Interpelacja w sprawie stężenia dwutlenku siarki w Szczecinie i w Policach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 2011
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie stężenia dwutlenku siarki w Szczecinie i w Policach
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 12-03-2024
"Czterokrotnie przekroczona została godzinna norma stężenia dwutlenku siarki w Szczecinie. Służby o tym wiedziały, Urząd Miasta także, ale alert trafił prawdopodobnie tylko do placówek oświatowych" - Gazeta Wyborcza, 27 lutego 2024 r.
"Stężenie dwutlenku siarki w powietrzu miało przekroczyć poziom alarmowy. [...] Jak informuje WIOŚ, wszystko wskazuje, że zwiększony poziom dwutlenku siarki w powietrzu to następstwo przemysłowego zanieczyszczenia. [...] Wysokie stężenie dwutlenku siarki SO2 w powietrzu zwiększa ryzyko infekcji dróg oddechowych. Szczególnie wrażliwe na działanie SO2 są osoby cierpiące z powodu chorób serca, które mogą odczuwać pogorszenie samopoczucia np. uczucie bólu w klatce piersiowej, brak tchu, znużenie, oraz osoby z przewlekłymi chorobami układu oddechowego, u których może pojawić się nasilenie dolegliwości, w tym kaszel, dyskomfort w klatce piersiowej, nasilenie się objawów ataków astmy" - wSzczecinie.pl, 28 lutego 2024 r.
"Alarmujące dane Inspekcji Ochrony Środowiska. Trujący dwutlenek siarki ponad normę. [...] O godzinie 1300 stężenia dwutlenku siarki osiągnęły wartość 1354,3 µg/m3 na stacji przy ul. Łącznej oraz wartość 814,5 µg/m3 na stacji przy ul. Piłsudskiego. Jak podaje SmogLab, dopuszczalne stężenie dwutlenku siarki w powietrzu wynosi 350 µg/m3 w okresie jednogodzinnym i 125 µg/m3 w 24-godzinnym przedziale czasowym, natomiast poziom alarmowy stężenia średniego jednogodzinnego wynosi 500 µg/m3" - Kurier Szczeciński, 27 lutego 2024 r.
Tego samego dnia, 27 lutego 2024 roku na stronie BiznesAlert pojawił się artykuł: "Fedorska: Czy niemieckiej Rafinerii Schwedt wolno więcej (emitować)?", w którym napisano: "Niemiecka Rafineria Schwedt (PCK) położona blisko 12 kilometrów od granicy z Polską stara się obecnie o specjalne pozwolenie na dwukrotne podwyższenie normy emisji szkodliwego dla ludzkiego zdrowia i roślin dwutlenku siarki (SO2). Jest ona największym emitentem dwutlenku siarki w Niemczech, mimo że nie jest największą jednostką tego typu w Niemczech".
Proszę o informację, dlaczego tego dnia Rządowe Centrum Bezpieczeństwa nie wysłało alertu RCB do mieszkańców Szczecina i powiatu polickiego informującego o tym, żeby tego dnia powstrzymać się np. od wychodzenia na spacery.
Proszę o przedstawienie pełnego raportu dotyczącego przyczyn wzrostu stężenia dwutlenku siarki w powietrzu 27 lutego 2024 roku w Szczecinie.
Czy Polska prowadzi działania dyplomatyczne ukierunkowane na zatrzymanie wydania pozwolenia na dwukrotne podwyższenie normy emisji szkodliwego dla ludzkiego zdrowia i roślin dwutlenku siarki (SO2) dla niemieckiej Rafinerii Schwedt? Proszę o przedstawienie raportu na temat wpływu tej rafinerii na środowisko/powietrze w Polsce.
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7412 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPM-WEP.050.4.2024.ŻW
3103113.12226822.9893229
Warszawa, 22-04-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji z dnia 15 marca 2024 r. Pana Posła Dariusza Mateckiego
w sprawie stężenia dwutlenku siarki w Szczecinie i w Policach, znak: K10INT2011,
przedstawiam poniżej stosowne wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę poinformować, że w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, zwany dalej: GIOŚ, prowadzi pomiary jakości
powietrza w Szczecinie na trzech stacjach pomiarowych, z czego pomiary dwutlenku siarki
prowadzone są na dwóch stacjach: przy ul. Łącznej – zlokalizowanej w północnej części
miasta i ul. Piłsudskiego – zlokalizowanej w centrum miasta.
Zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r.
w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r. poz. 845) dla dwutlenku
siarki ze względu na ochronę zdrowia ludzi określono następujące poziomy:
poziom dopuszczalny dla stężeń 1-godzinnych wynoszący 350 μg/m3
z dopuszczalną częstością przekroczeń w roku kalendarzowym wynoszącą
24 godziny,
poziom dopuszczalny dla stężeń 24-godzinnych wynoszący 125 μg/m3
z dopuszczalną częstością przekroczeń w roku kalendarzowym wynoszącą 3 dni,
poziom alarmowy określony jako przekroczenie przez trzy kolejne godziny stężenia
1-godzinnego wynoszącego 500 μg/m3.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez GIOŚ w dniu 27 lutego 2024 r. w Szczecinie
zarejestrowano bardzo wysokie stężenia 1-godzinne dwutlenku siarki (SO2) na obu
stanowiskach pomiarowych – wyniki pomiarów stężenia 1-godzinne dwutlenku siarki
w dniu 27.02.2024 r. na automatycznych stacjach pomiarowych w Szczecinie przedstawiono
na wykresie 1. Maksymalne stężenie 1-godzinne na stacji przy ul. Łącznej osiągnęło wartość
1354,3 μg/m3, a na stacji przy ul. Piłsudskiego – 814,5 μg/m3, przy wartości poziomu
dopuszczalnego 350 μg/m3. Na obu stanowiskach przekroczenia wartości poziomu
dopuszczalnego zarejestrowano przez dwie kolejne godziny. W tym dniu nie odnotowano
przekroczenia poziomu alarmowego określonego dla stężeń
-- 1 of 4 --
1-godzinnych, ponieważ wartość 500 μg/m3 musi być przekroczona przez trzy kolejne
godziny, a przekroczenie tej wartości na stanowiskach pomiarowych dwutlenku siarki
wystąpiło przez dwie kolejne godziny.
Wykres 1. Stężenia 1-godzinne dwutlenku siarki w dniu 27.02.2024 r. na automatycznych
stacjach pomiarowych w Szczecinie
W dniu 27 lutego 2024 r. w Szczecinie stężenie 24-godzinne dwutlenku siarki na stacji przy
ul. Łącznej wyniosło 148,6 μg/m3, a na stacji przy ul. Piłsudskiego – 102,1 μg/m3 - wyniki
pomiarów stężenia 1-godzinne dwutlenku siarki w dniu 27.02.2024 r. na automatycznych
stacjach pomiarowych w Szczecinie przedstawiono na wykresie 2. Wartość poziomu
dopuszczalnego wynosząca 125 μg/m3 została przekroczona na stacji przy ul. Łącznej.
Wykres 2. Stężenia 24-godzinne dwutlenku siarki w dniach 26-29.02.2024 r. na automatycznych
stacjach pomiarowych w Szczecinie.
Najwyższe stężenia dwutlenku siarki wystąpiły na stacji przy ul. Łącznej w Szczecinie, która
znajduje się w północnej części miasta. W tym czasie na Szczecin napływały masy powietrza
-- 2 of 4 --
z sektora północnego, czyli z kierunku innego, niż lokalizacja rafinerii Schwedt. Jednocześnie
warunki meteorologiczne utrudniały rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.
Ponadto informuję, że w latach 2003-2023 na stacjach pomiarowych w Szczecinie nie
zarejestrowano przekroczenia żadnego z poziomów dopuszczalnych określonych dla
stężeń 1-godzinnych i 24-godzinnych dwutlenku siarki. Nie zarejestrowano także
przekroczeń poziomu alarmowego. Jednak należy zaznaczyć, że w 2017 roku
zarejestrowano 1 godzinę z przekroczeniami poziomu dopuszczalnego (wynoszącego 350
μg/m3), w 2019 roku – 2 godziny, a w 2023 roku – 3 godziny, przy dopuszczalnej częstości
przekraczania w roku kalendarzowym wynoszącej 24. W przypadku poziomu
dopuszczalnego określonego dla stężeń 24-godzinnych w 2023 roku wystąpiło jedno
przekroczenie tego poziomu (wynoszącego 125 μg/m3), przy dopuszczanej częstości
przekraczania w roku kalendarzowym wynoszącej 3.
W dniu 27 lutego 2024 r., mając na uwadze fakt, że wystąpienie tak wysokich stężeń
dwutlenku siarki jest najprawdopodobniej związane z emisją dwutlenku siarki ze źródeł
przemysłowych, GIOŚ wysłał informację o wysokich stężeniach dwutlenku siarki
w Szczecinie do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Szczecinie.
Z powodu gwałtownie narastających stężeń dwutlenku siarki i przekroczenia wartości
500 μg/m3 na dwóch stacjach w Szczecinie przez dwie kolejne godziny, zgodnie zapisami
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54), GIOŚ
powiadomił Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego w Szczecinie oraz Marszałka
Województwa Zachodniopomorskiego o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu
alarmowego dwutlenku siarki SO2 w powietrzu na obszarze miasta Szczecin. Komunikat
przesyła się do WCZK w celu powiadomienia społeczeństwa oraz podjęcia przez
odpowiednie służby działań zmierzających do ograniczenia emisji zanieczyszczeń.
Komunikat zawierał m.in. informacje o zagrożeniach dla zdrowia wynikających z wystąpienia
wysokich stężeń dwutlenku siarki w powietrzu oraz zalecenia związane z ograniczeniem
przebywania ludności na zewnątrz pomieszczeń. Komunikat ten został również zamieszony
na portalu Jakości Powietrza GIOŚ (powietrze.gios.gov.pl) na podstronie regionalnej
dedykowanej dla województwa zachodniopomorskiego
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/rwms/content/show/11656.
Jednocześnie informuję, że co roku w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska
Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, na podstawie art. 88 ust. 6
ustawy - Prawo ochrony środowiska, wykonuje modelowanie udziału zanieczyszczeń
pochodzenia transgranicznego na obszarze Polski. W roku 2023 wykonane zostało
modelowanie udziału zanieczyszczeń pochodzenia transgranicznego dla roku 2022
i przygotowany został raport pt.: „Analiza wyników modelowania na potrzeby oceny udziału
źródeł transgranicznych w Polsce w roku 2022”. Raport ten prezentuje wyniki
matematycznego modelowania transportu i przemian substancji w powietrzu na potrzeby
oceny udziału źródeł transgranicznych na jakość powietrza w Polsce.
Więcej informacji o napływie transgranicznym zanieczyszczeń znajduje się w ww. raporcie
dostępnym na portalu „Jakość powietrza” dostępnym pod adresem:
https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/publications/card/56101.
-- 3 of 4 --
Dodatkowo pragnę poinformować, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi dialog ze
stroną niemiecką nt. emisji do powietrza dwutlenku siarki z rafinerii PCK Schwedt. Podczas
spotkania Pana Miłosza Motyki, Podsekretarza Stanu z Panem Udo Philipp Sekretarzem
Stanu w Federalnym Ministerstwie Gospodarki i Ochrony Klimatu Niemiec, które odbyło się
w dniu 8 lutego 2024 r. – strona niemiecka zobowiązała się do przekazania stosownej
informacji w zakresie zwiększonej emisyjności PCK Schwedt.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --