Interpelacja w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20108
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 28-09-2026
Szanowna Pani Minister, kieruję interpelację w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają.
Problem ma istotne znaczenie dla właścicieli nieruchomości mieszanych, a w szczególności dla mikroprzedsiębiorców oraz osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą na terenie własnej posesji. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinien pozostawać w bezpośrednim związku z przesłankami określonymi w ustawie. Szczególnego znaczenia nabiera zatem ustalenie, czy samo prowadzenie działalności gospodarczej oraz wynikające z tego prawdopodobieństwo powstawania odpadów może zastępować ustalenie, że odpady komunalne rzeczywiście powstają. Brak jednoznacznych zasad w tym zakresie może prowadzić do sytuacji, w której organ gminy przyjmuje faktyczne powstawanie odpadów na podstawie samego charakteru prowadzonej działalności, natomiast na właściciela nieruchomości przerzucany jest obowiązek udowodnienia okoliczności negatywnej, tj. wykazania, że odpadów nie wytwarza.
W praktyce może to oznaczać obciążanie właściciela opłatą nie na podstawie stwierdzonego faktu powstawania odpadów komunalnych, ale na podstawie domniemania, że skoro na danej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza, to odpady takie zapewne powstają. Taka sytuacja wymaga jednoznacznego stanowiska właściwego ministra, ponieważ dotyczy nie tylko pojedynczych postępowań, ale sposobu stosowania przepisów przez gminy na terenie całego kraju.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się właściciel nieruchomości o charakterze mieszanym, obejmującej część zamieszkaną oraz część przeznaczoną do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej związanej z naprawą karoserii samochodowych. Przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników. Część nieruchomości przeznaczona na działalność pozostawała także w trakcie organizacji i nie była w pełni wyposażona. Według informacji przekazanych przez właściciela, odpady bytowe powstają w związku z zamieszkiwaniem nieruchomości i są zagospodarowywane w ramach części mieszkalnej. Jednocześnie właściciel wskazuje, że w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej nie powstaje odrębny strumień odpadów komunalnych. Pomimo tego organ gminy przyjął obowiązek ponoszenia opłaty również w odniesieniu do części niezamieszkanej.
Problem sprowadza się zatem nie do pytania o wysokość opłaty w sytuacji bezspornego powstawania odpadów, ale do kwestii bardziej podstawowej: W jaki sposób organ ma wykazać, że na części niezamieszkanej nieruchomości odpady komunalne w ogóle powstają i czy samo prawdopodobieństwo ich powstawania jest wystarczającą podstawą do powstania obowiązku ponoszenia opłaty? W stanowisku Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczącym analogicznego zagadnienia wskazano, że sama formalna rejestracja działalności gospodarczej nie przesądza o obowiązku ponoszenia opłaty, natomiast ocena powinna uwzględniać rzeczywisty sposób użytkowania nieruchomości, liczbę osób z niej korzystających, wyposażenie, umowy dotyczące odbioru odpadów, wyniki kontroli, a pomocniczo również zużycie wody lub energii. Wskazano również, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej powstawanie odpadów komunalnych może być uznawane za wysoce prawdopodobne, nawet jeżeli ich ilość jest niewielka.
Powstaje więc zasadnicza wątpliwość, gdzie przebiega granica pomiędzy wykazaniem faktycznego powstawania odpadów a przyjęciem przez organ jedynie domniemania ich powstawania. Nie można przy tym pomijać sytuacji, w której działalność gospodarcza generuje odpady związane bezpośrednio z procesem wykonywania usług, podlegające odrębnym zasadom gospodarowania, natomiast nie prowadzi do powstawania odrębnego strumienia odpadów komunalnych. Szczególnie istotne jest więc precyzyjne odróżnienie samego prowadzenia działalności od faktycznego wytwarzania odpadów komunalnych na konkretnej części nieruchomości.
Czy do objęcia części niezamieszkanej nieruchomości obowiązkiem ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi konieczne jest ustalenie, że odpady komunalne faktycznie na tej części nieruchomości powstają, czy wystarczające jest samo stwierdzenie, że ze względu na charakter działalności ich powstawanie jest prawdopodobne?
Czy organ gminy może przyjąć domniemanie, że każda działalność gospodarcza, w tym jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona bez pracowników, powoduje powstawanie odpadów komunalnych?
Czy stanowisko, zgodnie z którym „tam, gdzie przebywają ludzie, powstają odpady komunalne”, należy rozumieć jako domniemanie prawne lub faktyczne, a jeżeli tak – czy właściciel nieruchomości może takie domniemanie obalić?
Na kim spoczywa ciężar wykazania, że na części niezamieszkanej nieruchomości powstają odpady komunalne: na organie nakładającym obowiązek ponoszenia opłaty czy na właścicielu nieruchomości, który twierdzi, że odpady takie nie powstają?
Czy dopuszczalne jest nakładanie obowiązku ponoszenia opłaty w sytuacji, w której organ nie przeprowadził kontroli nieruchomości, nie stwierdził znajdujących się tam odpadów komunalnych i nie posiada innych bezpośrednich dowodów ich powstawania, a swoje rozstrzygnięcie opiera jedynie na rodzaju prowadzonej działalności?
Jakie konkretne dowody mogą zostać uznane za wystarczające do wykazania przez właściciela, że na części niezamieszkanej nieruchomości nie powstają odpady komunalne?
Czy brak zaplecza socjalnego, brak zatrudnionych pracowników, brak urządzeń służących do przygotowywania lub spożywania posiłków, niewielkie zużycie wody i energii oraz sposób faktycznego użytkowania części nieruchomości powinny być traktowane jako okoliczności przemawiające za brakiem odrębnego strumienia odpadów komunalnych?
Czy w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność polegającą na naprawie karoserii samochodowych organ powinien odrębnie ustalić, które odpady mają charakter odpadów związanych z działalnością gospodarczą i podlegają odrębnym zasadom gospodarowania, a które rzeczywiście stanowią odpady komunalne?
Czy sam fakt powstawania na terenie całej nieruchomości odpadów komunalnych związanych z zamieszkiwaniem może stanowić podstawę do przyjęcia, że odpady komunalne powstają również w wyodrębnionej części wykorzystywanej do działalności gospodarczej?
Czy w ocenie ministerstwa zgodna z ustawą jest praktyka, w której organ nie wykazuje faktycznego powstawania odpadów w części niezamieszkanej, a wymaga od właściciela nieruchomości udowodnienia, że odpady tam nie powstają?
Czy ministerstwo posiada informacje o rozbieżnościach w praktyce gmin oraz w orzecznictwie dotyczących sposobu wykazywania powstawania odpadów komunalnych na nieruchomościach niezamieszkanych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie skali tego problemu oraz stanowiska ministerstwa.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do ustawy jednoznacznych zasad określających ciężar dowodu oraz minimalny zakres postępowania dowodowego poprzedzającego objęcie części niezamieszkanej nieruchomości obowiązkiem ponoszenia opłaty?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego właścicielowi części niezamieszkanej nieruchomości wykazanie, że w jego konkretnym przypadku nie powstaje odrębny strumień odpadów komunalnych, a w konsekwencji odstąpienie od naliczania opłaty dotyczącej tej części nieruchomości?
W jaki sposób, zdaniem ministerstwa, organ powinien postąpić w sytuacji, w której nie posiada dowodu faktycznego powstawania odpadów komunalnych, natomiast wskazuje jedynie, że ich powstawanie jest – ze względu na rodzaj działalności – prawdopodobne?
Mając na uwadze konieczność zapewnienia jednolitego stosowania prawa przez gminy oraz ochrony właścicieli nieruchomości przed nakładaniem obowiązków finansowych wyłącznie na podstawie domniemania, proszę o szczegółowe i jednoznaczne odniesienie się do każdego z powyższych pytań, ze wskazaniem podstaw prawnych prezentowanego stanowiska. Z poważaniem Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6535 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.19.2026.IW
4590124.19005515.15312415
Warszawa, 15-10-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Romana Fritza (K10INT20108).
Temat: w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie
odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji
mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części
nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT20108 Posła Romana Fritza w sprawie zasad
ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi
w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej,
w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w części wykorzystywanej do
prowadzenia działalności gospodarczej odpady komunalne faktycznie nie powstają,
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Nieruchomości objęte gminnym systemem gospodarowania odpadami
komunalnymi
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września
1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1 (dalej: ucpg), gminy są
obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Natomiast na podstawie art. 6c
ust. 2 ucpg rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego,
postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na
których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Jeżeli
nieruchomość niezamieszkana nie została objęta gminnym systemem, jej właściciel
zapewnia odbieranie odpadów komunalnych na podstawie umowy zawartej
z uprawnionym podmiotem2.
Powstanie obowiązku ponoszenia opłaty i pojęcie odpadów komunalnych
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz.
733, z późn. zm.).
2 Art. 5 ust. 1 pkt 3b oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ucpg.
-- 1 of 3 --
W przypadku nieruchomości niezamieszkanej objętej gminnym systemem
obowiązek ponoszenia opłaty powstaje za każdy miesiąc, w którym powstały na niej
odpady komunalne3. Przesłanką powstania obowiązku jest zatem powstawanie
odpadów komunalnych, niezależnie od ich rodzaju i ilości.
Należy przy tym odróżnić samo powstawanie odpadów komunalnych od sposobu ich
gromadzenia i przekazywania do odbioru. Brak wyodrębnionego strumienia
odpadów, brak odrębnego pojemnika lub niewytwarzanie określonych frakcji nie są
równoznaczne z brakiem powstawania odpadów komunalnych.
Pojęcie odpadów komunalnych obejmuje przy tym nie tylko odpady powstające
w gospodarstwach domowych, lecz także odpady pochodzące od innych
wytwórców, w tym powstające w związku z prowadzeniem działalności
gospodarczej, jeżeli ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów
pochodzących z gospodarstw domowych4. Mogą to być w szczególności papier
i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady i opakowania, jak również
odpady ze sprzątania pomieszczeń.
Oznacza to, że na nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności
gospodarczej mogą równocześnie powstawać odpady podlegające różnym zasadom
gospodarowania. Przykładowo, w przypadku warsztatu samochodowego odpady
związane z procesem naprawy pojazdów należy odróżnić od odpadów komunalnych
powstających w związku z funkcjonowaniem obiektu. Dla powstania obowiązku
ponoszenia opłaty nie ma natomiast znaczenia czy odpady komunalne tworzą
odrębny strumień lub są gromadzone w osobnym pojemniku.
Sposób ustalania wysokości opłaty
W przypadku nieruchomości niezamieszkanej wysokość opłaty ustala się zgodnie
z art. 6j ust. 3 ucpg, na podstawie zadeklarowanej liczby pojemników lub worków,
częstotliwości ich opróżniania lub odbierania oraz właściwej stawki opłaty.
Jeżeli nieruchomość ma charakter mieszany, tj. w części jest zamieszkana, a w części
niezamieszkana, opłata stanowi sumę opłat obliczonych dla obu tych części według
zasad właściwych dla każdej z nich5.
Wyjątek dotyczy prowadzenia w części lokalu mieszkalnego obsługi biurowej
działalności gospodarczej. W takim przypadku opłatę uiszcza się w ramach opłaty
dotyczącej nieruchomości zamieszkanej6.
Jednocześnie art. 6j ust. 5 ucpg przewiduje możliwość przyjęcia przez radę gminy,
w drodze uchwały, szczególnego sposobu obliczania opłaty dla nieruchomości
mieszanych na zasadach określonych w tym przepisie.
Ustalenie obowiązku i wysokości opłaty przez organ
3 Art. 6i ust. 1 pkt 2 ucpg.
4 Art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.).
5 Art. 6j ust. 4 ucpg.
6 Art. 6j ust. 4a ucpg.
-- 2 of 3 --
W razie niedopełnienia obowiązku złożenia deklaracji albo powstania
uzasadnionych wątpliwości co do zawartych w niej danych wójt, burmistrz lub
prezydent miasta określa wysokość opłaty w drodze decyzji, na podstawie
dostępnych danych właściwych dla wybranej metody jej ustalania, a w razie ich
braku – na podstawie uzasadnionych szacunków7.
Do spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się
przepisy Ordynacji podatkowej8. Organ jest zatem obowiązany dokładnie wyjaśnić
stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy oraz ocenić go jako całość9.
Nie oznacza to konieczności każdorazowego przeprowadzania kontroli
nieruchomości lub bezpośredniego stwierdzenia obecności odpadów. Dowodem
może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest
sprzeczne z prawem10.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi odrębnych statystyk dotyczących
postępowań, w których przedmiotem sporu jest powstawanie odpadów
komunalnych na nieruchomościach niezamieszkanych. Obowiązujące przepisy nie
ustanawiają zamkniętego katalogu dowodów służących wykazaniu, czy na
nieruchomości powstają odpady komunalne, co pozwala organowi dostosować
zakres postępowania dowodowego do okoliczności konkretnej sprawy.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
7 Art. 6o ust. 1 ucpg.
8 Art. 6q ust. 1 ucpg.
9 Art. 122 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z
2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
10 Art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.
-- 3 of 3 --