnie prace legislacyjne w Departamencie Lecznictwa w tym
zakresie?
Planowane jest wprowadzenie oznaczenia stężenia przeciwciał przeciwko
transglutaminazie tkankowej w klasie IgA oraz IgG do wykazu świadczeń gwarantowanych
z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej od dnia 1 stycznia 2027 r. W ciągu
najbliższego miesiąca projekt zostanie skierowany do konsultacji publicznych i
opublikowany na stronie RCL.
3. Czy nowe przepisy uwzględnią europejskie wytyczne diagnostyczne bezbiopsyjnego
(nobiopsy) rozpoznawania celiakii u dorosłych?
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016
r. poz. 357) świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej
wiedzy medycznej.
4. Czy Ministerstwu znane są ostatnie (z września 2026 r.) wytyczne postępowania w
celiakii –rekomendacje Sekcji Jelitowej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii?
Ministerstwu znane są te wytyczne. Zostały one opublikowane na stronie internetowej
Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii.
5. Czy Ministerstwo posiada dane informujące o długości diagnostyki celiakii u dzieci i u
dorosłych, jeśli tak jakie one są (od pierwszej wizyty u lekarza POZ do diagnozy w skutek
badania biopsyjnego)?
Zgodnie z informacjami przekazanymi w raporcie do rekomendacji nr 184/2025 z dnia 26
listopada 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji: „
Zgodnie z
publikacją Majsiak 2022 średni czas oczekiwania na rozpoznanie choroby od wystąpienia
objawów w Polsce wynosi 7 lat (9 lat w przypadku dorosłych i 3,1 roku w przypadku
dzieci)”.
6. Czy do Ministerstwa wpływają wnioski o zmiany w zakresie przyśpieszenia diagnostyki
celiakii? Jeśli tak od jakich podmiotów lub osób wpłynęły od stycznia 2024 r.?
Do Ministerstwa Zdrowia wpływały postulaty dotyczące zmian w zakresie diagnostyki tej
choroby, w szczególności odnoszące się do aktualizacji wykazu świadczeń gwarantowanych
poprzez uwzględnienie badań serologicznych rekomendowanych przez współczesne
wytyczne kliniczne. Wnioski w tym zakresie były zgłaszane między innymi przez
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
konsultantów krajowych w dziedzinie gastroenterologii i gastroenterologii dziecięcej,
organizacje pacjentów oraz Polskie Towarzystwo Gastroenterologii.
Jednocześnie należy podkreślić, że diagnostyka celiakii jest realizowana przez podmioty
wykonujące działalność leczniczą, a świadczenia finansowane ze środków publicznych są
udzielane przez świadczeniodawców posiadających umowy z Narodowym Funduszem
Zdrowia. Rolą Ministra Zdrowia jest kształtowanie ram organizacyjnych i prawnych
systemu opieki zdrowotnej, w tym określanie zakresu świadczeń gwarantowanych
finansowanych ze środków publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.230.2026.MK
Warszawa, 14 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 20133) Pana Posła Bartosza Romowicza w sprawie
diagnostyki celiakii, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Kiedy pacjenci mogą spodziewać się wpisania badań anty-tTG do rozporządzenia
koszykowego?
2. Na jakim etapie są obecnie prace legislacyjne w Departamencie Lecznictwa w tym
zakresie?
Planowane jest wprowadzenie oznaczenia stężenia przeciwciał przeciwko
transglutaminazie tkankowej w klasie IgA oraz IgG do wykazu świadczeń gwarantowanych
z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej od dnia 1 stycznia 2027 r. W ciągu
najbliższego miesiąca projekt zostanie skierowany do konsultacji publicznych i
opublikowany na stronie RCL.
3. Czy nowe przepisy uwzględnią europejskie wytyczne diagnostyczne bezbiopsyjnego
(nobiopsy) rozpoznawania celiakii u dorosłych?
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016
r. poz. 357) świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej
wiedzy medycznej.
4. Czy Ministerstwu znane są ostatnie (z września 2026 r.) wytyczne postępowania w
celiakii –rekomendacje Sekcji Jelitowej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii?
Ministerstwu znane są te wytyczne. Zostały one opublikowane na stronie internetowej
Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii.
5. Czy Ministerstwo posiada dane informujące o długości diagnostyki celiakii u dzieci i u
dorosłych, jeśli tak jakie one są (od pierwszej wizyty u lekarza POZ do diagnozy w skutek
badania biopsyjnego)?
Zgodnie z informacjami przekazanymi w raporcie do rekomendacji nr 184/2025 z dnia 26
listopada 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji: „
Zgodnie z
publikacją Majsiak 2022 średni czas oczekiwania na rozpoznanie choroby od wystąpienia
objawów w Polsce wynosi 7 lat (9 lat w przypadku dorosłych i 3,1 roku w przypadku
dzieci)”.
6. Czy do Ministerstwa wpływają wnioski o zmiany w zakresie przyśpieszenia diagnostyki
celiakii? Jeśli tak od jakich podmiotów lub osób wpłynęły od stycznia 2024 r.?
Do Ministerstwa Zdrowia wpływały postulaty dotyczące zmian w zakresie diagnostyki tej
choroby, w szczególności odnoszące się do aktualizacji wykazu świadczeń gwarantowanych
poprzez uwzględnienie badań serologicznych rekomendowanych przez współczesne
wytyczne kliniczne. Wnioski w tym zakresie były zgłaszane między innymi przez
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
konsultantów krajowych w dziedzinie gastroenterologii i gastroenterologii dziecięcej,
organizacje pacjentów oraz Polskie Towarzystwo Gastroenterologii.
Jednocześnie należy podkreślić, że diagnostyka celiakii jest realizowana przez podmioty
wykonujące działalność leczniczą, a świadczenia finansowane ze środków publicznych są
udzielane przez świadczeniodawców posiadających umowy z Narodowym Funduszem
Zdrowia. Rolą Ministra Zdrowia jest kształtowanie ram organizacyjnych i prawnych
systemu opieki zdrowotnej, w tym określanie zakresu świadczeń gwarantowanych
finansowanych ze środków publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --